Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Ayollar salomatligi

Bachadondan tashqari homiladorlik: belgilari, sabablari va davolash

Bachadondan tashqari homiladorlik nima, qanday belgilar beradi, sabablari va xavf omillari, hCG dinamikasi va transvaginal UZI bilan tashxisi, kutish, metotreksat va laparoskopiya bilan davolash, kasallikdan keyin homilador bo‘lish imkoniyati va xavfli belgilarda 103 ga qo‘ng‘iroq qilish.

Dilshod PulatovD
Dilshod PulatovYangilangan: 22-noyabr, 2026
Tahririyat tekshirgan10 daqiqada o'qiladi
1
Shifokor ayol klinikada UTT apparati ekraniga qarab natijani ko‘rmoqda

Davomini o'qing

Devor kalendarida sanani belgilayotgan qo‘l — hayz kechikishini kuzatish
Ayollar salomatligi

Hayz kechikishi sabablari: homiladorlikdan tashqari nimalar sabab bo‘ladi

25-oktabr·8 daq
Ayol shifokor qabulida maslahatlashmoqda — kandidoz belgilari va davolash
Ayollar salomatligi

Kandidoz: belgilari, sabablari va davolash, homiladorlikda kandidoz

25-oktabr·7 daq
Oq ko‘ylak kiygan homilador ayol uyda sariq divanda yonboshlab dam olmoqda, qo‘lini qorniga qo‘ygan
Ayollar salomatligi

Homiladorlikda toksikoz: qachon boshlanadi, nima yordam beradi

05:22·9 daq
PCOS va homiladorlik bo‘yicha shifokor maslahati
Ayollar salomatligi

PCOS nima: homiladorlikni rejalashtirishdan tug‘ruqgacha

2-may, 2023·7 daq
Shifokor klinika kabinetida ayol bemor bilan hujjatlarni ko‘rib, suhbatlashmoqda
Ayollar salomatligi

Bachadon polipi: belgilari, sabablari va davolash

05:14·9 daq
Homilador ayol uchun sog‘lom va muvozanatli taomlar
Ayollar salomatligi

Homiladorlikda to‘g‘ri ovqatlanish: asosiy qoidalar

11-may, 2023·7 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Emlash kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Bachadondan tashqari homiladorlik nima
  2. Sabablari va xavf omillari
  3. Bachadondan tashqari homiladorlik belgilari va alomatlari
  4. Xavfli belgilar: darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qiling
  5. Bachadondan tashqari homiladorlik qanday aniqlanadi
  6. Bachadondan tashqari homiladorlikni davolash usullari
  7. Davolashdan keyin: yana homilador bo‘lish mumkinmi
  8. Ruhiy yordam: bu sizning aybingiz emas
  9. Xulosa
  10. Ko‘p beriladigan savollar

Bachadondan tashqari homiladorlik — urug‘langan tuxum hujayra bachadon bo‘shlig‘iga emas, boshqa joyga, ko‘pincha bachadon nayiga yopishib rivojlana boshlaydigan holat. Asosiy belgilari: hayz kechikishi yoki homiladorlik testida ikki chiziq bo‘lgan holda qorin pastida bir tomonlama og‘riq va qindan qonli ajralma. Bunday homiladorlik saqlanib qolmaydi va nay yorilishi mumkin, shuning uchun test ijobiy bo‘lib, shu belgilar qo‘shilsa, shifokorga kunning o‘zidayoq murojaat qilish kerak; kuchli og‘riq, hushdan ketish yoki ko‘p qon ketishida esa darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qilinadi.

Bu mavzu ko‘p ayollarda qo‘rquv uyg‘otadi. Quyida kasallik nima ekanini, qachon gumon qilish kerakligini, qanday tekshirilishini va qanday davolanishini tinch, sodda tilda tushuntiramiz. Ma’lumot umumiy xarakterga ega va shifokor ko‘rigini almashtirmaydi.

Bachadondan tashqari homiladorlik nima

Odatda tuxumdondan chiqqan tuxum hujayra bachadon nayida urug‘lanadi, so‘ng bir necha kun ichida bachadonga o‘tib, uning shilliq qavatiga yopishadi. Agar yo‘lda tuxum hujayra o‘tishi sekinlashsa yoki to‘sqinlikka uchrasa, u nayning o‘zida o‘rnashib qoladi. Shifokorlar buni ektopik homiladorlik deb ataydi.

Taxminan 90–95 foiz hollarda urug‘langan tuxum bachadon nayiga joylashadi. Kamroq hollarda u tuxumdon, bachadon bo‘yni, kesarcha kesimi chandig‘i yoki qorin bo‘shlig‘iga yopishadi. Bachadon nayi bunday homilani ko‘tara olmaydi: u o‘sgani sari nay devori cho‘ziladi va yorilib ketishi mumkin. Shuning uchun bu holat dunyodagi barcha tibbiy tavsiyalarda shoshilinch deb hisoblanadi.

Bachadondan tashqari homilani saqlab qolish, uni bachadonga ko‘chirib o‘tkazish hozircha mumkin emas. Bu ayolning aybi emas: nima qilgani yoki qilmagani bunday homiladorlikka sabab bo‘lmaydi. Ko‘p hollarda aniq bir sababni topib ham bo‘lmaydi.

Sabablari va xavf omillari

Bachadon nayining o‘tkazuvchanligi buzilishi yoki tuxum hujayraning harakati sekinlashishi bachadondan tashqari homiladorlik xavfini oshiradi. Xavf omillariga quyidagilar kiradi:

  • oldin bo‘lgan bachadondan tashqari homiladorlik — qaytalanish xavfi eng yuqori omillardan biri;
  • nayda o‘tkazilgan operatsiyalar — nay bog‘lash, nayni tiklash, kichik chanoq a’zolaridagi boshqa jarrohlik muolajalar va chandiqlar;
  • kichik chanoq a’zolari yallig‘lanishi — ko‘pincha davolanmagan jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalar natijasida, xususan xlamidioz va gonoreya nay devorida chandiq qoldirishi mumkin;
  • bachadon ichi vositasi bilan homilador bo‘lib qolish — bachadon ichi spirali homiladorlikdan juda yaxshi himoya qiladi, ammo kamdan-kam hollarda homiladorlik yuz bersa, u ko‘proq bachadondan tashqarida bo‘lishi ehtimoli yuqoriroq;
  • yordamchi reproduktiv texnologiyalar — EKO dan keyin xavf biroz oshadi, shuning uchun ijobiy test bo‘lgach, homila joylashuvi albatta UZI bilan aniqlanadi;
  • chekish — nay harakatini susaytiradi va xavfni oshiradi;
  • 35 yoshdan keyingi yosh va uzoq davom etgan bepushtlik;
  • bachadon nayi shaklining tug‘ma xususiyatlari, endometrioz.

Shu bilan birga, homiladorlik bachadondan tashqarida joylashishi xavf omillari bo‘lmagan ayollarda ham uchraydi. Shuning uchun har bir ayol, ayniqsa hayz kechikkan bo‘lsa, ogohlantiruvchi belgilarni bilishi foydali.

Bachadondan tashqari homiladorlik belgilari va alomatlari

Belgilar odatda homiladorlikning 4–9-haftalarida, ya’ni hayz kechikishidan 1–4 hafta o‘tib paydo bo‘ladi. Dastlab u oddiy homiladorlikning dastlabki belgilariga o‘xshaydi: hayz kechikadi, ko‘krak tarang bo‘ladi, ko‘ngil aynishi mumkin. Test ijobiy bo‘ladi, ya’ni bachadondan tashqari homiladorlikda homiladorlik testi ham ikki chiziq ko‘rsatadi — chunki test homila joyini emas, hCG gormoni borligini aniqlaydi.

Quyidagi belgilar e’tiborni jalb qilishi kerak:

  • qorin pastida, ko‘pincha bir tomonda doimiy yoki xurujsimon og‘riq;
  • qindan jigarrang, to‘q yoki sust qonli ajralma — odatdagi hayzdan farq qiladi, ozroq va uzilib-uzilib keladi;
  • belda yoki chov sohasiga tarqaladigan og‘riq;
  • ajralma yoki jinsiy aloqa vaqtidagi og‘riq;
  • ichak harakati yoki siyish vaqtida qorin pastida noxush sezgi;
  • holsizlik, bosh aylanishi.

Ayrim ayollarda belgilar umuman bo‘lmaydi, homiladorlik tasodifan, rejadagi UZI paytida topiladi. Boshqalarda hayz kechikishidan oldin ham bir tomonda sanchiq paydo bo‘lishi mumkin. Hayz kechikishining boshqa sabablari ham ko‘p. Ammo kechikish bilan birga bir tomonlama og‘riq yoki qonli ajralma bo‘lsa, bu holat homiladorlikni tashqarida deb gumon qilish uchun yetarli.

Xavfli belgilar: darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qiling

Nay yorilib, qorin bo‘shlig‘iga qon oqishi mumkin. Bu hayot uchun xavfli holat, kutib turish mumkin emas. Quyidagilardan biri bo‘lsa, 103 ga qo‘ng‘iroq qiling yoki yaqin atrofdagi shoshilinch yordam bo‘limiga boring:

  • qorinda to‘satdan paydo bo‘lgan o‘tkir, kuchli og‘riq;
  • yelka uchi yoki bo‘yinga beradigan og‘riq — qorin bo‘shlig‘iga to‘kilgan qon diafragmani ta’sirlaganda paydo bo‘lishi mumkin;
  • hushdan ketish, to‘satdan kuchli bosh aylanishi, ko‘z oldi qorong‘ilashishi;
  • rangning oqarishi, sovuq yopishqoq ter, yurak urishining tezlashishi;
  • qindan ko‘p miqdorda qon ketishi;
  • qorin pastida kuchli bosim, ichak harakatiga bo‘lgan o‘tkir istak bilan birga keladigan og‘riq.

Tez yordam kelguncha yotib turing, ovqat va suv ichmang (operatsiya zarur bo‘lishi mumkin), yolg‘iz qolmaslikka harakat qiling va og‘riq qoldiruvchi dori ichib vaqtni o‘tkazib yubormang. Tez yordamga homiladorlik testi natijasi va oxirgi hayz sanasini aytish diagnostikani tezlashtiradi.

Bachadondan tashqari homiladorlik qanday aniqlanadi

Tashxisni ginekolog qo‘yadi. U ko‘rik o‘tkazadi va ikki asosiy usulni birga qo‘llaydi: qonda gormon darajasini kuzatish va qin orqali ultratovush tekshiruvi.

hCG dinamikasi

Homiladorlik gormoni hCG qonda aniqlanadi. Rivojlanayotgan bachadon homiladorligida uning miqdori dastlabki haftalarda 2–3 kun ichida taxminan ikki barobar oshadi. Bachadondan tashqari homiladorlikda esa o‘sish ko‘pincha sekinroq, to‘xtab qolgan yoki notekis bo‘ladi. Shuning uchun shifokor tahlilni 48 soatdan so‘ng takrorlashni buyurishi mumkin. Normal qiymatlar haftalarga qarab farq qiladi (hCG tahlili natijalari shunday baholanadi), ammo bir marta olingan raqam yakuniy xulosa emas: dinamika va UZI birga baholanadi.

Transvaginal ultratovush

Qin orqali o‘tkaziladigan UZI homiladorlikning qayerda joylashganini ko‘rsatadi. hCG yetarlicha yuqori bo‘lsa-yu, bachadon ichida homila xaltasi ko‘rinmasa, bu bachadondan tashqari homiladorlikdan darak berishi mumkin. Ba’zan nayda homila xaltasi yoki bachadon yonida shakllanma, qorin bo‘shlig‘ida erkin suyuqlik ko‘rinadi.

Juda erta muddatda UZI aniq javob bermasligi mumkin. Bu holat joylashuvi noma’lum homiladorlik deyiladi: test ijobiy, ammo homila hali ko‘rinmaydi. Bunday paytda shifokor takroriy qon tahlili va UZI bilan kuzatadi, ayol esa xavfli belgilar bo‘lsa darhol qaytishi shart. Bu davrni kutish ruhiy jihatdan qiyin, ammo xavfsizlik uchun zarur.

Bachadondan tashqari homiladorlikni davolash usullari

Usul ayolning ahvoli, hCG darajasi, homila kattaligi va nay yorilgan-yorilmaganiga qarab tanlanadi. Uyda mustaqil davolash mumkin emas va xalq usullari bunday homiladorlikni to‘xtata olmaydi.

Kuzatib turish

Ayrim ayollarda hCG miqdori o‘z-o‘zidan pasayadi, homila o‘zi so‘rilib ketadi. Agar ahvol barqaror, og‘riq yo‘q yoki yengil bo‘lsa va hCG kamayayotgan bo‘lsa, shifokor kutish taktikasini taklif qilishi mumkin. Bu davrda tahlillarni muntazam topshirish va xavfli belgilarni kuzatish shart.

Dori bilan davolash

Erta bosqichda, nay yorilmagan, ahvol barqaror va hCG miqdori ma’lum chegaradan oshmagan hollarda metotreksat qo‘llanishi mumkin. U homila hujayralarining o‘sishini to‘xtatadi. Bu dori faqat shifokor nazoratida, odatda shifoxonada yoki muntazam kuzatuv bilan, ko‘pincha inyeksiya shaklida beriladi; dozani va tayinlashni faqat shifokor belgilaydi. Davo paytida hCG tahlili bir necha marta takrorlanadi. Davolash davomida spirtli ichimlik, foliy kislotali vitaminlar va ba’zi og‘riq qoldiruvchilarni qabul qilish haqida shifokor alohida ogohlantiradi, shuning uchun o‘zboshimchalik bilan hech narsa ichmang. Metotreksatdan keyin yangi homiladorlikni rejalashtirishdan oldin shifokor ko‘rsatgan muddatni kutish kerak.

Laparoskopik operatsiya

Nay yorilgan bo‘lsa, kuchli og‘riq yoki qon ketish bor bo‘lsa, ahvol beqaror bo‘lsa, hCG juda yuqori bo‘lsa yoki dori mos kelmasa, jarrohlik kerak bo‘ladi. Ko‘pincha operatsiya laparoskopiya yo‘li bilan, qorin devoridagi kichik kesmalar orqali bajariladi. Jarroh homilani olib tashlaydi. Bu ikki xil bo‘lishi mumkin: nayni saqlab, undan homilani olib tashlash (salpingostomiya) yoki shikastlangan nayni olib tashlash (salpingektomiya). Qaysi biri tanlanishi nay holatiga va ayolning kelajakdagi rejalariga bog‘liq. Og‘ir qon ketishda esa shoshilinch ochiq operatsiya kerak bo‘lishi mumkin.

Operatsiyadan keyin ayol odatda bir necha kundan so‘ng uyga javob beriladi, laparoskopiyadan keyin tiklanish ochiq operatsiyaga qaraganda tezroq kechadi. Rh manfiy qon guruhi bo‘lsa, shifokor rezus-immunoglobulin haqida ham maslahat beradi.

Davolashdan keyin: yana homilador bo‘lish mumkinmi

Ko‘p ayollar bachadondan tashqari homiladorlikdan keyin muvaffaqiyatli homilador bo‘lib, sog‘lom bola tug‘adi. Ikkinchi nay sog‘lom bo‘lsa, bitta nay olib tashlangan taqdirda ham tabiiy homiladorlik mumkin. Shu bilan birga qaytalanish xavfi oshganini ham bilish kerak, shuning uchun keyingi safar hayz kechikishi bilan test ijobiy bo‘lishi bilanoq shifokorga murojaat qilib, erta UZI qildirish tavsiya etiladi.

Qancha kutish kerakligi davolash usuliga bog‘liq. Odatda hCG to‘liq nolga tushishi kutiladi, shifokor esa shaxsan muddat belgilaydi; kamida bir-ikki hayz sikli kutish ko‘p hollarda tavsiya qilinadi. Bu orada ishonchli kontratseptsiya haqida shifokor bilan maslahatlashing. Homilador bo‘lish uzoq vaqt bo‘lmasa, bepushtlik tekshiruvlaridan o‘tish va zarur bo‘lsa EKO imkoniyatlarini muhokama qilish mumkin.

Nayni asrash uchun jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalardan himoyalanish, chekishni tashlash va kichik chanoq a’zolarining yallig‘lanishini o‘z vaqtida davolash muhim. Xavf omillari borlar uchun homiladorlikni rejalashtirishda ginekolog bilan oldindan gaplashish foydali.

Ruhiy yordam: bu sizning aybingiz emas

Bachadondan tashqari homiladorlikni boshdan kechirgan ayollar ko‘pincha bir vaqtning o‘zida jismoniy og‘riq, qo‘rquv, qayg‘u va aybdorlik tuyg‘usini his qiladi. Bu juda tabiiy: kutilgan homiladorlik saqlanmadi, ba’zida esa operatsiya kerak bo‘ldi. Siz yo‘qotishga yig‘lashga, g‘amgin bo‘lishga haqlisiz.

Esda tuting: bachadondan tashqari homiladorlikni sizning xatti-harakatingiz — sport, og‘ir ish, stress yoki biror ovqat — keltirib chiqarmaydi. Eringiz yoki yaqin insoningiz bilan ochiq gaplashing, hissiyotlaringizni yashirmang. Agar ko‘p hafta o‘tsa ham tushkunlik, uyquning buzilishi, tashvish kuchayib borsa, psixolog yoki psixoterapevtga murojaat qilish kuchsizlik emas, o‘zingizni asrash usulidir. Siz yordamga loyiqsiz.

Xulosa

Bachadondan tashqari homiladorlik — homila bachadondan tashqarida, ko‘pincha nayda rivojlanishi. Hayz kechikishi, ijobiy test va qorin pastidagi bir tomonlama og‘riq yoki qonli ajralma birga kelsa, ginekologga shu kunning o‘zida murojaat qilish kerak. Kuchli og‘riq, yelka uchiga og‘riq tarqalishi, hushdan ketish yoki ko‘p qon ketishida zudlik bilan 103. Tashxis hCG dinamikasi va qin orqali UZI bilan qo‘yiladi, davolash kutish, dori yoki laparoskopiyani o‘z ichiga oladi. Ko‘p ayollar keyinchalik sog‘lom homiladorlikka erishadi.

Ko‘p beriladigan savollar

Bachadondan tashqari homiladorlik testi ikki chiziq ko‘rsatadimi?

Ha, ko‘rsatadi. Test homiladorlik gormoni hCG ni aniqlaydi, homila qayerda joylashganini esa ko‘rsata olmaydi. Shuning uchun ijobiy testdan keyin ham og‘riq yoki qonli ajralma bo‘lsa, UZI va qon tahlili kerak.

Bachadondan tashqari homiladorlikni qachon aniqlash mumkin?

Odatda hayz kechikkandan keyin, homiladorlikning taxminan 5–6-haftasida qin orqali UZI va hCG tahlili yordamida. Juda erta muddatda homila ko‘rinmasligi mumkin, shunda shifokor tahlil va UZI ni takrorlaydi.

Bachadondan tashqari homiladorlik sabablari nimada?

Asosiy sabab — bachadon nayining shikastlanishi yoki o‘tkazuvchanligi buzilishi: oldingi shunday homiladorlik, nay operatsiyalari, kichik chanoq yallig‘lanishi, xlamidioz, chekish, bachadon ichi spirali bilan homilador bo‘lish va EKO. Ko‘p hollarda sababni aniqlab bo‘lmaydi.

Bachadondan tashqari homiladorlikni uyda tuzatsa bo‘ladimi?

Yo‘q. Uyda davolab bo‘lmaydi, o‘tlar va xalq usullari yordam bermaydi, kutish esa nay yorilishiga olib kelishi mumkin. Faqat ginekolog tekshiruvidan so‘ng kuzatish, dori yoki operatsiya tanlanadi.

Bachadondan tashqari homiladorlikdan keyin farzand ko‘rish mumkinmi?

Ha, ko‘pchilik ayollar keyin sog‘lom bola tug‘adi, ayniqsa kamida bitta nay saqlangan bo‘lsa. Keyingi homiladorlikda esa xavf biroz yuqori, shuning uchun erta muddatdan ginekolog nazoratiga o‘tish kerak.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Dilshod PulatovD
MUALLIF

Dilshod Pulatov

Shifokor akusher-ginekolog, Jizzax shahar tug‘ruq kompleksi. Homiladorlik, ayollar salomatligi va jinsiy salomatlik mavzularida yozadi, saytdagi maqolalarni klinik tajribasi va xalqaro qo‘llanmalar bilan solishtiradi.

Ushbu sahifada

1/10
  1. Bachadondan tashqari homiladorlik nima
  2. Sabablari va xavf omillari
  3. Bachadondan tashqari homiladorlik belgilari va alomatlari
  4. Xavfli belgilar: darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qiling
  5. Bachadondan tashqari homiladorlik qanday aniqlanadi
  6. Bachadondan tashqari homiladorlikni davolash usullari
  7. Davolashdan keyin: yana homilador bo‘lish mumkinmi
  8. Ruhiy yordam: bu sizning aybingiz emas
  9. Xulosa
  10. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Emlash kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi