Uchinchi trimestr
7-oy
Ananas kattaligida
Homila o‘lchami: ~40 sm, ~1,3 kg
O‘rtacha qiymatlar. Sog‘lom homilaning vazni bundan 10–15 % farq qilishi mumkin.
30-haftada chaqaloq
Chaqaloqning bo‘yi taxminan 40 sm, vazni 1,3 kg atrofida. Tanani qoplab turgan mayin tuklar (lanugo) kamaya boshlaydi, ammo ba’zi chaqaloqlarda tug‘ilganda yelka va orqada biroz qolishi mumkin.
Endi qon hujayralarini asosan suyak iligi ishlab chiqaradi — ilgari bu vazifani jigar va taloq bajargan. Ko‘zlar yorug‘lik va qorong‘ilikni farqlaydi, qorachiqlar torayib-kengaya oladi.
- Miya hajmi tez o‘sadi, burmalar chuqurlashadi.
- Chaqaloq taxminan 0,5–1 litr homila suvi ichida suzadi, bu miqdor yaqin haftalarda eng yuqori nuqtasiga yetadi.
- Tirnoqlar barmoq uchlariga yaqinlashib qoladi.
Onaning tanasi va his-tuyg‘ulari
Ko‘pchilik ayollar 30-haftada yana charchoqni sezadi: vazn ortgan, uyqu yengil va tez-tez buziladi. Qorin ba’zan og‘riqsiz qotib, keyin bo‘shashadi — bu Brekston-Hiks mashq qisqarishlari. Ular tartibsiz, kuchaymaydi va dam olganda, holatni o‘zgartirganda yoki suv ichganda o‘tadi.
- Bel va chanoq og‘rig‘i, yurganda noqulaylik.
- Kayfiyat o‘zgarishi, tug‘ruq va chaqaloq parvarishi haqida xavotir.
- Qo‘l barmoqlarining uvishishi, oyoqlarda shish.
Tekshiruvlar
MDH amaliyotida uchinchi rejali UTT odatda 30–34 haftalarda o‘tkaziladi. Unda chaqaloqning o‘lchamlari va taxminiy vazni, joylashuvi (boshi bilanmi yoki dumbasi bilan), yo‘ldoshning joyi va holati, homila suvi miqdori baholanadi. Doppler kindik tizimchasi, bachadon va chaqaloq miyasi tomirlaridagi qon oqimini ko‘rsatadi.
Chaqaloq hozir dumbasi bilan yotgan bo‘lsa, xavotirlanmang: ko‘pchiligi 36-haftagacha o‘z-o‘zidan aylanadi. Qo‘shimcha ravishda shifokor qon va siydik tahlillarini, ba’zan OIV, sifilis va gepatitga qayta tekshiruvni belgilashi mumkin.
Dekret ta’tili
O‘zbekistonda homiladorlik va tug‘ish ta’tili odatda 30-haftadan boshlanadi: ayol ayollar maslahatxonasi beradigan mehnatga layoqatsizlik varaqasi asosida ta’tilga chiqadi va nafaqa oladi. Asoratli tug‘ruq yoki egizaklarda ta’til uzaytiriladi. Aniq muddat va hujjatlarni shifokoringiz va ish joyingizning kadrlar bo‘limidan oldindan aniqlang.
Ishdan ta’tilga chiqqandan keyin ham faol bo‘ling: kun tartibini saqlang, ochiq havoda sayr qiling, yaqinlaringiz bilan muloqotni kamaytirmang. Bu kayfiyatni barqaror ushlab turishga yordam beradi.
Ta’tilning birinchi haftalarini dam olish, tug‘ruqqa tayyorlanish kurslari va chaqaloq uchun narsalar tayyorlashga bag‘ishlash mumkin.
Maslahatlar
- Kunduzi 20–30 daqiqa dam oling, oyoqlarni ko‘tarib yoting.
- Yengil faollikni davom ettiring: sayr, suzish, homiladorlar yogasi.
- Yonboshda uxlang, chalqancha uyg‘onsangiz o‘giriling.
- Uzoq safar rejalashtirsangiz, aviakompaniya talablari va shifokor xulosasini oldindan bilib oling.
- Chaqaloq uchun avtokreslo, kiyim va tagliklar ro‘yxatini tuzing.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Mashq qisqarishlaridan farqli o‘laroq, haqiqiy erta tug‘ruq belgilari: muntazam (masalan, har 10 daqiqada) va kuchayib boruvchi qisqarishlar, bel sohasida doimiy yoki ritmik og‘riq, chanoqda bosim, ajralmaning o‘zgarishi (suvsimon, shilliq yoki qon aralash). Bunday belgilar 37 haftadan oldin bo‘lsa, darhol tug‘ruqxonaga boring yoki 103 ga qo‘ng‘iroq qiling.
- Chaqaloq harakatlari kamaydi — o‘sha kuniyoq.
- Qindan qon ketishi.
- Kuchli bosh og‘rig‘i, ko‘z oldida «chivinlar», to‘satdan shish.
- Isitma, qattiq qorin og‘rig‘i.
Ko'p beriladigan savollar
30 hafta necha oy?
30-hafta homiladorlikning 7-oyi (28–31 haftalar), uchinchi trimestr.
30-haftada qanday UTT qilinadi?
Odatda 30–34 haftalarda uchinchi rejali UTT va doppler o‘tkaziladi: chaqaloq o‘sishi, joylashuvi, yo‘ldosh, homila suvi va qon oqimi baholanadi. Aniq kunni shifokor belgilaydi.
Dekret ta’tili nechanchi haftadan boshlanadi?
O‘zbekistonda homiladorlik va tug‘ish ta’tili odatda 30-haftadan boshlanadi. Hujjatlar va aniq muddatni ayollar maslahatxonasi va ish beruvchingizdan aniqlang.
Kalkulyator va kalendar faqat ma'lumot uchun mo'ljallangan va shifokor ko'rigining o'rnini bosmaydi. Tibbiy ogohlantirish