Kimyoterapiya va uning nojo'ya ta'sirlari
Kimyoterapiya muolajasi davomida organizmda turli noxush yon ta'sirlar kuzatilishi mumkin. Ularning aksariyatini tibbiy nazorat ostida yengillashtirish yoki oldini olish imkoni mavjud. Shuni yodda tutingki, davolanish tugagach, bu belgilarning ko'pchiligi asta-sekin o'tib ketadi.
Charchoqlik va holsizlik
Charchoq kimyoterapiyaning eng keng tarqalgan belgilaridan biridir. Kundalik yumushlarni bajarish qiyinlashganda quyidagilarga amal qiling:
- Ko'proq dam oling va uyqu rejimiga rioya qiling.
- Og'ir jismoniy harakatlardan saqlaning.
- Yengil yoga yoki sayr qilish energiya darajasini oshirishi mumkin.
- Yaqinlaringizdan yordam so'rashdan tortinmang.
Agar nafas qisilishi va haddan tashqari charchoq kuzatilsa, zudlik bilan shifokorga murojaat qiling, bu anemiya belgisi bo'lishi mumkin.
Ko'ngil aynishi va qayt qilish
Ko'ngil aynishi kimyoterapiya vaqtida tez-tez uchraydi. Shifokoringiz bu holatni kamaytirish uchun maxsus antiemetik (qusishga qarshi) dorilarni buyurishi mumkin. Agar dori vositalari yordam bermasa yoki nojo'ya ta'sir ko'rsatsa, albatta tibbiy guruh bilan maslahatlashing.
Soch to'kilishi bilan kurashish
Soch to'kilishi vaqtinchalik holat bo'lib, odatda davolanish tugaganidan so'ng qayta o'sish boshlanadi. Soch to'kilishini kamaytirish uchun "sovuq qalpoqcha" (cold cap) usulidan foydalanish imkoniyatini mutaxassis bilan muhokama qiling.
Infeksiyalardan himoyalanish
Kimyoterapiya immunitetni pasaytiradi. Infeksiyalardan himoyalanish uchun:
- Qo'llarni tez-tez sovunlab yuving.
- Kasallangan odamlar bilan muloqotdan saqlaning.
- Yillik gripp vaksinasini olish bo'yicha shifokor bilan maslahatlashing.
Anemiya va qon ko'rsatkichlari
Qizil qon tanachalari kamayishi anemiya va holsizlikka olib keladi. Ratsioningizni temirga boy mahsulotlar (go'sht, loviya, yashil sabzavotlar) bilan boyiting. Shuningdek, trombotsitlar kamayishi milklardan qon ketishi yoki ko'karishlarga sabab bo'lishi mumkin — bu haqda shifokorga darhol xabar bering.
Og'iz bo'shlig'i va ovqatlanish
Mukozit (og'iz shilliq qavati yallig'lanishi) vaqtida achchiq, sho'r va o'tkir ovqatlardan saqlaning. Ishtaha yo'qolganda kuniga kichik porsiyalar bilan tez-tez ovqatlanish tavsiya etiladi.
Xotira va ruhiy holat
Kimyoterapiya vaqtida xotira va diqqatni jamlash bilan bog'liq muammolar kuzatilishi mumkin. Rejalashtiruvchi daftar yoki mobil ilovalardan foydalanish yordam beradi. Stress va depressiya holatlarida psixologik yordam guruhlariga qo'shilish tavsiya etiladi.
Shoshilinch tibbiy yordam kerak bo'lgan holatlar
Agar sizda quyidagi belgilar kuzatilsa, darhol shifokorga murojaat qiling:
- Tana harorati 37,5°C dan yuqori yoki 36°C dan past bo'lsa.
- Nafas olish qiyinlashsa.
- Diareya yoki kuchli qayt qilish.
- Inyeksiyalar o'rnida qizarish, shish yoki og'riq paydo bo'lsa.
Responses (0 )