Ketonal (ketoprofen) — steroid bo‘lmagan yallig‘lanishga qarshi dori (NYQD). Og‘riqni qoldiradi, yallig‘lanishni kamaytiradi va isitmani tushiradi. Sham orqa chiqaruv teshigiga (to‘g‘ri ichakka) qo‘yiladi.
Og‘riq
Jarohatdan keyingi va operatsiyadan keyingi og‘riq, og‘riqli hayz, o‘smasi bor bemorlarda suyak metastazlaridan og‘riq.
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, 100 mg li rektal sham uchun. Faqat to‘g‘ri ichakka qo‘yiladi.
Kim uchunBir martadaNecha martaSutkasiga ko‘pi bilan
Kattalar va o‘smirlar15 yoshdan katta
Bir martada:1 sham (100 mg)
Necha marta:kuniga 1 yoki 2 marta
Sutkasiga ko‘pi bilan:200 mg ketoprofen (2 sham)
Sutkasiga 200 mg dan boshlashdan oldin foyda va xavf yaxshilab baholanadi.
Jigar yoki buyrak faoliyati buzilganlar
Bir martada:boshlang‘ich doza kamaytiriladi
Necha marta:eng kichik samarali doza
Sutkasiga ko‘pi bilan:—
Og‘ir buzilishda mumkin emas.
Keksalar
Bir martada:eng kichik doza
Necha marta:shifokor belgilaydi
Sutkasiga ko‘pi bilan:—
Davolash boshidan 4 hafta davomida oshqozon-ichakdan qon ketish belgilari kuzatiladi.
Bolalar15 yoshgacha
Mumkin emas
Mumkin emas.
Ketonal shamini ichiladigan Ketonal bilan birga ishlatish mumkin, masalan: ertalab va kunduzi 1 kapsula (50 mg), kechqurun 1 sham (100 mg); yoki ertalab Ketonal Forte 1 tabletka (100 mg), kechqurun 1 sham (100 mg).
Qo‘yish usuli: shamni o‘ramdan chiqarib, suv bilan namlang. Kerak bo‘lsa, avval ichakni bo‘shating. Yonboshlab yotib, tizzalarni ko‘krakka torting va shamni o‘tkir uchi bilan orqa chiqaruv teshigiga iloji boricha chuqur kiriting. Oyoqlarni tushirib, bir necha daqiqa qimirlamay yoting. Qo‘lingizni yuving.
Dozani o‘tkazib yuborsangiz, odatdagidek davom eting; ikki baravar doza qo‘llamang.
Nojo‘ya ta’sirlarni kamaytirish uchun eng kichik samarali dozani eng qisqa muddat qo‘llang. Katta operatsiyadan oldin Ketonal to‘xtatiladi.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin emas
Oxirgi 3 oyda mumkin emas — homila buyragi va yuragiga zarar, tug‘ruqda qon ketish va tug‘ruq cho‘zilishi mumkin. Birinchi 6 oyda faqat zarur bo‘lsa, shifokor buyrug‘i bilan, eng kichik dozada va eng qisqa muddat. 20-haftadan boshlab bir necha kun qo‘llansa, homila buyragi zararlanishi (homila suvi kamayishi) yoki arterial yo‘lning torayishi mumkin.
Emizish davri Ehtiyotkorlik bilan
Ehtiyot chorasi sifatida qo‘llashdan saqlaning; qo‘llasangiz, emizish tavsiya etilmaydi.
Bolalar Mumkin emas
15 yoshgacha mumkin emas.
Astma va allergiya Mumkin emas
Bronxial astma va tumovda, shuningdek aspirin yoki boshqa NYQD dan allergiya bo‘lganlarda mumkin emas — og‘ir (kamdan-kam o‘lim bilan) anafilaktik reaksiyalar tasvirlangan.
Yurak va qon tomir Ehtiyotkorlik bilan
Og‘ir yurak yetishmovchiligida mumkin emas. Yuqori qon bosimi, yurak ishemik kasalligi, periferik arteriya yoki miya qon tomir kasalliklarida faqat shifokor baholagandan keyin. Suyuqlik ushlanishi va shish bo‘lishi mumkin; uzoq va katta dozada infarkt yoki insult xavfi oshishi mumkin.
Buyrak va jigar Ehtiyotkorlik bilan
Og‘ir buyrak yoki jigar yetishmovchiligida mumkin emas. Yengilroq buzilishda doza kamaytiriladi, faoliyati nazorat qilinadi. Qonda kaliy oshishi mumkin, ayniqsa qandli diabet va buyrak yetishmovchiligida. Yurak yetishmovchiligi, jigar sirrozi, nefrotik sindrom, diuretik qabul qiluvchilar va surunkali buyrak yetishmovchiligida (ayniqsa keksalarda) davolash boshida buyrak faoliyati sinchkovlik bilan nazorat qilinadi. Jigar testlari o‘zgargan yoki jigar kasalligi bo‘lganlarda transaminazalar vaqti-vaqti bilan tekshiriladi.
Keksalar Ehtiyotkorlik bilan
Nojo‘ya ta’sirlar, ayniqsa oshqozon-ichakdan qon ketish va teshilish ko‘proq va xavfliroq.
Haydovchilar Ehtiyotkorlik bilan
Bosh aylanishi, uyquchanlik, sustlik, ko‘rish xiralashishi yoki tirishish bo‘lsa, mashina haydamang va mexanizmlar bilan ishlamang.
Alkogol Ehtiyotkorlik bilan
Alkogolga qaram bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyuriladi.
Infeksiya va boshqa holatlar Ehtiyotkorlik bilan
Isitma va og‘riqni yashirib, infeksiya davosini kechiktirishi mumkin (masalan, suvchechakdagi teri infeksiyalari). Infeksiya belgilari saqlansa yoki kuchaysa — darhol shifokorga. Qon ivishi buzilishi, gemofiliya, fon Villebrand kasalligi, kuchli trombotsitopeniyada ehtiyotkorlik bilan. Homilador bo‘lish qobiliyatini pasaytirishi mumkin. Uzoq davolashda qonning shaklli elementlari nazorat qilinadi. Boshqa NYQD (jumladan COX-2 ingibitorlari) bilan birga qo‘llashdan saqlanish kerak.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Ketoprofen yoki yordamchi moddalarga yuqori sezuvchanlik
Ilgari ketoprofen, boshqa NYQD yoki salitsilatlar (aspirin) dan keyin tumov, bronxospazm, astma, eshakemi yoki boshqa allergik reaksiya
Og‘ir yurak yetishmovchiligi
Aortokoronar shuntlash operatsiyasi atrofidagi og‘riqni davolash
Ilgari surunkali hazm buzilishi (dispepsiya)
O‘tkir oshqozon yarasi; ilgari oshqozon-ichakdan qon ketish, yara yoki teshilish
Oshqozon-ichak, miya yoki boshqa o‘tkir qon ketishi; qon ketishga moyillik
Og‘ir buyrak yoki jigar faoliyati buzilishi
Bronxial astma va tumov (rinit)
Proktit va to‘g‘ri ichak shilliq qavatining boshqa yallig‘lanishlari
Yaqinda to‘g‘ri ichak yoki orqa chiqaruv teshigidan qon ketgan bo‘lsa
Homiladorlikning oxirgi uch oyligi
15 yoshgacha bolalar
Tarkibi
100 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, uyquchanlikich qotishi, ich ketishi, qorin dam bo‘lishi, gastrittoshma, qichishishshish
Kamdan-kam10 000 kishidan 1 tadan 1000 tagacha
qon yo‘qotishdan kamqonlikuvishish, ko‘rish xiralashishi, quloqda shang‘illashbronxial astmastomatit, oshqozon yarasigepatit, jigar fermentlari va bilirubin oshishivazn ortishi
Chastotasi noma’lumaniq chastota baholanmagan
agranulotsitoz, trombotsitopeniya, suyak ko‘migi yetishmovchiligi, gemolitik kamqonlik, leykopeniyaanafilaktik reaksiyalar, jumladan shokqonda natriy kamayishi, kaliy oshishichalkashlik, kayfiyat o‘zgaruvchanligiaseptik meningit, tirishishlar, ta’m buzilishi, vestibulyar bosh aylanishiyurak yetishmovchiligi, qon bosimi oshishi, tomir kengayishi, vaskulitbronxospazm, tumovkolit va Kron kasalligi zo‘rayishi, oshqozon-ichakdan qon ketish va teshilish, pankreatitquyoshga sezuvchanlik, soch to‘kilishi, eshakemi, angionevrotik shish, pufakchali reaksiyalar (Stivens-Jonson sindromi, toksik epidermal nekroliz), o‘tkir generalizatsiyalangan ekzantematoz pustulyozo‘tkir buyrak yetishmovchiligi, tubulointerstitsial nefrit, nefritik sindromcharchoq
Rasmiy yo‘riqnomada alohida aytilgan holatlar: og‘ir nojo‘ya ta’sir paydo bo‘lsa — davolash to‘xtatiladi; oshqozon-ichakdan qon ketish yoki yara paydo bo‘lsa — dori to‘xtatiladi; teri toshmasi, shilliq qavatlarda o‘zgarish yoki o‘ta yuqori sezuvchanlikning boshqa belgisi paydo bo‘lishi bilanoq — to‘xtatiladi; ko‘rish buzilishi (masalan, ko‘rish xiralashishi) — davolash to‘xtatiladi.
Boshqa dorilar bilan birga
Boshqa NYQD (jumladan selektiv COX-2 ingibitorlari) va katta dozadagi salitsilatlar Birga ichilmaydi
Oshqozon-ichak yarasi va qon ketish xavfi oshadi — birga tavsiya etilmaydi.
Ketoprofen chiqarilishini ancha kamaytirishi mumkin.
Siklosporin, takrolimus Ehtiyotkorlik
Buyrakka zaharli ta’sir qo‘shiladi, ayniqsa keksalarda.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
2,5 g gacha dozada ketoprofen qo‘llanilgan holatlar tasvirlangan. Ko‘pincha belgilar yengil: sustlik, uyquchanlik, ko‘ngil aynishi, qusish, to‘sh osti og‘rig‘i. Maxsus antidot yo‘q: oshqozon yuviladi, suvsizlanish va kislotalilik tuzatiladi; buyrak yetishmovchiligida gemodializ samarali bo‘lishi mumkin.
KefentekBoshqa shakl · 30mg · Janubiy KoreyaRetseptsiz
Kerofen DBoshqa shakl · Janubiy KoreyaRetseptsiz
Ketanalin ZNFGel · 2,5 % · O‘zbekistonRetseptsiz
KetofleksGel · 5 % · BolgariyaRetseptsiz
Ko‘p beriladigan savollar
Ketonal shamini kuniga nechta qo‘yish mumkin?
Kattalar va 15 yoshdan katta o‘smirlarga 1 shamdan kuniga 1 yoki 2 marta. Sutkasiga ko‘pi bilan 200 mg ketoprofen (2 sham).
Ketonal shami qanday qo‘yiladi?
Shamni suv bilan namlab, yonboshlab yotgan holda o‘tkir uchi bilan orqa chiqaruv teshigiga chuqur kiriting va bir necha daqiqa qimirlamay yoting. Kerak bo‘lsa, avval ichakni bo‘shating.
Ketonal shamini tabletka yoki kapsula bilan birga ishlatsa bo‘ladimi?
Ha, masalan: ertalab va kunduzi Ketonal 1 kapsula (50 mg), kechqurun 1 sham (100 mg). Sutkalik doza 200 mg dan oshmasligi kerak.
Homiladorlikda Ketonal shami mumkinmi?
Oxirgi 3 oyda mumkin emas. Birinchi 6 oyda faqat zarur bo‘lsa va shifokor buyursa.
Og‘riqli hayzda Ketonal shami yordam beradimi?
Ha, og‘riqli hayz yo‘riqnomada qo‘llash ko‘rsatmasi sifatida berilgan.
Kimga Ketonal shami mumkin emas?
Astma va tumov, NYQD ga allergiya, oshqozon yarasi, og‘ir yurak, jigar yoki buyrak yetishmovchiligi, proktit va to‘g‘ri ichakdan yaqinda qon ketgan bo‘lsa, homiladorlikning oxirgi uch oyligida va 15 yoshgacha bolalarga.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
Oq rangli, gomogen va silliq suppozitoriylar.
Qo‘llanilishi
Ketonal® yallig‘lanishga qarshi, og‘riqni qoldiruvchi va isitmani tushiruvchi ta’sirga ega nosteroid revmatizmga qarshi preparat bo‘lib hisoblanadi. U bir qator og‘riq sindromlarida og‘riqni yengillashtirish uchun va yallig‘lanish, degenerativ va metabolik revmatik kasalliklarni davolash uchun qo‘llanadi. Qo‘llanilishi Og‘riq: - posttravmatik; - operasiyadan keyingi; - og‘riqli hayz ko‘rishlar; - o‘smalari bo‘lgan pasiyentlarda suyak metastazlari oqibatidagi og‘riq. Revmatik kasalliklar: - revmatoid artrit; - seronegativ spondiloartrit (ankilozlovchi spondilit, psoriatik artrit, reaktiv artrit); - podagra, soxta podagra; - osteoartrit; - bo‘g‘imdan tashqari revmatizm (tendinit, bursit, yelka bo‘g‘imi kapsuliti) da qo‘llanadi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Faqat rektal qo‘llash uchun buyuriladi. Kattalar va 15 yoshdan oshgan o‘smirlar uchun dozasi Ketonal® bir suppozitoriysi kuniga bir yoki ikki marta to‘g‘ri ichakka yuboriladi. Ketoprofenning maksimal sutkalik dozasi 200 mg (2 suppozitoriy) ni tashkil qiladi. Ketonal® suppozitoriylari bilan Ketonalning® ichga qabul qilish uchun shakllari bilan bir qo‘llash mumkin, masalan: Ertalab va kunduzi Ketonal® bir kapsulasi (50 mg) va kechqurun Ketonal® bir suppozitoriysi (100 mg) yoki Ertalab Ketonal® Forte bir tabletkasi (100 mg) va kechqurun Ketonal® bir suppozitoriysi (100 mg). Agar preparatni simptomlarni bartaraf etish uchun qisqa muddat ichida eng past samarali dozada qabul qilinsa, noxush reaksiyalarni minimumga yetkazish mumkin. Sutkada 200 mg dozada ketoprofen bilan davolashni boshlashdan oldin foyda va kuzatilishi mumkin bo‘lgan xavflarni sinchkovlik bilan solishtirish kerak. Jigar va (yoki) buyrak funksiyasini buzilishlari bo‘lgan pasiyentlar Jigar va (yoki) buyrak funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda boshlang‘ich dozani pasaytirish tavsiya etiladi; samarani bir maromda ushlab turuvchi doza minimal samarali bo‘lishi kerak. Jigar va (yoki) buyrak funksiyasini og‘ir darajada buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda preparatni qo‘llash mumkin emas («Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar» ga qarang). Keksa pasiyentlar Keksa odamlarda noxush samaralar ko‘pincha og‘ir oqibatlarga olib kelishi mumkin. Agar NYaQP larni qabul qilish zarur bo‘lsa, eng past doza buyuriladi va NYaQP lar bilan davolash boshlangandan keyin 4 xafta davomida pasiyentni me’da-ichakdan qon ketishiga nisbatan kuzatiladi. Qo‘llash usuli Suppozitoriyni o‘ramdan chiqaring, uni suv bilan namlang va ehtiyotkorlik bilan orqa teshik (to‘g‘ri ichak) ga yuboring. Zarurati bo‘lganida, suppozitoriyni yuborishdan oldin ichakni bo‘shating. Yonboshga yoting, tizzalarni ko‘krak tomonga torting va suppozitoriyni uchlik tomoni bilan orqa teshikka yuboring. Suppozitoriyni iloji boricha ichkariroq yuboring. Suppozitoriy erishi va dori vositasi so‘rilishi uchun oyoqlarni tushiring, bir necha minut harakatlanmang. Qo‘llarni yuving. Agar doza o‘tkazib yuborilgan bo‘lsa, preparatni odatdagidek qo‘llashni davom ettiring. O‘tkazib yuborilgan dozani o‘rnini to‘ldirish uchun dozani ikki marta qabul qilmang.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- ketoprofenga yoki preparatning har qanday yordamchi moddasiga o‘ta yuqori sezuvchanlik; - anamnezida ketoprofen yoki nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar (NYaQP) yoki salisilatlar (masalan, asetilsalisil kislotasi) kabi shunga o‘xshash ta’sir etuvchi moddalar qo‘llanilganidan keyin rinit, bronxospazm, bronxial astma, eshakemi yoki allergik turdagi reaksiyalar kabi o‘ta yuqori sezuvchanlik reaksiyalari; bunday pasiyentlarda og‘ir (kam hollarda o‘lim bilan yakunlanuvchi) anafilaktik reaksiyalar ta’riflangan (“Nojo‘ya ta’sirlari” ga qarang); - og‘ir yurak yetishmovchiligi; - aortokoronar shuntlash (AKSh) operasiyasi bajarilgandan keyin operasiyadan keyingi davrda og‘riqni davolash; - anamnezida surunkali dispepsiya; - o‘tkir bosqichdagi peptik yara, shuningdek anamnezida me’da-ichakdan qon ketishi, yara paydo bo‘lishi yoki perforasiya; - me’da-ichakdan, serebrovaskulyar yoki boshqa o‘tkir qon ketishlar; - qon ketishiga moyillik; - buyrak funksiyasini og‘ir darajada buzilishi; - jigar funksiyasini og‘ir darajada buzilishi; - bronxial astma va rinit; - proktit yoki to‘g‘ri ichak shilliq qavatining boshqa yallig‘lanishi; - anamnezida yaqinda kuzatilgan rektal yoki anal qon ketishlar; - homiladorlikning so‘ngi uch oyligi (“Homiladorlik va emizish davri”ga qarang); - 15 yoshdan kichik bolalarda qo‘llash mumkin emas.
Nojo‘ya ta’sirlar
Noselektiv NYaQP lar bilan davolash oqibatidagi shish, yuqori arterial bosim va yurak yetishmovchiligi haqida xabar berilgan. Og‘ir noxush reaksiyalar yuzaga kelganida davolash to‘xtatilishi kerak. Noxush reaksiyalarning a’zolar va tizimlar va uchrash tez-tezligi bo‘yicha tasnifi: juda tez-tez (≥1/10), tez-tez (≥1/100, <1/10), tez-tez emas (≥1/1000, <1/100), kam hollarda (≥1/10000, <1/1000), juda kam hollarda ( <1/10000), shu jumladan alohida xabarlar; tez-tezligi noma’lum (mavjud ma’lumotlar asosida tez-tezligini aniqlab bo‘lmaydi). Qon va limfatik tizim tomonidan buzilishlar Kam hollarda: postgemorragik anemiya; Tez-tezligi noma’lum: agranulositoz, trombositopeniya, suyak ko‘migi yetishmovchiligi, gemolitik anemiya, leykopeniya. Immun tizimi tomonidan buzilishlar Tez-tezligi noma’lum: anafilaktik reaksiyalar (shu jumladan, shok). Moddalar almashinuvi va oziqlanish tomonidan buzilishlar Tez-tezligi noma’lum: gipernatriyemiya, giperkaliyemiya («Maxsus ko‘rsatmalar» ga qarang). Ruhiyatni buzilishi Tez-tezligi noma’lum: ongni chalkashishi, kayfiyatni o‘zgaruvchanligi. Nerv tizimi tomonidan buzilishlar Tez-tez emas: bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, uyquchanlik; Kam hollarda: paresteziya; Tez-tezligi noma’lum: aseptik meningit, tirishishlar, disgevziya, vestibulyar bosh aylanishi. Ko‘rish a’zosi tomonidan buzilishlar Kam hollarda: ko‘rishni noaniqligi («Maxsus ko‘rsatmalar» ga qarang). Eshitish a’zosi tomonidan buzilishlar va labirint buzilishlari Kam hollarda: quloqlarni jaranglashi. Yurak tomonidan buzilishlar Tez-tezligi noma’lum: yurak yetishmovchiligi. Qon-tomirlar tomonidan buzilishlar Tez-tezligi noma’lum: arterial gipertenziya, vazodilatasiya, vaskulit (shu jumladan leykositoklastik vaskulit). Nafas tizimi, ko‘krak qafasi va ko‘ks oralig‘i a’zolari tomonidan buzilishlar Kam hollarda: bronxial astma; Tez-tezligi noma’lum: bronxospazm (ayniqsa asetilsalisil kislotasi yoki boshqa NYaQP larga o‘ta yuqori sezuvchanligi ma’lum pasiyentlarda), rinit. Me’da-ichak yo‘llari tomonidan buzilishlar Tez-tez: dispepsiya, ko‘ngil aynishi, qorinda og‘riq, qusish; Tez-tez emas: qabziyat, diareya, meteorizm, gastrit; Kam hollarda: stomatit, peptik yara; Tez-tezligi noma’lum: yarali kolit va Kron kasalligini zo‘rayishi, me’da-ichak yo‘llaridan qon ketishi va perforasiya, pankreatit. Jigar va o‘t chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar Kam hollarda: gepatit, transaminazalar darajasini oshishi, jigar tomonidan buzilishlar oqibatida zardobda bilirubin darajasini oshishi. Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlar Tez-tez emas: toshma, qichishish Tez-tezligi noma’lum: fotosensibilizasiya reaksiyalari, alopesiya, eshakemi, angionevrotik shish, bullyoz reaksiyalar, shu jumladan Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz va o‘tkir tarqalgan ekzantematoz pustulyoz. Buyrak va siydik chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar Tez-tezligi noma’lum: o‘tkir buyrak yetishmovchiligi, tubulointerstisial nefrit, nefritik sindrom, buyrak funksional holatini buzilishlari. Umumiy buzilishlar va yuborish joyidagi buzilishlar Tez-tez emas: shish; Tez-tezligi noma’lum: toliqish. Laborator va instrumental ma’lumotlar Kam hollarda: tana vaznini oshishi. Bir qator NYaQP larni qo‘llaganda (ayniqsa yuqori dozada va uzoq vaqt davomida) arterial tromboz (masalan, miokard infarkti yoki insult) ning yuqori xavfi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin («Maxsus ko‘rsatmalar» ga qarang).
Maxsus ko‘rsatmalar
Preparatni NYaQP, shu jumladan siklooksigenaza-2 ning selektiv ingibitorlari bilan bir vaqtda qo‘llashdan saqlanish kerak. Me’da-ichak yo‘llari tomonidan reaksiyalar O‘lim bilan yakunlanishi mumkin bo‘lgan me’da-ichakdan qon ketishi, yara paydo bo‘lishi yoki perforasiya barcha NYaQP uchun ta’riflangan va davolashning istalgan vaqtida darakchi simptomlar yoki anamnezida me’da-ichak yo‘llarining og‘ir kasalliklarini mavjudligida yoki yo‘qligida rivojlanishi mumkin. Keksa odamlarda NYaQP larga noxush reaksiyalar, ayniqsa o‘limga olib kelishi mumkin bo‘lgan me’da-ichakdan qon ketishi va perforasiya ko‘proq kuzatiladi («Qo‘llash usuli va dozalari» ga qarang). Ketonalni®, ayniqsa yuqori dozalarda qabul qilish og‘ir me’da-ichak toksikligi xavfini oshishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin («Qo‘llash usuli va dozalari» va «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar» ga ham qarang). Anamnezida me’da-ichak yarasi bo‘lgan, ayniqsa qon ketishi yoki perforasiya bilan asoratlangan pasiyentlarda («Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar» ga qarang), shuningdek keksa yoshdagi shaxslarda NYaQP dozasi oshirilganda me’da-ichak qon ketishi, yara paydo bo‘lishi yoki perforasiya xavfi oshadi. Bu pasiyentlarni davolashni, iloji boricha mumkin bo‘lgan eng past dozadan boshlash kerak. Bu pasiyentlar uchun, shuningdek asetilsalisil kislotasining past dozalarini yoki me’da-ichakdan qon ketishi xavfini oshiruvchi boshqa preparatlarni («Dorilarning o‘zaro ta’siri» ga qarang) qabul qilayotgan pasiyentlarga himoya dori vositalari (masalan, mizoprostol yoki proton pompasi blokatorlari) bilan majmuaviy davolashni buyurishni ko‘rib chiqish kerak. Anamnezida me’da-ichak toksikligining ko‘rinishlari bo‘lgan pasiyentlar, ayniqsa keksa odamlar me’da-ichak yo‘llari tomonidan har qanday o‘zgacha simptomlar (ayniqsa me’da-ichakdan qon ketishi) haqida, ayniqsa davolashni boshida xabar berishlari kerak. Me’da-ichak yarasi paydo bo‘lishi yoki qon ketishi xavfini oshirishi mumkin bo‘lgan preparatlar, masalan peroral kortikosteroidlar, antikoagulyantlar (masalan, varfarin), serotoninni qayta qamrab olinishini selektiv ingibitorlari (SQQOSI) yoki asetilsalisil kislotasi kabi antiagregantlar yoki nikorandil bilan bir vaqtda buyurilganda alohida ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak («Dorilarning o‘zaro ta’siri» ga qarang). Agar Ketonal® bilan davolash fonida pasiyentlarda me’da-ichakdan qon ketishi yoki yara paydo bo‘lishi kuzatilsa, preparatni qabul qilish to‘xtatilishi kerak. NYaQP larni anamnezida me’da-ichak yo‘llari kasalliklari (yarali kolit, Kron kasalligi) bo‘lgan pasiyentlarga ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak, chunki ushbu kasalliklarni zo‘rayishi kuzatilishi mumkin («Nojo‘ya ta’sirlari» ga qarang). Yurak-qon tomir va serebrovaskulyar samaralar Anamnezida arterial gipertenziya va (yoki) kuchsiz yoki o‘rtacha og‘irlik darajasidagi dimlangan yurak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda tegishli kuzatuv va maslahat berish talab etiladi, chunki NYaQP qo‘llanganda suyuqlikni tutilishi yoki shishlar to‘g‘risida xabar berilgan. Ba’zi NYaQP larni qo‘llash (ayniqsa yuqori dozalarda va uzoq muddat davomida davolanishda) arterial trombozni (masalan, miokard infarkti yoki insult) yuqori xavfi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Ketonal® uchun bunday xavfni inkor etish uchun yetarli ma’lumotlar yo‘q. Aortokoronar shuntlashda perioperasion og‘riqni davolash uchun noaspirin NYaQP qabul qilgan pasiyentlarda arterial trombozlarni rivojlanishi xavfini oshishi haqida xabar berilgan. Nazorat qilib bo‘lmaydigan arterial gipertenziyasi, dimlangan yurak yetishmovchiligi, aniqlangan yurak ishemik kasalligi tashhisi bilan, periferik arteriyalarning kasalliklari va (yoki) serebrovaskulyar kasalligi bo‘lgan pasiyentlarda Ketonal® bilan davolash faqat foyda va xavf nisbatini sinchkovlik bilan baholagandan keyingina o‘tkazilishi lozim. Yurak-qon tomir kasalliklarining xavf omillari (arterial gipertenziya, giperlipidemiya, qandli diabet, chekish kabi) bo‘lgan pasiyentlarni uzoq muddat davolashdan oldin ham xuddi shunday yo‘l tutish kerak. Nafas tizimi tomonidan buzilishlar Umumiy populyasiyaga nisbatan surunkali rinit, surunkali sinusit va (yoki) burun polipozi bilan kechuvchi bronxial astmasi bo‘lgan pasiyentlarda asetilsalisil kislotasi va (yoki) nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlarni qabul qilgandan keyin allergik reaksiyalar paydo bo‘lishi ehtimoli yuqori. Ketonalni® buyurish, ayniqsa asetilsalisil kislotasi yoki NYaQP larga allergiyasi bo‘lgan pasiyentlarga buyurilganida bronxial astma yoki bronxospazm xurujini chaqirishi mumkin («Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar» ga qarang). Giperkaliyemiya Giperkaliyemiya, ayniqsa qandli diabeti, buyrak yetishmovchiligi va (yoki) giperkaliyemiya rivojlanishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan preparatlar bilan yondosh davolaganda rivojlanishi mumkin («Dorilarning o‘zaro ta’siri» ga qarang). Bunday holatlarda kaliyning darajasini nazorat qilish kerak. Buyrak funksiyasi Yurak yetishmovchiligi, jigar sirrozi va nefrotoksik sindromi bo‘lgan pasiyentlarda, shuningdek diuretiklarni qabul qilayotgan pasiyentlarda va surunkali buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda, ayniqsa keksa pasiyentlarda davolashni boshida buyrakning funksional xolatini sinchkovlik bilan nazorat qilish kerak. Bunday pasiyentlarga Ketonalni® buyurish prostaglandinlar sintezini susayishi natijasida buyrakda qon aylanishini pasayishini chaqirishi va buyrak funksiyasini buzilishiga olib kelishi mumkin. Jigar funksiyasi Jigar funksional holatining testlari ko‘rsatkichlarini normadan farq qilgan yoki anamnezida jigar kasalligi bo‘lgan pasiyentlarda, ayniqsa uzoq muddatli davolash davomida qondagi transaminazalar darajasini vaqti-vaqti bilan nazorat qilish kerak. Ketoprofenni qabul qilish bilan bog‘liq sariqlik va gepatitning kam hollari ta’riflangan. Ketonalni® alkogolga qaramligi bo‘lgan shaxslarga ehtiyotkorlik bilan buyurish lozim. Teri reaksiyalari NYaQP larni qo‘llash bilan bog‘liq eksfoliativ dermatit, Stivens-Djonson sindromi va toksik epidermal nekroliz kabi og‘ir teri reaksiyalari (ularning ba’zilari o‘lim bilan yakunlangan) juda kam ta’riflangan («Nojo‘ya ta’sirlari» ga qarang). Bu reaksiyalarning eng yuqori xavfi davolashning boshida o‘rin tutadi; ko‘pchilik xollarda reaksiyalarni yuz berishi davolashning birinchi oyida aniqlanadi. Teri toshmasi, shilliq qavatlarda shikastlanish yoki o‘ta yuqori sezuvchanlikning birinchi belgilari paydo bo‘lganida Ketonal® bekor qilinishi kerak. Boshqa samaralar Gemostazni buzilishi, gemofiliya, fon Villebrand kasalligi, og‘ir trombositopeniya va buyrak yoki jigar yetishmovchiligi bo‘lgan, shuningdek antikoagulyantlar (kumarin hosilalari va geparin, asosan quyimolekulyar geparinlar) ni qabul qilayotgan pasiyentlarda alohida ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak. Ketonal® bilan uzoq vaqt davolaganda qonning shaklli elementlarini nazorat qilish talab etiladi. Ketonal® tana haroratini oshishi kabi infeksion kasalliklarning belgilari va simptomlarini niqoblashi mumkin. Katta jarroxlik aralashuvlaridan oldin Ketonalni® bekor qilish kerak. Ko‘rishni noaniqligi kabi ko‘rishni buzilishlari paydo bo‘lganida davolashni bekor qilish kerak.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Preparatlarning tavsiya etilmaydigan majmualari Yuqori dozalarda boshqa NYaQP lar (shu jumladan siklooksigenaza-2 selektiv ingibitorlari) va salisilatlar: me’da-ichak yo‘llarida yara rivojlanishi va qon ketishlari xavfi oshadi. Antikoagulyantlar Qon ketishi xavfi oshadi: - geparin; - K vitamini antagonistlari (masalan varfarin); - trombositlar agregasiyasi ingibitorlari (masalan, tiklopidin, klopidogrel); - trombin ingibitorlari (masalan dabigatran); - Xa faktorining bevosita ingibitorlari (masalan apiksaban, rivaroksaban, edoksaban). Agar yondosh qo‘llash zarur bo‘lsa sinchkov tibbiy kuzatuv talab etiladi. Litiy: litiyni buyrak tomonidan chiqarilishini kamayishi tufayli, ba’zida toksik darajaga yetishi mumkin bo‘lgan plazmada litiy darajasini oshishi xavfi. Zarurati bo‘lganida, NYaQP lar bilan davolash vaqtida va undan keyin plazmada litiy konsentrasiyasini sinchkovlik bilan nazorat qilish va litiyning dozasini muvofiqlashtirish lozim. Xaftasiga 15 mg dan yuqori dozalarda metotreksat: metotreksatning gematotoksikligi xavfi oshadi, ayniqsa agar u yuqori dozalarda (>15 mg/xafta) qo‘llanilgan bo‘lsa, bu ehtimol metotreksatni oqsillar bilan bog‘idan siqib chiqarilishi va uning buyrak klirensini pasayishi bilan bog‘liqdir. Ehtiyotkorlikni talab etuvchi majmualar Giperkaliyemiya chaqirishi mumkin bo‘lgan dori vositalari va preparatlar sinfi (masalan kaliy tuzlari, kaliy tejovchi diuretiklar, AAF ingibitorlari va angiotenzin II reseptorlari blokatorlari, NYaQP, geparinlar (quyimolekulyar yoki fraksiyalanmagan), siklosporin, takrolimus va trimetoprim): ketoprofen bilan birga qo‘llanilganda giperkaliyemiya xavfi oshishi mumkin. Diuretiklar: diuretiklarni qabul qilayotgan pasiyentlarda, ayniqsa degidratasiyasi bo‘lgan pasiyentlarda prostaglandinlarning sintezini susayishi oqibatida buyrakda qon aylanishini kamayini tufayli, buyrak yetishmovchiligini rivojlanish xavfi mavjud. Bunday pasiyentlarda bunday preparatlarni birga qo‘llashni boshlashdan oldin suyuqlik tanqisligini adekvat o‘rnini to‘ldirish, davolashni boshida esa buyrak funksiyasini esa nazorat qilish kerak («Maxsus ko‘rsatmalar» ga qarang). Angiotenzinga aylantiruvchi ferment (AAF) ingibitorlari va angiotenzin II reseptorlari antagonistlari: buyrak funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda (masalan, degidratasiyasi bo‘lgan pasiyentlarda yoki keksa odamlarda) AAF ingibitorlari yoki angiotenzin II reseptorlari antagonistlari va siklooksigenazani susaytiruvchi preparatlarni birga qo‘llash buyrak funksiyasini qo‘shimcha yomonlashishini, shu jumladan o‘tkir buyrak yetishmovchiligini chaqirishi mumkin. Xaftasiga 15 mg dan past dozalarda metotreksat: majmuaviy davolashning birinchi xaftasida qon manzarasini bir xaftada bir marta nazorat qilish lozim. Buyrak funksiyasini biron-bir buzilishida va keksa pasiyentlarda nazorat ko‘proq amalga oshirilishi lozim. Kortikosteroidlar: me’da-ichak yo‘llarida yara paydo bo‘lishi yoki qon ketishini yuqori xavfi mavjud («Maxsus ko‘rsatmalar» ga qarang). Pentoksifillin: qon ketishini xavfi oshadi. Tez-tez klinik monitoring va qon ketish vaqtini nazorat qilish talab etiladi. Tenofovir: og‘ir darajadagi buyrak yetishmovchiligi rivojlanishi xavfi oshishi mumkin. Nikorandil: me’da-ichak yo‘llaridan yara, perforasiya va qon ketishi kabi jiddiy asoratlar xavfi oshishi mumkin («Maxsus ko‘rsatmalar» ga qarang). Yurak glikozidlari: ehtiyotkorlikka rioya qilish tavsiya etiladi, ayniqsa buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda, chunki NYaQP buyrak funksiyasini pasaytirishi va yurak glikozidlarining buyrak klirensini kamaytirishi mumkin. E’tiborga olish lozim bo‘lgan majmualar Antigipertenziv preparatlar (beta-blokatorlar, AAF ingibitorlari, diuretiklar): ketoprofen antigipertenziv preparatlarning ta’sirini pasaytiradi (vazodilatator prostaglandinlar sintezini susayishi). Trombolitiklar: qon ketishi xavfi oshadi. Serotoninni qayta qamrab olinishining selektiv ingibitorlari: me’da-ichakdan qon ketishi xavfi oshadi («Maxsus ko‘rsatmalar» ga qarang). Probenesid: probenesid bilan birga buyurilganda ketoprofenning plazmadagi klirensi sezilarli darajada pasayishi mumkin. Ma’lumot uchun qabul qilish lozim bo‘lgan majmualar Siklosporin, takrolimus: nefrotoksiklikning additiv samarasi rivojlanish xavfi mavjud, ayniqsa keksa pasiyentlarda.
Homiladorlik va emizish davrida
Prostaglandinlar sintezining susayishi homiladorlik va (yoki) embrion/homilani rivojlanishiga salbiy ta’sir qilishi mumkin. Homiladorlikning birinchi va ikkinchi uch oyligida juda zarur holatlardan tashqari, buyurish mumkin emas. Agar Ketonalni® homilador bo‘lmoqchi bo‘lgan yoki homiladorlikning birinchi yoki ikkinchi uch oyligi bo‘lgan ayol qo‘llayotgan bo‘lsa, doza iloji boricha pastroq, davolash davomiyligi esa – iloji boricha qisqa bo‘lishi kerak. Homiladorlikning uchinchi uch oyligida Ketonalni® qo‘llash mumkin emas. Emizikli onalarga Ketonalni® buyurish tavsiya etilmaydi, chunki preparatni ko‘krak sutiga o‘tishi haqida ma’lumotlar yo‘q. Ketonalni® qo‘llash fertillikni pasaytirishi mumkin, shuning uchun uni homiladorlikni rejalashtirayotgan ayollarga tavsiya etilmaydi. Homilador bo‘la olmayotgan yoki bepushtlik bo‘yicha tekshiruvdan o‘tayotgan ayollarda Ketonalni® bekor qilishni ko‘rib chiqish kerak.
Transport boshqarishga ta’siri
NYaQP bosh aylanishi, vestibulyar bosh aylanishi, uyquchanlik, lanjlik, ko‘rishni noaniqligi yoki tirishishlar chaqirishi mumkin; bunday hollarda transport vositalarini boshqarish yoki mexanizmlar bilan ishlash mumkin emas.
Dozani oshirib yuborish
Ko‘pchilik hollarda kuzatilgan simptomlar xavfsiz xarakterga ega bo‘lgan va tormozlanish, uyquchanlik, ko‘ngil aynishi, qusish va epigastriyda og‘riq bilan cheklangan. Maxsus antidoti mavjud emas. Me’dani yuvish va simptomatik va degidratasiyani bartaraf etish maqsadida tutib turuvchi davolashni o‘tkazish tavsiya etiladi. Shuningdek diurezni nazorat qilish va asidozni muvofiqlashtirish (u rivojlangan hollarda) lozim. Buyrak yetishmovchiligi rivojlanganida qonda aylanib yurgan preparatni chiqarish uchun gemodializ samarali bo‘lishi mumkin.
Farmakodinamikasi
Ketoprofen – preparatning ta’sir etuvchi moddasi – araxidon kislotasining metabolizmida prostaglandinlar sintezini kataliz qiluvchi siklooksigenaza (siklooksigenaza-1 (SOG-1) va siklooksigenaza-2 (SOG-2)) fermentini bloklab, prostaglandinlar va leykotriyenlar sintezini susaytiradi. Ketoprofen in vitro va in vivo sharoitlarda lizosomal membranalarni barqarorlashtiradi, yuqori konsentrasiyalarda in vitro sharoitda leykotriyenlar sinteziga susaytiruvchi ta’sir ko‘rsatadi va in vivo sharoitlarda antibradikinin faollikka ega. Ketoprofenning isitmani tushiruvchi ta’sir mexanizmi noma’lum. Ehtimol, ketoprofen markaziy nerv tizimida (aniqrog‘i - gipotalamusda) prostaglandinlar sintezini susaytirsa kerak. Ayrim ayollarda birlamchi dismenoreya simptomlarini, ketoprofen, ehtimol prostaglandinlarning sintezini va (yoki) samaradorligini susaytirishi hisobiga kamaytirsa kerak.
Farmakokinetikasi
100 mg ketoprofen rektal qo‘llanilganidan keyin plazmadagi cho‘qqi konsentrasiyasiga (10,4 mkg/ml) 1,05-1,22 soat ichida erishiladi. Ketoprofen mushak ichiga yuborilgandan keyin biokiraolishligi rektal qo‘llangandagiga o‘xshash bo‘ladi va kapsulani ichga qabul qilingandan keyin kuzatiladigan biokiraolishlikning 71-96% ni tashkil etadi. Ketoprofenning 99% plazma oqsillari, asosan albumin bilan bog‘lanadi. To‘qimalardagi taqsimlanish xajmi 0,1-0,2 l/kg ni tashkil etadi. Ketoprofen sinovial suyuqlikka o‘tadi. 100 mg ketoprofen buyurilganidan keyin uning plazmadagi konsentrasiyasi taxminan 3 mkg/ml ni, sinovial suyuqlikdagi konsentrasiyasi esa– 1,5 mkg/ml ni tashkil etadi. To‘qqiz soatdan keyin uning plazmadagi konsentrasiyasi taxminan 0,3 mkg/ml ni, sinovial suyuqlikdagi konsentrasiyasi esa – 0,8 mkg/ml ni tashkil etadi. Bu, ketoprofen sinovial suyuqlikka sekin o‘tishidan va shuningdek undan sekin chiqarilishidan dalolat beradi, ayni vaqtda uning plazmadagi konsentrasiyasi pasayishda davom etadi. Ketoprofenning muvozanat konsentrasiyasiga buyurilgandan keyin 24 soat o‘tgach erishiladi. Keksa pasiyentlarda muvozanat konsentrasiyasiga 8,7 soatdan keyin erishilgan va 6,3 mkg/ml ni tashkil etgan. Ketoprofen jigar mikrosomal fermentlari tomonidan jadal metabolizmga uchraydi. U glyukuron kislotasi bilan bog‘lanadi va shu ko‘rinishda organizmdan chiqariladi. Ichga qabul qilinganidan keyin uning plazmadagi klirensi minutiga 1,16 ml/kg ni tashkil etadi. Tez metabolizmi tufayli, uning biologik yarim chiqarilish davri bor yo‘g‘i ikki soatni tashkil etadi. Ketoprofenning 80% gacha qismi siydik bilan, asosan (90% ko‘proq) ketoprofen glyukuronidi ko‘rinishida va taxminan 10% axlat bilan chiqariladi. Jigar yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlar Jigar yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda ketoprofenning konsentrasiyasi deyarli ikki marta oshadi, bu yetarli darajadagi terapevtik samarani ta’minlovchi minimal sutkalik dozani buyurishni talab etadi. Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlar Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda ketoprofenning klirensi pasayadi.
Manba: Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi markazi — dori vositalari davlat reyestri, ro‘yxat raqami DV/X 06727/08/19, ro‘yxatga olingan: 18.03.2026. Qadoq rasmlari — Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi. Ma’lumot tanishish uchun, shifokor maslahatining o‘rnini bosmaydi. Sahifa yangilangan: .