Ikkinchi trimestr
4-oy
O‘rtacha anor kattaligida
Homila o‘lchami: ~13 sm, ~140 g
O‘rtacha qiymatlar. Sog‘lom homilaning vazni bundan 10–15 % farq qilishi mumkin.
17-haftada chaqaloq
Chaqaloqning boshidan dumbasigacha bo‘lgan uzunligi taxminan 13 sm, vazni esa ~140 g atrofida. Shu paytgacha asosan suv va mushak to‘qimasidan iborat bo‘lgan tanada endi teri ostida yog‘ to‘qimasi to‘plana boshlaydi. Bu yog‘ tug‘ilgandan keyin tana issiqligini saqlash va energiya zahirasi uchun kerak bo‘ladi.
- Skelet tog‘aydan suyakka aylanib boradi — buning uchun onaning ovqatidagi kalsiy va D vitamini muhim.
- Kindik tizimchasi qalinlashib, mustahkamlanadi: u orqali chaqaloq kislorod va ozuqa oladi.
- Barmoq uchlarida har bir insonga xos bo‘lgan barmoq izlari naqshi shakllanadi.
- Yurak urishini endi miya boshqara boshlaydi, u odatda daqiqasiga 120–160 marta uradi.
Chaqaloq homila suvida faol suzadi, qo‘l-oyoqlarini bukib-yozadi. Lekin u hali juda kichik, shuning uchun birinchi homiladorlikda bu harakatlar odatda sezilmaydi. Qayta homilador bo‘lgan ayollar esa shu kunlarda qorin pastida yengil «pirpirash» yoki «baliqcha suzganday» tuyg‘uni sezishi mumkin.
Onaning tanasi va his-tuyg‘ulari
Bachadon kattalashib, qorin tashqaridan ko‘rina boshlaydi, tananing og‘irlik markazi esa oldinga siljiydi. Shuning uchun ko‘p ayollarda bel og‘rig‘i paydo bo‘ladi. Gormonlar ta’sirida bo‘g‘im va boylamlar yumshaydi — bu tug‘ruqqa tabiiy tayyorgarlik, ammo umurtqa va tos sohasiga yuklamani oshiradi.
- Burun bitishi va ba’zan burundan oz miqdorda qon kelishi — qon hajmi ortgani va shilliq qavat shishgani sababli.
- Tish yuvganda milklarning qonashi — yumshoq cho‘tkadan foydalaning va stomatolog ko‘rigini kechiktirmang.
- Terlashning ko‘payishi, issiq havoni og‘ir ko‘tarish.
- Ishtahaning ortishi — ko‘ngil aynishi o‘tib ketgach, ovqatga qiziqish qaytadi.
Kayfiyat odatda barqarorlashadi, kuch-quvvat qaytadi. Ikkinchi trimestrni ko‘pincha homiladorlikning eng qulay davri deyishadi — shu kunlardan foydalanib, kerakli ishlarni rejalashtirib olish mumkin.
Agar ko‘ngil aynishi va qusish 17-haftada ham kuchli davom etsa yoki vazn kamaysa, buni shifokorga albatta ayting: bu kam uchraydi va alohida e’tibor talab qiladi.
Tekshiruvlar
Rejali tashrifda shifokor odatda qon bosimi va vaznni o‘lchaydi, bachadon kattaligini baholaydi, siydik tahlilini ko‘rib chiqadi. Birinchi trimestr skriningi natijalari bo‘yicha savollar qolgan bo‘lsa, ularni hozir aniqlab olish yaxshi.
Endi ikkinchi skrining UTT — homila a’zolarining tuzilishini tekshiruvchi tekshiruv vaqtini rejalashtirish fursati keldi. U odatda 18–21 haftalarda (ba’zan 22-haftagacha) o‘tkaziladi, aniq kunni shifokor belgilaydi.
Maslahatlar
- Past va keng poshnali, qulay poyabzal kiying, uzoq vaqt tik turishdan saqlaning.
- Biror narsani ko‘targanda belni emas, tizzani buking va yukni tanaga yaqin tuting.
- Yonboshlab uxlashga o‘rganing: tizzalar orasiga va qorin ostiga yostiq qo‘yish belni yengillashtiradi.
- Shifokor man qilmagan bo‘lsa, haftasiga kamida 150 daqiqa o‘rtacha faollik — piyoda yurish, suzish, homiladorlar uchun yoga — bel og‘rig‘ini kamaytiradi.
- Ishtaha ortsa ham «ikki kishi uchun» ovqatlanish shart emas: ikkinchi trimestrda kuniga taxminan 300 kkal qo‘shimcha energiya yetarli.
- Qatiq, tvorog, pishloq, ko‘k bargli sabzavotlar va baliq suyaklar uchun kalsiy beradi.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Quyidagi holatlarda kutib o‘tirmasdan shifokorga murojaat qiling, ahvol og‘ir bo‘lsa — 103 ga qo‘ng‘iroq qiling:
- qindan qon ketishi yoki suvsimon suyuqlik oqishi;
- qorin pastida kuchli, kuchayib boruvchi yoki to‘lg‘oqsimon og‘riq;
- bel og‘rig‘i bilan birga isitma va siyganda achishish — buyrak infeksiyasi belgisi bo‘lishi mumkin;
- 38 °C dan yuqori harorat;
- to‘xtamaydigan qusish, hatto suv ham ichib bo‘lmasligi.
Ko'p beriladigan savollar
17 hafta necha oy?
17-hafta homiladorlikning 4-oyiga to‘g‘ri keladi va 4-oyning oxirgi haftasi hisoblanadi. Bu ikkinchi trimestr. Muddat oxirgi hayzning birinchi kunidan sanaladi.
17-haftada chaqaloq qanday rivojlanadi?
Chaqaloq ~13 sm va ~140 g bo‘ladi, teri ostida yog‘ to‘qimasi to‘plana boshlaydi, suyaklar qotadi, kindik tizimchasi mustahkamlanadi va barmoq izlari shakllanadi.
17-haftada bel og‘rig‘i normalmi?
Ha, og‘irlik markazi siljishi va boylamlar yumshashi sababli yengil bel og‘rig‘i ko‘p uchraydi. Ammo og‘riq ritmik bo‘lsa, isitma, qon ketishi yoki siyishda achishish bilan kechsa, shifokorga murojaat qiling.
Kalkulyator va kalendar faqat ma'lumot uchun mo'ljallangan va shifokor ko'rigining o'rnini bosmaydi. Tibbiy ogohlantirish