Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Alomatlar

Shamollash yoki allergiya: farqi, belgilari va davolash

Shamollash va allergiya belgilari ko’p jihatdan o’xshash, ammo farqi bor. Qanday farqlash, qachon shifokorga murojaat qilish va davolash usullari haqida.

Nozima IdrokovaN
Nozima IdrokovaYangilangan: 16-noyabr, 2026
Tahririyat tekshirgan8 daqiqada o'qiladi
6
Shamollagan yoki allergiyasi bor ayol burunini tutib o‘tiribdi

Davomini o'qing

Allergiyadan bosh og‘rig‘i va burun bitishi bilan bezovtalangan ayol
Alomatlar

Allergiya va bosh og‘rig‘i: sabablari, belgilari va davolash

27-aprel, 2023·7 daq
Allergiya yo‘tali belgilari bilan yo‘talayotgan yosh ayol
Alomatlar

Allergiya yo‘tali: belgilari, sabablari va davolash

1-yanvar, 2023·7 daq
Rangli bo‘yoqlar bilan bayramdan keyin terini yumshoq yuvayotgan ayol
Alomatlar

Teri allergiyasidan himoya: bo‘yoq, xina va kosmetika

18-aprel, 2023·7 daq
Yomg‘irli kunda deraza yonida aksirgan ayol
Alomatlar

Yomg‘ir va allergiya: belgilari, sabablari va tavsiyalar

17-aprel, 2023·7 daq
D vitamini astma va allergiya bilan bog'liqligi haqida shifokor maslahati
Kasalliklar

D vitamini astma va allergiyada: foydasi va chegaralari

27-aprel, 2023·7 daq
Uyni nam tozalash va changyutkich bilan tozalash — qishki allergiya profilaktikasi
Kasalliklar

Qishki allergiya: belgilari, sabablari va davolash usullari

31-dekabr, 2022·7 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Shamollash nima?
  2. Allergiya nima?
  3. Shamollash va allergiya o‘rtasidagi asosiy farqlar
  4. Nima uchun farqlash muhim?
  5. Tashxis qanday qo‘yiladi?
  6. Shamollashni davolash
  7. Allergiyani davolash
  8. Profilaktika
  9. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  10. Qisqa xulosa
  11. Ko‘p beriladigan savollar

Buruningiz oqadi, aksa boshlaysiz, tomoq qichiydi — ko‘pchilik bunday holatda darhol «shamolladim» deb o‘ylaydi va dorixonadan birinchi ko‘zga tashlangan dorini olib ichadi. Aslida esa bu belgilar nafaqat o‘tkir respirator virusli infeksiyaning, balki allergiyaning ham alomati bo‘lishi mumkin. Shamollash yoki allergiya farqini to‘g‘ri aniqlash juda muhim: noto‘g‘ri tanlangan davolash nafaqat yordam bermaydi, balki kasallikning cho‘zilib ketishiga ham sabab bo‘ladi.

Allergiyaning barcha turlari, belgilari va davolash usullari haqida umumiy ma’lumot: Allergiya: turlari, belgilari, sabablari va davolash.

Shuningdek o‘qing: Allergiya: turlari, belgilari, sabablari va davolash.

Bu maqolada shamollash va allergiya belgilari, sabablari, tashxis usullari hamda davolashdagi asosiy tafovutlarni sodda tilda tushuntiramiz. Shuningdek, qaysi holatda uy sharoitida o‘zingizga yordam bera olishingiz va qachon albatta shifokorga murojaat qilish kerakligini aytib o‘tamiz.

Shamollash nima?

Shamollash — tibbiyotda O‘RVI (o‘tkir respirator virusli infeksiya) deb ataladigan holat. Uni 200 dan ortiq turli viruslar — rinoviruslar, adenoviruslar, respirator-sinsitial viruslar va boshqalar qo‘zg‘atadi. Infeksiya havo tomchilari orqali, shuningdek iflos qo‘llar va umumiy ishlatiladigan buyumlar orqali yuqadi. Inkubatsiya davri odatda 1–3 kun bo‘lib, kasallik ko‘p hollarda 7–10 kunda o‘z-o‘zidan yengillashadi.

Shamollash ko‘proq kuz-qish oylarida, xona havosi quruq va odamlar ko‘p to‘planadigan sharoitda uchraydi. Grippdan farqli ravishda O‘RVI odatda sekin boshlanadi: avval tomoq qichishi, keyin burun oqishi va yengil holsizlik paydo bo‘ladi.

Allergiya nima?

Allergiya — organizm immun tizimining tashqi muhitdagi zararsiz moddalarga (allergenlarga) haddan tashqari sezgir javob berishi. Bunday moddalar uy changi, gul changlari, uy hayvonlarining juni, mog‘or zamburug‘lari, oziq-ovqat yoki dorilar bo‘lishi mumkin. Allergen organizmga tushganda immun tizim himoya antitelolarini ishlab chiqaradi va gistamin kabi biologik faol moddalar ajralib chiqadi. Natijada burun shilliq qavati shishadi, qichishish, aks urish va ko‘z yoshlanishi paydo bo‘ladi.

Muhim jihati shundaki, allergiya yuqumli emas — u bir odamdan boshqasiga o‘tmaydi. Lekin irsiy moyillik katta rol o‘ynaydi: oilada allergik kasalliklar bo‘lsa, bolada ham ularning rivojlanish ehtimoli yuqoriroq.

Shamollash va allergiya o‘rtasidagi asosiy farqlar

Belgilar bir-biriga o‘xshash bo‘lsa-da, diqqat bilan kuzatsangiz, farqni sezish mumkin. Quyidagi belgilar eng ko‘p ishonch beradi:

  • Tana harorati: shamollashda harorat ko‘tarilishi mumkin, allergiyada esa isitma deyarli kuzatilmaydi.
  • Qichishish: allergiyaning o‘ziga xos belgisi — burun, tomoq, quloq va ko‘zlarning qichishishi. Shamollashda ko‘proq achishish va quruqlik seziladi.
  • Burun oqishi: allergiyada oqim shaffof, suvdek va doimiy; shamollashda dastlab shaffof bo‘lib, bir necha kundan keyin quyuqlashishi mumkin.
  • Umumiy ahvol: shamollashda holsizlik, mushak va bo‘g‘imlarda og‘riq, bosh og‘rig‘i, ishtaha pasayishi bo‘ladi; allergiyada odam o‘zini ancha yaxshi his qiladi, faqat bezovta qiluvchi belgilar saqlanadi.
  • Davomiyligi: shamollash odatda 7–10 kunda tugaydi; allergiya allergen ta’sir qilgan butun davr — haftalar yoki oylar bo‘yi davom etishi mumkin.
  • Takrorlanishi: allergiya har yili taxminan bir mavsumda qaytariladi; shamollash esa ko‘proq sovuq mavsumda, boshqa kasallarga chalingan odam bilan muloqotdan keyin paydo bo‘ladi.
  • Yo‘tal: shamollashda tomoq og‘rig‘i bilan birga boshlanadi va balg‘amli bo‘lishi mumkin; allergiyada yo‘tal quruq, ko‘pincha kechasi yoki changli xonada kuchayadi.

Bolalarda e’tibor beriladigan belgilar

Kichik bolalarda allergiyaning tipik belgisi — burun qichishgani uchun burnini kafti bilan yuqoriga ishqalab turishi. Bundan tashqari, ko‘z ostidagi teri ko‘karishi, og‘iz orqali nafas olishga moyillik va uyqu buzilishi kuzatilishi mumkin. Bolada harorat ko‘tarilmasa ham, belgilar haftalab davom etsa, pediatrga ko‘rsatish kerak.

Nima uchun farqlash muhim?

Shamollash virusli infeksiya bo‘lgani uchun antibiotiklar unga ta’sir qilmaydi va faqat shifokor tavsiyasi bilan, asoratlar paydo bo‘lganda qo‘llanadi. Allergiyada esa butunlay boshqa yondashuv kerak: allergen bilan kontaktni kamaytirish va antigistamin vositalar. Allergiyani shamollash deb hisoblab, burunni ochuvchi tomchilarni uzoq muddat ishlatish shilliq qavatning qurib qolishiga va doriga qaramlikka olib kelishi mumkin. Aksincha, allergiyani davolamasdan qoldirish uyquning buzilishiga, ish qobiliyatining pasayishiga va ba’zi hollarda bronxial astma rivojlanishiga zamin yaratadi.

Tashxis qanday qo‘yiladi?

Aniq tashxis uchun oilaviy poliklinikadagi shifokor avvalo kasallik tarixini so‘raydi: belgilar qachon boshlangani, mavsumiyligi, uyda hayvon yoki gilam borligi, oilada allergiya holatlari. Keyin quyidagi tekshiruvlar buyurilishi mumkin:

  1. Burun va tomoqni ko‘zdan kechirish.
  2. Teri testlari (prick-test) — asosiy allergenlarni aniqlash uchun.
  3. Qonda umumiy va allergenlarga xos antitelolarni tekshirish.
  4. Zarur bo‘lsa, o‘pka funksiyasini baholash va rentgen tekshiruvi.

Ba’zi hollarda shifokor diagnostik maqsadda davolashni sinab ko‘rishi mumkin: antigistamin vosita yordam bergan bo‘lsa, bu allergiya foydasiga dalil bo‘ladi.

Shamollashni davolash

Virusli infeksiyada asosiy tamoyil — organizmga o‘z kuchi bilan kurashishga imkon berish. Quyidagilar yordam beradi:

  • Ko‘p suyuqlik ichish va yetarlicha dam olish.
  • Burunni sho‘r eritma bilan chayqash — shilliq qavatni namlaydi va yengillashtiradi.
  • Harorat yuqori bo‘lganda shifokor tavsiya qilgan daromadni qabul qilish.
  • Xonani muntazam shamollatish va havoni namlash.

Burun bitishida vazokonstriktor tomchilarni faqat qisqa muddat, ko‘rsatmadagi muddatdan oshirmasdan ishlatish kerak. Antibiotiklarni mustaqil qabul qilish mumkin emas.

Allergiyani davolash

Allergiyada davolashning asosi — allergen bilan kontaktni kamaytirish. Semptomlarni yengillashtirish uchun shifokor tavsiyasiga ko‘ra quyidagilar qo‘llanadi:

  • Antigistamin preparatlar (masalan, setirizin, loratadin, feksofenadin) — aks urish, qichishish va oqishni kamaytiradi. Zamonaviy vositalar kamroq uyquchanlik qiladi.
  • Burun uchun glyukokortikosteroid spreylar (mometazon, flutikazon) — burun bitishida eng samarali guruh, ammo kurs va dozani shifokor belgilaydi.
  • Ko‘z tomchilari — ko‘z qichishi va yoshlanishida.
  • Allergen-spetsifik immunoterapiya — uzoq muddatli, sababga ta’sir qiluvchi davolash usuli; uni faqat allergolog tayinlaydi.

Uy sharoitida nima qilish mumkin

Allergiya mavsumida uyda changni nam latta bilan tozalash, choyshabni tez-tez almashtirish, polen ko‘p tarqaladigan kunlarda derazalarni yopiq tutish foydali. Ko‘chadan qaytgach kiyimni almashtirib, yuz-qo‘lni yuvish va dush qabul qilish allergen yukini sezilarli kamaytiradi. Shamollashda esa issiq ichimlik, dam olish va xonani ventilyatsiya qilish asosiy yordamchi hisoblanadi.

Profilaktika

  • Qo‘lni sovun bilan tez-tez yuvish, aksirganda to‘g‘ri yo‘nalishda tutish odati.
  • Xonani muntazam shamollatish va nam tozalash.
  • Sovuq mavsumda to‘yib uxlash, balansli ovqatlanish va jismoniy faollik.
  • Allergiyaga moyillik bo‘lsa, allergen manbalarini (chang, mog‘or, uy hayvoni juni) imkon qadar cheklash.
  • Surunkali kasalligi bor odamlar va bolalar uchun mavsumiy grippga qarshi emlash masalasini shifokor bilan maslahatlashish.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Quyidagi holatlarda uy sharoitida davolashni davom ettirmasdan, tibbiy yordamga murojaat qilish zarur:

  • Yuqori harorat bir necha kundan ortiq saqlanib tursa.
  • Nafas qisishi, hansirash, ko‘krak og‘rig‘i paydo bo‘lsa — bu holatda zudlik bilan 103 raqamiga qo‘ng‘iroq qilish kerak.
  • Belgilar 10 kundan ortiq davom etsa yoki yomonlashsa.
  • Quloq og‘rig‘i, yuz sohasidagi og‘riq, quyuq yashil balg‘am paydo bo‘lsa.
  • Allergiya belgilari bilan birga lab, til yoki tomoq shishishi, butun tanada toshma va nafas olish qiyinligi kuzatilsa — bu anafilaksiya belgisi bo‘lishi mumkin, darhol tez yordam chaqirish zarur.
  • Bolada, homilador ayolda yoki surunkali kasalligi (astma, qandli diabet, yurak kasalligi) bor odamda belgilar paydo bo‘lsa.

Allergiya tashxisi tasdiqlanmagan bo‘lsa ham, belgilar har yili takrorlansa, allergologga murojaat qilish to‘g‘ri bo‘ladi.

Qisqa xulosa

Shamollash va allergiya farqi asosan harorat, qichishish, belgilarning davomiyligi va mavsumiyligida namoyon bo‘ladi. Shamollash virusli infeksiya bo‘lib, 7–10 kunda o‘tadi va asosan semptomatik yordam talab qiladi. Allergiya esa allergen bilan kontaktda bo‘lgan butun davr saqlanadi va uni davolash uchun allergenni cheklash hamda shifokor tavsiya qilgan dori-darmonlar kerak. Belgilar uzoq davom etsa yoki nafas olish qiyinlashsa, kechiktirmasdan tibbiy yordamga murojaat qilish — eng to‘g‘ri qadamdir.

Mavzuga yaqin maqolalar: Yomg‘ir va allergiya.

Maqolada tilga olingan dorilar: Loratadin tabletka, Zodak tomchi, Nazoneks sprey.

Ko‘p beriladigan savollar

Shamollash va allergiyani uyda qanday farqlash mumkin?

Eng oddiy belgi — harorat va qichishish. Shamollashda tana harorati ko‘tarilishi, holsizlik va mushak og‘rig‘i bo‘ladi. Allergiyada isitma bo‘lmaydi, lekin burun, tomoq va ko‘zlar qichiydi, belgilar allergen ta’sirida haftalab davom etadi.

Allergiya yuqumlimi?

Yo‘q, allergiya yuqumli kasallik emas va bir odamdan boshqasiga o‘tmaydi. U organizmning immun javobi bilan bog‘liq. Lekin irsiy moyillik mavjud: oilada allergiya bo‘lsa, farzandlarda ham uchrash ehtimoli yuqoriroq.

Allergiyada Antibiotik ichish mumkinmi?

Yo‘q. Antibiotiklar faqat bakterial infeksiyalarga ta’sir qiladi, allergiya esa immun tizimning allergenlarga javobi. Antibiotikni faqat shifokor tavsiya qilganda, asoratlar (masalan, bakterial infeksiya qo‘shilganda) aniqlanganda qabul qilish kerak.

Burun tomchilarini qancha vaqt ishlatish mumkin?

Burun bitishini yengillashtiruvchi vazokonstriktor tomchilarni qisqa muddat — odatda bir necha kundan oshirmasdan ishlatish tavsiya etiladi. Uzoq qo‘llash shilliq qavatning qurishiga va doriga qaramlikka olib kelishi mumkin. Aniq muddatni shifokor belgilaydi.

Allergiyadan butunlay xalos bo‘lish mumkinmi?

Allergen-spetsifik immunoterapiya (ASIT) yordamida ba’zi allergenlarga nisbatan sezgirlikni sezilarli kamaytirish mumkin. Bu uzoq muddatli davolash bo‘lib, faqat allergolog nazoratida o‘tkaziladi. Ko‘p hollarda esa allergen bilan kontaktni cheklash va semptomatik davolash asosiy yo‘l bo‘lib qoladi.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Nozima IdrokovaN
MUALLIF

Nozima Idrokova

Ushbu sahifada

1/11
  1. Shamollash nima?
  2. Allergiya nima?
  3. Shamollash va allergiya o‘rtasidagi asosiy farqlar
  4. Nima uchun farqlash muhim?
  5. Tashxis qanday qo‘yiladi?
  6. Shamollashni davolash
  7. Allergiyani davolash
  8. Profilaktika
  9. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  10. Qisqa xulosa
  11. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi