Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Bolalar salomatligi

O‘smirlarda onanizm: xavflimi va ota-onalar nimani bilishi kerak

O‘smirlarda onanizm sog‘liqqa zararlimi, qachon tashvishlanish kerak va ota-onalar farzandi bilan bu haqda qanday gaplashadi? Ilmiy qarash va maslahatlar.

Nozima IdrokovaN
Nozima IdrokovaYangilangan: 24-oktabr, 2026
Tahririyat tekshirgan7 daqiqada o'qiladi
7
Ota-ona o‘smir farzandi bilan balog‘at haqida xotirjam suhbatlashmoqda

Davomini o'qing

Homilador ayol qo‘lida ultratovush tasvirlarini ushlab, ularga qarab turibdi
Ayollar salomatligi

Egizak homiladorlik belgilari: qachon aniqlanadi, turlari, xavflari va tug‘ruq

14-noyabr·9 daq
Bolalarda bosh og‘rig‘i: sabablari, nima berish mumkin va qachon xavfli
Bolalar salomatligi

Bolalarda bosh og‘rig‘i: sabablari, nima berish mumkin va qachon xavfli

23-iyul·9 daq
Ona to‘shakda yotgan kasal o‘g‘lining haroratini termometr bilan o‘lchamoqda
Bolalar salomatligi

Skarlatina: belgilari, yuqish davri va davolash (bolalarda va kattalarda)

1-noyabr·9 daq
Pediatr shifokor chaqaloqni ko‘rikdan o‘tkazmoqda, yonida ona
Bolalar salomatligi

Kriptorxizm: moyak tushmasligi bepushtlikka olib keladimi

1-yanvar, 2023·7 daq
Shifokor chaqaloqni ko‘rikdan o‘tkazmoqda, nafas yo‘llari tekshirilmoqda
Bolalar salomatligi

Chaqaloqlarda RSV infeksiyasi: belgilari, davolash va himoya

13-may, 2023·7 daq
Shifokor klinikada katakli ko‘ylakdagi o‘g‘il bola va uning onasi bilan suhbatlashmoqda
Bolalar salomatligi

Fimoz: bolalarda va kattalarda sabablari, xavfli belgilari va davolash

9-noyabr·9 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Balog‘at davrida nima sodir bo‘ladi?
  2. Onanizm sog‘liqqa zararlimi?
  3. Qachon tashvishlanish kerak?
  4. Internet va pornografiya xavfi
  5. Ota-onalar qanday yo‘l tutishi kerak?
  6. O‘smirning o‘ziga maslahatlar
  7. Kichik yoshdagi bolalarda o‘z tanasiga qiziqish
  8. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  9. Xulosa
  10. Ko‘p beriladigan savollar

O‘smirlarda onanizm (masturbatsiya) — ko‘plab ota-onalarni xavotirga soladigan, lekin ochiq muhokama qilinmaydigan mavzu. Jamiyatda bu haqda ko‘plab qo‘rqinchli afsonalar yuradi: go‘yoki u ko‘rish qobiliyatini pasaytiradi, bepushtlikka yoki ruhiy kasalliklarga olib keladi. Zamonaviy tibbiyot esa bu masalaga boshqacha qaraydi.

Balog‘at yoshida jinsiy gormonlar faollashadi, tanada o‘zgarishlar ro‘y beradi va o‘z tanasiga qiziqish paydo bo‘ladi. Shifokorlar va psixologlar fikricha, o‘smirlik davridagi onanizm ko‘p hollarda rivojlanishning tabiiy qismi hisoblanadi. Ushbu maqolada bu odat sog‘liqqa qanday ta’sir qilishi, qachon tashvishlanish kerakligi va ota-onalar qanday yo‘l tutishi haqida xotirjam va ilmiy asosda gaplashamiz.

Balog‘at davrida nima sodir bo‘ladi?

Balog‘at yoshi odatda qizlarda o‘g‘il bolalarga qaraganda biroz ertaroq boshlanadi va bir necha yil davom etadi. Bu davrda:

  • jinsiy gormonlar ishlab chiqarilishi keskin ortadi;
  • tanada ikkilamchi jinsiy belgilar paydo bo‘ladi;
  • o‘g‘il bolalarda tungi ixtiyorsiz urug‘ ajralishi (polutsiya) kuzatilishi mumkin — bu ham me’yoriy holat;
  • kayfiyat tez o‘zgaradi, o‘ziga va boshqalarga bo‘lgan qiziqish ortadi;
  • o‘smir o‘z tanasini o‘rganishga intiladi.

Onanizm aynan shu jarayon fonida paydo bo‘ladi va ko‘pincha jinsiy energiyani yo‘naltirish, taranglikni yo‘qotish yoki shunchaki qiziqish bilan bog‘liq bo‘ladi.

Onanizm sog‘liqqa zararlimi?

Ilmiy ma’lumotlarga ko‘ra, o‘rtacha darajadagi onanizm jismoniy salomatlikka zarar yetkazmaydi. U quyidagilarga olib kelmaydi:

  • ko‘rish qobiliyatining pasayishi yoki ko‘rlik;
  • bepushtlik yoki kelajakda jinsiy zaiflik;
  • jinsiy a’zolarning o‘sishdan to‘xtashi;
  • husnbuzar, soch to‘kilishi yoki qo‘llarda tuk o‘sishi;
  • aqliy qobiliyat pasayishi yoki ruhiy kasallik.

Bu afsonalar ko‘p avlodlar davomida qo‘rqitish maqsadida tarqatilgan. Aslida esa ko‘pincha zarar odatning o‘zidan emas, balki u bilan bog‘liq aybdorlik, uyat va qo‘rquv hissidan keladi. O‘smir o‘zini «buzuq» yoki «kasal» deb o‘ylashi bezovtalik, o‘ziga ishonchsizlik va tushkunlikka sabab bo‘lishi mumkin.

Qachon tashvishlanish kerak?

Ba’zi hollarda onanizm muammoning belgisi bo‘lishi mumkin. Quyidagilarga e’tibor bering:

  • Majburiy xarakter — o‘smir bu odatni nazorat qila olmaydi, u o‘qish, uyqu, do‘stlar bilan muloqot va boshqa qiziqishlarni siqib chiqaradi.
  • Kuchli stress va zerikish belgisi — odat yolg‘izlik, tashvish yoki tushkunlikdan qochish usuliga aylangan bo‘lsa.
  • Jismoniy shikastlanish — jinsiy a’zolarda qizarish, og‘riq, terining shikastlanishi.
  • Jamoat joylarida yoki boshqalar oldida bunday xatti-harakat.
  • Pornografik kontentga qaramlik — bu o‘smirning jinsiy munosabatlar haqidagi tasavvurini buzishi mumkin.
  • Juda erta yoshdagi bolalarda kattalarga xos jinsiy bilimlar yoki xatti-harakatlar — bu ba’zan bola zo‘ravonlikka uchraganining belgisi bo‘lishi mumkin va mutaxassis e’tiborini talab qiladi.

Internet va pornografiya xavfi

Bugungi o‘smirlar internetga erta kiradi va tasodifan yoki qiziqish bilan pornografik materiallarga duch kelishi mumkin. Bunday kontent jinsiy hayot haqida noto‘g‘ri, ko‘pincha zo‘ravonlik va hurmatsizlikka asoslangan tasavvur beradi. Ota-onalar quyidagilarni qilishi mumkin:

  • bolaning yoshiga mos ota-ona nazorati sozlamalaridan foydalanish;
  • kompyuter va planshetni umumiy xonada qo‘yish, tunda telefon ishlatishni cheklash;
  • internetdagi xavflar haqida ochiq va xotirjam gaplashish;
  • bolaga internetda qo‘rqitadigan yoki noqulay narsa ko‘rsa, ota-onaga aytishi mumkinligini tushuntirish.

Ota-onalar qanday yo‘l tutishi kerak?

Nima qilmaslik kerak

  • bolani uyaltirish, qo‘rqitish, kulish yoki boshqalar oldida gapirish;
  • jazolash yoki tahdid qilish;
  • yolg‘on afsonalar bilan qo‘rqitish («ko‘r bo‘lib qolasan» kabi);
  • bolaning shaxsiy hayotini doimiy kuzatib, uni josuslik bilan ta’qib qilish.

Bunday yondashuv muammoni hal qilmaydi, aksincha, bolada aybdorlik, uyat va ota-onaga ishonchsizlik paydo qiladi.

Nima qilish kerak

  • Xotirjam bo‘ling. Bu ko‘p hollarda yoshga xos holat ekanini eslang.
  • Ishonchli muloqot quring. Balog‘at, tanadagi o‘zgarishlar, gigiyena va shaxsiy chegaralar haqida yoshiga mos tilda gaplashing. Ko‘pincha bir jinsdagi ota-ona bilan suhbat qulayroq bo‘ladi.
  • Shaxsiy hududni hurmat qiling. Xonaga taqillatib kirish, yakka qolish huquqini tan olish o‘smir uchun muhim.
  • Bo‘sh vaqtni mazmunli qiling. Sport, to‘garaklar, ijod, do‘stlar bilan muloqot va oilaviy mashg‘ulotlar stress va zerikishni kamaytiradi.
  • Uyqu tartibiga e’tibor bering. Kech yotish va tunda telefon bilan uzoq qolish ko‘pincha muammolarni kuchaytiradi.
  • Shaxsiy gigiyenani o‘rgating — jinsiy a’zolarni toza saqlash, qulay ichki kiyim tanlash.
  • Qadriyatlaringiz haqida gapiring. Oilaviy va diniy qarashlaringizni bolani kamsitmasdan, hurmat bilan tushuntirish mumkin.

O‘smirning o‘ziga maslahatlar

Agar sen o‘smir bo‘lsang va bu mavzu seni bezovta qilsa, bilishing kerak bo‘lgan narsalar:

  • balog‘at davridagi o‘zgarishlar va jinsiy qiziqish — tabiiy jarayon, sen yolg‘iz emassan;
  • qo‘rqinchli afsonalarga ishonma — ular ilmiy jihatdan tasdiqlanmagan;
  • agar bu odat seni charchatsa yoki o‘qishingga xalaqit bersa, sport, do‘stlar bilan vaqt o‘tkazish va qiziqarli mashg‘ulotlar yordam beradi;
  • savollaring bo‘lsa, ishonchli kattalar — ota-ona, shifokor yoki maktab psixologi bilan gaplashishdan tortinma.

Kichik yoshdagi bolalarda o‘z tanasiga qiziqish

Ota-onalar ba’zan maktabgacha yoshdagi bolada ham jinsiy a’zolarini ushlash odatini payqab qoladi. Bu ko‘pincha o‘smirlik davridagi onanizmdan farq qiladi: kichik bola o‘z tanasini o‘rganadi, yoqimli sezgini takrorlaydi yoki zerikkanda, charchaganda, uxlashdan oldin o‘zini tinchlantiradi. Bu holat ko‘p hollarda vaqt o‘tishi bilan o‘z-o‘zidan kamayadi.

Bunday vaziyatda bolani qo‘rqitish yoki urishish kerak emas. Uning e’tiborini sekin boshqa mashg‘ulotga — o‘yinchoq, kitob, birgalikdagi o‘yinga yo‘naltirish, bunday harakatlar faqat shaxsiy joyda bo‘lishi mumkinligini oddiy so‘zlar bilan tushuntirish yetarli. Bundan tashqari, qichishish, qizarish yoki noqulaylik ham bu odatga sabab bo‘lishi mumkin. Masalan, qizlarda tashqi jinsiy a’zolar yallig‘lanishi, ikkala jinsdagi bolalarda gijja yoki tor kiyim qichishish keltirib chiqaradi. Shuning uchun bunday hollarda bolani pediatrga ko‘rsatish foydali.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Quyidagi holatlarda pediatr, bolalar urologi yoki ginekologi, psixolog yoki psixoterapevtga murojaat qilish tavsiya etiladi:

  • jinsiy a’zolarda og‘riq, qizarish, shish, ajralma yoki shikastlanish bo‘lsa;
  • siyishda achishish yoki og‘riq paydo bo‘lsa;
  • odat majburiy tus olib, o‘qish, uyqu va muloqotga xalaqit bersa;
  • o‘smirda doimiy tushkunlik, bezovtalik, yolg‘izlanish yoki o‘ziga zarar yetkazish belgilari bo‘lsa;
  • kichik yoshdagi bolada yoshiga mos bo‘lmagan jinsiy xulq kuzatilsa;
  • balog‘at juda erta yoki juda kech boshlansa.

Agar bola zo‘ravonlikka uchragan deb gumon qilsangiz yoki o‘smir o‘ziga zarar yetkazish haqida gapirsa, kechiktirmay mutaxassisga murojaat qiling, xavfli vaziyatda esa tez yordam — 103 raqamiga qo‘ng‘iroq qiling.

Xulosa

O‘smirlarda onanizm ko‘p hollarda balog‘at davrining tabiiy qismi bo‘lib, jismoniy salomatlikka zarar yetkazmaydi. Ko‘pincha zarar qo‘rqitish va uyaltirishdan keladi. Ota-onalarning vazifasi — xotirjamlik, ishonchli muloqot, mazmunli bo‘sh vaqt va internet xavfsizligini ta’minlash. Odat majburiy tus olsa yoki boshqa xavotirli belgilar bo‘lsa, mutaxassis yordamiga murojaat qilish kerak.

Ko‘p beriladigan savollar

Onanizm o‘smirlarda bepushtlikka olib keladimi?

Yo‘q, ilmiy ma’lumotlarga ko‘ra onanizm bepushtlik yoki kelajakda jinsiy zaiflikka olib kelmaydi. Bu haqdagi fikrlar afsona hisoblanadi.

Farzandim bilan bu mavzuda qanday gaplashsam bo‘ladi?

Xotirjam ohangda, uyaltirmasdan va qo‘rqitmasdan, balog‘at davridagi o‘zgarishlar haqidagi umumiy suhbat doirasida gaplashing. Ko‘pincha bir jinsdagi ota-ona bilan suhbat qulayroq bo‘ladi. Kerak bo‘lsa, pediatr yoki psixolog yordam berishi mumkin.

Qachon onanizm muammo hisoblanadi?

Agar odat majburiy tus olsa, o‘qish, uyqu va muloqotga xalaqit bersa, jismoniy shikastlanishga olib kelsa yoki stress va tushkunlikdan qochish usuliga aylansa, mutaxassis bilan maslahatlashish kerak.

Tungi polutsiya kasallikmi?

Yo‘q, o‘g‘il bolalarda balog‘at davridagi tungi ixtiyorsiz urug‘ ajralishi me’yoriy fiziologik holat. U og‘riq yoki boshqa shikoyatlar bilan kechsa, shifokorga ko‘rinish mumkin.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Nozima IdrokovaN
MUALLIF

Nozima Idrokova

Ushbu sahifada

1/10
  1. Balog‘at davrida nima sodir bo‘ladi?
  2. Onanizm sog‘liqqa zararlimi?
  3. Qachon tashvishlanish kerak?
  4. Internet va pornografiya xavfi
  5. Ota-onalar qanday yo‘l tutishi kerak?
  6. O‘smirning o‘ziga maslahatlar
  7. Kichik yoshdagi bolalarda o‘z tanasiga qiziqish
  8. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  9. Xulosa
  10. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi