Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Bolalar salomatligi

Suvchechak: belgilari, necha kun davom etadi va davolash

Suvchechak belgilari, qancha vaqt yuqumli va necha kunda o‘tadi. Bolada uyda qichishni kamaytirish, qaysi dorilar mumkin emas va qachon shifokorga borish kerak.

Diyorbek HusanovD
Diyorbek HusanovYangilangan: 16-noyabr, 2026
Tahririyat tekshirgan7 daqiqada o'qiladi
15
Ona to‘shakda yotgan kasal qizi yonida o‘tiribdi — bolalarda suvchechak

Davomini o'qing

Pediatr bolaga suvchechakka qarshi emlash ukolini qilmoqda
Bolalar salomatligi

Suvchechakka qarshi emlash: foydasi, xavfi va kimga kerak

30-dekabr, 2022·7 daq
Ayol smartfondagi ilovada hayz va ovulyatsiya kunlarini belgilamoqda
Ayollar salomatligi

Hayz sikli: necha kun bo‘ladi, normasi, fazalari va qachon shifokorga borish kerak

8-noyabr·9 daq
O‘rta yoshli ayol uyda qo‘llarini chakkalariga qo‘yib o‘tiribdi
Ayollar salomatligi

Klimaks (menopauza): belgilari, necha yoshda boshlanadi va davolash

6-noyabr·9 daq
Ona chaqaloqning taglagini almashtirib, terisini parvarish qilmoqda
Bolalar salomatligi

Chaqaloqlarda yo‘rgak dermatiti: sabablari, belgilari va davolash

1-yanvar, 2023·7 daq
Ko‘zoynak taqqan kichik bola basseyn chetiga suyanib suvda turibdi
Bolalar salomatligi

Kontagioz mollyusk: belgilari, yuqish yo‘llari va davolash

8-noyabr·8 daq
Ona yotoqda yotgan kasal o‘g‘lining haroratini termometr bilan o‘lchamoqda
Bolalar salomatligi

Febril tutqanoq: bolada isitma bilan talvasa, birinchi yordam va oqibatlari

4-noyabr·8 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Suvchechak sabablari va qanday yuqadi
  2. Suvchechak belgilari
  3. Suvchechak davolash: uyda nima qilish kerak
  4. Homiladorlikda suvchechak
  5. Asoratlari
  6. Qachon darhol shifokorga murojaat qilish kerak
  7. Suvchechakning oldini olish
  8. Xulosa
  9. Ko‘p beriladigan savollar

Suvchechak — varitsella-zoster virusi chaqiradigan juda yuqumli kasallik. Uning asosiy belgisi — butun badanga toshadigan, qattiq qichiydigan suvli pufakchalar. Suvchechak belgilari ko‘pincha bolalarda uchraydi va ularda kasallik odatda yengil kechadi. Kattalar, homilador ayollar, chaqaloqlar va immuniteti pasaygan odamlarda esa suvchechak og‘irroq bo‘lib, asoratlar xavfi yuqori.

Quyida suvchechak qanday yuqishi, uning belgilari, bolalarda va kattalarda uyda davolash, qaysi dorilarni berish mumkin emasligi va qachon darhol shifokorga murojaat qilish kerakligini ko‘rib chiqamiz.

Shuningdek o‘qing: Issiqlik toshmasi davolash: sabablari, belgilari va choralar; Grippdan himoyalanish: emlash, gigiyena va tabiiy usullar; Suvchechakka qarshi emlash: foydasi, xavfi va kimga kerak; Qizamiq: belgilari, sabablari, bolalarda davolash va emlash.

Suvchechak sabablari va qanday yuqadi

Suvchechakni gerpes viruslari oilasiga mansub varitsella-zoster virusi chaqiradi. Virus juda yuqumli: suvchechak bilan og‘rimagan va emlanmagan odamlarning ko‘pchiligi kasal odam bilan yaqin aloqadan keyin yuqtirib oladi.

  • havo-tomchi yo‘li bilan — yo‘tal, aksirish va gaplashish orqali;
  • pufakchalar ichidagi suyuqlik bilan bevosita aloqa orqali;
  • kamdan-kam hollarda — o‘rab oluvchi temiratki (zoster) bilan og‘rigan odamning pufakchalari orqali.

Kasal odam toshma chiqishidan 1–2 kun oldin yuqumli bo‘la boshlaydi va barcha pufakchalar qoraqo‘tir bilan qoplanmaguncha (odatda toshma boshlanganidan 5–7 kun o‘tib) yuqumli bo‘lib qoladi. Yuqtirgandan keyin belgilar paydo bo‘lguncha 10 kundan 21 kungacha vaqt o‘tadi.

Suvchechak belgilari

Kasallik ko‘pincha umumiy belgilar bilan boshlanadi: harorat ko‘tarilishi, holsizlik, bosh og‘rig‘i va ishtaha pasayishi. 1–2 kundan keyin toshma paydo bo‘ladi:

  • avval mayda qizil dog‘lar chiqadi, ular tezda tiniq suyuqlik bilan to‘lgan pufakchalarga aylanadi;
  • pufakchalar yoriladi yoki quriydi va qoraqo‘tir bilan qoplanadi;
  • toshma to‘lqinsimon, bir necha kun davomida yangi-yangi «to‘dalar» bilan chiqadi, shuning uchun badanda bir vaqtning o‘zida dog‘, pufakcha va qoraqo‘tirlar bo‘ladi;
  • toshma ko‘pincha avval yuz, bosh terisi, ko‘krak va orqada paydo bo‘ladi, so‘ngra qo‘l-oyoqqa tarqaladi; og‘iz ichida ham bo‘lishi mumkin;
  • qattiq qichishish — kasallikning eng noqulay belgisi.

Bolalarda suvchechak belgilari

Bolalarda suvchechak ko‘pincha yengil isitma va 250–500 tagacha pufakcha bilan kechadi. Yangi toshmalar odatda 4–5 kun chiqib turadi, keyin to‘xtaydi va qoraqo‘tirlar 1–2 haftada tushib ketadi. Kichik bolalar qichishish tufayli injiq bo‘lishi, yomon uxlashi mumkin.

Kattalarda suvchechak

Kattalarda kasallik odatda og‘irroq: yuqori harorat uzoqroq davom etadi, toshma ko‘proq bo‘ladi va pnevmoniya kabi asoratlar xavfi bolalarga nisbatan ancha yuqori. Shuning uchun suvchechak bilan og‘rigan katta odam shifokorga murojaat qilishi kerak.

Suvchechak davolash: uyda nima qilish kerak

Sog‘lom bolalarda suvchechak o‘z-o‘zidan o‘tib ketadi, davolash esa belgilarni yengillashtirish va asoratlarning oldini olishga qaratiladi. Kasallikni «tez davolaydigan» maxsus dori yo‘q, ammo to‘g‘ri parvarish tuzalishni ancha osonlashtiradi.

  • Isitmani tushirish — yoshga mos dozada paratsetamol bilan;
  • Qichishishni kamaytirish — salqin dush yoki iliq vanna (shu jumladan, suli yormasi qo‘shilgan), kalamin losoni kabi sovutuvchi vositalar; kuchli qichishishda shifokor antigistamin dori tavsiya qilishi mumkin;
  • Tirnoqlarni kalta qilib kesish, kichik bolalarga kechasi paxta qo‘lqop kiygizish — qashlash pufakchalarga bakteriya tushishi va chandiq qolishiga olib keladi;
  • Yengil, paxta kiyim kiyish va terlashdan saqlanish;
  • Ko‘p suyuqlik ichish; og‘izda pufakchalar bo‘lsa — yumshoq, sovuq va nordon bo‘lmagan ovqat.

Suvchechakda qaysi dorilar mumkin emas

  • Aspirin (atsetilsalitsil kislota) bolalar va o‘smirlarga mutlaqo berilmaydi — suvchechakda u Reye sindromini, ya’ni jigar va miyaning o‘ta xavfli shikastlanishini chaqirishi mumkin;
  • Ibuprofen ham suvchechakda tavsiya etilmaydi — u terining og‘ir bakterial infeksiyalari xavfi bilan bog‘liq; isitma uchun paratsetamolni tanlang;
  • shifokor buyurmagan gormonli mazlar va antibiotikli mazlarni o‘zboshimchalik bilan surtmang.

Zelyonka kerakmi

Ko‘pchilik pufakchalarga zelyonka (brilliant yashil) surtadi. U virusni davolamaydi va kasallikni qisqartirmaydi: faqat yangi toshmalarni belgilab, ularning chiqishi to‘xtaganini kuzatishga yordam beradi. Shuning uchun zelyonka surtish shart emas; agar ishlatsangiz ham, faqat pufakchalarning o‘ziga, ehtiyotkorlik bilan surting.

Virusga qarshi dorilar

Asiklovir kabi virusga qarshi dorilar hamma uchun emas. Ular og‘ir kechish xavfi bo‘lgan odamlarga — kattalar, 12 yoshdan katta o‘smirlar, surunkali teri yoki o‘pka kasalligi borlar, immuniteti pasayganlar, homiladorlarga — shifokor tomonidan buyuriladi. Dori toshma chiqqanidan keyingi dastlabki 24–72 soat ichida boshlansa, eng samarali bo‘ladi, shuning uchun bunday odamlar kechiktirmay shifokorga murojaat qilishi kerak.

Homiladorlikda suvchechak

Suvchechak bilan og‘rimagan va emlanmagan homilador ayol uchun bu kasallik xavfli. Onada pnevmoniya rivojlanish xavfi yuqori, homila uchun esa:

  • homiladorlikning dastlabki 20 haftasida yuqtirilsa — kam hollarda tug‘ma suvchechak sindromi (teri, ko‘z, qo‘l-oyoq va asab tizimi nuqsonlari);
  • tug‘ruqdan 5 kun oldin va 2 kun keyin yuqtirilsa — chaqaloqda og‘ir neonatal suvchechak.

Homilador ayol suvchechak bilan og‘rigan odam bilan aloqada bo‘lsa va o‘zi ilgari kasal bo‘lmagan yoki emlanmagan bo‘lsa, darhol shifokorga murojaat qilishi kerak. Aloqadan keyingi dastlabki kunlarda maxsus immunoglobulin yoki virusga qarshi dori kasallikning oldini olishi yoki yengillashtirishi mumkin. Homiladorlikda suvchechakni davolashni faqat shifokor belgilaydi.

Asoratlari

  • qashlangan pufakchalarga bakteriya tushishi — terining yiringli infeksiyasi va chandiqlar;
  • pnevmoniya, ayniqsa kattalar va homiladorlarda;
  • ensefalit, serebellit — miya va miyachaning yallig‘lanishi (muvozanat buzilishi, kuchli bosh og‘rig‘i, uyquchanlik);
  • chaqaloqlar va immuniteti pasaygan odamlarda og‘ir umumiy kechish.

Suvchechakdan keyin virus organizmdan butunlay chiqib ketmaydi va asab tugunlarida «uxlab» qoladi. Yillar o‘tib u o‘rab oluvchi temiratki ko‘rinishida qayta faollashishi mumkin.

Qachon darhol shifokorga murojaat qilish kerak

  • harorat 4 kundan ortiq davom etsa yoki 39 °C dan oshsa;
  • pufakchalar atrofidagi teri qizarib, shishib, og‘riqli va issiq bo‘lib qolsa yoki yiringlasa;
  • yo‘tal, hansirash, ko‘krak og‘rig‘i paydo bo‘lsa;
  • kuchli bosh og‘rig‘i, bo‘yin qotishi, uyquchanlik, muvozanat buzilishi, talvasa bo‘lsa;
  • bola juda holsiz, suyuqlik ichmayapti yoki kam siymoqda;
  • kasal — chaqaloq, homilador ayol, katta odam yoki immuniteti pasaygan odam bo‘lsa.

Suvchechakning oldini olish

Suvchechakdan himoyalanishning eng ishonchli usuli — emlash. Ikki dozali emlash kasallikdan yuqori himoya beradi, emlangan odam kasal bo‘lsa ham, kasallik ancha yengil kechadi. Batafsil: suvchechakka qarshi emlash.

  • kasal bola barcha pufakchalar qoraqo‘tir bilan qoplanmaguncha bog‘cha va maktabga bormasligi kerak;
  • kasal odam homilador ayollar, chaqaloqlar va immuniteti pasaygan odamlar bilan aloqadan saqlanishi kerak;
  • qo‘llarni tez-tez yuving, kasal odamning sochig‘i va choyshabidan foydalanmang.

Xulosa

Suvchechak — varitsella-zoster virusi chaqiradigan yuqumli kasallik bo‘lib, qichiydigan suvli pufakchalar bilan namoyon bo‘ladi. Bolalarda u ko‘pincha yengil kechadi va uyda parvarish — paratsetamol, qichishishni kamaytirish, tirnoqlarni kalta qilish — yetarli bo‘ladi. Aspirin va ibuprofen berilmaydi. Kattalar, homiladorlar, chaqaloqlar va immuniteti pasayganlar shifokorga kechiktirmay murojaat qilishi kerak.

Mavzuga yaqin maqolalar: belbog‘simon temiratki.

Maqolada tilga olingan dorilar: Ibuprofen tabletka, Paratsetamol sirop.

Ko‘p beriladigan savollar

Suvchechak necha kunda o‘tadi?

Yangi toshmalar odatda 4–5 kun chiqadi, barcha pufakchalar taxminan 5–7 kunda qoraqo‘tir bilan qoplanadi. Qoraqo‘tirlar 1–2 haftada tushib ketadi. Kattalarda kasallik uzoqroq davom etishi mumkin.

Suvchechakdan keyin cho‘milish mumkinmi?

Ha, mumkin va foydali. Salqin dush yoki qisqa iliq vanna qichishishni kamaytiradi va terini toza saqlaydi. Terini ishqalamang, sochiq bilan yumshoq bosib quriting. Issiq suv va uzoq vanna qichishishni kuchaytirishi mumkin.

Zelyonka surtish kerakmi?

Shart emas. Zelyonka virusni davolamaydi va tuzalishni tezlashtirmaydi, faqat yangi toshmalarni belgilashga yordam beradi. Qichishish uchun sovutuvchi losonlar va salqin dush foydaliroq.

Suvchechak bilan ikkinchi marta kasallanish mumkinmi?

Odatda yo‘q: kasallikdan keyin umrbod immunitet qoladi. Ammo virus organizmda saqlanib qoladi va keyinchalik o‘rab oluvchi temiratki ko‘rinishida qaytishi mumkin. Juda kamdan-kam hollarda qayta suvchechak ham uchraydi.

Suvchechak bilan og‘rigan bola qachon bog‘chaga borishi mumkin?

Barcha pufakchalar qurib, qoraqo‘tir bilan qoplangandan keyin — odatda toshma boshlanganidan 5–7 kun o‘tib. Shundan keyin bola boshqalar uchun yuqumli bo‘lmaydi.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Diyorbek HusanovD
MUALLIF

Diyorbek Husanov

Toshkent davlat tibbiyot universiteti, Tibbiy biologiya yo‘nalishi, 4-kurs talabasi. Laboratoriya diagnostikasi, tahlillar va infeksiyalar mavzularida yozadi. Ilmiy maqolalar muallifi.

Ushbu sahifada

1/9
  1. Suvchechak sabablari va qanday yuqadi
  2. Suvchechak belgilari
  3. Suvchechak davolash: uyda nima qilish kerak
  4. Homiladorlikda suvchechak
  5. Asoratlari
  6. Qachon darhol shifokorga murojaat qilish kerak
  7. Suvchechakning oldini olish
  8. Xulosa
  9. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi