





Piratsetam
- Ishlab chiqaruvchi
- Открытое акционерное общество "Борисовский завод медицинских препаратов"
- Mamlakat
- Belarus
- Ro‘yxat raqami
- DV/X 01562/04/16
- Ruxsat muddati
- 18.09.2031 gacha
- Saqlash muddati
- 5 yil
- ATX kodi
- N06BX03
Piratsetam nima uchun ishlatiladi
Piratsetam — nootrop dori: xotira va fikrlash buzilishlarida belgilarni yengillashtiradi, kortikal miokloniya (miya sababli mushak uchishi) ko‘rinishlarini kamaytirishi mumkin. Faqat 18 yoshdan katta kattalarga qo‘llanadi.
Xotira va aqliy buzilishlar
Demensiya tashxisi bo‘lmaganda xotira buzilishi va aqliy faoliyat pasayishini belgilar bo‘yicha davolash (18 yoshdan katta kattalarda).
Kortikal miokloniya
Miya po‘stlog‘i sababli mushaklarning beixtiyor uchishi. Dori ta’sirini aniqlash uchun avval sinov kursi o‘tkaziladi.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, 200 mg/ml (1 g/5 ml) eritma uchun. Ukol bemor dorini ichib qabul qila olmaganda (masalan, hushsiz yoki yuta olmaganda) buyuriladi; vena ichiga yuborish afzal.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin emas
Buyurilmaydi: piratsetam yo‘ldosh orqali homilaga o‘tadi.
Emizish davri Mumkin emas
Ona sutiga o‘tadi. Qo‘llash zarur bo‘lsa, emizish to‘xtatiladi.
Bolalar Mumkin emas
18 yoshgacha bolalar va o‘smirlarga mumkin emas.
Buyrak Ehtiyotkorlik bilan
Dori deyarli faqat buyrak orqali chiqadi — buyrak yetishmovchiligida doza kamaytiriladi, oxirgi bosqichda (KK 20 ml/min dan kam) mumkin emas.
Keksalar Ehtiyotkorlik bilan
Kreatinin klirensi muntazam tekshiriladi, doza o‘zgartirilishi mumkin.
Qon ketish xavfi Ehtiyotkorlik bilan
Trombotsitlar yopishishini susaytiradi. Qon ketishga moyillik, qon ivishi buzilishi, operatsiya (tish operatsiyasi ham), oshqozon yoki o‘n ikki barmoqli ichak yarasi, ilgari miyaga qon quyilishi bo‘lsa, qonni suyultiruvchi dorilar yoki kam dozali aspirin ichayotganlarda ehtiyotkorlik bilan.
Alkogol Mumkin emas
Alkogol bilan birga qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Haydovchilar Ehtiyotkorlik bilan
Mumkin bo‘lgan nojo‘ya ta’sirlarni hisobga olib, avtomobil haydashda va mexanizmlar bilan ishlashda ehtiyot bo‘lish kerak.
Natriy Mumkin
1 ml da natriy 1 mmol (23 mg) dan kam — deyarli natriysiz; tuzsiz parhezdagilar buni hisobga oladi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Piratsetamga, pirrolidon hosilalariga yoki yordamchi moddalarga yuqori sezuvchanlik
- Dori buyurilayotgan paytda psixomotor qo‘zg‘alish
- Gentington xoreyasi
- Miya qon aylanishining o‘tkir buzilishi (gemorragik insult)
- Surunkali buyrak yetishmovchiligining oxirgi bosqichi (kreatinin klirensi 20 ml/min dan kam)
- Homiladorlik va emizish davri
- 18 yoshgacha bolalar va o‘smirlar
Tarkibi
200 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
Alkogol Birga ichilmaydi
Birga qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Qalqonsimon bez gormonlari (triyodtironin + tiroksin) Ehtiyotkorlik
Psixomotor qo‘zg‘alish va mo‘ljalni yo‘qotish xavfi oshadi.
Atsenokumarol, antikoagulyant va antiagregantlar (kam dozali aspirin ham) Ehtiyotkorlik
Piratsetam 9,6 g/sutka dozada trombotsitlar yopishishini va qon yopishqoqligini sezilarli kamaytiradi — qon ketish xavfiga e’tibor beriladi.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Nojo‘ya ta’sirlar kuchayishi, qorin og‘rig‘i, qon aralash ich ketishi mumkin. Belgilar paydo bo‘lsa, shifokorga murojaat qiling. Davolash belgilarga qarab, gemodializ (samaradorligi 50–60 %). Maxsus zaharga qarshi dori yo‘q.
Piratsetam narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Analoglari: piratsetam
Tarkibida piratsetam bor 15 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
Boneyro-NeoIn’yeksiya · 100ml · O‘zbekistonRetseptli
LutsetamTabletka · 1200 mg · VengriyaRetseptliKo‘p beriladigan savollar
Piratsetam ukoli qachon buyuriladi?
Dorini ichib bo‘lmaganda (masalan, bemor hushsiz yoki yuta olmaganda). Vena ichiga yuborish afzal; imkon bo‘lishi bilan ichiladigan shaklga o‘tiladi.
Piratsetam bolalarga mumkinmi?
Yo‘q, rasmiy yo‘riqnomaga ko‘ra 18 yoshgacha bolalar va o‘smirlarga mumkin emas.
Kuniga qancha yuboriladi?
Xotira va aqliy buzilishlarda sutkasiga 12–24 ml (2,4–4,8 g), 2–4 martaga bo‘lib. Kortikal miokloniyada sutkasiga 36 ml dan boshlab, ko‘pi bilan 120 ml (24 g) gacha. Doza har bir bemorga individual belgilanadi.
Homiladorlikda yoki emizishda mumkinmi?
Yo‘q. Homiladorlikda buyurilmaydi; emizish davrida zarur bo‘lsa emizish to‘xtatiladi.
Piratsetam bilan alkogol ichsa bo‘ladimi?
Yo‘q, birga qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Buyrak kasalligida qo‘llansa bo‘ladimi?
Doza kreatinin klirensiga qarab kamaytiriladi. Surunkali buyrak yetishmovchiligining oxirgi bosqichida (KK 20 ml/min dan kam) mumkin emas.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
Shaffof rangsiz suyuqlik.
Qo‘llanilishi
- demansiya tashxisi bo‘lmaganda xotira buzilishlarini, aqliy nuqsonlarni simptomatik davolash; - pirasetam kortikal miokloniyaning namoyon bo‘lishini kamaytirishi mumkin. Kortikal miokloniya bilan og‘rigan pasiyentda pirasetamning ta’sirini aniqlash uchun davolashning sinov kursi zarur.
Qo‘llash usuli va dozalari
Pirasetamni parenteral yuborish preparatning peroral shakllarini qo‘llash imkoni bo‘lmagan hollarda buyuriladi (masalan, pasiyent hushsiz holatda bo‘lganda yoki yutish buzilganda).
Vena ichiga yuborish afzal hisoblanadi.
Preparat quyidagi mos keluvchi infuzion eritmalardan birida suyultiriladi:
‒ 5%, 10% yoki 20% dekstroza;
‒ 5%, 10% yoki 20% fruktoza;
‒ 0,9% natriy xlorid;
‒ dekstran 40 10% (0,9% natriy xlorid eritmasida);
‒ Ringer eritmasi;
‒ 20% mannitol eritmasi.
Vena ichiga yuborish bir necha minut davomida amalga oshiriladi; vena ichiga infuzion yuborishda sutkalik doza kateter orqali 24 soat davomida doimiy tezlikda yuboriladi.
Yuborish uchun mo‘ljallangan eritmaning umumiy hajmi klinik holatni hisobga olgan holda belgilanadi.
Oqim bilan vena ichiga yuborish kamida 2 minut davomida amalga oshiriladi, bunda sutkalik doza bir marta yuboriladigan doza 15 ml dan oshmasligi uchun bir nechta yuborishlarga (2–4) teng intervallar bilan taqsimlanadi.
Uzoq muddatli terapiya olayotgan va vena ichiga yuborishda qiyinchiliklari bo‘lgan pasiyentlarda imkoniyat paydo bo‘lganda preparatni peroral qabul qilishga o‘tish tavsiya etiladi (preparatning tegishli shakllarini tibbiyotda qo‘llanilishiga doir yo‘riqnomalarga qarang).
Davolash davomiyligi kasallikka bog‘liq holda va simptomlar dinamikasini hisobga olgan holda shifokor tomonidan belgilanadi.
Qolgan barcha dori preparati va chiqindilar belgilangan tartibda yo‘q qilinishi lozim.
Dozalash tartibi
Intellektual-mnestik buzilishlarda
12–24 ml/sutka (2,4–4,8 g/sutka) 2–4 qabulga bo‘lib, shifokor tomonidan pasiyentga individual ravishda buyuriladi.
Kortikal miokloniyani davolash
Davolash 36 ml/sutka (7,2 g/sutka) dozadan boshlanadi, har 3-4 kunda doza 24 ml/sutka (4,8 g/sutka) ga oshiriladi (1 g/5 ml shakli qo‘llanilganda), maksimal doza 120 ml/sutka (24 g/sutka) gacha 2-3 qabulga bo‘lib qo‘llanadi.
Miokloniyani davolash uchun boshqa preparatlarni qo‘llashni o‘sha dozada davom ettirish lozim. Olingan samaraga qarab, imkoniyatga qarab ushbu preparatlarning dozasini kamaytirish kerak.
Pirasetam bilan davolash boshlangandan keyin terapiya kasallik simptomlari saqlanib turgan muddat davomida davom ettiriladi. O‘tkir epizodi bo‘lgan pasiyentlarda kasallik kechishi vaqt o‘tishi bilan o‘zgarishi mumkin, shuning uchun har 6 oyda dozani kamaytirish yoki preparatni bekor qilishga urinib ko‘rish lozim. To‘satdan residiv yuzaga kelishining oldini olish maqsadida doza har 2 kunda 6 ml (1,2 g) ga kamaytiriladi (Lans-Adams sindromida tirishishlarning to‘satdan residivi ehtimolini oldini olish maqsadida esa har 3–4 kunda).
Pasiyentlarning alohida guruhlari
Keksa yoshdagi pasiyentlar
Keksa yoshdagi pasiyentlarda buyrak yetishmovchiligi mavjud bo‘lganda dozaga tuzatish kiritiladi, uzoq muddatli terapiyada buyraklarning funksional holatini nazorat qilish zarur.
Buyrak funksiyasi buzilgan pasiyentlar
Pirasetam deyarli faqat buyraklar orqali chiqariladi, shuning uchun buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan yoki buyrak funksiyasini nazorat qilish talab etiladigan pasiyentlarni davolashda ehtiyotkorlikka rioya qilish lozim. Yarim chiqarilish davri buyrak funksiyasi va kreatinin klirensining (KK) yomonlashishiga to‘g‘ri proporsional ravishda uzayadi; bu kreatinin chiqarilishi yoshga bog‘liq bo‘lgan keksa pasiyentlarga nisbatan ham taalluqli.
Dozani KK qiymatiga qarab korreksiya qilish lozim.
Erkaklar uchun KK ni zardob kreatinin konsentrasiyasidan (Kzardob) kelib chiqqan holda quyidagi formula bo‘yicha hisoblash mumkin:
Ayollar uchun KK ni olingan qiymatni 0,85 koeffisiyentga ko‘paytirish orqali hisoblash mumkin.
Kreatinin klirensi ko‘rsatkichiga qarab dozalash rejimi
| Buyrak yetishmovchiligi darajasi | KK (ml/min) | Doza |
| Norma | >80 | Odatdagi doza 2-4 qabulga bo‘lib |
| Yengil | 50-79 | Odatdagi dozaning 2/3 qismi 2-3 qabulga bo‘lib |
| O‘rtacha | 30-49 | Odatdagi dozaning 1/3 qismi 2 qabulga bo‘lib |
| Og‘ir | <30 | Odatdagi dozaning 1/6 qismi, bir marta |
| Ohirgi bosqich | ‑ | Qo‘llash mumkin emas |
Jigar funksiyasi buzilgan pasiyentlar
Jigar funksiyasi buzilgan pasiyentlarda dozani korreksiya qilish talab etilmaydi. Buyrak va jigar funksiyalari buzilgan pasiyentlarda dozalash sxema bo‘yicha amalga oshiriladi (“Buyrak funksiyasi buzilgan pasiyentlar” bo‘limiga qarang).
Bolalar
Pirasetam 18 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llash mumkin emas (“Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar” bo‘limiga qarang).
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- ta’sir etuvchi moddaga, pirrolidon hosilalariga yoki “Tarkibi” bo‘limida sanab o‘tilgan yordamchi moddalardan har qanday biriga o‘ta yuqori sezuvchanlik;
- preparat buyurilgan vaqtda psixomotor qo‘zg‘alish;
- Gentington xoreyasi;
- bosh miya qon aylanishining o‘tkir buzilishi (gemorragik insult);
- surunkali buyrak yetishmovchiligining terminal bosqichi (kreatinin klirensi 20 ml/min dan kam bo‘lganda);
- homiladorlik va laktasiya davri (“Maxsus ko‘rsatmalar” bo‘limiga qarang);
- 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar.
Nojo‘ya ta’sirlar
Nojo‘ya reaksiyalar tizim-a’zo tasnifi va uchrash tez-tezligiga muvofiq keltirilgan: juda tez-tez (≥1/10), tez-tez (≥1/100, lekin ˂1/10), tez-tez emas (≥1/1 000, lekin ˂1/100), kam hollarda (≥1/10 000, lekin ˂1/1 000), juda kam hollarda (˂1/10 000), tez-tezligi noma’lum (mavjud ma’lumotlar asosida baholash imkoni yo‘q).
Pirasetam preparatini qo‘llash bilan bog‘liq nojo‘ya reaksiyalar jadvali
Juda tez-tez (≥1/10) | Tez-tez (≥1/100, lekin ˂1/10) | Tez-tez emas (≥1/1 000, lekin ˂1/100) | Kam hollarda (≥1/10 000, lekin ˂1/1 000) | Juda kam hollarda (˂1/10 000) | Tez-tezligi noma’lum |
|---|---|---|---|---|---|
QON VA LIMFATIK TIZIM TOMONIDAN | |||||
Gemorragik buzilishlar | |||||
IMMUN TIZIMI TOMONIDAN | |||||
Anafilaktoid reaksiyalar, o‘ta yuqori sezuvchanlik | |||||
METABOLIZM VA OZIQLANISh BUZILIShLARI | |||||
Tana vaznining oshishi | |||||
RUHIY BUZILIShLAR | |||||
Asabiylik | Depressiya | Gallyusinasiyalar, ongning chalkashishi, xavotir, ajitasiya | |||
NERV TIZIMI TOMONIDAN BUZILIShLAR | |||||
Giperaktivlik | Uyquchanlik | Bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i, ataksiya, muvozanat buzilishi, tutqanoq kechishining zo‘rayishi, uyqusizlik, sarosima, qo‘zg‘alish, titroq | |||
EShITISh A’ZOSI VA LABIRINT TOMONIDAN BUZILIShLAR | |||||
Vertigo | |||||
QON TOMIRLAR TOMONIDAN BUZILIShLAR | |||||
Tromboflebit, arterial gipertenziya | |||||
ME’DA-IChAK BUZILIShLARI | |||||
Qorinda og‘riq, qorinning yuqori qismida og‘riq, diareya, qusish, ko‘ngil aynishi | |||||
TERI VA TERI OSTI TO‘QIMALARI TOMONIDAN BUZILIShLAR | |||||
Angionevrotik shish, dermatit, qichishish, eshakemi | |||||
REPRODUKTIV TIZIM TOMONIDAN BUZILIShLAR | |||||
Jinsiy maylning kuchayishi | |||||
UMUMIY BUZILIShLAR VA YuBORISh JOYIDAGI REAKSIYaLAR | |||||
Asteniya | Yuborish joyida og‘riq, isitma |
Maxsus ko‘rsatmalar
Trombositlar agregasiyasiga ta’siri
Antiagregant ta’siri tufayli (“Farmakologik xususiyatlari” bo‘limiga qarang), pirasetamni og‘ir gemorragik buzilishlari, gemostaz buzilishlari bo‘lgan pasiyentlarga, jarrohlik aralashuvlari (shu jumladan stomatologik), qon ketish rivojlanishi xavf omillari mavjud bo‘lganda (masalan, me’da va o‘n ikki barmoq ichak yara kasalligida), ilgari gemorragik insult yoki bosh miya ichiga qon quyilishini boshdan kechadigan, antikoagulyantlar yoki antiagregantlar, shu jumladan asetilsalisil kislotasining past dozalarini qabul qilayotgan pasiyentlarga ehtiyotkorlik bilan buyurish lozim.
Buyrak yetishmovchiligi
Preparatni buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarga buyurishda ehtiyotkorlikka rioya qilish lozim. Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlar uchun dozalash tartibi “Qo‘llash usuli va dozalari” bo‘limida ko‘rsatilgan.
Keksa yoshdagi pasiyentlar
Pirasetam keksa yoshdagi pasiyentlarga buyurilganda kreatinin klirensini muntazam nazorat qilish zarur, chunki dozani tuzatish kiritish talab etilishi mumkin (“Qo‘llash usuli va dozalari” bo‘limiga qarang).
Terapiyani bekor qilish
Kortikal miokloniyani davolashda davolashni keskin to‘xtatish tavsiya etilmaydi, chunki bu xurujlarning qayta boshlanishiga olib kelishi mumkin. Preparat dozasini bosqichma-bosqich kamaytirish zarur (“Qo‘llash usuli va dozalari” bo‘limiga qarang).
Yordamchi moddalar haqida ma’lumot
Giponatriyli parhezda bo‘lgan pasiyentlarni davolashda ushbu preparatning 1 ml da 1 mmol (23 mg) dan kam natriy saqlashini, ya’ni mohiyatan natriy saqlamasligini hisobga olish tavsiya etiladi.
Gemodializ apparatlarining filtrlovchi membranalari orqali o‘tadi.
Homiladorlik va emizish davrida qo‘llanilishi
Homiladorlik vaqtida preparatni qo‘llash bo‘yicha nazorat qilinadigan tadqiqotlar o‘tkazilmagan.
Pirasetamni homiladorlik davrida buyurish tavsiya etilmaydi.
Pirasetam yo‘ldosh orqali o‘tadi, ko‘krak suti bilan ajralib chiqadi. Yangi tug‘ilgan hayvonlar qonida pirasetam konsentrasiyasi ona qonidagi konsentrasiyasining 70–90% erishadi.
Laktasiya davrida qo‘llash zarurati tug‘ilganda, emizishni to‘xtatish lozim.
Bolalar
Pirasetam 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar va o‘smirlarda qo‘llash mumkin emas (“Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar” bo‘limiga qarang).
