Bronxial astma: Sabablari, belgilari va davolash usullari

Bronxial astma haqida umumiy ma'lumot

Bronxial astma (yoki astma) nafas yo'llarining surunkali yallig'lanishi bilan kechadigan o'pka kasalligidir. Bu holatda havo yo'llari torayadi, shishadi va ortiqcha shilimshiq bilan to'siladi. To'g'ri tanlangan dori-darmonlar va nazorat yordamida alomatlarni samarali boshqarish mumkin.

Astma nima?

Astma – o'pkaga ta'sir qiluvchi surunkali kasallikdir. U butunlay yo'qolmaydi, biroq doimiy tibbiy nazorat ostida bemorlar to'laqonli hayot kechirishi mumkin. Dunyo bo'ylab millionlab odamlar, shu jumladan bolalar ham ushbu tashxis bilan yashaydi.

Astma xuruji qanday yuz beradi?

Astma xuruji paytida nafas yo'llarida quyidagi uchta jarayon kuzatiladi:

• Bronxospazm: Nafas yo'llari atrofidagi mushaklarning qisqarishi va torayishi.
• Yallig'lanish: Nafas yo'llari shilliq qavatining shishishi va havoning erkin o'tishiga to'sqinlik qilishi.
• Mukus ishlab chiqarish: Nafas yo'llarini to'sib qo'yadigan qalin shilimshiq ajralishi.

Bu jarayonlar nafas olayotganda xirillash va nafas qisilishi kabi belgilarni keltirib chiqaradi.

Astmaning asosiy turlari

• Vaqti-vaqti bilan: Alomatlar vaqti-vaqti bilan kuzatiladi.
• Doimiy: Semptomlar tez-tez takrorlanadi va doimiy davolanishni talab qiladi.
• Allergik va allergik bo'lmagan astma: Turli allergenlar yoki tashqi omillar (stress, ob-havo) ta'sirida kelib chiqadi.
• Maxsus turlar: Jismoniy mashqlar bilan bog'liq, kasbiy astma va astma-KOAH sindromi.

Astma belgilari

Astmaning umumiy belgilari quyidagilardan iborat:

• Ko'krak qafasidagi bosim yoki og'riq.
• Tungi vaqtda kuchayadigan yo'tal.
• Nafas qisilishi (dispnoe).
• Nafas olayotganda xirillash (wheezing).

Diagnostika va davolash

Shifokorlar astmani aniqlash uchun bemorning tibbiy tarixi, spirometriya testi, rentgen yoki qon tahlillaridan foydalanadilar. Davolashda asosan quyidagi dorilar qo'llaniladi:

• Bronxodilatatorlar: Nafas yo'llarini tez ochish uchun.
• Yallig'lanishga qarshi dorilar: Shish va shilimshiqni kamaytirish uchun.
• Biologik terapiya: Og'ir astma shakllarida.

Astma xurujini qanday oldini olish mumkin?

Astmani nazorat qilishning kaliti – qo'zg'atuvchilardan (triggerlardan) qochishdir. Bularga havoning ifloslanishi, chang oqadilar, uy hayvonlari, tamaki tutuni va mog'or kiradi. Har bir bemor o'zining individual "Astma harakat rejasi"ga ega bo'lishi va shifokor ko'rsatmalariga rioya qilishi shart.

Favqulodda vaziyatda nima qilish kerak?

Agar qutqaruvchi inhaler yordam bermasa, nafas olish qiyinlashsa, lablar ko'karib ketsa yoki gapirishda qiynalsangiz, zudlik bilan tez yordamga murojaat qiling.