Allergiya yo'tali nima va u qanday paydo bo'ladi?
Allergiya surunkali yo'talning asosiy sabablaridan biri bo'lishi mumkin. Agar organizm chang, uy hayvonlari junlari, gulchanglar yoki mog'or kabi allergenlarga o'ta sezgir bo'lsa, yo'tal allergik reaktsiya sifatida yuzaga keladi.
Vaqti-vaqti bilan yo'talish tabiiy hol, ammo ma'lum fasllar yoki muhitlarda uning kuchayishi allergiyadan dalolat beradi. Amerika Allergiya, Nafas va Immunologiya kolleji (ACAAI) ma'lumotlariga ko'ra, millionlab insonlar aynan atrof-muhit allergenlari tufayli nafas yo'llari muammolariga duch kelishadi.
Allergiya yo'talini qo'zg'atuvchi omillar
Allergiya – bu immunitet tizimining odatda zararsiz bo'lgan moddalarga haddan tashqari kuchli reaktsiyasi. Yo'tal esa nafas yo'llaridagi yallig'lanish va tirnash xususiyatining natijasidir. Asosiy qo'zg'atuvchilar:
- Mavsumiy gulchanglar (pichan isitmasi);
- Mog'or sporalari;
- Uy hayvonlarining terisi va tupurigi;
- Chang oqadilar va tarakanlar.
Allergiya yo'talining turlari
Yuqori nafas yo'llari
Pichan isitmasi (allergik rinit) ko'pincha quruq yo'tal, burun oqishi va aksirish bilan kechadi. Doimiy allergen ta'sirida "postnazal tomchi" (shilimshiqning tomoqqa oqib tushishi) yuzaga kelib, u doimiy quruq yo'talni keltirib chiqaradi.
Pastki nafas yo'llari
Allergik astma – bu allergiyaning jiddiy shakli bo'lib, nafas yo'llarining torayishiga olib keladi. Belgilari:
- Yo'tal va ko'krak qafasidagi siqilish;
- Xirillash va nafas qisilishi;
- Tez nafas olish.
Uyda allergik yo'talni qanday davolash mumkin?
Yengil allergik yo'talni quyidagi usullar bilan yengillashtirish mumkin:
- Dorilar: Antigistaminlar, burun spreylari va dekonjestanlar yallig'lanishni kamaytiradi.
- Namlik: Namlagichlardan foydalanish yoki bug'li inhalatsiyalar tomoq tirnashini yumshatadi.
- Havo tozaligi: Havo tozalagichlar xonadagi allergenlar miqdorini sezilarli darajada kamaytiradi.
- Tibbiy vositalar: Shifokor tavsiyasi bilan inhalerlar (masalan, albuterol) qo'llanilishi mumkin.
Shifokorga qachon murojaat qilish kerak?
Agar uy sharoitidagi muolajalar yordam bermasa, quyidagi hollarda zudlik bilan shifokorga murojaat qiling:
- Yo'tal 3 haftadan ortiq davom etsa;
- Ko'krak qafasida og'riq yoki nafas qisilishi kuzatilsa;
- Tana vaznining kutilmaganda kamayishi;
- Bo'yin sohasida shish paydo bo'lishi.
Shoshilinch yordam talab etiladigan holatlar: Yutishning qiyinlashishi, balg'amda qon bo'lishi, yuqori isitma va ovozning keskin o'zgarishi.














Responses (0 )