Glomerulonefrit nima?
Glomerulonefrit – bu buyrak to'qimalarining yallig'lanishi bilan kechadigan jiddiy buyrak kasalligidir. Buyraklar qonni tozalash va organizmdagi ortiqcha suyuqlik hamda chiqindilarni siydik orqali chiqarib tashlash vazifasini bajaradi.
Agar buyrakda glomerulonefrit kuzatilsa, uning filtrlash qobiliyati pasayadi. Kasallik o'tkir (to'satdan paydo bo'luvchi) yoki surunkali (sekin rivojlanuvchi) shaklda kechishi mumkin. O'z vaqtida davolanmagan holatlar buyrak shikastlanishiga olib kelishi xavfli.
Glomerulonefritda buyrakda nima sodir bo'ladi?
Buyraklar tarkibida glomerula deb ataladigan mayda qon tomirlari yumog'i mavjud bo'lib, ular qonni filtrlash uchun javobgardir. Kasallik vaqtida bu glomerullar yallig'lanadi va shishadi. Natijada qon hujayralari va oqsillar siydik tarkibiga o'tib ketadi, tana to'qimalarida esa suyuqlik yig'ilib, shishlar paydo bo'ladi.
Glomerulonefritning asosiy belgilari
Kasallikning klinik belgilari quyidagilarni o'z ichiga oladi:
- Ertalabki yuz shishishi;
- Siydik hajmining kamayishi;
- Siydik rangining qizil yoki jigarrang tusga kirishi (gematuriya);
- Siydikda ko'pik paydo bo'lishi (proteinuriya);
- Arterial qon bosimining ko'tarilishi.
Surunkali shaklida simptomlar uzoq vaqt davomida bilinmasligi mumkin. Buyrak yetishmovchiligi rivojlanganda esa holsizlik, ishtahasizlik, ko'ngil aynishi va mushak spazmlari kabi belgilar qo'shiladi.
Glomerulonefrit sabablari
O'tkir glomerulonefrit ko'pincha tomoq yoki teridagi streptokokk infeksiyalaridan keyin yuzaga keladi. Ba'zi hollarda kasallik irsiy omillar yoki noma'lum sabablarga ko'ra rivojlanishi mumkin.
Diagnostika
Tashxis qo'yish uchun shifokorlar qon va siydik tahlillarini, shuningdek, buyrak ultratovush tekshiruvini (UZI) buyuradilar. Zarur hollarda buyrak biopsiyasi o'tkazilishi mumkin.
Glomerulonefritni davolash
O'tkir shaklini davolash
Davolash sababga bog'liq. Infeksiyalar uchun antibiotiklar, immun tizimi bilan bog'liq muammolarda esa steroidlar qo'llaniladi. Og'ir holatlarda dializ muolajasi talab etilishi mumkin.
Surunkali shaklini boshqarish
Surunkali glomerulonefritda quyidagi tavsiyalarga amal qilish muhim:
- Tuz, oqsil, fosfor va kaliy miqdori cheklangan parhez;
- Shifokor nazoratida bo'lish va qon bosimini nazorat qilish;
- Suyuqlik iste'molini me'yorlash;
- Jismoniy faollikni nazorat qilish.
Responses (0 )