Uchinchi trimestr
8-oy
Bosh karam kattaligida
Homila o‘lchami: ~46 sm, ~2,4 kg
O‘rtacha qiymatlar. Sog‘lom homilaning vazni bundan 10–15 % farq qilishi mumkin.
35-haftada chaqaloq
Chaqaloqning bo‘yi o‘rtacha ~46 sm, vazni ~2,4 kg — katta bosh karam kattaligida. Endi uning asosiy vazifasi — vazn yig‘ish: tug‘ruqqacha yana taxminan 1 kg qo‘shadi.
Buyraklar to‘liq ishlaydi va chaqaloq homila suviga siydik chiqaradi, jigar esa chiqindilarni qayta ishlay boshlaydi. Yog‘ to‘qimasi tana haroratini ushlab turishga yordam beradi, shuning uchun tug‘ilgandan keyin chaqaloq issiqlikni yaxshiroq saqlaydi.
- Yelka va tirsaklar dumaloqlashadi, teri burmalari kamayadi.
- Bosh suyaklari hali birlashmagan — tug‘ruq uchun tabiiy moslashuv.
- Ko‘pchilik chaqaloqlar bosh bilan pastga joylashgan; dumba bilan yotgan chaqaloqlarning bir qismi hali aylanadi.
- Harakatlar kuchli, lekin ko‘proq tepish va itarishga o‘xshaydi. Harakatlar soni kamaymasligi kerak.
Onaning tanasi va his-tuyg‘ulari
Bachadon kindikdan ancha yuqorida turadi va diafragmani ko‘taradi, shuning uchun nafas olish og‘irlashadi, zinapoyadan chiqqanda tez charchaysiz. Oshqozon siqilgani sababli oz yeb ham to‘yib qolasiz — kamroq va tez-tez ovqatlaning.
Jig‘ildon qaynashi, qabziyat, bavosil, kechasi uyqusizlik va oyoq tomir tortishishi tez-tez uchraydi. Qorin terisida qichishish bo‘lishi mumkin; ammo kaft va tovonlarda kuchli qichishish, ayniqsa kechasi, jigar bilan bog‘liq holat (xolestaz) belgisi bo‘lishi mumkin — bu haqda shifokorga ayting.
Ko‘pchilik ayollarda “in qurish” istagi paydo bo‘ladi: uyni tartibga keltirish, chaqaloq buyumlarini tayyorlash. Bu tabiiy, lekin o‘zingizni charchatib qo‘ymang.
Sumka yig‘ishdan tashqari, uyda ham tayyorgarlik ko‘ring: chaqaloq kiyimlarini yuvib, dazmollab qo‘ying, beshik yoki karavotcha joyini belgilang. Tug‘ruqdan keyingi birinchi haftalarda kim yordam berishini oldindan kelishib olish ham juda foydali — ovqat tayyorlash, uy ishlari va katta farzandlarga qarash uchun.
Tekshiruvlar
Ko‘p mamlakatlarda 35–37-haftalarda B guruh streptokokki (GBS) uchun qin va to‘g‘ri ichak sohasidan surtma olinadi. Bu bakteriya ko‘p sog‘lom ayollarda simptomsiz uchraydi, lekin tug‘ruqda chaqaloqqa o‘tishi mumkin. Natija musbat bo‘lsa, tug‘ruq vaqtida antibiotik beriladi. O‘zbekistonda bu tahlil hamma joyda o‘tkazilmaydi — shifokoringizdan so‘rang.
Tashriflarda qon bosimi, siydik, vazn tekshiriladi, chaqaloq holati (bosh yoki dumba bilan) aniqlanadi. Ko‘rsatma bo‘lsa, KTG va ultratovush belgilanadi. Ba’zi hollarda qon tahlillari takrorlanadi.
Bu davrda ham chaqaloq harakatlarini kuzatishni davom ettiring. Uning odatiy faolligini bilsangiz, o‘zgarishni tez sezasiz. Harakatlar kamaysa, uyda “sanab” vaqt yo‘qotmasdan, o‘sha kuni tug‘ruqxona yoki shifokorga murojaat qiling — KTG chaqaloq holatini tez aniqlab beradi.
Tug‘ruqxonaga sumka
35–36-haftalarda tug‘ruqxona sumkasini yig‘ib, ko‘rinadigan joyga qo‘yish tavsiya etiladi. Aniq ro‘yxatni tug‘ruqxonadan so‘rang, odatda kerak bo‘ladi:
- hujjatlar: pasport, almashuv kartasi, tahlil natijalari, tug‘ruq shartnomasi (bo‘lsa);
- ona uchun: xalat, tungi ko‘ylak, yuviladigan shippak, tug‘ruqdan keyingi gigiyena prokladkalari, bir martalik ichki kiyim, emizish uchun lifchik, gigiyena vositalari;
- chaqaloq uchun: tagliklar (yangi tug‘ilganlar uchun), bir nechta kiyim, shapkacha, paypoq, yupqa adyol, chiqish uchun kiyim;
- telefon, quvvatlagich, suv va yengil gazak.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Darhol shifokorga yoki 103 ga murojaat qiling, agar:
- qindan qon ketsa yoki homila suvi ketsa;
- 37-haftagacha muntazam to‘lg‘oqlar boshlansa;
- chaqaloq odatdagidan kam harakat qilsa;
- kuchli bosh og‘rig‘i, ko‘rish buzilishi, yuz va qo‘llar to‘satdan shishsa;
- kaft va tovonlarda kuchli qichishish bo‘lsa;
- isitma chiqsa yoki qorinda doimiy kuchli og‘riq bo‘lsa.
Ko'p beriladigan savollar
35 hafta necha oy?
35-hafta homiladorlikning 8-oyi, uchinchi trimestr. 36-haftadan 9-oy boshlanadi.
Tug‘ruqxonaga sumkani qachon yig‘ish kerak?
Odatda 35–36-haftada. Shunda tug‘ruq erta boshlansa ham hammasi tayyor bo‘ladi. Hujjatlarni doim yoningizda olib yuring.
35-haftada nima bo‘ladi?
Chaqaloq ~46 sm va ~2,4 kg, faol vazn yig‘moqda, buyrak va jigari to‘liq ishlaydi. Ona uchun nafas qisishi va tez to‘yib qolish xos. Ba’zi klinikalarda shu davrda GBS surtmasi olinadi.
Kalkulyator va kalendar faqat ma'lumot uchun mo'ljallangan va shifokor ko'rigining o'rnini bosmaydi. Tibbiy ogohlantirish