Ikkinchi trimestr
5-oy
Banan kattaligida
Homila o‘lchami: ~25 sm (boshdan tovongacha), ~300 g
O‘rtacha qiymatlar. Sog‘lom homilaning vazni bundan 10–15 % farq qilishi mumkin.
20-haftada chaqaloq
Chaqaloqning bo‘yi endi boshidan tovonigacha o‘lchanadi va taxminan 25 sm, vazni ~300 g. Shu paytgacha uzunlik boshdan dumbagacha o‘lchanardi, shuning uchun raqam keskin oshganday ko‘rinadi — aslida chaqaloq bir tekis o‘smoqda, faqat o‘lchash usuli o‘zgardi.
- Chaqaloq homila suvini ko‘proq yutadi, ichaklarda birinchi najas — mekoniy to‘plana boshlaydi.
- Barmoqlarda tirnoqlar o‘sadi, boshda birinchi sochlar paydo bo‘ladi.
- Harakatlar kuchayadi: tepish, burilish, qo‘llarni silkitish.
- Teri hali yupqa, lekin verniks va lanugo uni himoya qiladi.
Eslatma: homiladorlik muddati oxirgi hayzning birinchi kunidan hisoblanadi, shuning uchun 20 akusherlik haftasi urug‘lanishdan taxminan 18 hafta o‘tganini bildiradi.
Onaning tanasi va his-tuyg‘ulari
Bachadon tubi kindik darajasiga yetadi, qorin aniq yumaloqlashadi. Kindik tekislanishi yoki biroz bo‘rtib chiqishi mumkin — tug‘ruqdan keyin u odatdagi holiga qaytadi. Birinchi homiladorlikda ham harakatlar ko‘pincha shu haftada seziladi.
- Jig‘ildon qaynashi — progesteron oshqozon klapanini bo‘shashtiradi, bachadon esa oshqozonga bosadi.
- Zinadan chiqqanda yengil hansirash.
- Ishtaha yaxshi, vazn bir tekis ortib boradi.
- Oyoqlar kechga yaqin charchaydi va biroz shishishi mumkin.
Homiladorlikning yarmiga yetganingizda o‘zingizga e’tibor bering: o‘tgan haftalarda ko‘p narsa o‘zgardi va oldinda ham muhim bosqichlar bor. Ko‘pchilik ayollar shu davrda o‘zini ancha kuchli his qiladi — bu kiyim-kechak, bolalar burchagi va tug‘ruqqa tayyorgarlik haqida bemalol o‘ylash uchun yaxshi fursat.
Tekshiruvlar
Anatomik UTT hali o‘tkazilmagan bo‘lsa, odatda shu kunlarda belgilanadi: unda chaqaloq a’zolarining tuzilishi, yo‘ldosh va homila suvi batafsil tekshiriladi.
20-haftadan boshlab har tashrifda qon bosimi o‘lchanadi va siydikda oqsil tekshiriladi. Sababi — preeklampsiya: homiladorlikning ikkinchi yarmida qon bosimi oshishi va a’zolar faoliyati buzilishi bilan kechadigan holat. U ko‘pincha 20-haftadan keyin, odatda uchinchi trimestrda paydo bo‘ladi. Erta aniqlansa, shifokor nazorati bilan uni boshqarish mumkin, shuning uchun rejali tashriflarni o‘tkazib yubormang.
Agar avval qon bosimi yuqori bo‘lgan, buyrak kasalligi, qandli diabet bo‘lsa yoki oldingi homiladorlikda preeklampsiya kuzatilgan bo‘lsa, shifokor qo‘shimcha nazorat yoki profilaktika belgilashi mumkin.
Maslahatlar
- Jig‘ildon qaynashida kam-kamdan, tez-tez ovqatlaning, ovqatdan keyin 2–3 soat yotmang.
- Achchiq, yog‘li, qovurilgan taomlar va gazli ichimliklarni kamaytiring; kechki ovqatni ertaroq yeng.
- Uyqu paytida yostiqni baland qo‘ying.
- Homiladorlar uchun maktab yoki kurslarni tanlashni o‘ylab ko‘ring.
- Uyda qon bosimini o‘lchash imkoni bo‘lsa, shifokor tavsiyasi bilan natijalarni yozib boring.
Faollikni saqlang: piyoda yurish va suzish jig‘ildon qaynashi, ich qotishi va oyoq shishini kamaytiradi. Qorinda yotib bajariladigan va yiqilish xavfi bor mashg‘ulotlardan voz keching.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
20-haftadan keyin preeklampsiya belgilarini bilish muhim. Quyidagi holatlarda zudlik bilan shifokorga murojaat qiling yoki 103 ga qo‘ng‘iroq qiling:
- o‘tmaydigan kuchli bosh og‘rig‘i;
- ko‘z oldi xiralashishi, «chivin» yoki chaqnashlar ko‘rinishi;
- yuz, qo‘l yoki ko‘z atrofining to‘satdan shishishi;
- qovurg‘a ostida, ayniqsa o‘ng tomonda yoki to‘sh ostida kuchli og‘riq;
- qindan qon ketishi, suyuqlik oqishi yoki qorinda kuchli og‘riq;
- 38 °C dan yuqori harorat.
Ko'p beriladigan savollar
20 hafta necha oy?
20-hafta homiladorlikning 5-oyiga to‘g‘ri keladi. Bu ikkinchi trimestr va 40 haftalik homiladorlikning aynan yarmi.
20-haftada nima bo‘ladi?
Chaqaloq boshdan tovongacha ~25 sm va ~300 g bo‘ladi, harakatlari aniq seziladi. Bachadon tubi kindikka yetadi, ko‘pchilik anatomik UTT dan o‘tadi va shifokor qon bosimini muntazam nazorat qila boshlaydi.
Preeklampsiya qanday belgilar bilan namoyon bo‘ladi?
Yuqori qon bosimi, kuchli bosh og‘rig‘i, ko‘rish buzilishi, yuz va qo‘llarning to‘satdan shishishi, qovurg‘a ostidagi og‘riq. Ba’zan belgilar bo‘lmaydi, shuning uchun qon bosimi va siydikni muntazam tekshirish muhim.
Kalkulyator va kalendar faqat ma'lumot uchun mo'ljallangan va shifokor ko'rigining o'rnini bosmaydi. Tibbiy ogohlantirish