Birinchi trimestr
2-oy
Yasmiq doni kattaligida
Homila o‘lchami: 4–6 mm
6-haftada chaqaloq
Embrion uzunligi 4–6 mm, taxminan yasmiq donidek. U “C” harfi shaklida egilgan, boshi tanasiga nisbatan katta. Yurak ura boshlaydi: qin orqali UTT da yurakning miltillab qisqarishi ko‘rinadi. Bu muddatda yurak urish tezligi odatda daqiqasiga 100–120 marta atrofida bo‘lib, keyingi haftalarda ortib boradi.
Qo‘l va oyoq kurtaklari kichik do‘mboqchalar sifatida paydo bo‘ladi. Miya bo‘limlari ajrala boshlaydi, ko‘z, quloq va burun o‘rnida kichik chuqurchalar ko‘rinadi. Ichak, jigar va o‘pka kurtaklari shakllanmoqda.
Onaning tanasi va his-tuyg‘ulari
Toksikoz ko‘pincha aynan shu haftalarda kuchayadi: ko‘ngil aynishi, ba’zan qusish, ayrim hidlar va ovqatlarga jirkanish. Nomi “ertalabki” bo‘lsa ham, ko‘ngil aynishi kunning istalgan vaqtida bo‘lishi mumkin. Ko‘pchilik ayollarda u 12–14-haftalarga kelib sezilarli yengillashadi.
So‘lak ko‘payishi, og‘izda metall ta’mi, qorin dam bo‘lishi va ich qotishi ham progesteron ta’siri. Ko‘krak kattalashib, so‘rg‘ich atrofi qorayishi mumkin.
Ko‘ngil aynishi kuchliligi homilaning sog‘lig‘ini ko‘rsatmaydi: toksikozsiz o‘tayotgan homiladorlik ham butunlay normal bo‘lishi mumkin. Ishda charchoq va ko‘ngil aynishi xalaqit bersa, rahbariyat bilan ish tartibini yengillashtirish haqida gaplashish mumkin — O‘zbekistonda homilador ayollar uchun mehnat qonunchiligida qo‘shimcha kafolatlar nazarda tutilgan.
Birinchi UTT
Birinchi UTT odatda 6–8-haftalarda, ko‘pincha qin orqali o‘tkaziladi. U quyidagilarni aniqlashga yordam beradi:
- homila bachadon ichida joylashganmi (bachadondan tashqari homiladorlikni istisno qilish);
- embrionlar soni — bitta yoki egizak;
- yurak urishi bormi;
- muddat — embrion uzunligiga ko‘ra.
Agar 6-haftada yurak urishi hali ko‘rinmasa, bu har doim ham muammo degani emas: ovulyatsiya kechroq bo‘lgan bo‘lishi mumkin va haqiqiy muddat kichikroq. Bunday hollarda shifokor odatda 7–14 kundan keyin UTT ni takrorlashni tavsiya qiladi.
Ko‘ngil aynishini yengillashtirish
- Och qolmang: kichik porsiyalarda, tez-tez ovqatlaning; quruq, sovuq va hidi kam ovqatlar odatda yaxshiroq ko‘tariladi.
- Yog‘li, achchiq va qovurilgan taomlarni kamaytiring.
- Zanjabilli choy yoki konfetlar ayrim ayollarga yordam beradi.
- Suyuqlikni ovqat bilan birga emas, ovqatlar oralig‘ida iching.
- Toza havoda yurish va xonani shamollatish hidlarga sezgirlikni kamaytiradi.
- Ko‘ngil aynishiga qarshi dorilarni faqat shifokor tayinlaydi — o‘zingiz tanlamang.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Quyidagi belgilar bo‘lsa, kutib turmang — shifokorga yoki 103 ga murojaat qiling:
- qorinning bir tomonida kuchli og‘riq, ayniqsa bosh aylanishi yoki hushdan ketish bilan (bachadondan tashqari homiladorlik ehtimoli);
- qon ketishi, laxtalar, qorin pastida tutib-tutib og‘riq (homila tushishi xavfi);
- kuniga ko‘p marta qusish, suyuqlik ichib bo‘lmaslik, siydik kam va to‘q rangda, vazn kamayishi — bu og‘ir toksikoz (giperemezis) bo‘lishi mumkin va davolanishni talab qiladi;
- 38 °C dan yuqori harorat.
Ko'p beriladigan savollar
6 hafta necha oy?
Homiladorlikning 6-haftasi 2-oyga to‘g‘ri keladi (5–8-haftalar — 2-oy), birinchi trimestr.
6-haftada yurak urishi eshitiladimi?
Qin orqali UTT da yurakning qisqarishi odatda 6-haftadan ko‘rinadi. Uni stetoskop yoki uydagi doppler bilan eshitish hali mumkin emas — bu ancha keyin, odatda 10–12-haftalardan keyin bo‘ladi.
6 haftalik homila qanday kattalikda?
Embrion uzunligi 4–6 mm, taxminan yasmiq donidek. Uning yuragi ura boshlagan, qo‘l va oyoq kurtaklari paydo bo‘lmoqda.
Kalkulyator va kalendar faqat ma'lumot uchun mo'ljallangan va shifokor ko'rigining o'rnini bosmaydi. Tibbiy ogohlantirish