Bezgak kasalligi haqida umumiy ma'lumot
Bezgak — bu Anopheles jinsiga mansub chivinlar chaqishi orqali yuqadigan xavfli parazitar kasallikdir. Kasallik plazmodium deb ataladigan protozoal endoparazitlar tufayli kelib chiqadi. U inson organizmiga tushgach, jigar va qizil qon tanachalari (eritrotsitlar) faoliyatiga salbiy ta'sir ko'rsatadi.
Plazmodium turlari
Bezgak chaqiruvchi parazitlarning 4 ta asosiy turi mavjud:
- Plasmodium vivax
- Plasmodium falciparum
- Plasmodium malariae
- Plasmodium ovale
Bezgak kasalligining belgilari
Kasallik belgilari bemorning immuniteti va infektsiya darajasiga qarab turlicha namoyon bo'ladi. Eng keng tarqalgan alomatlar quyidagilardir:
- Yuqori isitma va titroq
- Kuchli terlash
- Bosh va mushak og'riqlari
- Ko'ngil aynishi va qusish
- Charchoq va umumiy holsizlik
- Diareya va anoreksiya
Ushbu belgilar boshqa kasalliklarda ham kuzatilishi mumkinligi sababli, aniq tashxis qo'yish uchun mikroskopik tekshiruv yoki tezkor diagnostika testlari (RDTs) majburiydir.
Profilaktika va nazorat choralari
Bezgakning oldini olishda asosiy e'tibor chivinlar populyatsiyasini nazorat qilishga qaratiladi:
- Suv havzalarini tozalash: Turg'un suvlar chivinlar ko'payadigan asosiy joy hisoblanadi.
- Biologik kurash: Gambusia va Lebistes kabi lichinkalar bilan oziqlanadigan baliqlarni suv havzalariga qo'yish.
- Himoya vositalari: Chivinli to'rlar, maxsus repellentsli kremlar va yopiq kiyimlardan foydalanish.
- Kimyoviy himoya: Chivinlarni yo'q qiluvchi vositalarni qo'llash.
- Dori-darmonlar: Shifokor tavsiyasiga ko'ra xinin, xlorokin va primaqunin kabi dori vositalaridan profilaktika maqsadida foydalanish.
Responses (0 )