Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Bolalar salomatligi

Kontagioz mollyusk: belgilari, yuqish yo‘llari va davolash

Kontagioz mollyusk nima: chechak oilasidagi virus keltirib chiqaradigan, o‘rtasi botiq marvaridsimon tugunchalar. Bolalarda va basseynda yuqishi, kattalarda yuqish yo‘llari, qashish orqali tarqalishi, 6–18 oyda o‘zi o‘tishi, qachon davolash kerak, nega siqib bo‘lmaydi va qachon shifokorga borish lozim.

Xasan BoliyevX
Xasan BoliyevYangilangan: 9-noyabr, 2026
Tahririyat tekshirgan8 daqiqada o'qiladi
2
Ko‘zoynak taqqan kichik bola basseyn chetiga suyanib suvda turibdi

Davomini o'qing

Nuqtali ko‘ylakdagi erkak deraza yonida turib bilagini qashimoqda
Kasalliklar

Qo‘tir kasalligi: belgilari, yuqish yo‘llari va davolash

4-noyabr·8 daq
Niqob taqqan ona divanda yotgan kasal o‘g‘lining peshonasini silamoqda
Bolalar salomatligi

Adenovirus infeksiyasi: belgilari, yuqishi va davolash

4-noyabr·8 daq
Ona to‘shakda yotgan kasal o‘g‘lining haroratini termometr bilan o‘lchamoqda
Bolalar salomatligi

Skarlatina: belgilari, yuqish davri va davolash (bolalarda va kattalarda)

1-noyabr·9 daq
Ona bolasining qo‘llarini kran ostida sovun bilan yuvmoqda — gepatit A profilaktikasi
Kasalliklar

Gepatit A (sariq kasalligi): belgilari, yuqishi, tahlillar va davolash

6-noyabr·10 daq
Tibbiy xalat kiygan mutaxassis klinikada bemorning terisidagi xol va o‘simtalarni ko‘zdan kechirmoqda
Kasalliklar

Papilloma virusi (HPV): sabablari, belgilari, yuqishi va davolash

9-noyabr·10 daq
Tish chiqarayotgan chaqaloq va uni tinchlantirayotgan onasi
Bolalar salomatligi

Chaqaloqlarda tish chiqarish: belgilari va maslahat

22-aprel, 2023·6 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Kontagioz mollyusk nima
  2. Qanday ko‘rinadi
  3. Qanday yuqadi
  4. Ekzema va atopik dermatit bilan bog‘liqligi
  5. O‘zi o‘tib ketadimi
  6. Qanday aniqlanadi
  7. Bog‘cha, maktab va oila
  8. Qachon va qanday davolanadi
  9. Nimalar qilmaslik kerak
  10. Yuqishning oldini olish
  11. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  12. Xulosa
  13. Ko‘p beriladigan savollar

Bolaning terisida mayda, silliq, marvarid kabi yaltiroq, o‘rtasida kichik chuqurchasi bor tugunchalar paydo bo‘lsa va ular asta-sekin ko‘payib borsa, ko‘pincha bu kontagioz mollyusk. Nomi qo‘rqinchli eshitilsa-da, bu dengiz jonivori bilan hech qanday aloqasi bo‘lmagan, terining yuzaki va odatda zararsiz virusli infeksiyasi. U ayniqsa 1 yoshdan 10 yoshgacha bo‘lgan bolalarda ko‘p uchraydi.

Ota-onalarni eng ko‘p tashvishlantiradigan savollar: bu yuqumlimi, bolani bog‘chaga yoki basseynga yuborsa bo‘ladimi, albatta olib tashlash kerakmi? Quyida kontagioz mollyusk qanday ko‘rinishi, qanday yuqishi, qachon o‘zi o‘tishi va qachon davolash kerakligini xalqaro tavsiyalar asosida ko‘rib chiqamiz.

Kontagioz mollyusk nima

Kontagioz mollyusk — chechak viruslari (poksviruslar) oilasiga mansub Molluscum contagiosum virusi chaqiradigan teri infeksiyasi. Virus faqat terining ustki qatlamini zararlaydi, ichki a’zolarga o‘tmaydi va qonga tarqalmaydi. Yuqqandan keyin tugunchalar odatda 2 haftadan 6 haftagacha, ba’zan undan ham uzoqroq vaqt o‘tib paydo bo‘ladi.

Bu infeksiya so‘gallar bilan tez-tez adashtiriladi. Ikkalasi ham virusli va terida bo‘rtma hosil qiladi, lekin viruslari va ko‘rinishi turlicha. So‘gallar haqida batafsil so‘gal haqidagi maqolamizda yozganmiz.

Qanday ko‘rinadi

  • shakli: yumaloq, gumbazsimon, silliq tugunchalar;
  • o‘lchami: odatda 2–5 mm, ba’zan kattaroq;
  • rangi: teri rangida, oq-pushti yoki marvaridsimon yaltiroq;
  • asosiy belgi: o‘rtasida kichik chuqurcha (kindiksimon botiqlik); bosilsa, undan oq, mumsimon modda chiqishi mumkin;
  • soni: bittadan bir necha o‘ntagacha, ko‘pincha guruh bo‘lib joylashadi;
  • joylashuvi: bolalarda yuz, bo‘yin, qo‘ltiq, tana, qo‘l-oyoqlar va teri burmalari; kaft va tovonda deyarli bo‘lmaydi.

Tugunchalar odatda og‘rimaydi, ba’zan biroz qichishadi. Bir qancha vaqt o‘tib ularning atrofida qizarish va shishish paydo bo‘lishi mumkin. Bu ko‘pincha infeksiya qo‘shilgani emas, balki immun tizim virusni «tanib», unga qarshi kurash boshlaganining belgisi — tez orada tugunchalar yo‘qolishi kutiladi. Atrofdagi teri ham ekzemaga o‘xshab qizarib, po‘st tashlashi mumkin (mollyusk dermatiti).

Qanday yuqadi

Bolalarda

Virus bevosita teri bilan teriga tegish orqali, shuningdek umumiy sochiq, o‘yinchoq, kiyim va boshqa buyumlar orqali yuqadi. Basseyn va hammomda yuqish ko‘p qayd etiladi — ko‘proq umumiy sochiq, taxta va namlik bilan bog‘liq deb hisoblanadi. Bog‘cha va maktabdagi yaqin muloqot ham yuqishga yordam beradi.

Kattalarda

Kattalarda kontagioz mollyusk ko‘pincha yaqin teri aloqasi, jumladan jinsiy aloqa orqali yuqadi. Bunda tugunchalar qorin pastida, chov, son ichki yuzasi va jinsiy a’zolar sohasida joylashadi. Bu hech kimni ayblash uchun sabab emas — shunchaki shifokorga ko‘rinib, kerak bo‘lsa boshqa jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalar uchun ham tekshiruvdan o‘tish tavsiya etiladi. Kattalarda ko‘p sonli yoki juda katta tugunchalar immunitet pasayishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.

O‘z-o‘zini yuqtirish

Tugunchalarni qashish, tirnash yoki siqish virusni terining yangi joylariga olib o‘tadi — ko‘pincha ular chiziq bo‘ylab joylashgan bo‘ladi. Erkaklarda soqol olish ham virusni yuz bo‘ylab tarqatishi mumkin. Shuning uchun tugunchalarga tegmaslik eng muhim qoidalardan biri.

Ekzema va atopik dermatit bilan bog‘liqligi

Terisi quruq, ekzemaga moyil bolalarda kontagioz mollyusk ko‘proq uchraydi, tugunchalar soni ko‘p bo‘ladi va uzoqroq davom etadi. Buning sababi — zaif teri to‘sig‘i va doimiy qashish. Agar bolada atopik dermatit bo‘lsa, terini emolientlar bilan muntazam parvarish qilish va yallig‘lanishni shifokor ko‘rsatmasi bo‘yicha davolash mollyusk tarqalishini ham kamaytiradi.

O‘zi o‘tib ketadimi

Ha. Sog‘lom immunitetli odamlarda kontagioz mollyusk odatda 6–18 oy ichida o‘z-o‘zidan o‘tib ketadi, ba’zan esa bu jarayon ikki yilgacha cho‘ziladi. Har bir tuguncha bir necha oy yashaydi, lekin yangilari paydo bo‘lib turgani uchun umumiy davr uzoq ko‘rinadi. Tugunchalar odatda iz qoldirmasdan yo‘qoladi, qashilgan yoki shikastlangan joylarda esa kichik oqish izlar qolishi mumkin.

Shu sababli ko‘plab xalqaro tavsiyalar bolalarda kutish taktikasini afzal ko‘radi: tugunchalar bezovta qilmasa, ularni davolash shart emas. Bolani bog‘chadan, maktabdan yoki basseyndan chetlatish ham odatda talab qilinmaydi — faqat ehtiyot choralariga amal qilinadi.

Qanday aniqlanadi

Odatda tashxis uchun shifokorning ko‘rigi yetarli: o‘rtasi botiq marvaridsimon tugunchalar juda xarakterli. Dermatoskop yordamida tugunchaning ichki tuzilishi aniqroq ko‘rinadi. Qon tahlili kerak emas. Tuguncha odatiy bo‘lmasa, yakka va katta bo‘lsa, shifokor uni boshqa teri hosilalaridan farqlash uchun olib tashlab, laboratoriyada tekshirishi mumkin. Mollyuskni so‘gal, suvchechak pufakchalari, akne yoki tuk follikulasi yallig‘lanishidan ajratish muhim, chunki ularning davolash usullari turlicha.

Bog‘cha, maktab va oila

Kontagioz mollyusk bilan og‘rigan bola odatdagi hayotini davom ettirishi mumkin: bog‘cha, maktab, sport to‘garaklari va basseyn uchun karantin talab qilinmaydi. Tarbiyachi va murabbiyni ogohlantirib qo‘yish, tugunchalarni kiyim yoki plastir bilan yopish va shaxsiy sochiqdan foydalanish yetarli. Oilada aka-uka va opa-singillar birga cho‘milsa, yuqish ehtimoli oshadi, shuning uchun bolalarni alohida cho‘miltirish va umumiy sochiqdan voz kechish tavsiya etiladi. Bu infeksiyaga qarshi emlash yo‘q, bir marta kasallanish esa umrbod himoya bermaydi.

Qachon va qanday davolanadi

Davolash quyidagi holatlarda ko‘rib chiqiladi: tugunchalar ko‘p va tez ko‘payayotgan bo‘lsa, kuchli qichishsa yoki yallig‘lansa, jinsiy a’zolar sohasida bo‘lsa, kosmetik jihatdan qattiq bezovta qilsa, kattalarda yoki immuniteti pasaygan odamlarda. Usulni dermatolog tanlaydi:

  • kyuretaj — tugunchani maxsus o‘tkir qoshiqcha bilan qirib olish; tez va samarali, ammo bir oz og‘riqli, bolalarda oldindan og‘riqsizlantiruvchi krem qo‘llaniladi;
  • krioterapiya — suyuq azot bilan muzlatish; kattalarda ko‘proq ishlatiladi, bir necha seans kerak bo‘lishi mumkin;
  • mahalliy vositalar — terini tirnash orqali yallig‘lanish chaqirib, tugunchani yo‘qotuvchi preparatlar (masalan, kaliy gidroksid eritmasi, kantaridin, podofillotoksin — kattalarda); ular faqat shifokor ko‘rsatmasi bilan va ko‘rsatilgan tartibda ishlatiladi;
  • lazer va boshqa usullar — ayrim hollarda klinikada.

Har qanday usul yangi tugunchalar paydo bo‘lishini to‘liq to‘xtatmaydi, chunki virus ko‘rinmas holda terida bo‘lishi mumkin. Davolash odatda bir necha bosqichda o‘tkaziladi.

Nimalar qilmaslik kerak

  • tugunchalarni siqmang va tirnamang — bu virusni tarqatadi, infeksiya qo‘shilishi va iz qolishiga sabab bo‘ladi;
  • uyda yod, sirka, sarimsoq, kislotali «xalq» vositalari bilan kuydirmang — bu kuyish va chandiqqa olib keladi;
  • o‘zboshimchalik bilan dorixonadagi so‘galga qarshi kuchli vositalarni yuz va nozik sohalarga surtmang;
  • gormonli kremlarni tugunchalarga surtmang — ular virus tarqalishini kuchaytirishi mumkin.

Yuqishning oldini olish

  • tugunchalarni kiyim yoki suv o‘tkazmaydigan plastir bilan yopib qo‘ying, ayniqsa basseyn va sport mashg‘ulotlarida;
  • sochiq, kiyim, yuvinish lattasini alohida ishlating;
  • qo‘llarni muntazam yuving, bolaning tirnoqlarini qisqa oling;
  • tugunchali sohada soqol olmang;
  • jinsiy a’zolar sohasida tugunchalar bo‘lsa, ular yo‘qolguncha jinsiy aloqadan saqlaning;
  • quruq va ekzemali terini emolientlar bilan parvarish qiling.

Bu choralar bolani uydan ajratish yoki uni «kasal» deb his qildirish uchun emas, balki virusning terining yangi joylariga va atrofdagilarga o‘tishini kamaytirish uchun kerak. Bolaga tugunchalarga tegmaslik nima uchun muhimligini sodda tilda tushuntiring. Kiyim va sochiqlarni odatdagi kir yuvish rejimida yuvish kifoya, uyni maxsus dezinfeksiya qilish talab qilinmaydi.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

  • tugunchalar ko‘z qovog‘i chetida yoki ko‘z atrofida bo‘lsa, ayniqsa ko‘z qizarsa yoki yoshlansa — kon’yunktivit rivojlanishi mumkin, ko‘z shifokori kerak;
  • immuniteti pasaygan odamlarda (OIV infeksiyasi, kimyoterapiya, immunosupressiv dorilar qabul qilganda) — mollyusk juda ko‘p va katta bo‘lishi mumkin;
  • kattalarda jinsiy a’zolar sohasida tugunchalar paydo bo‘lsa;
  • tuguncha atrofi og‘riqli, issiq, shishgan, yiringlagan yoki harorat ko‘tarilgan bo‘lsa;
  • tashxisga shubha bo‘lsa — tuguncha juda katta, yakka, tez o‘sayotgan yoki odatiy ko‘rinishga ega bo‘lmasa.

Kontagioz mollyuskning o‘zi shoshilinch holat emas. Ammo terining keng sohasi qizarib, yuqori harorat va holsizlik paydo bo‘lsa, kechiktirmay shifokorga boring, og‘ir ahvolda 103 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Xulosa

Kontagioz mollyusk — poksvirus chaqiradigan, terining yuzaki va odatda zararsiz infeksiyasi. U o‘rtasi botiq, marvaridsimon tugunchalar bilan namoyon bo‘ladi, bolalarda ko‘p uchraydi va 6–18 oyda o‘zi o‘tib ketadi. Tugunchalarni siqmaslik va qashimaslik, shaxsiy buyumlarni alohida ishlatish tarqalishni kamaytiradi. Davolash zarur bo‘lsa, usulni dermatolog tanlaydi; qovoqdagi tugunchalar va immuniteti pasaygan holatlar alohida e’tibor talab qiladi.

Mavzuga yaqin maqolalar: papilloma va HPV.

Ko‘p beriladigan savollar

Kontagioz mollyusk qanday yuqadi?

Teri bilan teriga bevosita tegish, umumiy sochiq, kiyim va o‘yinchoqlar orqali, kattalarda esa ko‘pincha yaqin, jumladan jinsiy aloqa orqali. Tugunchalarni qashish virusni o‘z terisining boshqa joylariga ham tarqatadi.

Kontagioz mollyusk qanday ko‘rinadi?

Mayda (2–5 mm), silliq, gumbazsimon, teri rangidagi yoki marvaridsimon tugunchalar, o‘rtasida kichik chuqurcha bor. Ular ko‘pincha guruh bo‘lib joylashadi va odatda og‘rimaydi.

Bolalarda kontagioz mollyuskni davolash kerakmi?

Ko‘pincha shart emas — u 6–18 oyda o‘zi o‘tadi. Tugunchalar ko‘p, qichiydigan, yallig‘langan bo‘lsa yoki bola bezovta bo‘lsa, dermatolog kyuretaj, krioterapiya yoki mahalliy vositalarni taklif qilishi mumkin.

Kontagioz mollyuskni uyda davolasa bo‘ladimi?

Uyda asosiy vazifa — tugunchalarga tegmaslik, ularni yopib yurish va terini parvarish qilish. Yod, sirka yoki kislotalar bilan kuydirish va siqish xavfli. Dori vositalarini faqat shifokor tayinlashi kerak.

Kontagioz mollyusk bilan basseynga borsa bo‘ladimi?

Odatda ha, chetlatish talab qilinmaydi. Tugunchalarni suv o‘tkazmaydigan plastir bilan yoping, sochiq, suzish taxtasi va kiyimni boshqalar bilan bo‘lishmang.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Xasan BoliyevX
MUALLIF

Xasan Boliyev

Toshkent davlat tibbiyot universiteti, Fundamental tibbiyot yo‘nalishi, 3-kurs talabasi. Kasalliklar va alomatlar mavzularida yozadi, saytdagi maqolalarni muntazam o‘qib, xatolarni tahririyatga bildiradi.

Ushbu sahifada

1/13
  1. Kontagioz mollyusk nima
  2. Qanday ko‘rinadi
  3. Qanday yuqadi
  4. Ekzema va atopik dermatit bilan bog‘liqligi
  5. O‘zi o‘tib ketadimi
  6. Qanday aniqlanadi
  7. Bog‘cha, maktab va oila
  8. Qachon va qanday davolanadi
  9. Nimalar qilmaslik kerak
  10. Yuqishning oldini olish
  11. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  12. Xulosa
  13. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi