Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Kasalliklar

Tanosil kasalliklari: turlari, belgilari va davolash usullari

Tanosil kasalliklari qanday yuqadi, qanday belgilar beradi, qanday tekshiriladi va davolanadi. Jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalardan himoyalanish.

Nozima IdrokovaN
Nozima IdrokovaYangilangan: 8-noyabr, 2026
Tahririyat tekshirgan7 daqiqada o'qiladi
12
Shifokor bemor bilan tanosil kasalliklari bo‘yicha tekshiruvni muhokama qilmoqda

Davomini o'qing

Uy kiyimidagi ayol pushti divanda yonboshlab yotib, qornini ushlab turibdi
Kasalliklar

Kron kasalligi va yarali kolit: belgilari, tekshiruv va davolash

9-noyabr·9 daq
Allergik kasalliklarda parhez uchun foydali yangi mahsulotlar stol ustida
Kasalliklar

Allergik kasalliklarda parhez: nimalarni yeyish mumkin?

30-dekabr, 2022·8 daq
Kasalxona palatasida bemor qo‘lini antiseptik bilan tozalamoqda
Kasalliklar

Kasalxona infeksiyalari: bemor va yaqinlar uchun xavfsizlik qoidalari

16-aprel, 2023·7 daq
Divanda yo‘talayotgan keksa erkakni yonida o‘tirgan ayol mehr bilan tinchlantirmoqda
Kasalliklar

Bronxit: qanday kasallik, belgilari va uyda davolash

4-noyabr·9 daq
Kulrang futbolka kiygan erkak ko‘kragini qo‘li bilan ushlab turibdi, oq-qora surat
Kasalliklar

Yurak ishemik kasalligi: belgilari, sabablari, turlari va davolash

9-noyabr·9 daq
Shifokor bemorning yurak urishini stetoskop bilan tinglamoqda
Kasalliklar

Yurak salomatligi: yurak kasalliklarining oldini olish yo‘llari

28-aprel, 2023·7 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Tanosil kasalliklari qanday yuqadi
  2. Asosiy turlari
  3. Qanday belgilar xavotirli
  4. Tashxis: qanday tekshiruvlar o‘tkaziladi
  5. Davolash
  6. Davolanmasa nima bo‘ladi
  7. Keng tarqalgan noto‘g‘ri tasavvurlar
  8. Profilaktika: o‘zingizni qanday himoya qilish mumkin
  9. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  10. Xulosa
  11. Ko‘p beriladigan savollar

Tanosil kasalliklari — asosan jinsiy aloqa orqali yuqadigan infeksiyalar guruhi. Ularni bakteriyalar, viruslar, zamburug‘lar va parazitlar keltirib chiqaradi. Ko‘pchilik bu kasalliklarni uyat deb hisoblab, shifokorga murojaatni kechiktiradi, ammo aynan kechikish asoratlarga — bepushtlik, surunkali og‘riq va boshqa jiddiy muammolarga olib keladi.

Eng muhim jihat shundaki, ko‘plab tanosil kasalliklari uzoq vaqt hech qanday belgi bermaydi. Odam o‘zini sog‘lom his qilsa ham, infeksiyani juftiga yuqtirishi mumkin. Shuning uchun ularning turlari, belgilari va himoyalanish yo‘llarini bilish har bir kattalar uchun foydali.

Tanosil kasalliklari qanday yuqadi

Infeksiyalar asosan himoyalanmagan jinsiy aloqa — vaginal, anal yoki oral aloqa orqali yuqadi. Ayrimlari boshqa yo‘llar bilan ham o‘tishi mumkin:

  • qon orqali — steril bo‘lmagan igna, shprits, tatuirovka yoki manikyur asboblari orqali (OIV, gepatit B va C, zaxm);
  • onadan bolaga — homiladorlik, tug‘ruq yoki emizish vaqtida;
  • teri va shilliq qavatning bevosita tegishi orqali (gerpes, papillomavirus).

Odatiy maishiy aloqa — qo‘l berib ko‘rishish, umumiy idish-tovoq, hovuz yoki hojatxona orqali bu infeksiyalar deyarli yuqmaydi.

Asosiy turlari

Bakterial infeksiyalar

  • Xlamidioz — eng ko‘p uchraydigan infeksiyalardan biri, ko‘pincha belgisiz kechadi. Davolanmasa, ayollarda bachadon naylari yallig‘lanishi va bepushtlikka olib kelishi mumkin.
  • So‘zak (gonoreya) — siydik chiqarishda og‘riq, yiringli ajralmalar bilan kechadi, ayollarda belgilari kam bo‘lishi mumkin.
  • Zaxm (sifilis) — avval og‘riqsiz yara, keyin toshma va boshqa belgilar bilan namoyon bo‘ladi. Davolanmasa, yurak, asab tizimi va boshqa a’zolarni shikastlaydi.
  • Mikoplazma va boshqa bakteriyalar — siydik yo‘li va jinsiy a’zolar yallig‘lanishiga sabab bo‘ladi.

