Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Ayollar salomatligi

Homiladorlikda to‘g‘ri ovqatlanish: asosiy qoidalar

Homiladorlikda to‘g‘ri ovqatlanish bo‘yicha ishonchli tavsiyalar: foydali mahsulotlar, xavfli oziq-ovqatlar, trimestrlar bo‘yicha qoidalar va shifokorga murojaat.

Nozima IdrokovaN
Nozima IdrokovaYangilangan: 14-noyabr, 2026
Tahririyat tekshirgan7 daqiqada o'qiladi
14
Homilador ayol uchun sog‘lom va muvozanatli taomlar

Davomini o'qing

Homilador ayol klinikada shifokor bilan maslahatlashmoqda
Ayollar salomatligi

Homiladorlikda jinsiy aloqa xavfsizmi: asosiy qoidalar

30-dekabr, 2022·7 daq
Stol ustida bug‘lanib turgan bir chashka qora qahva
Sog'lom turmush

Qahva ichish: foydasi, zarari va to‘g‘ri ichish qoidalari

11-may, 2023·7 daq
Emizayotgan ona chaqaloqni ko‘kragiga to‘g‘ri tutib emizmoqda
Bolalar salomatligi

Emizish qoidalari: chaqaloqni to‘g‘ri emizish usullari

26-aprel, 2023·9 daq
Ayol plyajda yelkasiga quyoshdan himoya kremini surtmoqda
Sog'lom turmush

Quyosh kremini to‘g‘ri surtish: kuyishsiz yoz uchun qoidalar

2-may, 2023·7 daq
Sport zalidan keyin tovuq, guruch va sabzavotli taom tayyorlayotgan yigit
Sog'lom turmush

Proteinli parhez: mushak o‘stirish uchun to‘g‘ri ovqatlanish

25-aprel, 2023·7 daq
Shifokor ayol klinikada homilador ayol bilan planshetdagi ma’lumotlarni ko‘rib, suhbatlashmoqda
Ayollar salomatligi

Homiladorlik davri: haftalari, oylari, belgilari va tug‘ruqqa tayyorgarlik

14-noyabr·12 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Homiladorlikda to‘g‘ri ovqatlanish nima uchun muhim?
  2. Asosiy ovqatlanish tamoyillari
  3. Trimestrlar bo‘yicha ovqatlanish xususiyatlari
  4. Suv va ichimliklar
  5. Oziq-ovqat xavfsizligi: oddiy qoidalar
  6. Ko‘ngil aynishi, qabziyat va tungi ochlik
  7. Qo‘shimcha vitaminlar va dori vositalari
  8. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  9. Profilaktika va qisqa xulosa
  10. Ko‘p beriladigan savollar

Homiladorlikda to‘g‘ri ovqatlanish — bu faqat “ko‘proq yeyish” emas, balki chaqaloq va ona organizmi uchun zarur ozuqa moddalarini muvozanatli yetkazib berishdir. Shifokor tavsiyalariga tayangan ratsion erta homiladorlikdan boshlab onaning energiya ehtiyojini, qon shakarini va ichak faoliyatini barqaror saqlashga yordam beradi.

Atrofdan eshitiladigan turli maslahatlar har doim ham to‘g‘ri bo‘lavermaydi. Ishonchli ma’lumot uchun oilaviy poliklinikadagi shifokor yoki dietolog bilan maslahatlashing; ayniqsa surunkali kasalliklar, qandli diabet yoki allergiya bo‘lsa, ratsionni mustaqil o‘zgartirmang.

Shuningdek o‘qing: Homiladorlikda jinsiy aloqa xavfsizmi: asosiy qoidalar; Erkaklar unumdorligi uchun ovqatlanish: muhim qoidalar.

Homiladorlikda to‘g‘ri ovqatlanish nima uchun muhim?

Homiladorlik paytida organizm qon hajmi, bachadon va chaqaloq to‘qimalari uchun qo‘shimcha ozuqa talab qiladi. Temir, foliy kislotasi, yod, kaltsiy, oqsil va omega-3 yog‘ kislotalari yetishmasa, onada holsizlik, kamqonlik yoki chaqaloq rivojlanishida muammolar yuzaga kelishi mumkin.

Biroq “ikki kishilik” yeyish tushunchasi noto‘g‘ri. Asosiy vazifa — porsiyani sun’iy oshirish emas, balki mahsulotlarni xilma-xil qilish, to‘yimli va xavfsiz taomlarni tanlashdir. Homiladorlikning har bir trimestrida ehtiyoj biroz o‘zgaradi, shuning uchun ratsionni shifokor bilan birga moslashtirish ma’qul.

Asosiy ovqatlanish tamoyillari

Kundalik ratsion oddiy va amaliy bo‘lishi kerak: har ovqatda oqsil, murakkab uglevod, sabzavot yoki meva bo‘lsa, organizm kerakli moddalarni yaxshiroq oladi. Quyidagi tamoyillar ko‘pchilik homilador ayollar uchun mos:

  • Muvozanat: har kuni don mahsulotlari, oqsil manbalari, sabzavot-mevalar va sut mahsulotlarini birlashtiring.
  • Kichik porsiyalar: ko‘ngil aynishi yoki to‘qlik hissi bezovta qilsa, kuniga bir necha marta ozroq ovqatlaning.
  • To‘liq mahsulotlar: qayta ishlangan tayyor taomlar o‘rniga uyda pishirilgan, yangi mahsulotlarni afzal ko‘ring.
  • Xavfsizlik: go‘sht, tuxum va baliq yaxshi pishirilgan bo‘lishi, sabzavot-mevalar esa toza yuvilgan bo‘lishi shart.

Ratsionda qanday mahsulotlar bo‘lishi kerak?

Har kuni quyidagi guruhlardan mahsulotlar bo‘lishi foydali:

  • Oqsil: go‘sht, baliq, tuxum, dukkaklilar, sut va sut mahsulotlari.
  • Temir: go‘sht, dukkaklilar, grechka, temir bilan boyitilgan don mahsulotlari; C vitaminli sabzavotlar temirning o‘zlasishini yaxshilaydi.
  • Kaltsiy: sut, qatiq, tvorog, yashil bargli sabzavotlar, kunjut va bodom.
  • Foliy kislotasi: ko‘k bargli sabzavotlar, dukkaklilar, tsitrus mevalar; qo‘shimcha qabul qilish faqat shifokor tavsiyasiga ko‘ra.
  • Omega-3: yog‘li bo‘lmagan baliqlar, yong‘oqlar va urug‘lar.
  • Murakkab uglevod: jo‘xori, grechka, suli, to‘liq donli non va kartoshka.

Qaysi mahsulotlardan ehtiyot bo‘lish kerak?

Homiladorlikda oziq-ovqat infeksiyalari chaqaloq uchun xavfli bo‘lishi mumkin. Shuning uchun quyidagi mahsulotlarni iste’mol qilmaslik yoki juda ehtiyotkorlik bilan tanlash tavsiya etiladi:

  • Xom yoki chala pishirilgan go‘sht, tayyor kolbasa va do‘kondagi salatlar.
  • Pasterizatsiyalanmagan sut va undan tayyorlangan yumshoq pishloqlar.
  • Xom yoki suyuq tuxum, uyda tayyorlangan mayonez.
  • Simob miqdori yuqori baliqlar: akula, qilichbaliq, marlin.
  • Yuvilmagan sabzavot-mevalar va muddati o‘tgan mahsulotlar.
  • Jigarni juda ko‘p iste’mol qilishdan saqlaning, chunki unda A vitamini ko‘p.

Trimestrlar bo‘yicha ovqatlanish xususiyatlari

Birinchi trimestr

Birinchi trimestrda kaloriya ehtiyoji sezilarli oshmaydi, lekin ko‘ngil aynishi va hidga sezgirlik ovqatlanishni qiyinlashtirishi mumkin. Quruq non, kraker, pishirilgan sabzavot va yumshoq taomlar ba’zilarga osonroq tuyuladi. Zanjabilni me’yorida ishlatish mumkin, ammo o‘simlik qo‘shimchalari va choylari haqida shifokor bilan maslahatlashing.

Qusish kuchli bo‘lsa yoki vazn yo‘qotish boshlansa, uyda o‘z holingizcha davolanishga urinmang. Suvsizlanish belgilari paydo bo‘lsa, oilaviy poliklinikaga murojaat qiling.

Ikkinchi va uchinchi trimestr

Bu davrda chaqaloq tez o‘sadi, shuning uchun oqsil, temir va kaltsiyga boy mahsulotlar muhim. Ratsionga baliq, tuxum, dukkaklilar, sut mahsulotlari va yangi sabzavotlarni qo‘shing. Porsiyani nazorat qilib, tez-tez ovqatlanish oshqozon bosimi va qorin og‘rig‘ini kamaytirishga yordam beradi.

Shish paydo bo‘lsa, tuzni cheklash va shifokor bilan maslahatlashish kerak. Qandli diabet yoki homiladorlikdagi boshqa asoratlar bo‘lsa, ratsionni faqat mutaxassis tuzishi lozim.

Suv va ichimliklar

Homiladorlikda suv ichish ich qotishining oldini olishga, qon hajmini saqlashga va buyraklar faoliyatiga yordam beradi. Chanqoqni kutmang; kun davomida toza suvni oz-ozdan ichib turing. Siydik rangi to‘q sarg‘ayib qolsa, suyuqlik yetishmayotgan bo‘lishi mumkin.

Spirtli ichimliklar qat’iyan man etiladi. Kofeinli ichimliklarni, choy va qahvani cheklash tavsiya etiladi; aniq miqdorni shifokor bilan kelishib oling. Ba’zi o‘simlik choylari homiladorlikda xavfsiz emas, shuning uchun ularni tasodifiy ichmang.

Oziq-ovqat xavfsizligi: oddiy qoidalar

  1. Ovqatdan oldin va pishirishdan oldin qo‘llarni sovun bilan yuving.
  2. Xom go‘sht, baliq va tuxum uchun alohida kesish taxtasi ishlating.
  3. Go‘sht va tuxumni ichi ham yaxshi pishguncha qayta ishlang.
  4. Tayyor taomlarni sovuq joyda saqlang va uzoq vaqt xona haroratida qoldirmang.
  5. Konserva yoki mahsulot qadoqlari shishgan, hidi o‘zgargan bo‘lsa, iste’mol qilmang.

Ko‘ngil aynishi, qabziyat va tungi ochlik

Ko‘ngil aynishida kamroq, lekin tez-tez ovqatlaning; yog‘li va o‘tkir taomlardan ehtiyot bo‘ling. Qabziyat uchun tolaga boy sabzavotlar, mevalar, butun don mahsulotlari va yetarli suv yordam beradi. Harakatsizlik ham ichak faoliyatini sekinlashtiradi, shuning uchun shifokor ruxsat bergan darajada yurish foydali.

  • Tungi ochlik bezovta qilsa, yotishdan oldin kichik gazak tanlang: qatiq, bir bo‘lak to‘liq donli non yoki bir hovuch yong‘oq.
  • Shirinlik va gazlangan ichimliklarni ko‘p iste’mol qilish qon shakarini keskin o‘zgartirishi mumkin.
  • Qusish kuchli bo‘lsa, faqat suv emas, shifokor tavsiya qilgan suyuqlik balansi ham muhim.

Qo‘shimcha vitaminlar va dori vositalari

Foliy kislotasi, temir va D vitamini ba’zan shifokor tavsiya qiladi, lekin ularning miqdori va muddati individual bo‘ladi. O‘z holingizcha vitamin yoki dori qabul qilmang: ayrim qo‘shimchalar homiladorlikda ortiqcha bo‘lishi mumkin. Har qanday dori, hatto “tabiiy” deb sotiladigan mahsulot ham shifokor bilan kelishilishi kerak.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Homiladorlikdagi ayrim shikoyatlar oddiy bo‘lishi mumkin, ammo ba’zilari kechiktirishni talab qilmaydi. Quyidagi holatlarda oilaviy poliklinika yoki tug‘ruqxonadagi shifokorga murojaat qiling:

  • Kuchli qusish, ovqat va suvni ushlab turolmaslik.
  • Siydik ajralishi kamayishi, holsizlik, bosh aylanishi.
  • Qorin ostida kuchli yoki doimiy og‘riq, qon ketishi.
  • Isitma, titrash, yallig‘lanish belgilari.
  • Chaqaloq harakati sezilarli kamayishi yoki yo‘qolishi.
  • Shishning keskin kuchayishi, kuchli bosh og‘rig‘i yoki ko‘rishning xiralashishi.

Bunday holatlarda vaqtni yo‘qotmang: shoshilinch yordam kerak bo‘lsa, 103 ga qo‘ng‘iroq qiling yoki eng yaqin tug‘ruqxonaga murojaat qiling.

Profilaktika va qisqa xulosa

Profilaktika — har kuni xilma-xil, yangi va yaxshi pishirilgan taomlardan ovqatlanish, suvni yetarli ichish, xavfli mahsulotlardan voz kechish va shifokor ko‘rigidan o‘z vaqtida o‘tishdir. Homiladorlikda to‘g‘ri ovqatlanish onaning ham, chaqaloqning ham sog‘ligi uchun eng barqaror asoslardan biridir.

Ratsionni o‘zgartirishdan oldin oilaviy poliklinikadagi shifokor bilan maslahatlashing. Har bir organizm turlicha, shuning uchun umumiy tavsiyalar sizning holatingizga moslashtirilishi kerak.

Mavzuga yaqin maqolalar: homiladorlik davri: haftalari va oylari, homiladorlik kalkulyatori.

Mavzuga yaqin maqolalar: egizak homiladorlik belgilari.

Ko‘p beriladigan savollar

Homiladorlikda qaysi baliqlarni iste’mol qilish mumkin?

Yaxshi pishirilgan yoki dimlangan, simob miqdori past baliqlar afzal. Akula, qilichbaliq va marlin kabi yirik baliqlardan saqlanish kerak. Xom baliq va sushi homiladorlikda tavsiya etilmaydi.

Homiladorlikda kofe ichish mumkinmi?

Kofeinli ichimliklarni cheklash tavsiya etiladi. Qahva, kuchli choy va energetik ichimliklarni ko‘p iste’mol qilmang. Aniq miqdorni shifokoringiz bilan kelishib oling.

Homiladorlikda ko‘ngil aynishida nima yeyish mumkin?

Kichik porsiyalarda tez-tez ovqatlaning, quruq non yoki krakerdan boshlash mumkin. Yog‘li va o‘tkir taomlardan ehtiyot bo‘ling. Qusish kuchli bo‘lsa yoki suv icholmasangiz, shifokorga murojaat qiling.

Homiladorlikda foliy kislotasi qabul qilish kerakmi?

Foliy kislotasi ko‘p hollarda tavsiya etiladi, lekin miqdori va muddati shifokor tomonidan belgilanadi. O‘z holingizcha qo‘shimcha qabul qilmang. Ratsionda ko‘k bargli sabzavotlar va dukkaklilarni ham qo‘shing.

Qanday holatlarda 103 ga qo‘ng‘iroq qilish kerak?

Kuchli qorin og‘rig‘i, qon ketishi, hushdan ketish, kuchli qusish yoki chaqaloq harakati keskin kamayganda zudlik bilan yordam kerak. Bunday holatda 103 ga qo‘ng‘iroq qiling yoki eng yaqin tug‘ruqxonaga murojaat qiling.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Nozima IdrokovaN
MUALLIF

Nozima Idrokova

Ushbu sahifada

1/10
  1. Homiladorlikda to‘g‘ri ovqatlanish nima uchun muhim?
  2. Asosiy ovqatlanish tamoyillari
  3. Trimestrlar bo‘yicha ovqatlanish xususiyatlari
  4. Suv va ichimliklar
  5. Oziq-ovqat xavfsizligi: oddiy qoidalar
  6. Ko‘ngil aynishi, qabziyat va tungi ochlik
  7. Qo‘shimcha vitaminlar va dori vositalari
  8. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  9. Profilaktika va qisqa xulosa
  10. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi