Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Kasalliklar

Aritmiya: nima, turlari, belgilari va davolash

Yurak aritmiyasi nima, uning turlari (ekstrasistoliya, bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi, bradikardiya), sabablari, belgilari, EKG va Xolter tekshiruvi, davolash va qachon 103 ga qo‘ng‘iroq qilish kerak.

Xasan BoliyevX
Xasan BoliyevYangilangan: 14-noyabr, 2026
Tahririyat tekshirgan6 daqiqada o'qiladi
6
Shifokor bemorning yuragini EKG natijasi bo‘yicha tekshirmoqda — aritmiya tashxisi

Davomini o'qing

Glyukometr bilan qondagi qandni o‘lchayotgan diabet bilan og‘rigan inson
Kasalliklar

Qandli diabetni nazorat qilish: kundalik hayot uchun qo‘llanma

23-aprel, 2023·7 daq
Och havorang ko‘ylakdagi erkak qo‘li bilan ko‘kragini bosib turibdi — ko‘krak ortidagi achishish
Kasalliklar

Jig‘ildon qaynashi: sabablari, uy sharoitida va dori bilan davolash

7-noyabr·8 daq
Tibbiy xalat va niqobdagi shifokor klinikada bemorning bo‘yin terisini ko‘zdan kechirmoqda
Kasalliklar

Pushti temiratki (Jiber temiratkisi): belgilari va davolash

12-noyabr·9 daq
Ayol uyda divanda o‘tirib, elektron tonometr bilan qon bosimini o‘lchamoqda
Alomatlar

Qon bosimi normasi: yoshga qarab jadval, baland va past bosim

28-oktabr·7 daq
Kasalxonada qo‘llarini antiseptik bilan tozalayotgan tibbiyot xodimi
Kasalliklar

Candida auris infeksiyasi: kasalxonadagi xavfli zamburug‘

28-aprel, 2023·7 daq
Diabetik retinopatiyada ko‘z tubini tekshirish jarayoni
Kasalliklar

Diabetik retinopatiya: belgilari va davolash usullari

9-may, 2023·8 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Aritmiya nima
  2. Aritmiya turlari
  3. Aritmiya sabablari
  4. Aritmiya belgilari
  5. Qachon darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qilish kerak
  6. Aritmiya qanday aniqlanadi
  7. Aritmiya davolash usullari
  8. Aritmiya bilan yashash: amaliy maslahatlar
  9. Bolalarda va homiladorlikda aritmiya
  10. Xulosa
  11. Ko‘p beriladigan savollar

Aritmiya — yurak ritmining buzilishi: yurak juda tez, juda sekin yoki tartibsiz urishi. Ba’zi aritmiyalar zararsiz va ko‘p odamda vaqti-vaqti bilan uchraydi, boshqalari esa insult, yurak yetishmovchiligi yoki to‘satdan yurak to‘xtashi xavfini oshiradi. Shuning uchun aritmiya nima ekanini va qaysi belgilar tekshiruvni talab qilishini bilish muhim.

Aritmiya nima

Yurak qisqarishlarini yurakning o‘zida hosil bo‘ladigan elektr impulslari boshqaradi. Normal impuls o‘ng bo‘lmachadagi sinus tugunidan chiqadi va yurak bo‘ylab ma’lum tartibda tarqaladi — bu sinus ritmi deyiladi, tinch holatda daqiqasiga 60–100 marta. Impuls noto‘g‘ri joyda hosil bo‘lsa, juda tez yoki sekin chiqsa yoki o‘tkazilishi to‘silsa, aritmiya rivojlanadi.

Shuningdek o‘qing: Taxikardiya: nima, sabablari, belgilari va davolash; Jim yurak xuruji belgilari: sezilmasdan o‘tadigan infarkt xavfi; Yurak salomatligi: yurak kasalliklarining oldini olish yo‘llari.

Aritmiya turlari

  • Ekstrasistoliya — navbatdan tashqari qisqarishlar; yurak «to‘xtab qolgandek» yoki «bir urib o‘tkazib yuborgandek» seziladi. Eng ko‘p uchraydigan va ko‘pincha zararsiz aritmiya;
  • Taxiaritmiyalar — yurakning tez urishi bilan kechadigan aritmiyalar (batafsil: taxikardiya haqidagi maqolada);
  • Bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi (miltillovchi aritmiya) — bo‘lmachalarning tartibsiz qisqarishi; yurak notekis va ko‘pincha tez uradi. Yoshi kattalarda eng ko‘p uchraydigan jiddiy aritmiya, insult xavfini bir necha barobar oshiradi;
  • Bradikardiya — yurakning daqiqasiga 60 martadan kam urishi. Sportchilarda va uyquda normal bo‘lishi mumkin, lekin holsizlik, bosh aylanishi va hushdan ketish bilan kechsa, davolanadi;
  • Yurak blokadalari — impulsning bo‘lmachalardan qorinchalarga o‘tishi sekinlashadi yoki to‘xtaydi; og‘ir shakllarida yurak stimulyatori kerak bo‘ladi;
  • Qorinchalar aritmiyalari — eng xavfli guruh; qorinchalar fibrillyatsiyasi yurak to‘xtashiga olib keladi va darhol reanimatsiyani talab qiladi.

Aritmiya sabablari

  • yurak ishemik kasalligi va o‘tkazilgan infarkt;
  • uzoq yillik yuqori qon bosimi;
  • yurak yetishmovchiligi, yurak qopqoqlari nuqsonlari, kardiomiopatiya, miokardit;
  • qalqonsimon bez kasalliklari — ham faolligining oshishi, ham pasayishi;
  • qondagi kaliy va magniy miqdorining o‘zgarishi;
  • spirtli ichimliklar (ayniqsa ko‘p ichilgandan keyin), chekish, ko‘p qahva va energetiklar;
  • uyqu apnoesi, semizlik, qandli diabet;
  • ayrim dorilar va giyohvand moddalar;
  • tug‘ma yurak o‘zgarishlari va irsiy kanalopatiyalar (masalan, uzun QT sindromi).

Aritmiya belgilari

  • yurak urishining notekisligi, «uzilishlar», yurakning «to‘xtab, keyin kuchli urishi»;
  • yurak tez yoki juda sekin urishi;
  • bosh aylanishi, ko‘z oldi qorong‘ilashishi;
  • hansirash, jismoniy yuklamaga chidamlilik pasayishi;
  • holsizlik;
  • ko‘krakdagi noxushlik yoki og‘riq;
  • hushdan ketish.

Ko‘pchilik aritmiyalar, jumladan bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi ham, hech qanday belgi bermasligi mumkin va EKG yoki aqlli soat yordamida tasodifan aniqlanadi.

Qachon darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qilish kerak

  • hushdan ketish yoki hushdan ketay deyish;
  • ritm buzilishi bilan birga ko‘krak og‘rig‘i yoki kuchli hansirash;
  • to‘satdan yuz qiyshayishi, qo‘l-oyoqda holsizlik, nutq buzilishi — insult belgilari;
  • tinch holatda yurak juda tez (daqiqasiga 150 dan ko‘p) yoki juda sekin (40 dan kam) urib, ahvol yomonlashsa.

Aritmiya qanday aniqlanadi

  • EKG — asosiy tekshiruv; ritm turini aniqlaydi;
  • Xolter monitoringi — 1–7 kun davomida EKG yozuvi; vaqti-vaqti bilan bo‘ladigan aritmiyalarni ushlash uchun;
  • Hodisa registratorlari va implantatsiya qilinadigan monitorlar — kam uchraydigan xurujlar uchun;
  • Exokardiografiya — yurak tuzilishi va qisqarish kuchini baholash;
  • Qon tahlillari — qalqonsimon bez gormonlari, kaliy, magniy, gemoglobin;
  • Yuklama testlari va elektrofiziologik tekshiruv — ko‘rsatma bo‘lganda.

Aqlli soat va fitnes bilaguzuklari aritmiyaga shubha uyg‘otishi mumkin, ammo tashxis faqat EKG bilan qo‘yiladi.

Aritmiya davolash usullari

Davolash aritmiya turiga, belgilarga va xavf darajasiga bog‘liq. Zararsiz ekstrasistoliyada ko‘pincha davolash kerak emas: qahva, spirtli ichimlik va chekishni kamaytirish, uyquni me’yorlash va stressni boshqarish yetarli bo‘lishi mumkin.

Aritmiya dorilari

  • Ritmni yoki yurak urish tezligini nazorat qiluvchi dorilar — beta-blokatorlar, kaltsiy kanallari blokatorlari va antiaritmik dorilar; ularni faqat kardiolog EKG asosida tanlaydi, chunki noto‘g‘ri tanlangan antiaritmik dori o‘zi xavfli aritmiya chaqirishi mumkin;
  • Qonni suyultiruvchi dorilar (antikoagulyantlar) — bo‘lmachalar fibrillyatsiyasida insultning oldini olish uchun; ehtiyoj maxsus shkala bo‘yicha baholanadi. Aspirin bu maqsadda yetarli himoya bermaydi.

Jarrohlik va boshqa usullar

  • Kateter ablatsiyasi — aritmiya manbaini kateter orqali yo‘q qilish; ko‘plab aritmiyalarni butunlay davolaydi;
  • Elektrokardiostimulyator — og‘ir bradikardiya va blokadalarda yurakka kerakli ritmni beradi;
  • Implantatsiya qilinadigan kardioverter-defibrillyator — to‘satdan yurak to‘xtashi xavfi yuqori bo‘lgan bemorlar uchun;
  • Elektr kardioversiya — ritmni shifoxonada elektr impulsi bilan tiklash.

Asosiy kasallikni — yuqori qon bosimi, yurak ishemik kasalligi, qalqonsimon bez kasalligi, uyqu apnoesini davolash aritmiya xurujlarini sezilarli kamaytiradi.

Aritmiya bilan yashash: amaliy maslahatlar

  • buyurilgan dorilarni o‘tkazib yubormang, ayniqsa antikoagulyantlarni;
  • qon bosimi va yurak urishini muntazam o‘lchab, yozib boring;
  • spirtli ichimlik va energetiklardan voz keching, qahvani cheklang;
  • vaznni me’yorda saqlang va mumkin bo‘lgan jismoniy faollik darajasini kardiolog bilan kelishing;
  • boshqa shifokorlarga, jumladan stomatologga, ichayotgan dorilaringiz haqida ayting.

Bolalarda va homiladorlikda aritmiya

Bolalarda nafas olish bilan bog‘liq yengil ritm o‘zgarishi (nafas aritmiyasi) normal hisoblanadi: nafas olganda yurak tezlashadi, chiqarganda sekinlashadi. Ammo hushdan ketish, jismoniy yuklamada yurak sanchishi yoki oilada yosh odamning to‘satdan vafot etgani holatlari bolalar kardiologi ko‘rigini talab qiladi.

Homiladorlikda ekstrasistoliya ko‘p uchraydi va odatda zararsiz. Har qanday aritmiya dorisi homiladorlikni kuzatayotgan shifokor va kardiolog bilan birgalikda tanlanadi.

Xulosa

Aritmiya — yurak ritmining buzilishi bo‘lib, zararsiz ekstrasistoliyadan tortib hayot uchun xavfli qorinchalar aritmiyalarigacha bo‘lgan holatlarni o‘z ichiga oladi. Tashxis EKG va Xolter monitoringi bilan qo‘yiladi. Bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi insult xavfini oshiradi va davolanishi shart. Hushdan ketish, ko‘krak og‘rig‘i yoki insult belgilari bilan kechadigan ritm buzilishida darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Mavzuga yaqin maqolalar: yurak yetishmovchiligi.

Mavzuga yaqin maqolalar: yurak ishemik kasalligi.

Mavzuga yaqin maqolalar: bradikardiya.

Ko‘p beriladigan savollar

Aritmiya xavflimi?

Turiga bog‘liq. Ekstrasistoliya va nafas aritmiyasi ko‘pincha xavfsiz. Bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi insult xavfini oshiradi, qorinchalar aritmiyalari esa hayot uchun xavfli. Turini faqat EKG aniqlaydi.

Aritmiyani butunlay davolash mumkinmi?

Ko‘p hollarda ha: kateter ablatsiyasi ko‘plab taxiaritmiyalarni butunlay yo‘qotadi, sababni (masalan, qalqonsimon bez kasalligini) davolash ham aritmiyani bartaraf etishi mumkin. Boshqa hollarda dorilar va qurilmalar uzoq muddat nazorat qiladi.

Stress va qahva aritmiya chaqiradimi?

Ular ekstrasistoliya va ayrim xurujlarni qo‘zg‘atishi mumkin. Ammo xurujlar takrorlansa, sababni stress yoki qahvaga bog‘lashdan oldin EKG va qon tahlillari bilan yurak va gormonal sabablarni istisno qilish kerak.

Aritmiyada qaysi shifokorga borish kerak?

Avval terapevt yoki oilaviy shifokorga — u EKG qiladi va kardiologga yo‘llaydi. Murakkab aritmiyalarni aritmolog davolaydi.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Xasan BoliyevX
MUALLIF

Xasan Boliyev

Toshkent davlat tibbiyot universiteti, Fundamental tibbiyot yo‘nalishi, 3-kurs talabasi. Kasalliklar va alomatlar mavzularida yozadi, saytdagi maqolalarni muntazam o‘qib, xatolarni tahririyatga bildiradi.

Ushbu sahifada

1/11
  1. Aritmiya nima
  2. Aritmiya turlari
  3. Aritmiya sabablari
  4. Aritmiya belgilari
  5. Qachon darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qilish kerak
  6. Aritmiya qanday aniqlanadi
  7. Aritmiya davolash usullari
  8. Aritmiya bilan yashash: amaliy maslahatlar
  9. Bolalarda va homiladorlikda aritmiya
  10. Xulosa
  11. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi