Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Kasalliklar

Angina: belgilari, sabablari, bolalarda va uyda davolash

Angina nima, uning belgilari va sabablari. Virusli va bakterial anginaning farqi, qachon antibiotik kerak, uyda nima qilish mumkin, bolalarda va homiladorlikda angina.

Xasan BoliyevX
Xasan BoliyevYangilangan: 17-noyabr, 2026
Tahririyat tekshirgan7 daqiqada o'qiladi
3
Tomog‘i og‘riyotgan odam bo‘ynini ushlab turibdi — angina belgilari

Davomini o'qing

Tibbiy niqob va ko‘k qo‘lqop kiygan shifokor jingalak sochli bemorning og‘zini ochtirib tomog‘ini ko‘rmoqda
Kasalliklar

Faringit: belgilari, sabablari va davolash — anginadan farqi

4-noyabr·9 daq
Keksa erkak zamonaviy klinikada tibbiyot xodimi bilan maslahatlashmoqda
Kasalliklar

Belbog‘simon temiratki (herpes zoster): belgilari, sabablari va davolash

8-noyabr·9 daq
Depressiya belgilari va davolash haqida shifokor bilan suhbat
Kasalliklar

Depressiya: belgilari, sabablari, testi va davolash

31-dekabr, 2022·10 daq
Glyukometr bilan qondagi qand miqdorini tekshirayotgan odam
Kasalliklar

Prediabet: belgilari, tashxisi va diabetning oldini olish

5-may, 2023·6 daq
Oq marmar stol ustidagi yog‘och qoshiqda mayda osh tuzi
Kasalliklar

Buqoq kasalligi: nima, belgilari, sabablari va davolash

7-noyabr·8 daq
Shifokor bemorning qo‘lidagi toshmani diqqat bilan ko‘zdan kechirmoqda
Kasalliklar

Maymunchechak kasalligi: belgilari, yuqish yo‘llari va himoya

29-aprel, 2023·7 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Angina nima
  2. Angina sabablari
  3. Angina belgilari
  4. Angina qanday davolanadi
  5. Bolalarda angina
  6. Homiladorlikda angina
  7. Anginaning asoratlari
  8. Qachon darhol shifokorga murojaat qilish kerak
  9. Anginaning oldini olish
  10. Xulosa
  11. Ko‘p beriladigan savollar

Angina — tomoq bodomcha bezlarining (tanglay murtaklarining) o‘tkir yallig‘lanishi. Tibbiyotda u o‘tkir tonzillit yoki tonzillofaringit deb ataladi. Angina belgilari — kuchli tomoq og‘rig‘i, yutganda og‘riq, isitma va qizarib kattalashgan bodomcha bezlari. Kasallik har qanday yoshda uchraydi, lekin ayniqsa 5–15 yoshli bolalarda ko‘p.

Ko‘pchilik anginani darhol antibiotik bilan davolash kerak deb hisoblaydi. Aslida anginalarning katta qismini viruslar chaqiradi va ularga antibiotik ta’sir qilmaydi. Quyida angina turlari, ularni qanday farqlash, qachon antibiotik kerakligi va uyda nima qilish mumkinligini ko‘rib chiqamiz.

Shuningdek o‘qing: Buyrak shamollashi belgilari: qachon shifokorga borish kerak; Grippni davolash: uyda tezroq tuzalish uchun 10 ta usul; Grippni uyda davolash: belgilari, parvarish va profilaktika; Qizamiq: belgilari, sabablari, bolalarda davolash va emlash.

Angina nima

Bodomcha bezlari — tomoqning ikki yonida joylashgan limfa to‘qimasi bo‘lib, organizmni og‘iz va burun orqali kiradigan mikroblardan himoya qiladi. Viruslar yoki bakteriyalar ularga tushib ko‘paysa, bezlar yallig‘lanadi, shishadi va og‘riy boshlaydi.

Angina sabablari

  • Viruslar — kattalardagi anginalarning ko‘pchiligi va bolalardagi anginalarning yarmidan ko‘pi: adenovirus, gripp va shamollash viruslari, Epshteyn-Barr virusi (infeksion mononukleoz) va boshqalar;
  • A guruh beta-gemolitik streptokokk — eng muhim bakterial sabab: bolalardagi anginalarning taxminan 20–30 foizi, kattalardagi 5–15 foizi. Faqat shu turini antibiotik bilan davolash zarur;
  • kamdan-kam hollarda boshqa bakteriyalar.

Angina havo-tomchi yo‘li bilan — yo‘tal, aksirish, gaplashish orqali, shuningdek umumiy idish-tovoq va qo‘l orqali yuqadi. Muzqaymoq yeyish yoki sovuq suv ichishning o‘zi angina chaqirmaydi.

Angina belgilari

  • tomoqdagi kuchli og‘riq, yutganda kuchayadi;
  • harorat ko‘tarilishi, ko‘pincha 38–39 °C gacha;
  • bodomcha bezlarining qizarishi va kattalashishi, ularda oq yoki sarg‘ish karash;
  • bo‘yindagi limfa tugunlarining kattalashib og‘rishi;
  • holsizlik, bosh og‘rig‘i;
  • bolalarda qorin og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi va qusish ham bo‘lishi mumkin.

