Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Kasalliklar

Melazma va qora dog‘lar: sabablari, davolash va oldini olish

Melazma va qora dog‘lar nima uchun paydo bo‘ladi, ularni qanday kamaytirish mumkin, quyoshdan himoya va dermatolog davolashi haqida amaliy maslahatlar.

Nozima IdrokovaN
Nozima IdrokovaYangilangan: 26-oktabr, 2026
Tahririyat tekshirgan7 daqiqada o'qiladi
2
Yuzidagi pigment dog‘larga quyoshdan himoya kremi surtayotgan ayol

Davomini o'qing

OITS va OIV haqida shifokor bilan suhbat
Kasalliklar

OITS nima: belgilari, sabablari, davolash va oldini olish

5-may, 2023·7 daq
Shifokor bemorga insultning oldini olish bo‘yicha maslahat bermoqda
Kasalliklar

Insultning oldini olish: asosiy choralar va tavsiyalar

30-dekabr, 2022·6 daq
Glyukometr bilan qondagi qand miqdorini tekshirayotgan odam
Kasalliklar

Prediabet: belgilari, tashxisi va diabetning oldini olish

5-may, 2023·6 daq
Yuz terisidagi qora dog‘lar va quyoshdan himoyalovchi krem
Kasalliklar

Qora dog‘lar davolash: sabablari va samarali usullar

17-aprel, 2023·8 daq
Juftlik klinika xonasida ayol shifokor bilan suhbatlashmoqda
Kasalliklar

Xlamidioz: belgilari, analizi, davolash va oldini olish

5-noyabr·8 daq
Ovqatdan zaharlanish tufayli qorni og‘riyotgan ayol divanda yotibdi
Kasalliklar

Ovqatdan zaharlanish: belgilari, birinchi yordam va oldini olish

18-may, 2023·7 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Melazma nima va boshqa pigment dog‘lardan farqi
  2. Melazma va qora dog‘lar sabablari
  3. Qora dog‘larni yoritishning uch asosiy usuli
  4. Dermatolog taklif qiladigan davolash usullari
  5. Uyda nima qilish mumkin
  6. Profilaktika: dog‘lar qaytmasligi uchun
  7. Melazma haqida keng tarqalgan noto‘g‘ri tasavvurlar
  8. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  9. Xulosa
  10. Ko‘p beriladigan savollar

Yuzdagi melazma va qora dog‘lar ko‘pchilikni, ayniqsa ayollarni bezovta qiladigan teri muammosi. Ular og‘riq bermaydi va sog‘liq uchun xavfli emas, ammo tashqi ko‘rinishga ta’sir qilib, odamning o‘ziga bo‘lgan ishonchini pasaytirishi mumkin. Quyoshli iqlimda yashaydiganlarda bu muammo yanada ko‘proq uchraydi.

Yaxshi xabar shundaki, to‘g‘ri parvarish, quyoshdan izchil himoyalanish va kerak bo‘lsa dermatolog tavsiya qilgan davolash yordamida dog‘larni sezilarli darajada yoritish mumkin. Quyida melazma nima ekani, uni boshqa dog‘lardan qanday farqlash va qanday davolash haqida batafsil gaplashamiz.

Shuningdek o‘qing: Qora dog‘lar davolash: sabablari va samarali usullar; Yuzdagi qora dog‘larni ketkazish: sabablari va to‘g‘ri parvarish.

Melazma nima va boshqa pigment dog‘lardan farqi

Melazma — terida melanin pigmentining ortiqcha to‘planishi natijasida yuzaga keladigan jigarrang yoki kulrang-jigarrang dog‘lar. Ular odatda yuzning ikki tomonida simmetrik joylashadi: peshona, yonoqlar, burun usti, yuqori lab ustida va iyakda.

Yuzdagi barcha qora dog‘lar ham melazma emas. Eng ko‘p uchraydigan turlari:

  • Melazma — keng, chegarasi noaniq, simmetrik dog‘lar; gormonlar va quyosh bilan bog‘liq.
  • Quyosh lentigolari — ko‘pincha yoshi kattaroq odamlarda quyosh ko‘p tushadigan joylarda paydo bo‘ladigan aniq chegarali kichik dog‘lar.
  • Sepkillar — och terili odamlarda uchraydigan, yozda to‘qlashib, qishda ochiladigan mayda dog‘lar.
  • Yallig‘lanishdan keyingi giperpigmentatsiya — husnbuzar, kuyish, tirnalish yoki teri jarohatidan keyin qolgan izlar.

To‘g‘ri tashxis davolash usulini tanlashda muhim, shuning uchun dog‘lar turini dermatolog aniqlagani ma’qul.

Melazma va qora dog‘lar sabablari

Melazmaning aniq sababi to‘liq aniqlanmagan, ammo uning paydo bo‘lishiga yordam beradigan omillar yaxshi ma’lum:

  • Quyosh nurlari. Ultrabinafsha va ko‘rinadigan yorug‘lik pigment hujayralarini faollashtiradi. Bu eng asosiy qo‘zg‘atuvchi omil.
  • Gormonal o‘zgarishlar. Homiladorlik, gormonal kontraseptivlar va gormon terapiyasi melazmani boshlab berishi mumkin. Homiladorlikdagi melazma «homiladorlik niqobi» deb ham ataladi.
  • Irsiyat. Oilada melazma bo‘lsa, uning paydo bo‘lish ehtimoli yuqori.
  • Teri turi. Qoramtirroq yoki o‘rta tusli terida melazma ko‘proq kuzatiladi.
  • Issiqlik. Oshxonadagi issiqlik, issiq hammom va saunada ko‘p bo‘lish ham dog‘larni kuchaytirishi mumkin.
  • Qitiqlovchi kosmetika. Terini achishtiradigan vositalar yallig‘lanish va keyinchalik pigmentatsiyaga sabab bo‘ladi.
  • Ayrim dorilar. Ba’zi preparatlar terining quyoshga sezgirligini oshiradi.

Qora dog‘larni yoritishning uch asosiy usuli

1. Har kuni quyoshdan himoyalanish

Quyoshdan himoyalanmasdan har qanday davolash samarasiz bo‘ladi. Hatto qisqa vaqt quyoshda bo‘lish ham melazmani qaytarishi mumkin. Asosiy qoidalar:

  • har kuni, bulutli kunlarda ham, keng spektrli yuqori himoya darajasiga ega quyoshdan himoya kremini surting;
  • kremni yetarli miqdorda qo‘llang va tashqarida bo‘lsangiz, har ikki soatda va terlagandan keyin yangilang;
  • tarkibida temir oksidlari bo‘lgan bo‘yalgan kremlar ko‘rinadigan yorug‘likdan ham qo‘shimcha himoya beradi;
  • keng soyabonli shlyapa va quyosh ko‘zoynagi taqing;
  • kunning eng issiq soatlarida soyada bo‘lishga harakat qiling.

2. Pigmentni kamaytiruvchi mahalliy vositalar

Dermatologlar pigmentatsiyani kamaytirish uchun turli faol moddalarni qo‘llaydi. Ular orasida azelain kislotasi, niatsinamid, S vitamini, kojik kislotasi, traneksam kislotasi, retinoidlar va gidroxinon bor. Ba’zi kuchli vositalar faqat shifokor nazoratida va cheklangan muddat qo‘llanadi, chunki noto‘g‘ri ishlatilsa terini qitiqlashi yoki aksincha qorayishga olib kelishi mumkin.

Natija sekin keladi: dog‘lar odatda bir necha hafta va oylar davomida asta-sekin ochiladi. Sabr va muntazamlik eng muhim shart.

3. Terini yumshoq parvarishlash

Melazmada teri qanchalik kam qitiqlansa, shuncha yaxshi. Yumshoq yuvuvchi vosita, namlovchi krem va oddiy kun tartibi tavsiya etiladi. Qattiq skrablar, uyda tayyorlangan limon yoki sirka niqoblari, spirtli losonlar terini yallig‘lantirib, dog‘larni yanada to‘qroq qilishi mumkin.

Dermatolog taklif qiladigan davolash usullari

Mahalliy vositalar yetarli bo‘lmaganda dermatolog qo‘shimcha usullarni tavsiya qilishi mumkin:

  • Kimyoviy pilinglar — terining yuqori qatlamini yumshoq ko‘chirib, pigmentni kamaytiradi;
  • Ichish uchun dorilar — ayrim hollarda shifokor qisqa muddatga ichki vosita buyurishi mumkin, bu faqat ko‘rikdan keyin hal qilinadi;
  • Lazer va yorug‘lik bilan davolash — ehtiyotkorlik bilan qo‘llanadi, chunki melazmada noto‘g‘ri tanlangan lazer dog‘ni kuchaytirishi mumkin.

Har qanday muolaja faqat malakali mutaxassis tomonidan, teri turini hisobga olgan holda o‘tkazilishi kerak.

Uyda nima qilish mumkin

  1. Har kuni ertalab quyoshdan himoya kremini surting va bu odatni tashlamang.
  2. Yangi kosmetika vositasini avval terining kichik qismida sinab ko‘ring.
  3. Dog‘larni qirmang, siqmang va husnbuzarlarni o‘zingiz ezmang.
  4. Issiq hammom, sauna va issiq oshxonada uzoq turishni kamaytiring.
  5. Gormonal kontraseptiv qabul qilsangiz va dog‘lar paydo bo‘lgan bo‘lsa, ginekolog bilan muqobil usullarni muhokama qiling.
  6. Natijani baholash uchun bir xil yorug‘likda vaqti-vaqti bilan surat oling.

Profilaktika: dog‘lar qaytmasligi uchun

Melazma surunkali holat bo‘lib, davolashdan keyin ham qaytishi mumkin. Ayniqsa yozda va quyoshda ko‘p bo‘lgandan keyin dog‘lar yana to‘qlashadi. Shuning uchun natijaga erishgandan keyin ham quyoshdan himoya va yumshoq parvarishni davom ettirish kerak. Ba’zan dermatolog qo‘llab-quvvatlovchi, yengilroq vositani uzoq muddat ishlatishni tavsiya qiladi.

Melazma haqida keng tarqalgan noto‘g‘ri tasavvurlar

Internetda va tanishlar orasida qora dog‘lar haqida ko‘plab maslahatlar tarqaladi, ularning bir qismi foyda o‘rniga zarar keltiradi:

  • «Qishda quyosh kremi kerak emas». Ultrabinafsha nurlar qishda va bulutli kunlarda ham teriga yetib boradi, shuning uchun himoya yil bo‘yi kerak.
  • «Qancha kuchli vosita, shuncha tez natija». Kuchli kislotalar va oqartiruvchi kremlarni nazoratsiz ishlatish terini kuydirib, yangi dog‘lar paydo qilishi mumkin.
  • «Bir marta muolaja qilib, muammodan qutulish mumkin». Melazma uzoq muddatli parvarishni talab qiladi, bitta muolaja odatda yetarli bo‘lmaydi.
  • «Bozordagi oqartiruvchi kremlar xavfsiz». Ro‘yxatdan o‘tmagan, tarkibi noma’lum kremlarda teri uchun zararli moddalar bo‘lishi mumkin.

Shuningdek, sog‘lom ovqatlanish, yetarli uyqu va stressni kamaytirish teri holatiga umumiy ijobiy ta’sir qiladi, garchi ular yolg‘iz o‘zi melazmani davolay olmasa ham.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Dermatologga quyidagi hollarda albatta murojaat qiling:

  • dog‘ning shakli, rangi yoki o‘lchami tez o‘zgarayotgan bo‘lsa;
  • dog‘ notekis chegarali, bir necha rangli bo‘lsa yoki qonasa, qichisa;
  • dog‘ faqat bir tomonda paydo bo‘lgan va tez kattalashayotgan bo‘lsa;
  • uydagi parvarish bir necha oy davomida natija bermagan bo‘lsa;
  • kuchli vositalarni qo‘llash rejalashtirilayotgan bo‘lsa yoki homilador bo‘lsangiz.

Bunday belgilar oddiy pigmentatsiya emas, boshqa teri kasalligi ekanini istisno qilish uchun ko‘rik zarur. Oilaviy poliklinikadagi shifokor sizni dermatologga yo‘naltirishi mumkin.

Xulosa

Melazma va qora dog‘lar xavfli emas, lekin sabr talab qiladigan muammo. Eng muhim qadam — har kuni quyoshdan himoyalanish, terini yumshoq parvarishlash va dermatolog tavsiya qilgan vositalarni muntazam qo‘llash. Dog‘lar sekin ochiladi va qaytishi mumkin, shuning uchun to‘g‘ri odatlarni uzoq muddat saqlash kerak.

Ko‘p beriladigan savollar

Melazma butunlay yo‘qoladimi?

Ba’zan, masalan, homiladorlikdan keyin, melazma o‘z-o‘zidan ochilishi mumkin. Ko‘pincha esa u davolash bilan kamayadi, lekin quyosh va gormonlar ta’sirida qaytishi mumkin. Shu sababli doimiy himoya muhim.

Limon sharbati qora dog‘larni ketkazadimi?

Limon sharbati terini qitiqlashi va quyoshga sezgirligini oshirishi mumkin. Natijada dog‘lar yanada to‘qlashishi ehtimoli bor. Uy niqoblari o‘rniga dermatolog tavsiya qilgan vositalardan foydalaning.

Homiladorlikda melazmani davolash mumkinmi?

Homiladorlik davrida ko‘plab faol moddalar tavsiya etilmaydi. Asosiy chora — quyoshdan himoyalanish va yumshoq parvarish. Har qanday vositani qo‘llashdan oldin ginekolog va dermatolog bilan maslahatlashing.

Natija qancha vaqtda ko‘rinadi?

Odatda dastlabki o‘zgarishlar bir necha hafta muntazam parvarishdan keyin seziladi, sezilarli natija esa oylar davom etishi mumkin. Davolashni erta to‘xtatish dog‘lar qaytishiga olib keladi.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Nozima IdrokovaN
MUALLIF

Nozima Idrokova

Ushbu sahifada

1/10
  1. Melazma nima va boshqa pigment dog‘lardan farqi
  2. Melazma va qora dog‘lar sabablari
  3. Qora dog‘larni yoritishning uch asosiy usuli
  4. Dermatolog taklif qiladigan davolash usullari
  5. Uyda nima qilish mumkin
  6. Profilaktika: dog‘lar qaytmasligi uchun
  7. Melazma haqida keng tarqalgan noto‘g‘ri tasavvurlar
  8. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  9. Xulosa
  10. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi