Ikkinchi trimestr
5-oy
Mango kattaligida
Homila o‘lchami: ~15 sm, ~240 g
O‘rtacha qiymatlar. Sog‘lom homilaning vazni bundan 10–15 % farq qilishi mumkin.
19-haftada chaqaloq
Chaqaloqning boshidan dumbasigacha uzunligi taxminan 15 sm, vazni ~240 g. Uning terisi verniks deb ataluvchi oq, moysimon qatlam bilan qoplana boshlaydi. Bu qatlam homila suvida uzoq vaqt turgan terini yorilish va bujmayishdan himoya qiladi, tug‘ruq paytida esa sirpanishni osonlashtiradi.
- Tanani mayin tuklar — lanugo qoplaydi, u verniksni ushlab turishga yordam beradi.
- Miyada hid, ta’m, eshitish, ko‘rish va teginish uchun mas’ul sohalar ixtisoslasha boshlaydi.
- Uyqu va uyg‘oqlik davrlari shakllanadi: chaqaloq ba’zan uxlaydi, ba’zan faol harakat qiladi.
- Buyraklar siydik ishlab chiqaradi, u homila suviga qo‘shiladi.
- Qiz bolada tuxumdonlarda millionlab boshlang‘ich tuxum hujayralari bo‘ladi.
Chaqaloq hali juda ozg‘in, lekin uning a’zolari o‘z vazifasini bajarishni o‘rganmoqda: yurak qonni butun tanaga haydaydi, buyraklar suyuqlikni filtrlaydi, ichaklar esa yutilgan suvni so‘rib oladi. Keyingi haftalarda asosiy ish — o‘sish va vazn yig‘ish.
Onaning tanasi va his-tuyg‘ulari
Qorinning yon tomonlarida, ayniqsa keskin harakat qilganda, yo‘talganda yoki o‘rnidan turganda qisqa sanchiq og‘riq bo‘lishi mumkin. Bu bachadonni ushlab turuvchi dumaloq boylamlarning cho‘zilishi bilan bog‘liq va bir necha soniyada o‘tadi.
- Teri pigmentatsiyasi: kindikdan pastga qorong‘i chiziq, ko‘krak uchi atrofining to‘qlashishi, yuzda jigarrang dog‘lar (xloazma). Ular odatda tug‘ruqdan keyin ochiladi.
- Qorin terisining tortilishi va yengil qichishi.
- Ko‘krak kattalashishi davom etadi.
- Bel va son sohasida og‘irlik hissi.
Birinchi harakatlarni sezgan bo‘lsangiz, ular hali tartibsiz va kuchsiz bo‘ladi — bir kun seziladi, keyingi kun sezilmasligi mumkin. Bu muddatda bu normal.
Ba’zi ayollarda uyqu yomonlasha boshlaydi: qorin kattalashgani sari chalqancha yotish noqulay bo‘ladi. Hozircha qaysi yonboshda uxlash muhim emas — o‘zingizga qulay holatni tanlang. Uxlashdan oldin og‘ir ovqat yemaslik, xonani shamollatish va ekranlardan vaqtliroq uzoqlashish uyquni yaxshilaydi.
Tekshiruvlar
Anatomik UTT da odatda quyidagilar baholanadi:
- bosh miya tuzilmalari, yuz va lab;
- yurak kameralari va katta qon tomirlari;
- umurtqa pog‘onasi, oshqozon, buyraklar, siydik pufagi;
- qo‘l-oyoqlar va homila o‘lchamlari muddatga mosligi;
- yo‘ldosh joylashuvi, homila suvi miqdori, kindik tizimchasi.
Agar chaqaloq qulay holatda bo‘lmasa, ba’zi a’zolarni ko‘rish uchun bir-ikki haftadan keyin qayta UTT belgilanishi mumkin — bu ko‘pincha muammo borligini anglatmaydi. Yo‘ldosh pastda joylashgan bo‘lsa, shifokor odatda uni 32-haftalar atrofida qayta tekshiradi, chunki bachadon o‘sishi bilan u ko‘pincha yuqoriga ko‘tariladi.
Maslahatlar
- Sanchiq og‘riqning oldini olish uchun keskin burilmang, yo‘talishdan oldin tizzalarni biroz buking.
- Quyoshda yuz va tanani himoya qiling: bosh kiyim, soya, quyoshdan himoya kremi pigment dog‘larini kamaytiradi.
- Teri oqartiruvchi kremlar va kuchli kosmetik muolajalarni shifokor bilan maslahatlashmasdan qo‘llamang.
- Haftasiga 1–2 marta simob kam bo‘lgan baliq yeng — u chaqaloq miyasi uchun foydali yog‘ kislotalari beradi.
- Qorin terisini namlantiruvchi krem yoki yog‘ bilan parvarish qiling — bu qichishishni kamaytiradi.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Boylam og‘rig‘i qisqa va o‘tib ketuvchi bo‘ladi. Quyidagi holatlarda esa shifokorga murojaat qiling, og‘ir holatda 103 ga qo‘ng‘iroq qiling:
- og‘riq kuchli, doimiy yoki tobora kuchayib borsa;
- og‘riq bilan birga qon ketishi, isitma yoki qusish bo‘lsa;
- qindan suyuqlik oqsa;
- siyganda achishish yoki bel sohasida og‘riq bilan isitma bo‘lsa;
- butun tanada kuchli qichishish paydo bo‘lsa.
Ko'p beriladigan savollar
19 hafta necha oy?
19-hafta homiladorlikning 5-oyiga to‘g‘ri keladi. Bu ikkinchi trimestr.
19-haftada chaqaloq qanday mevadek bo‘ladi?
Chaqaloq taxminan mangodek kattalikda: boshidan dumbasigacha ~15 sm, vazni ~240 g.
19-haftada qorin yonida sanchiq og‘riq nima?
Ko‘pincha bu bachadon boylamlarining cho‘zilishi: og‘riq qisqa, keskin harakatda paydo bo‘lib, tez o‘tadi. Og‘riq kuchli, doimiy bo‘lsa yoki qon ketishi, isitma bilan kechsa, shifokorga murojaat qiling.
Kalkulyator va kalendar faqat ma'lumot uchun mo'ljallangan va shifokor ko'rigining o'rnini bosmaydi. Tibbiy ogohlantirish