Virusli va bakterial anginani qanday farqlash mumkin

Faqat tashqi ko‘rinishiga qarab aniq farqlab bo‘lmaydi, ammo ayrim belgilar yo‘nalish beradi:

  • Streptokokk anginasiga ko‘proq xos: to‘satdan boshlanish, yuqori harorat, bodomcha bezlarida karash, bo‘yinning old qismidagi og‘riqli limfa tugunlari va yo‘tal hamda tumovning yo‘qligi;
  • Virusli anginaga ko‘proq xos: yo‘tal, tumov, xirildoq ovoz, ko‘z qizarishi, og‘izdagi yaralar.

Shifokor bu belgilarni maxsus shkala (Centor/McIsaac) bo‘yicha baholaydi va kerak bo‘lsa tomoqdan surtma olib, streptokokkka tezkor test yoki bakteriologik ekish o‘tkazadi. Antibiotik buyurish yoki buyurmaslik shu natijaga bog‘liq.

Angina qanday davolanadi

Qachon antibiotik kerak

Antibiotik faqat streptokokk anginasi tasdiqlanganda yoki shifokor uni yuqori ehtimolli deb topganda buyuriladi. Odatda penitsillin guruhidagi dorilar (masalan, amoksitsillin) qo‘llanadi, kurs ko‘pincha 10 kun davom etadi. Penitsillinga allergiya bo‘lsa, shifokor boshqa guruhdagi dorini tanlaydi.

Antibiotikni harorat tushgandan keyin ham buyurilgan muddatgacha ichish muhim. Streptokokk anginasi to‘liq davolanmasa, revmatik isitma (yurak va bo‘g‘imlarning shikastlanishi) va buyrak yallig‘lanishi kabi asoratlar xavfi saqlanib qoladi. Virusli anginada antibiotik foyda bermaydi, faqat nojo‘ya ta’sirlar va bakteriyalarning chidamliligini oshiradi.

Muhim: infeksion mononukleozda (Epshteyn-Barr virusi) amoksitsillin ko‘pincha kuchli toshma chaqiradi. Bu ham antibiotikni o‘zboshimchalik bilan ichmaslik uchun yana bir sabab.

Anginani uyda davolash

Virusli angina odatda 5–7 kunda o‘zi o‘tib ketadi. Bakterial anginada esa uy choralari antibiotikka qo‘shimcha bo‘ladi:

  • og‘riq va haroratni paratsetamol yoki ibuprofen bilan kamaytiring, yoshga mos dozada;
  • ko‘p iliq suyuqlik iching — choy, kompot, iliq suv; juda issiq ichimliklar tomoqni qo‘shimcha ta’sirlantiradi;
  • yumshoq, yutishga oson ovqat yeng;
  • iliq tuzli suv bilan chayqash (bir stakan suvga yarim choy qoshiq tuz) og‘riqni vaqtincha yengillashtiradi;
  • kattalar va 6 yoshdan katta bolalar uchun so‘rib iste’mol qilinadigan tabletkalar va spreylar vaqtincha yordam beradi;
  • dam oling, xonani shamollating.

Spirtli kompresslar, tomoqqa kerosin yoki yod surtish, bodomcha bezlaridagi karashni qirib tashlash mumkin emas — bu shilliq qavatni shikastlaydi va infeksiyani chuqurroq tarqatadi.

Bolalarda angina

Bolalarda streptokokk anginasi kattalarga nisbatan ko‘p uchraydi, shuning uchun tomoq og‘rig‘i va isitmasi bor bolani pediatrga ko‘rsatish va kerak bo‘lsa streptokokkka test topshirish tavsiya etiladi. 3 yoshgacha bo‘lgan bolalarda streptokokk anginasi kam uchraydi, ularda ko‘pincha virusli infeksiyalar bo‘ladi.

Angina bilan birga mayda qizil toshma, «qulupnay» til va yuz qizarib, burun-lab uchburchagining oqarib qolishi skarlatinaga xos — bu ham streptokokk infeksiyasi bo‘lib, antibiotik bilan davolanadi.

Bolada quyidagi belgilar bo‘lsa, kechiktirmay shifokorga murojaat qiling: suyuqlik ichmayapti yoki kam siymoqda, so‘lagini yuta olmayapti, nafas olishi qiyin, bo‘yni qotib qolgan, harorat 3 kundan ortiq tushmayapti.

Homiladorlikda angina

Homiladorlikda ham angina shifokor ko‘rigini talab qiladi. Haroratni tushirish va og‘riqni kamaytirish uchun odatda paratsetamol tavsiya etiladi; ibuprofen va boshqa yallig‘lanishga qarshi dorilar, ayniqsa uchinchi trimestrda, mumkin emas. Streptokokk anginasi tasdiqlansa, homiladorlikda xavfsiz bo‘lgan penitsillin guruhidagi antibiotiklar buyuriladi. Ko‘p suyuqlik va tuzli suv bilan chayqash xavfsiz.

Anginaning asoratlari

  • Paratonzillyar abssess — bodomcha bezi atrofida yiring to‘planishi: bir tomonlama kuchli og‘riq, og‘izni ochish qiyinlashishi, ovozning «og‘izda olxo‘ri bilan gapirgandek» bo‘lib qolishi;
  • Revmatik isitma — streptokokk anginasidan 2–3 hafta keyin yurak, bo‘g‘imlar va asab tizimining shikastlanishi;
  • Glomerulonefrit — buyraklarning yallig‘lanishi: shish, siydikning qizg‘ish yoki qo‘ng‘ir rangga kirishi.

Qachon darhol shifokorga murojaat qilish kerak

  • nafas olish qiyinlashsa;
  • so‘lak yuta olmasa, og‘izdan so‘lak oqsa;
  • og‘izni ochish qiyin bo‘lsa yoki tomoqning bir tomoni keskin shishsa;
  • bo‘yin qotib qolsa, kuchli bosh og‘rig‘i bo‘lsa;
  • harorat 39 °C dan yuqori bo‘lib, dori bilan tushmasa yoki 3 kundan ortiq davom etsa;
  • siydik kamaysa yoki uning rangi o‘zgarsa.

Anginaning oldini olish

  • qo‘llarni tez-tez sovun bilan yuving;
  • kasal odamning idish-tovog‘i va sochig‘idan foydalanmang;
  • streptokokk anginasi bilan og‘rigan odam antibiotik boshlangandan keyin kamida 12–24 soat uyda qolishi kerak;
  • yo‘talganda va aksirganda og‘iz-burunni ro‘molcha yoki tirsak bilan yoping.

Xulosa

Angina — bodomcha bezlarining o‘tkir yallig‘lanishi bo‘lib, ko‘pincha viruslar, ba’zan esa streptokokk chaqiradi. Antibiotik faqat bakterial anginada kerak va uni shifokor buyuradi. Og‘riq qoldiruvchi dorilar, ko‘p suyuqlik va dam olish tuzalishni yengillashtiradi. Nafas olish yoki yutishning qiyinlashishi, og‘izni ochib bo‘lmasligi — shoshilinch belgilar.

Tomoq og‘rig‘i bilan kechadigan boshqa kasalliklar haqida: surunkali tonzillit va skarlatina.

Yana o‘qing: faringit: anginadan farqi, laringit (ovoz bo‘g‘ilishi).

Mavzuga yaqin maqolalar: mononukleoz.

Mavzuga yaqin maqolalar: limfa tugunlari kattalashishi.

Maqolada tilga olingan dorilar: Ibuprofen suspenziya, Paratsetamol sirop, Amoksitsillin kapsula.

Mavzuga oid dorilar haqida: Amoksiklav tabletka, Amoksitsillin suspenziya. Dorini faqat shifokor tavsiyasi bilan qabul qiling.

Ko‘p beriladigan savollar

Angina yuqumlimi?

Ha. Virusli va streptokokk anginasi havo-tomchi yo‘li va umumiy buyumlar orqali yuqadi. Streptokokk anginasida antibiotik boshlangandan 12–24 soat o‘tib, odam boshqalar uchun xavfli bo‘lmay qoladi.

Angina necha kunda o‘tadi?

Virusli angina odatda 5–7 kunda o‘tadi. Streptokokk anginasida antibiotik boshlangach, harorat va og‘riq ko‘pincha 1–3 kunda kamayadi, ammo kursni oxirigacha davom ettirish kerak.

Haroratsiz angina bo‘ladimi?

Ba’zan harorat past yoki umuman bo‘lmasligi mumkin, ayniqsa virusli infeksiyada. Ammo kuchli tomoq og‘rig‘i va bodomcha bezlarida karash bo‘lsa, harorat bo‘lmasa ham shifokorga ko‘rinish kerak.

Bodomcha bezlarini olib tashlash kerakmi?

Operatsiya (tonzillektomiya) faqat alohida hollarda — masalan, yiliga ko‘p marta takrorlanadigan og‘ir anginalarda, paratonzillyar abssessdan keyin yoki bezlar nafas olishga xalaqit bersa — LOR shifokor tomonidan tavsiya etiladi.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Xasan BoliyevX
MUALLIF

Xasan Boliyev

Toshkent davlat tibbiyot universiteti, Fundamental tibbiyot yo‘nalishi, 3-kurs talabasi. Kasalliklar va alomatlar mavzularida yozadi, saytdagi maqolalarni muntazam o‘qib, xatolarni tahririyatga bildiradi.

Ushbu sahifada

1/11
  1. Angina nima
  2. Angina sabablari
  3. Angina belgilari
  4. Angina qanday davolanadi
  5. Bolalarda angina
  6. Homiladorlikda angina
  7. Anginaning asoratlari
  8. Qachon darhol shifokorga murojaat qilish kerak
  9. Anginaning oldini olish
  10. Xulosa
  11. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi