Yurak xuruji nima?
Yurak xuruji yoki miyokard infarkti — yurak mushagini qon va kislorod bilan ta'minlovchi arteriyalarning to'satdan to'silishi oqibatida yuzaga keladi. Agar yurak mushagi 30 daqiqadan ortiq kislorodsiz qolsa, qaytarib bo'lmas zarar yetishi va mushak to'qimalarining o'limi kuzatilishi mumkin. Bu tibbiy favqulodda holat bo'lib, zudlik bilan kardiologik yordamni talab qiladi.
Yurak xurujining asosiy belgilari
- Ko'krak qafasidagi kuchli og'riq yoki bosim.
- Nafas qisilishi, tez yurak urishi va bosh aylanishi.
- Kutilmagan holsizlik va sovuq ter.
- Ushbu alomatlar kuzatilganda darhol kardiologga murojaat qiling.
Yoshlarda yurak xurujining sabablari
Ilgari yurak xastaliklari asosan keksa yoshdagilarga xos deb hisoblangan bo'lsa-da, bugungi kunda yoshlar orasida ham bu holat ko'payib bormoqda. Bunga noto'g'ri ovqatlanish, kamharakatlilik va doimiy stress kabi omillar sabab bo'lmoqda.
Xavf omillari:
- Tamaki mahsulotlari: Chekish yurak xuruji xavfini 2-3 barobar oshiradi.
- Ortiqcha vazn: Semizlik yurak-qon tomir tizimiga ortiqcha yuklama beradi.
- Surunkali stress: Doimiy taranglik qon bosimining ko'tarilishiga va arteriyalarning siqilishiga olib keladi.
- Qandli diabet: Nazorat qilinmagan qon shakar miqdori yurak xuruji xavfini sezilarli darajada oshiradi.
Yurak xuruji gumon qilinganda nima qilish kerak?
Agar atrofingizdagi insonda yurak xuruji alomatlarini sezsangiz:
- Bemorga shifokor tavsiya etgan nitro-glitserinni bering.
- Agar allergiyasi bo'lmasa, bemorga aspirin berish yurakdagi zararni kamaytirishi mumkin.
- Tez yordam kelguniga qadar bemor hushsiz bo'lsa, CPR (yurak massaji)ni boshlang (daqiqasiga 100-110 marta ko'krak qafasini siqish).
Yurak xurujidan keyingi tiklanish davri
Yurak xurujidan keyin sog'lom turmush tarziga qaytish muhim bosqichdir. Shifokorlar quyidagilarni tavsiya qiladilar:
- Jismoniy faollik: Bosqichma-bosqich oshiriladigan mashqlar yurak mushagini mustahkamlaydi.
- Sog'lom parhez: Tuz va yog'li ovqatlarni kamaytirish, vitaminlarga boy mahsulotlarni iste'mol qilish.
- Dam olish: Tungi uyqu va kunduzgi qisqa dam olish yurakning nasos qobiliyatini tiklashga yordam beradi.
Unutmang, yurak-qon tomir kasalliklarining oldini olishda muntazam tibbiy ko'rik va sog'lom turmush tarzi eng yaxshi himoyadir.
Responses (0 )