Avtomobilni va murakkab mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri
Ehtimoliy nojo‘ya ta’sirlarni hisobga olgan holda, pasiyent avtomobil boshqarishda va mexanizmlar bilan ishlashda ehtiyotkorlikka rioya qilishi lozim.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Qalqonsimon bez gormonlari
Pirasetam qalqonsimon bez gormonlari preparatlari (triyodtironin + tiroksin) bilan bir vaqtda qo‘llanilganda psixomotor qo‘zg‘alish va dezoriyentasiya rivojlanish xavfi ortadi.
Asenokumarol
Residiv venoz trombozi bo‘lgan pasiyentlarda o‘tkazilgan tadqiqot natijalariga ko‘ra, pirasetam sutkada 9,6 g dozada xalqaro normallashtirilgan nisbatni 2,5–3,5 darajasiga yetkazish uchun zarur bo‘lgan asenokumarol dozasini o‘zgartirmaydi, biroq faqat asenokumarol ta’siri bilan solishtirganda, pirasetamni sutkada 9,6 g dozada qo‘shish trombositlar agregasiyasini, β-tromboglobin ajralib chiqishini, fibrinogen va Villebrand omili konsentrasiyasini (VIII: C; VIII: vW: Ag; VIII: Vw: RCo), shuningdek qon va zardob qovushqoqligini sezilarli darajada kamaytiradi.
Sitoxrom R450
In vitro sharoitida pirasetam 142 mkg/ml, 426 mkg/ml va 1422 mkg/ml konsentrasiyalarda sitoxrom R450 izofermentlarini (CYP1A2, 2B6, 2C8, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 va 4A9/11) susaytirmaydi. Pirasetamning 1422 mkg/ml konsentrasiyasida CYP2A6 (21%) va 3A4/5 (11%) biroz susayishi qayd etilgan. Biroq ingibirlash konstantasining (Ki) normal qiymatlariga, ehtimol, yuqoriroq konsentrasiyada erishish mumkin. Shunday qilib, pirasetamning boshqa preparatlar bilan metabolik o‘zaro ta’siri ehtimoli kam.
Tirishishga qarshi preparatlar
Tutqanoq bo‘lgan va tutqanoqqa qarshi preparatlarning barqaror dozalarini qabul qilgan pasiyentlarda 4 hafta davomida 20 g/sutka dozada pirasetam bilan davolash tutqanoqqa qarshi preparatlarning zardobdagi maksimal va minimal konsentrasiyalarini (karbamazepin, fenitoin, fenobarbital, valproatlar) o‘zgartirmagan.
Alkogol
Alkogol bilan birga qo‘llanilishi pirasetamning zardobdagi konsentrasiyasi darajasiga ta’sir ko‘rsatmagan, 1,6 g pirasetam qo‘llanilganda qon zardobidagi etanol konsentrasiyasi o‘zgarmagan. Birga qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Homiladorlik va emizish davrida
Homiladorlik vaqtida preparatni qo‘llash bo‘yicha nazorat qilinadigan tadqiqotlar o‘tkazilmagan.
Pirasetamni homiladorlik davrida buyurish tavsiya etilmaydi.
Pirasetam yo‘ldosh orqali o‘tadi, ko‘krak suti bilan ajralib chiqadi. Yangi tug‘ilgan hayvonlar qonida pirasetam konsentrasiyasi ona qonidagi konsentrasiyasining 70–90% erishadi.
Laktasiya davrida qo‘llash zarurati tug‘ilganda, emizishni to‘xtatish lozim.
Transport boshqarishga ta’siri
Ehtimoliy nojo‘ya ta’sirlarni hisobga olgan holda, pasiyent avtomobil boshqarishda va mexanizmlar bilan ishlashda ehtiyotkorlikka rioya qilishi lozim.
Dozani oshirib yuborish
Doza oshirib yuborilgan hollarda nojo‘ya ta’sirlar ifodalanishining kuchayishi, abdominal og‘riq, qon aralash diareya paydo bo‘lishi mumkin.
Doza oshirib yuborilish simptomlari paydo bo‘lgan hollarda shifokorga murojaat qilish zarur. Davolash: simptomatik terapiya, gemodializ (samaradorligi 50–60%). Spesifik antidot mavjud emas.
Farmakodinamikasi
Ta’sir mexanizmi
Pirasetam GAMKV-turdagi reseptorlarni tanlab faollashtiradi. GAMKV-reseptorlarning faollashishi neyronda metabolik jarayonlarning kuchayishi, glyukozaning hujayraga tashilishining oshishi, neyronda RNK va oqsil biosintezining ortishi bilan kechadi.
Pirasetam markaziy nerv tizimida neyromediator jarayonlar dinamikasini normallashtiradi, bosh miya po‘stlog‘ida nerv impulsining o‘tkazilishini tezlashtiradi, fikrlash samaradorligini oshiradi, eslab qolish, o‘rganish, diqqat va xotira kabi kognitiv (bilish) jarayonlarni yaxshilaydi, o‘tkazilgan ishemik hujumdan keyin motor va nutq funksiyalarining tiklanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi (elektroensefalogrammada α- va β-diapazonlarda bioelektrik faollikning kuchayishi va δ-diapazonda kamayishi). Bosh miya to‘qimalarida mikrosirkulyasiyani yaxshilaydi.
Pirasetam eritrositlarning kislorodga bo‘lgan moyilligini kamaytirish hisobiga to‘qimalarga kislorod tashilishida ko‘maklashadi, bosh miya hujayralarining gipoksiyaga chidamliligini oshiradi (eritrositlarda adenozin tashilishining buzilishi hisobiga). Shu bilan bir vaqtda pirasetam gematoensefalik to‘siq orqali glyukoza tashilishini rag‘batlantiradi, glyukoza metabolizmini energetik jihatdan qulayroq bo‘lgan aerob yo‘nalishga siljitadi.
Farmakokinetikasi
Adsorbsiya
Dori preparatining biokiraolishligi taxminan 100% tashkil etadi.
Taqsimlanishi
Pirasetam qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanmaydi. Pirasetam gematoensefalik va yo‘ldosh to‘siqlardan, shuningdek gemodializ membranalaridan o‘tadi. Hayvonlarda o‘tkazilgan tadqiqotlarda pirasetam bosh miya po‘stlog‘i to‘qimalarida, asosan peshona, tepa va ensa bo‘laklarida, miyachada va bazal yadrolarda tanlab to‘planishi aniqlangan.
Biotransformasiyasi
Pirasetam metabolizmga uchramaydi.
Eliminasiyasi
Pirasetam o‘zgarmagan holda buyraklar orqali glomerulyar filtrasiya yo‘li bilan chiqariladi. Buyraklar orqali chiqarilishi 30 soat davomida deyarli to‘liq (> 95%) amalga oshadi. Sog‘lom sub’ektlarda pirasetamning umumiy klirensi 80–90 ml/min ni tashkil etadi.
Qon plazmasidan yarim chiqarilish davri 4-5 soatni tashkil etadi. Orqa miya suyuqligidan yarim chiqarilish davri 6–8 soatni tashkil etadi. Buyrak yetishmovchiligida yarim chiqarilish davri uzayadi.
Klinikadan oldingi xavfsizlik ma’lumotlari
Tadqiqotlar davomida ushbu dori preparatining ta’sir etuvchi moddasi pirrolidon guruhi hosilasi sifatida toksik bo‘lmagan moddalarga mansubligi ishonchli ravishda aniqlangan, kanserogen xususiyatlarga ega emas, mutagen, teratogen va embriotoksik ta’sir ko‘rsatmaydi va inson uchun qandaydir genotoksik xavf tug‘dirmaydi.
Takroriy yuborilganda va hayvonlar va odamlarda uzoq muddat qo‘llanilganda pirasetam moddalar almashinuviga (xolesterin va glyukoza darajasi, jigar fermentlari faolligi) va organizmning hayotiy muhim tizimlari faoliyatiga ta’sir ko‘rsatmagan.