Uchinchi trimestr
9-oy
Kichik oshqovoq kattaligida
Homila o‘lchami: ~48 sm, ~2,9 kg
O‘rtacha qiymatlar. Sog‘lom homilaning vazni bundan 10–15 % farq qilishi mumkin.
37-haftada chaqaloq
Chaqaloqning bo‘yi o‘rtacha ~48 sm, vazni ~2,9 kg — kichik oshqovoq kattaligida. 37-haftadan boshlab homiladorlik muddatiga yetgan hisoblanadi: 37–38-haftalar “erta term”, 39–40-haftalar “to‘liq term” deyiladi.
Chaqaloq tug‘ilishga deyarli tayyor, ammo har bir qo‘shimcha kun foyda beradi: miya, o‘pka va jigar yetilishda davom etadi. Shuning uchun tibbiy sabab bo‘lmasa, tug‘ruqni 39-haftadan oldin rejalashtirish tavsiya etilmaydi.
- Chaqaloq homila suvini yutib, nafas harakatlarini mashq qiladi.
- Ko‘pincha bosh tos bo‘shlig‘iga tushgan bo‘ladi.
- Yog‘ qatlami qalinlashadi, qo‘l-oyoqlar to‘lishadi.
- Harakatlar odatdagi tartibda davom etishi kerak — tug‘ruq oldidan “tinchib qolish” me’yor emas.
Onaning tanasi va his-tuyg‘ulari
Bachadon bo‘yni tug‘ruqqa tayyorlana boshlaydi: yumshaydi va qisqaradi. Mashq to‘lg‘oqlari kuchayadi, qorin pastida va belda tortishish seziladi. Tez-tez siyish, tos sohasida bosim va uyqusizlik odatiy hol.
Mashq to‘lg‘oqlari odatda tartibsiz bo‘ladi, kuchaymaydi, ko‘pincha qorin oldida seziladi va holatni o‘zgartirganda, dam olganda yoki iliq dushdan keyin o‘tib ketadi. Shubha bo‘lsa, bir soat davomida qisqarishlar vaqtini yozib boring.
Haqiqiy to‘lg‘oqni mashq to‘lg‘og‘idan ajratish muhim. Haqiqiy to‘lg‘oq belgilari:
- muntazam qisqarishlar: oraliq qisqarib, davomiyligi va kuchi ortib boradi, dam olganda ham o‘tmaydi;
- og‘riq beldan boshlanib qoringa tarqalishi mumkin;
- shilliq tiqinning ko‘chishi — qon tomirchali shilliq ajralma (bu tug‘ruqdan bir necha kun oldin ham bo‘lishi mumkin);
- homila suvining ketishi — birdaniga ko‘p miqdorda yoki oz-ozdan oqish.
Tekshiruvlar
Tashriflar haftalik bo‘ladi. Shifokor qon bosimi, siydik va vaznni tekshiradi, chaqaloq holatini va boshning tos bo‘shlig‘iga tushganini baholaydi. Kerak bo‘lsa, qin orqali ko‘rik bilan bachadon bo‘ynining tayyorligi aniqlanadi.
KTG chaqaloq yurak urishini 20–40 daqiqa davomida qayd etib, uning holatini baholashga yordam beradi. GBS surtmasi hali olinmagan bo‘lsa va klinikada o‘tkazilsa, 37-haftagacha olinadi. Dumba bilan yotgan chaqaloqda tashqi aylantirish yoki tug‘ruq usuli bo‘yicha qaror shu davrda qabul qilinadi.
Maslahatlar
- To‘lg‘oqlarni hisoblashni o‘rganing: bir qisqarish boshidan keyingisining boshigacha bo‘lgan vaqtni yozib boring (telefon ilovasi ham qulay).
- Tug‘ruqxona telefon raqami, shifokor raqami va 103 telefoningizda saqlangan bo‘lsin.
- Tug‘ruqning birinchi bosqichida uyda bo‘lsangiz, yurish, iliq dush, nafas mashqlari va holatni o‘zgartirish og‘riqni yengillashtiradi.
- Kichik porsiyalarda ovqatlaning va ko‘p suyuqlik iching — kuch kerak bo‘ladi.
- Uydan uzoqqa ketmang, yolg‘iz qolmaslikka harakat qiling.
Tug‘ruqqa ruhan tayyorlanish ham muhim. Tug‘ruq qanday bosqichlardan iborat ekanini, og‘riqni yengillashtirish usullari (nafas olish, massaj, holat o‘zgartirish, epidural og‘riqsizlantirish) va tug‘ruqxonadagi tartiblarni oldindan bilish qo‘rquvni kamaytiradi. Savollaringizni yozib, keyingi tashrifda shifokorga bering.
Qachon tug‘ruqxonaga borish kerak
Birinchi tug‘ruqda to‘lg‘oqlar har 5–7 daqiqada muntazam takrorlansa va kamida bir soat davom etsa, tug‘ruqxonaga boring (takroriy tug‘ruqda — ertaroq). Quyidagi hollarda esa kutmasdan darhol boring yoki 103 ga qo‘ng‘iroq qiling:
- homila suvi ketdi — to‘lg‘oq bo‘lmasa ham;
- suv yashil, jigarrang yoki yomon hidli;
- qindan qon ketishi (shilliq tiqindagi oz qon tomirchalaridan ko‘proq);
- chaqaloq harakatlari kamaygan;
- qorinda doimiy kuchli og‘riq, kuchli bosh og‘rig‘i yoki ko‘rish buzilishi;
- isitma.
Ko'p beriladigan savollar
37 hafta necha oy?
37-hafta homiladorlikning 9-oyi, uchinchi trimestr. Bu haftadan homila muddatiga yetgan (erta term) hisoblanadi.
37-haftada tug‘ish xavflimi?
Yo‘q, 37-haftadan tug‘ruq o‘z vaqtida hisoblanadi va chaqaloq odatda tashqi hayotga tayyor. Shunga qaramay, tibbiy ko‘rsatma bo‘lmasa, tug‘ruqni sun’iy tezlashtirmasdan 39–40-haftalargacha kutish afzal.
Shilliq tiqin ko‘chsa, darhol tug‘ruqxonaga borish kerakmi?
Shart emas: tiqin tug‘ruqdan bir necha soat yoki kun oldin ko‘chishi mumkin. Muntazam to‘lg‘oq boshlansa, suv ketsa yoki ko‘p qon kelsa, tug‘ruqxonaga boring.
Kalkulyator va kalendar faqat ma'lumot uchun mo'ljallangan va shifokor ko'rigining o'rnini bosmaydi. Tibbiy ogohlantirish