Uchinchi trimestr
9-oy
O‘rtacha tarvuz kattaligida
Homila o‘lchami: ~51 sm, ~3,4 kg
O‘rtacha qiymatlar. Sog‘lom homilaning vazni bundan 10–15 % farq qilishi mumkin.
40-haftada chaqaloq
Chaqaloqning bo‘yi o‘rtacha ~51 sm, vazni ~3,4 kg — o‘rtacha tarvuz kattaligida. Yangi tug‘ilgan chaqaloqning o‘rtacha vazni 3–3,5 kg, bo‘yi 48–53 sm; 2,5 kg dan 4 kg gacha bo‘lgan vazn odatda me’yorda hisoblanadi.
Chaqaloq to‘liq yetilgan va tug‘ilishga tayyor. Uning terisi pushti, qo‘l-oyoqlari to‘lishgan, bosh atrofi ko‘krak atrofi bilan deyarli teng. Tug‘ilgach u birinchi nafasi bilan qichqiradi va o‘pkasi to‘liq ochiladi.
- Yo‘ldosh muddat oxirida asta-sekin “qariydi”, shuning uchun 40-haftadan keyin chaqaloq holatini kuzatish muhimroq bo‘ladi.
- Homila suvi miqdori muddat o‘tgani sari kamayishi mumkin.
- Harakatlar tug‘ruq boshlangunga qadar sezilishi kerak — kamaysa, darhol murojaat qiling.
Tug‘ilgandan keyin neonatolog chaqaloqni ko‘rikdan o‘tkazadi, Apgar shkalasi bo‘yicha baholaydi, vazni va bo‘yini o‘lchaydi. Birinchi kunlarda vaznning 5–10% gacha kamayishi normal holat, u odatda ikki hafta ichida tiklanadi.
Onaning tanasi va his-tuyg‘ulari
Taxminiy tug‘ish sanasi — bu aniq kun emas, balki mo‘ljal. Ko‘p ayollar, ayniqsa birinchi homiladorlikda, 40-haftadan keyin tug‘adi. Tos sohasidagi bosim, bel og‘rig‘i, mashq to‘lg‘oqlari va charchoq davom etadi.
Kutish asabiylashtirishi tabiiy. Dam oling, yengil sayr qiling, o‘zingizni chalg‘itadigan mashg‘ulot toping. Asosiysi — chaqaloq harakatlari va o‘zingizning holatingizni kuzatib boring.
Muddat aniqligi ham muhim: agar u birinchi trimestr ultratovushi bo‘yicha aniqlangan bo‘lsa, hisob ishonchliroq bo‘ladi. Hayz sikli uzun yoki tartibsiz bo‘lgan ayollarda haqiqiy muddat taxminiy sanadan biroz farq qilishi mumkin — shifokor buni hisobga oladi.
Homiladorlik 40 haftadan oshib ketsa
40-haftadan keyin homiladorlik hali muddatidan o‘tgan hisoblanmaydi: 42 haftagacha tug‘ruq me’yor. Shunga qaramay, shifokor nazoratni kuchaytiradi:
- tez-tez KTG — chaqaloq yurak urishini baholash;
- ultratovush — homila suvi miqdori va chaqaloq holati, kerak bo‘lsa doppler;
- qon bosimi va umumiy holatni tekshirish, bachadon bo‘yni tayyorligini baholash.
41-haftadan keyin odatda tug‘ruqni qo‘zg‘atish (induksiya) masalasi ko‘rib chiqiladi, chunki 42-haftadan keyin yo‘ldosh faoliyati susayishi va chaqaloq uchun xavf ortishi mumkin. Qaror shifokor bilan birga qabul qilinadi; ba’zi hollarda tibbiy ko‘rsatma bo‘lsa, ertaroq taklif qilinadi.
Qo‘zg‘atish usullari bachadon bo‘ynining holatiga qarab tanlanadi: membranani ajratish, bachadon bo‘ynini yetiltiruvchi dorilar yoki ballon kateter, pardani ochish (amniotomiya), oksitotsin tomchisi. Bularning barchasi faqat tug‘ruqxonada, shifokor nazoratida o‘tkaziladi. Agar qo‘zg‘atish natija bermasa yoki chaqaloq holati yomonlashsa, kesar kesish muhokama qilinishi mumkin.
Maslahatlar
- Shifokor belgilagan barcha tashrif va KTG ga albatta boring.
- Tug‘ruqni “uy usullari”, choy, dori yoki kanakunjut moyi bilan o‘zingiz qo‘zg‘atishga urinmang.
- Muntazam ovqatlaning, yetarlicha suyuqlik iching va uxlashga harakat qiling.
- Qo‘zg‘atish taklif qilinsa, usul, foyda va xavflar haqida savol bering — bu sizning haqqingiz.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Darhol tug‘ruqxonaga boring yoki 103 ga qo‘ng‘iroq qiling, agar:
- chaqaloq harakatlari kamaysa yoki to‘xtasa;
- homila suvi ketsa, ayniqsa yashil yoki jigarrang bo‘lsa;
- qindan qon ketsa;
- muntazam to‘lg‘oqlar boshlansa;
- qorinda doimiy kuchli og‘riq, kuchli bosh og‘rig‘i yoki ko‘rish buzilishi bo‘lsa;
- isitma chiqsa.
Ko'p beriladigan savollar
40 hafta necha oy?
40-hafta homiladorlikning 9-oyi, uchinchi trimestr va taxminiy tug‘ish sanasi. Muddat oxirgi hayzning birinchi kunidan hisoblanadi.
Homiladorlik 40 haftadan oshib ketsa nima bo‘ladi?
42 haftagacha tug‘ruq me’yor hisoblanadi, lekin shifokor kuzatuvni kuchaytiradi: KTG, ultratovush, homila suvi miqdorini tekshiradi. 41-haftadan keyin odatda tug‘ruqni qo‘zg‘atish masalasi siz bilan birga muhokama qilinadi.
40-haftada to‘lg‘oq bo‘lmasa nima qilish kerak?
Tashvishlanmang — bu tez-tez uchraydi. Shifokor tashriflariga boring, chaqaloq harakatlarini kuzating. Harakatlar kamaysa, suv ketsa yoki qon kelsa, darhol tug‘ruqxonaga boring.
Kalkulyator va kalendar faqat ma'lumot uchun mo'ljallangan va shifokor ko'rigining o'rnini bosmaydi. Tibbiy ogohlantirish