Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Kasalliklar

Allergiya va astma: belgilari, sabablari va davolash

Allergiya va astma belgilari, sabablari va davolash usullari haqida o‘qing. Qachon shifokorga murojaat qilish kerakligini bilib oling. Foydali maslahatlar.

Nozima IdrokovaN
Nozima IdrokovaYangilangan: 14-noyabr, 2026
Tahririyat tekshirgan7 daqiqada o'qiladi
7
Allergiya va astma bilan og‘rigan bemor shifokor bilan maslahatlashmoqda

Davomini o'qing

Ko‘k sviterli erkak deraza yonidagi kresloda o‘tirib, qo‘lini yonog‘iga tirab o‘ylanib qolgan
Kasalliklar

Apatiya: bu nima, sabablari va nima qilish kerak

Kecha, 23:33·9 daq
Shifokor ofisida keksa erkak bilan suhbatlashayotgan stetoskopli shifokor ayol
Kasalliklar

Paraproktit: belgilari, sabablari va davolash

Kecha, 23:32·9 daq
Shifokor ro‘paradagi stolda o‘tirgan bemorlar bilan suhbatlashmoqda, klinikadagi qabul xonasi
Kasalliklar

Zaxm (sifilis): belgilari, tahlili, davolash va homiladorlikdagi xavfi

Kecha, 23:32·9 daq
Tibbiy niqobli hamshira stol yonida o‘tirgan yosh ayoldan qon tahlili olish uchun tayyorgarlik ko‘rmoqda
Kasalliklar

Vaskulit: turlari, belgilari, tashxisi va davolash

Kecha, 23:31·10 daq
Katak ko‘ylakli erkak og‘riqdan yuzini burishtirib, qo‘li bilan ko‘krak va yelka sohasini ushlab turibdi
Kasalliklar

Infarkt nima: belgilari, sabablari, birinchi yordam va davolash

14-noyabr·9 daq
Pushti qo‘lqop kiygan qo‘l oddiy fonda qon namunasi solingan probirkani ushlab turibdi
Kasalliklar

Gepatit: turlari, belgilari, qanday yuqishi va davolash

14-noyabr·9 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Allergiya va astma nima?
  2. Allergiya va astma o‘rtasidagi bog‘liqlik
  3. Asosiy belgilari
  4. Sabablari va xavf omillari
  5. Tashxis qanday qo‘yiladi?
  6. Davolash
  7. Uy sharoitida nima qilish mumkin?
  8. Profilaktika
  9. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
  10. Xulosa
  11. Ko‘p beriladigan savollar

Allergiya va astma ko‘pincha birga uchraydi: burun bitishi, qichishish, yo‘tal va nafas qisishi bir davrda kuzatilishi mumkin. Bu maqolada allergiya va astma belgilari, sabablari, tashxisi va davolash yondashuvlari haqida amaliy ma’lumot beramiz. O‘zbekistondagi oilaviy poliklinikada shifokor bilan maslahatlashish kasallikni nazorat qilishning eng ishonchli yo‘lidir.

Allergiyaning barcha turlari, belgilari va davolash usullari haqida umumiy ma’lumot: Allergiya: turlari, belgilari, sabablari va davolash.

Shuningdek o‘qing: Astma turlari: belgilari, sabablari va davolash usullari; D vitamini astma va allergiyada: foydasi va chegaralari; Allergiya: turlari, belgilari, sabablari va davolash.

Astma butunlay yo‘qolmaydigan surunkali kasallik bo‘lsa-da, ko‘pchilik bemorlar to‘g‘ri reja bilan normal hayot kechiradi. Muhimi — qo‘zg‘atuvchilarni bilish, xurujni oldini olish va davolashni muntazam davom ettirish.

Allergiya va astma nima?

Allergiya — immunitet tizimining ba’zi moddalarga, masalan, gulchang, uy changi yoki hayvon yungiga haddan tashqari javob berishi. Bunday moddalar allergen deyiladi. Allergiya vaqtida organizm IgE antikorlarini ishlab chiqaradi va yallig‘lanish belgilari paydo bo‘ladi.

Astma — bronxlar, ya’ni nafas yo‘llarining surunkali yallig‘lanishi. Bronxlar torayadi, shilliq ko‘payadi va havo o‘tishi qiyinlashadi. Natijada xirillash, yo‘tal, ko‘krakda siqilish va nafas qisishi kuzatiladi. Allergik astma — aynan allergenlar ta’sirida kuchayadigan astma turi.

Allergiya va astma o‘rtasidagi bog‘liqlik

Burun va bronxlar bir nafas yo‘li hisoblanadi. Shuning uchun allergik rinit, ya’ni burun allergiyasi bo‘lgan odamlarda astma rivojlanish xavfi yuqoriroq. Allergen burunga tushganda yallig‘lanish pastga — bronxlarga ham tarqalishi mumkin. Shu sababli burun belgilarini e’tiborsiz qoldirmaslik kerak.

  • Gulchang mavsumida burun bitishi va yo‘tal birga kuchayishi mumkin.
  • Uy changi, mog‘or va uy hayvonlari yungi yil bo‘yi ta’sir qiladi.
  • Sigaret tutuni, chang va o‘tkir hidlar xurujni qo‘zg‘atadi.

Asosiy belgilari

Astma belgilari odatda kechasi yoki erta tongda, jismoniy zo‘riqishdan keyin, sovuq havoda yoki allergen bilan uchrashganda kuchayadi. Har bir bemorda belgilar turlicha bo‘lishi mumkin.

  • Quruq yo‘tal, ayniqsa kechasi va ertalab.
  • Xirillash — nafas chiqarishda hushtakka o‘xshash ovoz.
  • Ko‘krak qafasida siqilish yoki og‘irlik hissi.
  • Nafas qisishi, jismoniy ishda tez charchash.
  • Burun oqishi, qichishish, aksirish kabi allergiya belgilari.

Og‘ir xuruj belgilari

  • Tinch holatda ham bo‘g‘ilish yoki gapirish qiyinlashishi.
  • Lab yoki barmoq uchlari ko‘karishi.
  • Tez ta’sir etuvchi ingalyator yordam bermasligi.
  • Uyquchanlik, holsizlik yoki chalkashlik.

Bunday holatda kechiktirmasdan tez yordam chaqirish zarur.

Sabablari va xavf omillari

Allergik astma rivojlanishida irsiyat, atopik moyillik va atrof-muhit omillari ishtirok etadi. Bolalarda allergiya ko‘proq uchraydi, kattalarda ham kasallik yangidan boshlanishi mumkin.

  • Ota-onada allergiya yoki astma bo‘lishi.
  • Uy changi oqadilari, mog‘or, tarakan va uy hayvonlari.
  • Gulchang, o‘simlik changlari va mavsumiy omillar.
  • Sigaret tutuni, o‘tin tutuni, chang va havo ifloslanishi.
  • O‘tkir hidlar: bo‘yoq, benzin, atir, tozalash vositalari.
  • Sovuq havo, shamol va namlikning keskin o‘zgarishi.
  • Virusli infeksiyalar, ayniqsa bolalarda tez-tez uchraydigan nafas yo‘li infeksiyalari.

O‘zbekiston sharoitida bahor va yozda chang, quruq shamol, gullash davri; qishda sovuq havo va yopiq xonalardagi chang muhim rol o‘ynaydi. Uyni ventilyatsiya qilish, changni kamaytirish va tutundan voz kechish xurujlar sonini kamaytiradi.

Tashxis qanday qo‘yiladi?

Tashxis shikoyatlar, tekshiruv va nafas funksiyasini baholash asosida qo‘yiladi. Shifokor astma va allergiyani boshqa kasalliklardan ajratishi muhim.

  1. Bemorning shikoyatlari va kasallik tarixi o‘rganiladi.
  2. Nafas olish tekshiruvi — spirometriya o‘tkaziladi.
  3. Zarur bo‘lsa, allergenlarga teri testi yoki qon tahlili tavsiya etiladi.
  4. Ba’zi holatlarda ko‘krak qafasi rentgeni va boshqa tekshiruvlar buyuriladi.

Tashxisni faqat shifokor tasdiqlaydi. O‘z-o‘zicha “astma” yoki “allergiya” deb xulosa qilish va dori boshlash xavfli.

Davolash

Allergiya va astmani davolash ikki yo‘nalishda olib boriladi: qo‘zg‘atuvchilardan himoyalanish va dori vositalari bilan nazorat qilish. Maqsad — xurujlarni kamaytirish, tungi uyg‘onishlarni yo‘qotish va hayot sifatini yaxshilash.

Asosiy yondashuvlar

  • Allergenlardan himoya: uy changini kamaytirish, hayvonlarni yotadigan xonaga kiritmaslik, mog‘orni yo‘qotish.
  • Ingalyatsion dorilar: astma nazorati uchun shifokor tavsiya etgan dorilar. Doza va rejim faqat shifokor tavsiyasiga ko‘ra belgilanadi.
  • Tez ta’sir etuvchi ingalyator: xuruj paytida qo‘llanadi, lekin uni tez-tez ishlatish nazorat yomonlashganini ko‘rsatishi mumkin.
  • Allergen immunoterapiyasi: ba’zi bemorlarga allergolog nazorati ostida tavsiya etilishi mumkin.
  • Burun belgilarini davolash: allergik rinitni nazorat qilish astma belgilarini ham yengillashtiradi.

Muhim: dori nomi va dozasini o‘zgartirishdan oldin shifokor bilan maslahatlashing. Homiladorlik, bolalik va boshqa kasalliklar davolash rejasiga ta’sir qiladi.

Uy sharoitida nima qilish mumkin?

  • Yotoqxonani muntazam shamollatish va ho‘l tozalash.
  • Changlarni kamaytirish: gilam, yumshoq o‘yinchoq va ortiqcha matolarni kamaytirish.
  • To‘shak va yostiqni yuviladigan g‘iloflarda saqlash.
  • Uy hayvonlarini yotadigan xonaga kiritmaslik.
  • Namlikni me’yorida ushlab, mog‘or paydo bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaslik.
  • Sigaret tutunidan va o‘tkir hidlardan uzoq turish.
  • Xuruj rejasini yozib qo‘yish: nima qilish, qaysi dorini qachon ishlatish va qachon 103 ga qo‘ng‘iroq qilish.

Profilaktika

  • Allergenlarni bilish va ulardan iloji boricha uzoqlashish.
  • Gulchang mavsumida ochiq havoda uzoq yurishni cheklash, niqob va ko‘zoynakdan foydalanish.
  • Uy changini muntazam tozalash, ventilyatsiyani yaxshilash.
  • Chekishni tashlash va passiv chekishdan himoyalanish.
  • Nafas yo‘li infeksiyalarini o‘z vaqtida davolash.
  • Shifokor tavsiya qilgan dorilarni muntazam qo‘llash, nazorat ko‘rikdan o‘tib turish.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Agar yo‘tal, xirillash yoki nafas qisishi tez-tez takrorlansa, kechasi uyg‘otadigan bo‘lsa yoki jismoniy ishda cheklansa, oilaviy poliklinikadagi shifokorga murojaat qiling. Allergolog yoki pulmonolog konsultatsiyasi zarur bo‘lishi mumkin.

  • Belgilar haftada bir necha marta kuchayishi.
  • Tungi yo‘tal yoki bo‘g‘ilish bilan uyg‘onish.
  • Tez ta’sir etuvchi ingalyatorga ehtiyoj tez-tez ortishi.
  • Burun allergiyasi belgilari bilan birga nafas qisishi.
  • Bolada o‘yin paytida tez charchash yoki yo‘tal.

Tez yordam kerak: odam gapira olmasa, lablari ko‘karsa, ko‘kragi qattiq siqilsa yoki ingalyator yordam bermasa — darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Xulosa

Allergiya va astma ko‘pincha bir-biri bilan bog‘liq bo‘ladi, lekin zamonaviy yondashuv bilan ularni nazorat qilish mumkin. Qo‘zg‘atuvchilarni kamaytirish, shifokor tavsiyalariga rioya qilish va xuruj belgilarini erta payqash muhim. O‘zingizni yaxshi his qilmasangiz, maslahatni kechiktirmang.

Mavzuga yaqin maqolalar: Bronxial astma, Ko‘z allergiyasi.

Ko‘p beriladigan savollar

Allergiya va astma birga bo‘lishi mumkinmi?

Ha, ko‘pincha allergik rinit astma bilan birga uchraydi, chunki burun va bronxlar bir nafas yo‘li hisoblanadi. Burun belgilarini nazorat qilish astma xurujlarini kamaytirishga yordam beradi. Bunday holatda allergolog yoki pulmonolog bilan maslahatlashish tavsiya etiladi.

Astma butunlay davolanadimi?

Astma surunkali kasallik bo‘lib, butunlay yo‘qolmaydi, lekin yaxshi nazorat qilish mumkin. Shifokor tavsiya etgan dori rejasi va qo‘zg‘atuvchilardan himoya xurujlarni kamaytiradi. Nazorat yaxshi bo‘lsa, bemor odatdagi hayotini davom ettira oladi.

Uyda xuruj xavfini qanday kamaytirish mumkin?

Uy changini kamaytirish, xonani shamollatish, mog‘orni yo‘qotish va sigaret tutunidan uzoq turish muhim. Shifokor bilan individual xuruj rejasini tuzib qo‘ying. Og‘ir belgilar paydo bo‘lsa, darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Qachon tez yordam chaqirish kerak?

Odam gapira olmasa, lablari ko‘karsa, ko‘kragi qattiq siqilsa yoki ingalyator yordam bermasa, holat xavfli bo‘lishi mumkin. Bunday paytda kutmasdan 103 ga qo‘ng‘iroq qilish zarur. Tez yordam kelguncha bemorni tinch holatda va havo kiradigan joyda saqlang.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Nozima IdrokovaN
MUALLIF

Nozima Idrokova

Ushbu sahifada

1/11
  1. Allergiya va astma nima?
  2. Allergiya va astma o‘rtasidagi bog‘liqlik
  3. Asosiy belgilari
  4. Sabablari va xavf omillari
  5. Tashxis qanday qo‘yiladi?
  6. Davolash
  7. Uy sharoitida nima qilish mumkin?
  8. Profilaktika
  9. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
  10. Xulosa
  11. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi