Onaning yoshi va homilador bo‘lgan oyni tanlang — mashhur «Xitoy jadvali» nimani ko‘rsatishini ko‘rasiz. Bu ko‘ngilochar usul: pastda uning haqiqiy aniqligi va bola jinsini ishonchli aniqlash yo‘llari yozilgan.
«Xitoy jadvali» deb ataladigan kalendar ikki narsaga tayanadi: onaning homilador bo‘lgan paytdagi oy yoshi va urug‘lanish to‘g‘ri kelgan oy. Ularning kesishgan katagida «o‘g‘il» yoki «qiz» yozilgan.
Aniq emas. Shvetsiyada 1973–2006-yillarda tug‘ilgan 2,8 milliondan ortiq bola bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqot (2010-yil) jadvalning bashorati tasodifiy taxmindan farq qilmasligini ko‘rsatdi.
Jadval «to‘g‘ri chiqdi» degan hikoyalar ko‘pligining sababi oddiy: har qanday taxmin ikki holatdan birida to‘g‘ri keladi. Shuning uchun bu kalendarga faqat o‘yin sifatida qarash, unga tayanib qaror qabul qilmaslik kerak.
Bola jinsi urug‘lanish paytida belgilanadi va otaning spermatozoididagi xromosomaga bog‘liq: X xromosoma — qiz, Y xromosoma — o‘g‘il. Onaning yoshi, ovqatlanishi yoki homilador bo‘lgan oy bunga ta’sir qilmaydi.
Qorin shakli, toksikoz kuchi, ta’m o‘zgarishi, yurak urishi tezligi yoki ona yuzining o‘zgarishiga qarab jinsni aniqlash usullari ilmiy tasdiqlanmagan. Tadqiqotlarda ularning aniqligi ham tasodifiy taxmin darajasida chiqqan.
Bola jinsini bilish istagi tabiiy, lekin homiladorlik davrida eng muhimi — o‘z vaqtida hisobga turish, skrininglardan o‘tish va shifokor tavsiyalariga amal qilish.
Qatorlar — onaning oy yoshi (to‘liq yosh + 1), ustunlar — homilador bo‘lgan oy. Jadvalning turli nashrlarida bir necha katak (33, 34 va 43 yosh) farq qiladi.
| Yosh | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 18 | Q | O‘ | Q | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ |
| 19 | O‘ | Q | O‘ | Q | Q | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ | Q | Q |
| 20 | Q | O‘ | Q | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ | Q | O‘ | O‘ |
| 21 | O‘ | Q | Q | Q | Q | Q | Q | Q | Q | Q | Q | Q |
| 22 | Q | O‘ | O‘ | Q | O‘ | Q | Q | O‘ | Q | Q | Q | Q |
| 23 | O‘ | O‘ | Q | O‘ | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | O‘ | O‘ | Q |
| 24 | O‘ | Q | O‘ | O‘ | Q | O‘ | O‘ | Q | Q | Q | Q | Q |
| 25 | Q | O‘ | O‘ | Q | Q | O‘ | Q | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ |
| 26 | O‘ | Q | O‘ | Q | Q | O‘ | Q | O‘ | Q | Q | Q | Q |
| 27 | Q | O‘ | Q | O‘ | Q | Q | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ | Q | O‘ |
| 28 | O‘ | Q | O‘ | Q | Q | Q | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ | Q | Q |
| 29 | Q | O‘ | Q | Q | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ | Q | Q | Q |
| 30 | O‘ | Q | Q | Q | Q | Q | Q | Q | Q | Q | O‘ | O‘ |
| 31 | O‘ | Q | O‘ | Q | Q | Q | Q | Q | Q | Q | Q | O‘ |
| 32 | O‘ | Q | O‘ | Q | Q | Q | Q | Q | Q | Q | Q | O‘ |
| 33 | Q | O‘ | Q | O‘ | Q | Q | Q | O‘ | Q | Q | Q | O‘ |
| 34 | O‘ | Q | O‘ | Q | Q | Q | Q | Q | Q | Q | O‘ | O‘ |
| 35 | O‘ | O‘ | Q | O‘ | Q | Q | Q | O‘ | Q | Q | O‘ | O‘ |
| 36 | Q | O‘ | O‘ | Q | O‘ | Q | Q | Q | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ |
| 37 | O‘ | Q | O‘ | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ |
| 38 | Q | O‘ | Q | O‘ | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | Q |
| 39 | O‘ | Q | O‘ | O‘ | O‘ | Q | Q | O‘ | Q | O‘ | Q | Q |
| 40 | Q | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | Q |
| 41 | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ |
| 42 | Q | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | O‘ | Q | O‘ | Q |
| 43 | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | O‘ | O‘ | O‘ |
| 44 | O‘ | O‘ | Q | O‘ | O‘ | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | Q | Q |
| 45 | Q | O‘ | O‘ | Q | Q | Q | O‘ | Q | O‘ | Q | O‘ | O‘ |
Yo‘q. Xitoy jadvali va shunga o‘xshash kalendarlar bola jinsini tasodifiy taxmindan aniqroq ko‘rsatmaydi. Ular faqat ko‘ngilochar usul.
UTT da odatda 18–22-haftalarda ishonchli aniqlanadi, ba’zan 12–14-haftalardayoq taxmin qilish mumkin. NIPT tahlili jinsni 10-haftadan boshlab ko‘rsata oladi.
Xitoy an’anasida yosh homila paydo bo‘lgan paytdan sanaladi, shuning uchun oy yoshi to‘liq yoshdan odatda bir yosh katta bo‘ladi. Kalkulyator bu farqni o‘zi qo‘shadi.
Otaning spermatozoidiga: u X xromosoma olib kelsa qiz, Y xromosoma olib kelsa o‘g‘il tug‘iladi. Tuxum hujayra har doim X xromosoma tashiydi.
Uy sharoitida — yo‘q: parhez, ovulyatsiya kuniga moslash yoki kalendarlar jinsga ta’sir qilishi isbotlanmagan. Tabiiy homiladorlikda o‘g‘il va qiz tug‘ilish ehtimoli deyarli teng.
Kalendar faqat ko‘ngilochar maqsadda berilgan va tibbiy tekshiruv o‘rnini bosmaydi.