Postmenopozal ayollarda yurak xuruji xavfi nega yuqori?
Yevropa Kardiologiya Jamiyatining (ESC) EACVI 2023 kongressida taqdim etilgan va European Heart Journal – Cardiovascular Imaging jurnalida chop etilgan yirik tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, arteriyalari tiqilib qolgan postmenopozal ayollarda yurak xuruji xavfi o‘sha yoshdagi erkaklarga qaraganda sezilarli darajada yuqoridir. 25 000 ga yaqin ishtirokchi qatnashgan ushbu tadqiqotda zamonaviy tasvirlash usullaridan foydalanilgan.
Ateroskleroz va ayollar salomatligi
Ateroskleroz – qon tomirlarida blyashka deb ataladigan yog‘ va xolesterin to‘plamlari hosil bo‘lishi natijasida arteriyalarning torayishidir. Odatda, estrogen gormonining himoya ta’siri tufayli ayollarda yurak xurujlari erkaklarga nisbatan kechroq yoshda kuzatiladi. Biroq, menopauzadan keyingi davrda bu himoya mexanizmi zaiflashadi.
Tadqiqotning asosiy xulosalari:
- Xavf darajasi: Postmenopozal ayollarda aterosklerotik blyashka yuki erkaklarga qaraganda xavfliroq oqibatlarga olib keladi.
- Davolash yondashuvi: Natijalar shuni ko‘rsatadiki, menopauzadan keyingi ayollarga statinlar yoki lipidlarni kamaytiruvchi dori vositalarini yuqoriroq dozada buyurish talab etilishi mumkin.
- Obstruktiv bo‘lmagan kasalliklar: Ilgari faqat obstruktiv (to‘liq tiqilib qolgan) arteriyalar xavfli deb hisoblangan bo‘lsa, hozirda obstruktiv bo‘lmagan blyashkalar ham ayollar uchun jiddiy xavf tug‘dirishi aniqlandi.
Nima uchun ayollar xavf ostida?
Mutaxassislar, jumladan, Leiden universiteti tibbiyot markazi vakili doktor Sofi van Rosendaelning ta’kidlashicha, ayollarda koronar arteriyalarning ichki diametri erkaklarnikiga nisbatan kichikroq bo‘ladi. Shu sababli, blyashkaning bir xil hajmi ayollarda qon oqimiga ko‘proq ta’sir o‘tkazib, yurak xuruji ehtimolini oshiradi.
Tadqiqot statistikasi:
Tadqiqot davomida 3,7 yil davomida 11 678 nafar ayol va 13 272 nafar erkak kuzatildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, ateroskleroz ayollarda erkaklarga nisbatan taxminan 12 yil kechroq boshlanadi, ammo boshlangandan so‘ng uning rivojlanish tezligi va xavfi postmenopozal davrda keskin ortadi.
Xulosa: Yurak xurujining oldini olish uchun menopauzadan keyingi ayollarda aterosklerotik yukni erta aniqlash va davolash strategiyasini (intensiv terapiya) shaxsiylashtirish juda muhimdir.
Responses (0 )