Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Alomatlar

Oyoq terlashi va hidlanishi: sabablari va undan qutulish yo‘llari

Oyoq terlashi va yoqimsiz hid nimadan bo‘ladi, giperhidroz qachon kasallik hisoblanadi? Uyda parvarish, poyabzal tanlash, davolash va shifokorga murojaat.

Nozima IdrokovaN
Nozima IdrokovaYangilangan: 24-oktabr, 2026
Tahririyat tekshirgan6 daqiqada o'qiladi
10
Oyoq terlashining oldini olish uchun toza paxta paypoqlar va havo o‘tkazadigan poyabzal

Davomini o'qing

Bel og‘rig‘idan qiynalgan ayol uyda cho‘zilish mashqini bajarmoqda
Alomatlar

Surunkali og‘riqdan qutulish: ilmiy asoslangan amaliy yo‘llar

13-may, 2023·7 daq
Sport poyabzalidagi odam o‘tirgan holda ikki qo‘li bilan oyoq to‘piqini ushlab turibdi
Alomatlar

Oyoq tortishishi: sabablari, nima qilish kerak va oldini olish

11-noyabr·9 daq
Yozgi kiyimdagi erkak bog‘da dasturxon sochiqi bilan peshonasi va bo‘ynidagi terni artmoqda
Alomatlar

Ko‘p terlash (gipergidroz): sabablari, tunda terlash va davolash

12-noyabr·10 daq
Oyog‘idagi shishni ko‘rsatayotgan keksa ayol shifokor qabulida
Alomatlar

Protein tanqisligi: asosiy belgilari va tiklanish yo‘llari

5-may, 2023·6 daq
Ayol ko‘zgu oldida yuzidagi qizarishni ko‘zdan kechirmoqda
Alomatlar

Yuzdagi qizarish: sabablari va qanday qutulish mumkin

23-aprel, 2023·7 daq
Jinsi shim va krossovka kiygan odam oyoqlarini yostiq ustiga ko‘tarib dam olmoqda
Alomatlar

Oyoq shishi: sabablari, xavfli belgilari va nima qilish kerak

8-noyabr·8 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Nega oyoqlar terlaydi va hidlanadi?
  2. Giperhidroz nima?
  3. Terlash va hidni kuchaytiruvchi omillar
  4. Uyda parvarish: amaliy maslahatlar
  5. Shifokor qanday davolash usullarini taklif qilishi mumkin?
  6. Bolalar va o‘smirlarda oyoq terlashi
  7. Ko‘p uchraydigan xatolar
  8. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  9. Xulosa
  10. Ko‘p beriladigan savollar

Oyoq terlashi — organizmning tabiiy jarayoni: oyoq kaftida ter bezlari juda ko‘p va ular tana haroratini boshqarish hamda terini namlab turish uchun doimo ishlaydi. Biroq ba’zi odamlarda ter haddan tashqari ko‘p ajraladi, poyabzal va paypoq tez ho‘llanadi, yoqimsiz hid paydo bo‘ladi. Bu holat noqulaylik, uyalish va o‘ziga ishonchsizlikka sabab bo‘lishi mumkin.

Yaxshi xabar shundaki, ko‘p hollarda oyoq terlashi va hidlanishini oddiy gigiyena, to‘g‘ri poyabzal va paypoq tanlash orqali sezilarli kamaytirish mumkin. Kuchli terlashda esa shifokor samarali davolash usullarini taklif qiladi. Ushbu maqolada oyoqlar nega terlashi, hid qayerdan kelishi va u bilan qanday kurashish haqida batafsil gaplashamiz.

Nega oyoqlar terlaydi va hidlanadi?

Terning o‘zi deyarli hidsiz. Yoqimsiz hid teri yuzasidagi bakteriyalar ter va o‘lik teri hujayralarini parchalaganda hosil bo‘ladi. Yopiq poyabzal ichidagi issiq va nam muhit bakteriyalar va zamburug‘lar ko‘payishi uchun juda qulay. Shuning uchun ter qancha ko‘p bo‘lsa va oyoq qancha uzoq yopiq poyabzalda qolsa, hid shuncha kuchli bo‘ladi.

Giperhidroz nima?

Organizm ehtiyojidan ancha ko‘p ter ajralishi giperhidroz deb ataladi. U ikki turga bo‘linadi:

  • Birlamchi (lokal) giperhidroz — ko‘pincha bolalik yoki o‘smirlik davrida boshlanadi, oyoq kafti, qo‘l kafti va qo‘ltiq ostida kuzatiladi. Uning aniq sababi ter bezlarini boshqaruvchi nerv tizimining haddan tashqari faolligi bilan bog‘liq deb hisoblanadi, ko‘pincha oilaviy xususiyatga ega. Odatda uyqu paytida terlash bo‘lmaydi.
  • Ikkilamchi giperhidroz — boshqa kasallik yoki dori ta’sirida yuzaga keladi va ko‘pincha butun tanada kuzatiladi. Sabablar orasida qalqonsimon bez faoliyatining oshishi, qandli diabet, infeksiyalar, menopauza, semizlik, ayrim dorilar bor. Bunday terlash ko‘pincha kechasi ham bo‘ladi.

Terlash va hidni kuchaytiruvchi omillar

  • sintetik matodan tikilgan paypoq va havo o‘tkazmaydigan poyabzal;
  • bir xil poyabzalni har kuni kiyish — u qurib ulgurmaydi;
  • issiq havo va jismoniy faollik;
  • stress va hayajon;
  • gigiyena qoidalariga rioya qilmaslik;
  • oyoq zamburug‘i — u hidni kuchaytiradi va qichishish, qipiqlanish, yoriqlar bilan kechadi;
  • achchiq taomlar, kofe va spirtli ichimliklar ba’zi odamlarda terlashni oshiradi.

Uyda parvarish: amaliy maslahatlar

Gigiyena

  • oyoqlarni har kuni, issiq kunlarda kuniga ikki marta sovun bilan yuving;
  • yuvgandan keyin oyoqlarni, ayniqsa barmoqlar orasini yaxshilab quriting;
  • tovon va kaftdagi dag‘al, o‘lik terini muntazam pemza bilan yumshoq tozalang — u bakteriyalar uchun oziq;
  • tirnoqlarni qisqa va toza saqlang.

Paypoq tanlash

  • paxta, jun yoki namni yaxshi chiqaradigan maxsus sport matolaridan tikilgan paypoqlarni tanlang;
  • paypoqni har kuni almashtiring, ko‘p terlasangiz — kun davomida ham;
  • zaxira juft paypoqni o‘zingiz bilan olib yuring.

Poyabzal tanlash va parvarish

  • tabiiy charm yoki to‘r materialdan, havo o‘tkazadigan poyabzalni tanlang;
  • bir xil poyabzalni ketma-ket kunlar kiymang — har bir juft kamida bir kun qurishi kerak;
  • poyabzal ichidagi patakni olib, alohida quriting, kerak bo‘lsa almashtiring;
  • imkon bo‘lsa uyda yalangoyoq yoki ochiq shippakda yuring;
  • poyabzal ichini antiseptik vositalar bilan vaqti-vaqti bilan ishlang, bu zamburug‘ va bakteriyalarni kamaytiradi.

Antiperspirant va kukunlar

Dorixonalarda oyoq uchun maxsus antiperspirantlar bor. Ular ter bezlari teshiklarini vaqtincha toraytirib, ter ajralishini kamaytiradi. Odatda ular kechasi, toza va quruq teriga surtiladi. Oyoq uchun talk yoki maxsus kukunlar namlikni shimib oladi. Terida yoriq yoki yallig‘lanish bo‘lsa, bu vositalarni ishlatishdan oldin shifokor bilan maslahatlashing.

Oyoq vannalari

Ayrim odamlarga iliq suvda choy yoki eman po‘stlog‘i damlamasi bilan qilingan oyoq vannalari yoqadi. Ulardagi oshlovchi moddalar terini biroz quritishi mumkin. Lekin bu usullarning samarasi cheklangan va ilmiy jihatdan yaxshi o‘rganilmagan. Kuchli kimyoviy moddalar yoki sirka bilan tajriba qilmang — ular terini kuydirishi mumkin.

Shifokor qanday davolash usullarini taklif qilishi mumkin?

Uyda parvarish yordam bermaganda dermatolog quyidagi usullardan birini tavsiya qilishi mumkin:

  • Kuchliroq antiperspirantlar — retsept bo‘yicha.
  • Iontoforez — oyoqlar suvli idishga qo‘yilib, kuchsiz elektr toki o‘tkaziladi. Bir necha muolajadan keyin ter ajralishi kamayishi mumkin, natijani saqlab turish uchun muolajalar muntazam takrorlanadi.
  • Botulinum toksini in’ektsiyalari — ter bezlarini nerv signallari orqali boshqarishni vaqtincha to‘sadi. Ta’siri bir necha oy davom etadi, keyin takrorlash kerak bo‘ladi. Faqat malakali mutaxassis tomonidan o‘tkaziladi.
  • Ichiladigan dorilar — ayrim hollarda ter ajralishini kamaytiruvchi dorilar buyuriladi, lekin ularning nojo‘ya ta’sirlari bor va faqat shifokor nazoratida qo‘llanadi.
  • Zamburug‘ni davolash — agar oyoq zamburug‘i aniqlansa, zamburug‘ga qarshi malham yoki boshqa vositalar buyuriladi.
  • Ikkilamchi giperhidrozda — asosiy kasallikni (masalan, qalqonsimon bez yoki qandli diabet) davolash.

Bolalar va o‘smirlarda oyoq terlashi

O‘smirlik davrida gormonal o‘zgarishlar tufayli terlash ko‘payishi tabiiy. Bolani gigiyenaga o‘rgating, paypoqlarni har kuni almashtirishni odat qiling, maktab va sport uchun alohida poyabzal bering. Agar terlash juda kuchli bo‘lsa va bola undan uyalayotgan bo‘lsa, pediatr yoki dermatologga murojaat qiling — bu holat davolanadi.

Ko‘p uchraydigan xatolar

  • Hidni faqat atir yoki dezodorant bilan yashirish. Ular hidni vaqtincha bosadi, lekin ter va bakteriyalarni kamaytirmaydi.
  • Ho‘l poyabzalni radiator ustida quritish. Bu charmni buzadi; yaxshisi ichiga qog‘oz solib, xona haroratida quriting.
  • Paypoqsiz yopiq poyabzal kiyish. Ter to‘g‘ridan-to‘g‘ri poyabzalga singib, hidni kuchaytiradi.
  • Zamburug‘ belgilariga e’tibor bermaslik. Davolanmagan zamburug‘ hidni saqlab qoladi va oila a’zolariga yuqishi mumkin.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Quyidagi holatlarda oilaviy poliklinikadagi shifokorga yoki dermatologga murojaat qiling:

  • terlash shunchalik kuchliki, kundalik hayot, ish yoki muloqotga xalaqit bersa;
  • uyda parvarish bir necha hafta ichida yordam bermasa;
  • terlash to‘satdan, sababsiz boshlangan bo‘lsa yoki butun tanada kuzatilsa;
  • kechasi kuchli terlash, vazn yo‘qotish, isitma, yurak tez urishi bilan birga kechsa;
  • barmoqlar orasida qichishish, qizarish, qipiqlanish yoki yoriqlar paydo bo‘lsa;
  • terida oq, ho‘llangan, chuqurchali o‘zgarishlar va o‘tkir hid bo‘lsa;
  • qandli diabetingiz bo‘lsa va oyoqda har qanday o‘zgarish sezsangiz.

Agar terlash ko‘krakda og‘riq, nafas qisishi, kuchli holsizlik yoki hushdan ketish bilan birga to‘satdan paydo bo‘lsa, zudlik bilan tez yordam — 103 raqamiga qo‘ng‘iroq qiling.

Xulosa

Oyoq terlashi va hidlanishi ko‘pincha bakteriyalar uchun qulay issiq va nam muhit bilan bog‘liq. Kundalik gigiyena, oyoqlarni yaxshi quritish, tabiiy matodan paypoq, havo o‘tkazadigan va navbat bilan kiyiladigan poyabzal hamda antiperspirantlar ko‘p hollarda muammoni hal qiladi. Kuchli terlashda esa dermatolog iontoforez, in’ektsiyalar va boshqa samarali usullarni taklif qilishi mumkin — uyalmasdan murojaat qiling.

Ko‘p beriladigan savollar

Oyoq hidi nimadan paydo bo‘ladi?

Terning o‘zi deyarli hidsiz. Yoqimsiz hid teri yuzasidagi bakteriyalar ter va o‘lik teri hujayralarini parchalaganda hosil bo‘ladi. Yopiq poyabzaldagi issiq va nam muhit bu jarayonni kuchaytiradi.

Oyoq terlashidan butunlay qutulish mumkinmi?

Ko‘p hollarda gigiyena, to‘g‘ri paypoq va poyabzal tanlash bilan terlash va hidni sezilarli kamaytirish mumkin. Kuchli giperhidrozda shifokor iontoforez yoki botulinum toksini in’ektsiyalari kabi usullarni taklif qilishi mumkin, ular uzoq muddatli yengillik beradi.

Oyoq terlashi kasallik belgisi bo‘lishi mumkinmi?

Ha, ayniqsa terlash to‘satdan boshlangan, butun tanada kuzatilsa yoki kechasi kuchaysa. Bu qalqonsimon bez kasalliklari, qandli diabet yoki infeksiyalar belgisi bo‘lishi mumkin, shuning uchun shifokorga murojaat qiling.

Qanday paypoq kiyish kerak?

Paxta, jun yoki namni yaxshi chiqaradigan maxsus matolardan tikilgan paypoqlar eng yaxshisi. Paypoqni har kuni, ko‘p terlasangiz kun davomida ham almashtiring.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Nozima IdrokovaN
MUALLIF

Nozima Idrokova

Ushbu sahifada

1/10
  1. Nega oyoqlar terlaydi va hidlanadi?
  2. Giperhidroz nima?
  3. Terlash va hidni kuchaytiruvchi omillar
  4. Uyda parvarish: amaliy maslahatlar
  5. Shifokor qanday davolash usullarini taklif qilishi mumkin?
  6. Bolalar va o‘smirlarda oyoq terlashi
  7. Ko‘p uchraydigan xatolar
  8. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  9. Xulosa
  10. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi