Birinchi trimestr
4-oy
Shaftoli kattaligida
Homila o‘lchami: ~8–9 sm · Vazni: ~43 g
O‘rtacha qiymatlar. Sog‘lom homilaning vazni bundan 10–15 % farq qilishi mumkin.
14-haftada chaqaloq
Homilaning boshdan dumg‘azagacha uzunligi o‘rtacha ~8–9 sm — taxminan shaftoli kattaligida. Ikkinchi trimestrda homila asosan o‘sadi va vazn yig‘adi, a’zolar esa takomillashadi.
Homila yuz mushaklarini harakatlantiradi: qovog‘ini chimiradi, lablarini qimirlatadi. Tanasini mayin tuk (lanugo) qoplay boshlaydi — u terini himoya qiladi va tug‘ilishga yaqin asosan to‘kiladi.
Bu davrda homila qizlarda bachadon, o‘g‘il bolalarda prostata bezi shakllanmoqda, lekin tashqi jinsiy a’zolar bo‘yicha jinsni UTT da ishonchli aniqlash uchun hali erta.
- bo‘yin uzayadi, bosh tanaga nisbatan to‘g‘riroq turadi;
- qo‘llar tanaga nisbatan proporsional uzunlikka yetadi;
- jigar o‘t ishlab chiqaradi, taloq qon hujayralari hosil qilishda qatnashadi;
- homila amniotik suyuqlikni yutib, siydik sifatida chiqaradi — bu o‘pka va buyraklar uchun mashq.
Onaning tanasi va his-tuyg‘ulari
Ko‘pchilik ayollar o‘zini yaxshiroq his qiladi, ishtaha tiklanadi, kayfiyat barqarorlashadi. Bachadon kichik tosdan chiqib, qorin pastida, qov suyagi ustida qo‘l bilan seziladi.
Bachadon o‘sishi bilan uni ushlab turuvchi yumaloq boylamlar cho‘ziladi. Shu sababli qorinning pastki yon tomonlarida yoki chovda qisqa, sanchiqli og‘riq paydo bo‘lishi mumkin — ayniqsa keskin burilganda, aksirganda yoki o‘rnidan tez turganda. Bu odatda xavfsiz va dam olganda o‘tadi.
Vaznning bir tekis ortib borishini kuzatib boring. Homiladorlikdan oldingi vazni normal bo‘lgan ayollar uchun butun homiladorlik davomida taxminan 11–16 kg qo‘shilishi me’yor hisoblanadi; aniq maqsadni shifokor tana massasi indeksingizga qarab aytadi.
Ishtaha qaytgan bu davrda ba’zi ayollar g‘alati ovqatlarga ishtiyoq sezadi. Agar bo‘r, tuproq yoki muz yegingiz kelsa, shifokorga ayting: bu kamqonlik belgisi bo‘lishi mumkin.
Tekshiruvlar
Ikkinchi trimestrda shifokor ko‘rigi odatda har 3–4 haftada bo‘ladi: qon bosimi, vazn, bachadon tubi balandligi o‘lchanadi, siydik tahlili qilinadi. Birinchi skriningni o‘tkazib yuborgan bo‘lsangiz, 15-haftadan ikkinchi trimestr biokimyoviy skriningi mumkinligini so‘rang.
Tish shifokori, kerak bo‘lsa terapevt va boshqa mutaxassislar ko‘rigini ham shu davrda rejalashtirish qulay. Har bir tashrif natijasini homiladorlik kartangizga yozdirib boring.
Maslahatlar
- «Ikki kishi uchun» ovqatlanish shart emas: ikkinchi trimestrda qo‘shimcha energiya ehtiyoji kichik — masalan, bir piyola qatiq va bir hovuch yong‘oq.
- Temirga boy ovqatlar (mol go‘shti, jigar, dukkaklilar, ko‘k barglar) kamqonlikning oldini olishga yordam beradi; temir preparatini shifokor tahlilga qarab belgilaydi.
- Yumaloq boylam og‘rig‘ida harakatlarni sekinlashtiring, o‘rnidan avval yonboshlab turing, iliq (issiq emas) dush qabul qiling.
- Kuch qaytganda muntazam faollikni yo‘lga qo‘ying: haftasiga taxminan 150 daqiqa mo‘tadil mashg‘ulot tavsiya etiladi, agar shifokor cheklamagan bo‘lsa.
- Avtomobilda xavfsizlik kamarini qorin ostidan, son ustidan o‘tkazing.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Yumaloq boylam og‘rig‘i qisqa va yengil bo‘ladi. Quyidagi holatlarda esa darhol shifokorga boring yoki 103 ga qo‘ng‘iroq qiling:
- qorindagi og‘riq kuchli, doimiy yoki dam olganda ham o‘tmaydi;
- og‘riq qon ketishi, harorat yoki qayt qilish bilan birga;
- qindan suv kabi suyuqlik oqishi;
- ritmik, takrorlanuvchi qorin tortishishi;
- siyishda og‘riq va harorat.
Ko'p beriladigan savollar
14 hafta necha oy?
Homiladorlikning 14-haftasi — 4-oy, ikkinchi trimestrning boshi. Ikkinchi trimestr 27-haftagacha davom etadi.
14-haftada nima bo‘ladi?
Homila ~8–9 sm ga yetadi, yuz mushaklarini harakatlantiradi, tanasini lanugo qoplay boshlaydi. Ona ko‘pincha o‘zini yaxshiroq his qiladi, ammo chovda sanchiqli og‘riqlar paydo bo‘lishi mumkin.
14-haftada qorin pastida sanchish normalmi?
Qisqa, bir yoki ikki tomonlama sanchiq ko‘pincha yumaloq boylamlarning cho‘zilishi bilan bog‘liq va xavfsiz. Og‘riq kuchli, doimiy bo‘lsa yoki qon ketishi bilan kechsa, darhol shifokorga murojaat qiling.
Kalkulyator va kalendar faqat ma'lumot uchun mo'ljallangan va shifokor ko'rigining o'rnini bosmaydi. Tibbiy ogohlantirish