Birinchi trimestr
2-oy
Uzum doni kattaligida
Homila o‘lchami: ~1,6 sm · Vazni: ~1 g
O‘rtacha qiymatlar. Sog‘lom homilaning vazni bundan 10–15 % farq qilishi mumkin.
8-haftada chaqaloq
Embrion uzunligi taxminan 1,6 sm — katta uzum donidek. Qo‘l va oyoqlarda barmoqlar ajrala boshlaydi, tirsak va tizzalar belgilanadi. Embrion ilk harakatlarni qiladi — qo‘l-oyoqlarini qimirlatadi, lekin ona ularni hali sezmaydi: birinchi qimirlashlar odatda 18–20-haftalardan keyin seziladi.
Bu haftaga kelib barcha asosiy a’zolarning kurtaklari mavjud. Yuz aniqroq bo‘ladi: ko‘z qovoqlari, burun uchi va yuqori lab shakllanadi. Yurak urish tezligi daqiqasiga 140–170 martagacha yetadi. Embrional davr 10-haftada tugaydi, shundan so‘ng u homila deb ataladi.
Onaning tanasi va his-tuyg‘ulari
Bachadon kattalashadi va qorinning pastki qismida yengil tortishish, sanchish sezilishi mumkin — bu bachadon boylamlarining cho‘zilishi. Tashqaridan qorin hali deyarli bilinmaydi, lekin ayrim ayollar shimning beli siqayotganini sezadi.
Ko‘ngil aynishi, charchoq va hidlarga sezgirlik ko‘pincha eng yuqori darajada. Ich qotishi va qorin dam bo‘lishi ko‘payishi mumkin. Qon hajmi ortgani sababli tez o‘rnidan turganda bosh aylanishi bo‘lishi mumkin. Xavotir va kayfiyat o‘zgarishlari ham tabiiy — his-tuyg‘ularingizni yaqinlaringiz bilan baham ko‘ring.
Tekshiruvlar
Agar hali hisobga turmagan bo‘lsangiz, ayollar maslahatxonasiga murojaat qilishni kechiktirmang. Birinchi tashrifda tayinlangan tahlillar natijalarini shifokor bilan muhokama qiling: rezus manfiy bo‘lsa yoki gemoglobin past bo‘lsa, keyingi rejani shifokor belgilaydi.
Navbatdagi muhim bosqich — 11–14-haftalardagi birinchi trimestr skriningi: UTT (yoqa sohasi qalinligi va boshqa ko‘rsatkichlar) va qonda biokimyoviy tahlil. U xromosoma kasalliklari xavfini baholaydi. Odatda shifokor yo‘llanma beradi, uni oldindan rejalashtirib qo‘ying. Ayrim klinikalarda qo‘shimcha ravishda homilaning ona qonidagi DNK sini tekshirish (NIPT) ham taklif qilinadi.
Maslahatlar
- Agar asoratlar bo‘lmasa, mo‘tadil jismoniy faollik (piyoda yurish, suzish, homiladorlar uchun yoga) foydali; qorinni urish xavfi bor sport turlaridan saqlaning.
- Normal kechayotgan homiladorlikda jinsiy hayot odatda xavfsiz; qon ketishi yoki og‘riq bo‘lsa, shifokor bilan maslahatlashing.
- Ich qotishida ko‘proq suv iching, ovqatga sabzavot, quritilgan o‘rik, olxo‘ri va kepakli non qo‘shing.
- Tish shifokoriga boring: homiladorlikda milklar qonashga moyil bo‘ladi, tishlarni davolash esa mumkin.
- Uzoq safarga chiqsangiz, ko‘proq suv iching va har 1–2 soatda yurib turing.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Homila tushishi ko‘pincha birinchi trimestrda bo‘ladi va asosan embriondagi tasodifiy xromosoma o‘zgarishlari sabab bo‘ladi — u ishlash, yengil jismoniy faollik, jinsiy aloqa yoki stress tufayli yuz bermaydi. Shunday bo‘lsa ham, quyidagilar bo‘lsa, darhol shifokorga yoki 103 ga murojaat qiling:
- qindan qon ketishi, ayniqsa qizil qon yoki laxtalar;
- qorin pastida yoki belda hayzdagiga o‘xshash, tutib-tutib kuchayuvchi og‘riq;
- qorinning bir tomonida kuchli og‘riq, bosh aylanishi, hushdan ketish;
- kuchli qusish, suyuqlik ichib bo‘lmaslik;
- 38 °C dan yuqori harorat.
Ozgina jigarrang surtma ko‘pincha zararsiz bo‘ladi, lekin uni ham shifokorga aytish kerak.
Ko'p beriladigan savollar
8 hafta necha oy?
Homiladorlikning 8-haftasi 2-oyning oxirgi haftasi (5–8-haftalar — 2-oy), birinchi trimestr. Urug‘lanishdan hisoblaganda embrionga taxminan 6 hafta.
8-haftada nima bo‘ladi?
Embrion taxminan 1,6 sm ga yetadi, barmoqlar ajrala boshlaydi, barcha asosiy a’zolarning kurtaklari bor va u ilk harakatlarni qiladi. Onada bachadon kattalashib, qorin pastida yengil tortishish bo‘lishi mumkin.
8-haftada nimadan ehtiyot bo‘lish kerak?
Spirtli ichimlik, chekish, o‘zboshimchalik bilan dori ichish, xom go‘sht va pasterizatsiya qilinmagan sut mahsulotlaridan saqlaning. Qon ketishi yoki kuchli og‘riq bo‘lsa, darhol shifokorga murojaat qiling.
Kalkulyator va kalendar faqat ma'lumot uchun mo'ljallangan va shifokor ko'rigining o'rnini bosmaydi. Tibbiy ogohlantirish