Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Sog'lom turmush

Kam yog‘li parhez: kimga kerak, nima yeyish va qanday tayyorlash

Kam yog‘li parhez kimlarga tavsiya etiladi? Foydali va zararli yog‘lar farqi, ruxsat etilgan mahsulotlar, kam yog‘ bilan pishirish va menyu namunasi.

Nozima IdrokovaN
Nozima IdrokovaYangilangan: 14-noyabr, 2026
Tahririyat tekshirgan7 daqiqada o'qiladi
15
Bug‘da pishirilgan baliq va sabzavotlar, kam yog‘li parhez taomi

Davomini o'qing

Oq choyshab ustida oyoq kaftiga bankadagi namlantiruvchi kremni surtish
Sog'lom turmush

Tovon yorilishi: sabablari, uyda parvarish va qaysi krem yordam beradi

5-noyabr·6 daq
Jun pledga o‘ralgan yosh ayol qo‘llariga namlantiruvchi krem surtmoqda
Sog'lom turmush

Teri quruqligi: qishda teri nega quriydi, sabablari va parvarishi

4-noyabr·8 daq
Ochiq shishadan oq stol ustiga to‘kilgan oltinrang yumshoq kapsulalar
Sog'lom turmush

D vitamini: yetishmasa qanday belgilar bo‘ladi, qaysi mahsulotlarda bor va tahlil normasi

1-noyabr·9 daq
Makkadagi Masjidul Haromda ehrom kiygan ziyoratchilar Ka’ba atrofida
Sog'lom turmush

Umraga ota-onangizni jo‘natyapsizmi? Avval buni o‘qing

29-oktabr·5 daq
Bosh og‘rig‘ini uyda kamaytirish: dorisiz qoldirishning samarali usullari
Sog'lom turmush

Bosh og‘rig‘ini uyda kamaytirish: dorisiz qoldirishning samarali usullari

23-iyul·9 daq
Bosh og‘rig‘ida qachon shifokorga murojaat qilish kerak va qaysi shifokorga borish kerak
Sog'lom turmush

Bosh og‘rig‘ida qachon shifokorga murojaat qilish kerak va qaysi shifokorga borish kerak

23-iyul·10 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Yog‘larning turlari: qaysi biri foydali, qaysi biri zararli
  2. Kam yog‘li parhez kimlarga kerak
  3. Ruxsat etilgan mahsulotlar
  4. Cheklanadigan yoki chiqarib tashlanadigan mahsulotlar
  5. Taomlarni kam yog‘ bilan qanday tayyorlash mumkin
  6. Taomni mazali qilish sirlari
  7. Ehtiyot bo‘lish kerak bo‘lgan jihatlar
  8. Bir kunlik menyu namunasi
  9. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  10. Xulosa
  11. Ko‘p beriladigan savollar

Kam yog‘li parhez — ovqatdagi yog‘ miqdorini, ayniqsa hayvon yog‘lari va qovurilgan taomlarni kamaytirishga asoslangan ovqatlanish tartibi. Shifokorlar uni ko‘pincha o‘t pufagi, oshqozon osti bezi va jigar kasalliklarida, yuqori xolesterin va ortiqcha vaznda tavsiya qiladi. O‘zbek oshxonasida yog‘ ko‘p ishlatilgani uchun bunday parhezga o‘tish dastlab qiyin tuyulishi mumkin, ammo to‘g‘ri yondashuv bilan taomlar mazali bo‘lib qolaveradi.

Shuni bilish muhimki, yog‘ organizm uchun zarur. U energiya beradi, hujayralar qurilishida ishtirok etadi va A, D, E, K vitaminlarining so‘rilishini ta’minlaydi. Shuning uchun maqsad — yog‘ni butunlay olib tashlash emas, balki uning miqdori va turini to‘g‘ri tanlash. Quyida kam yog‘li parhez kimga kerakligi, qaysi mahsulotlarni yeyish va qanday tayyorlash kerakligini batafsil ko‘rib chiqamiz.

Shuningdek o‘qing: Allergik kasalliklarda parhez: nimalarni yeyish mumkin?.

Yog‘larning turlari: qaysi biri foydali, qaysi biri zararli

To‘yinmagan yog‘lar

Ular o‘simlik moylari (zaytun, kungaboqar, paxta, makkajo‘xori), yong‘oqlar, urug‘lar va baliqda bo‘ladi. Me’yorida iste’mol qilinganda yurak va qon tomirlari uchun foydali hisoblanadi. Yog‘li baliqdagi omega-3 yog‘ kislotalari ayniqsa qadrli.

To‘yingan yog‘lar

Ular asosan hayvon mahsulotlarida — qo‘y dumbasi, mol yog‘i, sariyog‘, yog‘li go‘sht, qaymoq, yog‘li pishloqda bo‘ladi. Ko‘p iste’mol qilinganda qondagi «zararli» xolesterinni oshirishi mumkin, shuning uchun ularni cheklash tavsiya etiladi.

Trans-yog‘lar

Eng zararli yog‘ turi. Ular sanoatda qattiqlashtirilgan o‘simlik yog‘lari asosidagi margarin, ayrim pishiriqlar, pechenye, chips va qayta-qayta ishlatilgan moyda qovurilgan ovqatlarda uchraydi. Ularni imkon qadar butunlay chiqarib tashlash kerak.

Kam yog‘li parhez kimlarga kerak

  • O‘t pufagi kasalliklari — o‘t-tosh kasalligi, o‘t pufagi olib tashlangandan keyingi davr. Yog‘li ovqat o‘t pufagining qisqarishini kuchaytirib, og‘riq xurujini qo‘zg‘atishi mumkin.
  • Oshqozon osti bezi kasalliklari — pankreatit. Yog‘li ovqat bezga katta yuk tushiradi.
  • Jigar kasalliklari, jumladan jigar yog‘lanishi.
  • Yuqori xolesterin va yurak-qon tomir kasalliklari — bunda ayniqsa to‘yingan va trans-yog‘larni kamaytirish muhim.
  • Ortiqcha vazn — yog‘ eng kaloriyali ozuqa moddasi, uni kamaytirish kaloriyani kamaytirishga yordam beradi.
  • Ayrim ichak kasalliklari — yog‘ yaxshi hazm bo‘lmaganda ich ketishi bilan kechadigan holatlar.

Parhezning qat’iylik darajasi kasallikka qarab farq qiladi, shuning uchun uni shifokor yoki dietolog belgilashi kerak.

Ruxsat etilgan mahsulotlar

  • sabzavotlar va ko‘katlar — har qanday turda, qovurilmagan holda;
  • mevalar va rezavorlar;
  • yormalar — grechka, suli, guruch, bulg‘ur; to‘liq donli non;
  • dukkaklilar — mosh, no‘xat, loviya, yasmiq (agar yaxshi ko‘tarilsa);
  • yog‘siz go‘sht — tovuq va kurka go‘shti terisiz, yog‘siz mol go‘shti;
  • baliq — ayniqsa oq go‘shtli baliq;
  • tuxum oqi, tuxum me’yorida;
  • kam yog‘li sut, qatiq, tvorog, pishloq;
  • o‘simlik moylari — oz miqdorda, asosan salatlarga.

Cheklanadigan yoki chiqarib tashlanadigan mahsulotlar

  • qo‘y dumbasi, mol yog‘i, cho‘chqa yog‘i;
  • yog‘li go‘sht, kolbasa, sosiska, dudlangan mahsulotlar;
  • qovurilgan taomlar — chuchvara va somsa yog‘da qovurilsa, beliyash, chebureklar;
  • yog‘li sut mahsulotlari — qaymoq, yog‘li smetana, sariyog‘ ko‘p miqdorda;
  • majonez va yog‘li souslar;
  • pishiriqlar, tortlar, kremli shirinliklar;
  • chips, fast-fud.

Taomlarni kam yog‘ bilan qanday tayyorlash mumkin

O‘zbek taomlaridan voz kechish shart emas, ularni tayyorlash usulini o‘zgartirish kifoya:

  • Qovurish o‘rniga qaynatish, bug‘da pishirish, dimlash yoki duxovkada pishirishni tanlang. Manti, dimlama, bug‘da pishirilgan baliq — yaxshi variantlar.
  • Palov tayyorlaganda moy miqdorini ancha kamaytiring, yog‘siz go‘sht oling va dumba qo‘shmang. Dasturxonda palovni kichik porsiyada, ko‘p salat bilan torting.
  • Sho‘rva qaynatganda go‘shtning ko‘rinib turgan yog‘ini olib tashlang, sovugan sho‘rva yuzasida qotgan yog‘ni olib tashlang.
  • Tovuq go‘shtini terisiz pishiring — yog‘ning katta qismi terisida.
  • Salatlarni majonez o‘rniga qatiq yoki oz miqdordagi o‘simlik moyi va limon sharbati bilan to‘ldiring.
  • Yopishmaydigan idishlar ishlatish moy miqdorini kamaytiradi.

Taomni mazali qilish sirlari

Ko‘pchilik yog‘ kamaysa, ovqatning ta’mi yo‘qoladi deb o‘ylaydi. Aslida ta’mni boshqa yo‘llar bilan ham boyitish mumkin. Zira, qora murch, kashnich, rayhon, ukrop, sarimsoq va piyoz taomga o‘ziga xos xushbo‘ylik beradi. Limon sharbati va sirka salatlar hamda baliq ta’mini ochadi. Sabzavotlarni duxovkada pishirganda ular tabiiy shirinlik kasb etadi.

Go‘shtni oldindan qatiq, piyoz va ziravorlarda marinadlab qo‘yish uni yumshoq va mazali qiladi, qovurishga hojat qolmaydi. Dimlama va bug‘da pishirilgan taomlar o‘z sharbatida tayyorlangani uchun yog‘siz ham to‘yimli bo‘ladi. Tuzni ko‘paytirib ta’m berishga urinmang — bu qon bosimi uchun zararli. Ta’m bilish odatlari bir necha haftada o‘zgaradi va yengil taomlar tez orada odatiy bo‘lib qoladi.

Ehtiyot bo‘lish kerak bo‘lgan jihatlar

  • Yog‘ni butunlay olib tashlamang. Haddan tashqari kam yog‘ yog‘da eriydigan vitaminlar tanqisligiga, teri va soch holatining yomonlashuviga, ayollarda gormonal buzilishlarga olib kelishi mumkin.
  • «Yog‘siz» mahsulotlarga ishonib qolmang. Ko‘p sanoat mahsulotlarida yog‘ kamaytirilib, o‘rniga shakar va qo‘shimchalar qo‘shiladi. Yorliqni o‘qing.
  • Uglevodlarga berilib ketmang. Yog‘ o‘rnini shirinlik va oq non bilan to‘ldirish vazn va qand muammolariga olib keladi.
  • Foydali yog‘larni saqlang. Baliq, yong‘oq va o‘simlik moylari me’yorida ratsionda qolishi kerak, agar shifokor boshqacha tavsiya bermagan bo‘lsa.

Bir kunlik menyu namunasi

  • Nonushta: suvda yoki kam yog‘li sutda pishirilgan suli bo‘tqasi, olma, shakarsiz choy.
  • Tushlik: sabzavotli sho‘rva yog‘siz go‘sht bilan, bug‘da pishirilgan guruch yoki grechka, ko‘kat salati.
  • Tamaddi: kam yog‘li qatiq yoki tvorog.
  • Kechki ovqat: duxovkada pishirilgan baliq yoki tovuq, dimlangan sabzavotlar.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Quyidagi holatlarda oilaviy poliklinika shifokori yoki gastroenterologga murojaat qiling:

  • yog‘li ovqatdan keyin o‘ng qovurg‘a ostida yoki qorinning yuqori qismida og‘riq paydo bo‘lsa;
  • og‘izda achchiq ta’m, ko‘ngil aynishi, qorin dam bo‘lishi tez-tez takrorlansa;
  • najas yog‘li, yaltiroq, yomon yuviladigan bo‘lsa;
  • tahlillarda xolesterin yuqori chiqqan bo‘lsa;
  • parhez davomida holsizlik, soch to‘kilishi yoki teri qurishi kuchaysa.

Qorinda to‘satdan paydo bo‘lgan kuchli og‘riq, ayniqsa belga tarqalsa, takroriy qusish, isitma yoki teri va ko‘zlarning sarg‘ayishi bilan kechsa, darhol tez yordam — 103 ni chaqiring. Bu o‘tkir pankreatit yoki o‘t pufagi xuruji belgisi bo‘lishi mumkin.

Xulosa

Kam yog‘li parhez o‘t pufagi, oshqozon osti bezi, jigar kasalliklarida va yuqori xolesterinda muhim davolash usullaridan biri, sog‘lom odamlar uchun esa to‘yingan va trans-yog‘larni kamaytirish foydali odat. Asosiy qoidalar — hayvon yog‘lari va qovurilgan taomlarni cheklash, taomlarni qaynatish, dimlash va bug‘da pishirish, foydali yog‘larni esa me’yorida saqlash. Parhezning qat’iyligini shifokor bilan kelishib oling.

Mavzuga yaqin maqolalar: Yog‘li terini namlash.

Ko‘p beriladigan savollar

Kam yog‘li parhezda palov yeyish mumkinmi?

Ko‘pchilik holatlarda palovni kam moy va yog‘siz go‘sht bilan tayyorlab, kichik porsiyada yeyish mumkin. Pankreatit yoki o‘t pufagi xuruji davrida esa palov tavsiya etilmaydi. Aniq tavsiyani shifokor beradi.

Yog‘ni butunlay olib tashlash kerakmi?

Yo‘q, yog‘ organizm uchun zarur va yog‘da eriydigan vitaminlarning so‘rilishini ta’minlaydi. Maqsad — to‘yingan va trans-yog‘larni kamaytirib, foydali yog‘larni me’yorida saqlash.

O‘t pufagi olib tashlangandan keyin qanday ovqatlanish kerak?

Odatda kichik porsiyalarda tez-tez ovqatlanish va yog‘li, qovurilgan taomlarni cheklash tavsiya etiladi. Vaqt o‘tishi bilan ratsion kengaytiriladi. Aniq tartibni jarroh yoki gastroenterolog belgilaydi.

Kam yog‘li parhez vazn yo‘qotishga yordam beradimi?

Yog‘ eng kaloriyali ozuqa moddasi bo‘lgani uchun uni kamaytirish kaloriyani kamaytiradi va vazn yo‘qotishga yordam berishi mumkin. Lekin yog‘ o‘rnini shirinlik va oq un mahsulotlari bilan to‘ldirmaslik kerak.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Nozima IdrokovaN
MUALLIF

Nozima Idrokova

Ushbu sahifada

1/11
  1. Yog‘larning turlari: qaysi biri foydali, qaysi biri zararli
  2. Kam yog‘li parhez kimlarga kerak
  3. Ruxsat etilgan mahsulotlar
  4. Cheklanadigan yoki chiqarib tashlanadigan mahsulotlar
  5. Taomlarni kam yog‘ bilan qanday tayyorlash mumkin
  6. Taomni mazali qilish sirlari
  7. Ehtiyot bo‘lish kerak bo‘lgan jihatlar
  8. Bir kunlik menyu namunasi
  9. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  10. Xulosa
  11. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi