Ikkinchi trimestr
5-oy
Bulg‘or qalampiri kattaligida
Homila o‘lchami: ~14 sm, ~190 g
O‘rtacha qiymatlar. Sog‘lom homilaning vazni bundan 10–15 % farq qilishi mumkin.
18-haftada chaqaloq
Chaqaloqning boshidan dumbasigacha uzunligi taxminan 14 sm, vazni ~190 g. O‘rta quloqdagi mitti suyakchalar shakllanib, eshitish yo‘li ishlay boshlaydi: chaqaloq onaning yurak urishi, ichak shovqini va ovozini eshitadi.
- Nerv tolalari atrofida miyelin — signallarni tez o‘tkazuvchi himoya qobig‘i hosil bo‘la boshlaydi.
- Chaqaloq esnaydi, hiqichoq tutadi, barmog‘ini so‘rishi mumkin.
- Tashqi jinsiy a’zolar shakllangan, UTT da ularni ko‘rish mumkin, lekin bu chaqaloqning holatiga bog‘liq va har doim ham aniq emas.
- Qo‘l-oyoq harakatlari kuchayib, muvofiqlashib boradi.
Bu haftalarda chaqaloq miyasi va nerv tizimi juda tez rivojlanadi. Uning harakatlari endi shunchaki tasodifiy tebranish emas: u qo‘llarini yuziga olib boradi, kindik tizimchasini ushlaydi, bachadon devoridan itarilib, holatini o‘zgartiradi. Yo‘ldosh ham kattalashib, chaqaloqni kislorod va ozuqa bilan to‘liq ta’minlaydi.
Onaning tanasi va his-tuyg‘ulari
Birinchi homiladorlikda chaqaloq harakatlari odatda 18–20 haftalarda seziladi. Avval ular ichakdagi gaz yoki kapalak qanot qoqishiga o‘xshash juda yengil tuyg‘u bo‘ladi, shuning uchun ko‘pchilik ularni darhol tanimaydi. Qayta homiladorlikda ayollar harakatlarni ertaroq, 16–18 haftalarda payqaydi. Yo‘ldosh bachadonning old devorida joylashgan bo‘lsa, harakatlar biroz kechroq, 20–22 haftalarda sezilishi ham normal holat.
- Bosh aylanishi — ikkinchi trimestrda qon bosimi biroz pasayadi, ayniqsa tez o‘rnidan turganda.
- Kechalari boldir mushaklarining tortishishi.
- Qorinning tez o‘sishi, kiyimlarning torlik qilishi.
- Ba’zan uyqusizlik — qulay holatni topish qiyinlashadi.
Ikkinchi trimestrda ko‘pincha kayfiyat yaxshilanadi, lekin ba’zan tug‘ruq, moliyaviy masalalar yoki ish bo‘yicha xavotir paydo bo‘ladi. His-tuyg‘ularingiz haqida yaqinlaringiz yoki shifokor bilan gaplashing — uzoq davom etuvchi tushkunlik ham davolanadigan holat.
Tekshiruvlar
18-haftadan ikkinchi skrining UTT (anatomik UTT) muddati boshlanadi, u odatda 18–21 haftalarda, ba’zi joylarda 22-haftagacha o‘tkaziladi. Uning asosiy maqsadi — chaqaloq a’zolarining to‘g‘ri rivojlanayotganini tekshirish, jinsini aniqlash esa qo‘shimcha ma’lumot xolos.
Tekshiruvga avvalgi UTT xulosalari va homiladorlik kartangizni olib boring. Odatda qorin to‘la bo‘lishi talab qilinmaydi, lekin aniq tayyorgarlikni shifokor yoki UTT xonasi aytadi.
Agar UTT da biror o‘zgarish aniqlansa, shifokor uning ahamiyatini tushuntiradi va kerak bo‘lsa qo‘shimcha tekshiruv yoki mutaxassis maslahatini tavsiya qiladi. Ko‘p hollarda topilmalar kichik bo‘lib, keyingi kuzatuvda o‘zi yo‘qoladi.
Maslahatlar
- O‘rindan, ayniqsa yotgan holatdan, sekin turing: avval yonboshga o‘girilib, keyin o‘tiring.
- Kuniga yetarli suv iching — suvsizlanish bosh aylanishini kuchaytiradi.
- Boldir tortishganda oyoq panjasini o‘zingizga tortib, mushakni cho‘zing; kun davomida harakatda bo‘ling.
- Ovqatga sut mahsulotlari, yong‘oq, dukkaklilar, ko‘katlar qo‘shing.
- Chaqaloq sizni eshitadi — u bilan gaplashish, qo‘shiq aytish oilaviy bog‘liqlikni kuchaytiradi.
- Harakatlarni hali sezmayotgan bo‘lsangiz, xavotir olmang: hozircha ularni sanash talab qilinmaydi.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Quyidagi belgilar paydo bo‘lsa, shifokorga murojaat qiling, og‘ir holatda 103 ga qo‘ng‘iroq qiling:
- hushdan ketish yoki tez-tez qattiq bosh aylanishi;
- qindan qon ketishi yoki suyuqlik oqishi;
- qorin pastida kuchli yoki muntazam takrorlanuvchi og‘riq;
- isitma, et uvishishi;
- siyganda achishish, siydikda qon.
Ko'p beriladigan savollar
18 hafta necha oy?
18-hafta homiladorlikning 5-oyiga to‘g‘ri keladi — bu 5-oyning birinchi haftasi. Ikkinchi trimestr davom etmoqda.
Chaqaloq harakatlari qachon seziladi?
Birinchi homiladorlikda odatda 18–20 haftalarda, qayta homiladorlikda ertaroq — 16–18 haftalarda. Yo‘ldosh old devorda bo‘lsa, 20–22 haftagacha sezilmasligi ham mumkin.
18-haftada chaqaloq jinsini bilish mumkinmi?
Ko‘pincha ikkinchi skrining UTT da jinsini ko‘rish mumkin, ammo chaqaloq qulay holatda bo‘lmasa, aniqlab bo‘lmaydi. Xalq belgilariga ko‘ra jinsni aniqlash usullari ilmiy asosga ega emas.
Kalkulyator va kalendar faqat ma'lumot uchun mo'ljallangan va shifokor ko'rigining o'rnini bosmaydi. Tibbiy ogohlantirish