Virusli infeksiyalar

  • Jinsiy gerpes — jinsiy a’zolarda og‘riqli pufakchalar va yaralar, kasallik vaqti-vaqti bilan qaytalanadi.
  • Inson papillomavirusi (IPV) — jinsiy so‘galchalar hosil qiladi, ayrim turlari bachadon bo‘yni saratoni bilan bog‘liq.
  • OIV — immun tizimini zaiflashtiradi, uzoq yillar belgisiz kechishi mumkin.
  • Gepatit B va C — jigarni shikastlaydi, jinsiy yo‘l va qon orqali yuqadi.

Parazitar va zamburug‘li infeksiyalar

  • Trixomoniaz — ko‘pikli, yoqimsiz hidli ajralma, qichishish bilan kechadi.
  • Qov bitlari — qov sohasida kuchli qichishish.

Kandidoz va bakterial vaginoz ko‘pincha jinsiy yo‘l bilan yuqadigan kasallik hisoblanmaydi, lekin belgilari o‘xshash bo‘lgani uchun ular ham tekshiruvda farqlanadi.

Qanday belgilar xavotirli

Belgilar infeksiya turiga va jinsga qarab farq qiladi. Quyidagilar ko‘proq uchraydi:

  • jinsiy a’zolardan g‘ayrioddiy ajralma — rangi, hidi yoki miqdori o‘zgargan;
  • siydik chiqarishda og‘riq yoki achishish;
  • jinsiy a’zolar, orqa chiqaruv teshigi yoki og‘izda yara, pufakcha, so‘galcha;
  • qichishish, qizarish, shish;
  • jinsiy aloqa vaqtida og‘riq;
  • ayollarda hayz oralig‘ida yoki jinsiy aloqadan keyin qon ketishi, qorin pastida og‘riq;
  • erkaklarda moyaklarda og‘riq yoki shish;
  • chov sohasida limfa tugunlarining kattalashishi;
  • badanda tushunarsiz toshma, isitma, holsizlik.

Esda tuting: belgilar yo‘qligi infeksiya yo‘qligini anglatmaydi.

Tashxis: qanday tekshiruvlar o‘tkaziladi

Tanosil kasalliklarini faqat tashqi ko‘rinishga qarab aniqlab bo‘lmaydi. Shifokor — ginekolog, urolog yoki dermatovenerolog — suhbat va ko‘rikdan so‘ng quyidagilarni buyurishi mumkin:

  • jinsiy a’zolar ajralmasidan surtma olish;
  • PZR (polimeraza zanjir reaksiyasi) usulida infeksiyalarni aniqlash;
  • siydik tahlili;
  • OIV, zaxm, gepatit B va C uchun qon tahlili;
  • ayollarda bachadon bo‘yni skriningi.

Tekshiruv natijalari maxfiy saqlanadi. OIV bo‘yicha tekshiruvni hududiy OITSga qarshi kurash markazlarida anonim tarzda ham topshirish mumkin.

Davolash

Bakterial va parazitar infeksiyalar (xlamidioz, so‘zak, zaxm, trixomoniaz) antibiotiklar yoki parazitga qarshi dorilar bilan to‘liq davolanadi. Virusli infeksiyalarni esa ko‘pincha butunlay yo‘qotib bo‘lmaydi, ammo zamonaviy dorilar ularni nazorat ostida ushlab turadi: gerpesning qaytalanishini kamaytiradi, OIV bilan yashovchi odamlarga uzoq va sifatli hayot kechirish imkonini beradi.

Davolashning muhim qoidalari:

  1. Dorini faqat shifokor buyuradi — internet yoki tanishlar maslahati bilan antibiotik ichish infeksiyani «yashirib», surunkali shaklga o‘tkazishi va dorilarga chidamlilikni oshirishi mumkin.
  2. Davo kursini belgilar yo‘qolsa ham oxirigacha davom ettiring.
  3. Jinsiy juftingiz ham tekshirilishi va zarur bo‘lsa davolanishi kerak, aks holda infeksiya qayta yuqadi.
  4. Davolanish tugaguncha va nazorat tahlili natijasi kelguncha jinsiy aloqadan saqlaning.
  5. Shifokor ko‘rsatgan muddatda nazorat tekshiruvidan o‘ting.

Davolanmasa nima bo‘ladi

Tanosil kasalliklarini e’tiborsiz qoldirish jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin:

  • ayollarda kichik chanoq a’zolari yallig‘lanishi, bachadondan tashqari homiladorlik va bepushtlik;
  • erkaklarda prostata va moyak ortig‘i yallig‘lanishi, bepushtlik;
  • homiladorlikda — chala tug‘ilish va bolaga infeksiya yuqishi;
  • OIV yuqtirish xavfining oshishi;
  • ayrim papillomavirus turlarida saraton rivojlanish xavfi.

Keng tarqalgan noto‘g‘ri tasavvurlar

  • «Belgi bo‘lmasa, kasallik ham yo‘q». Yuqorida aytilganidek, ko‘plab infeksiyalar yashirin kechadi va faqat tahlil orqali aniqlanadi.
  • «Bir marta davolangan odam qayta kasallanmaydi». Bakterial infeksiyalardan keyin mustahkam immunitet qolmaydi, himoyasiz aloqada ular qayta-qayta yuqishi mumkin.
  • «Jinsiy aloqadan keyin yuvinish himoya qiladi». Yuvinish, chayish yoki antiseptiklar infeksiya yuqishining oldini olmaydi, aksincha shilliq qavatni qitiqlab, xavfni oshirishi mumkin.
  • «Tanosil kasalliklari faqat tartibsiz hayot kechiruvchilarda bo‘ladi». Infeksiya bitta jinsiy aloqa orqali ham yuqishi mumkin, shu jumladan oilaviy munosabatlarda. Bu ayb emas, balki davolanishi kerak bo‘lgan kasallik.
  • «Antibiotik ichsam, hammasi o‘tib ketadi». Har bir infeksiya uchun o‘z dorisi kerak, viruslarga esa antibiotiklar umuman ta’sir qilmaydi.

Profilaktika: o‘zingizni qanday himoya qilish mumkin

  • Prezervativdan to‘g‘ri va har safar foydalanish — ko‘plab infeksiyalar xavfini sezilarli kamaytiradi, lekin teri orqali yuqadigan gerpes va IPVdan to‘liq himoya qilmaydi.
  • Bitta sodiq juft bilan munosabat va jinsiy juftlar sonini kamaytirish.
  • Emlash — gepatit B va inson papillomavirusiga qarshi vaksinalar mavjud.
  • Muntazam tekshiruv — yangi jinsiy juft bilan munosabat boshlashdan oldin yoki xavfli aloqadan keyin.
  • Faqat steril asboblar — inyeksiya, tatuirovka, pirsing va manikyurda.
  • Homiladorlikni rejalashtirishda tekshiruv — bolaga infeksiya yuqishining oldini oladi.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Quyidagi hollarda ginekolog, urolog, dermatovenerolog yoki oilaviy poliklinika shifokoriga kechiktirmay murojaat qiling:

  • maqolada sanab o‘tilgan har qanday belgi paydo bo‘lsa;
  • himoyalanmagan jinsiy aloqa bo‘lgan bo‘lsa — hatto belgilar bo‘lmasa ham;
  • jinsiy juftingizda infeksiya aniqlangan bo‘lsa;
  • homiladorlikni rejalashtirayotgan yoki homilador bo‘lsangiz;
  • davolanishdan keyin belgilar qaytgan bo‘lsa.

Qorin pastida kuchli og‘riq, yuqori isitma, hushdan ketish holati bo‘lsa — ayniqsa ayollarda — bu jiddiy asorat belgisi bo‘lishi mumkin, darhol tez yordam (103) chaqiring.

Xulosa

Tanosil kasalliklari — keng tarqalgan, ammo oldini olish va davolash mumkin bo‘lgan muammo. Uyalish yoki o‘zboshimchalik bilan davolanish o‘rniga o‘z vaqtida tekshiruvdan o‘tish, shifokor buyurgan davoni oxirigacha bajarish va juftni ham davolash sog‘liqni saqlab qolishning eng to‘g‘ri yo‘lidir.

Mavzuga yaqin maqolalar: xlamidioz.

Mavzuga yaqin maqolalar: gonoreya (so‘zak).

Ko‘p beriladigan savollar

Tanosil kasalliklari belgisiz kechishi mumkinmi?

Ha, xlamidioz, so‘zak, OIV va boshqa ko‘plab infeksiyalar uzoq vaqt hech qanday belgi bermasligi mumkin. Shuning uchun xavfli aloqadan keyin belgilar bo‘lmasa ham tekshiruvdan o‘tish tavsiya etiladi.

Prezervativ barcha infeksiyalardan himoya qiladimi?

Prezervativni to‘g‘ri va har safar ishlatish ko‘plab infeksiyalar xavfini sezilarli kamaytiradi. Ammo gerpes va papillomavirus kabi teri orqali yuqadigan infeksiyalardan to‘liq himoya kafolatlamaydi.

Tanosil kasalligini uyda o‘zim davolasam bo‘ladimi?

Yo‘q, o‘zboshimchalik bilan antibiotik ichish infeksiyani surunkali shaklga o‘tkazishi va asoratlarga olib kelishi mumkin. To‘g‘ri davo faqat tekshiruv natijasiga ko‘ra shifokor tomonidan buyuriladi.

Juftimni ham davolash shartmi?

Ha, jinsiy juft ham tekshirilishi va zarur bo‘lsa davolanishi kerak. Aks holda siz tuzalganingizdan keyin infeksiya qayta yuqishi mumkin.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Nozima IdrokovaN
MUALLIF

Nozima Idrokova

Ushbu sahifada

1/11
  1. Tanosil kasalliklari qanday yuqadi
  2. Asosiy turlari
  3. Qanday belgilar xavotirli
  4. Tashxis: qanday tekshiruvlar o‘tkaziladi
  5. Davolash
  6. Davolanmasa nima bo‘ladi
  7. Keng tarqalgan noto‘g‘ri tasavvurlar
  8. Profilaktika: o‘zingizni qanday himoya qilish mumkin
  9. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  10. Xulosa
  11. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi