
Ketonal
- Ishlab chiqaruvchi
- Lek Pharmaceuticals d.d.
- Mamlakat
- Sloveniya
- Ro‘yxat raqami
- DV/X 00534/06/15/2
- Ruxsat muddati
- 15.06.2031 gacha
- Saqlash muddati
- 5 yil
- ATX kodi
- M01AE03
Ketonal nima uchun ishlatiladi
Ketonal (ketoprofen) — steroid bo‘lmagan yallig‘lanishga qarshi dori (NYQD). Og‘riqni qoldiradi, yallig‘lanishni kamaytiradi va isitmani tushiradi.
Og‘riq
Jarohatdan va operatsiyadan keyingi og‘riq, og‘riqli hayz, o‘smali bemorlarda suyak metastazlari og‘rig‘i.
Bo‘g‘im kasalliklari
Revmatoid artrit, ankilozlovchi spondilit, psoriatik va reaktiv artrit, osteoartrit.
Podagra va psevdopodagra
Podagra va psevdopodagra.
Bo‘g‘imdan tashqari revmatizm
Pay yallig‘lanishi (tendinit), bursit, yelka bo‘g‘imi kapsuliti.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, 50 mg li kapsula uchun.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin emas
III trimestrda mumkin emas. I va II trimestrda faqat juda zarur bo‘lsa — eng kichik dozada, eng qisqa muddat. Homiladorlikni rejalashtirayotgan ayollarga tavsiya etilmaydi: fertillikni pasaytirishi mumkin. Homilador bo‘lishda qiynalayotgan yoki bepushtlik bo‘yicha tekshirilayotgan ayollarda dorini to‘xtatish ko‘rib chiqiladi.
Emizish davri Mumkin emas
Ona sutiga o‘tishi haqida ma’lumot yo‘q — emizuvchi onalarga tavsiya etilmaydi.
Bolalar Mumkin emas
15 yoshgacha mumkin emas.
Oshqozon-ichak Ehtiyotkorlik bilan
Qon ketishi, yara yoki teshilish davolashning istalgan paytida, oldin belgilar bo‘lmasa ham rivojlanishi mumkin. Xavf doza oshganda, ilgari yara bo‘lganlarda va keksalarda yuqori — ularga eng kichik dozadan boshlanadi va himoya dorilari (mizoprostol yoki proton pompasi blokatorlari) bilan birga berish ko‘rib chiqiladi. Ilgari oshqozon-ichak muammolari bo‘lganlar, ayniqsa keksalar, davolash boshida har qanday g‘ayrioddiy qorin belgisini (ayniqsa qon ketishini) shifokorga aytishi kerak.
Keksalar Ehtiyotkorlik bilan
Nojo‘ya ta’sirlar, ayniqsa oshqozon-ichakdan qon ketishi va yara teshilishi, ko‘proq va og‘irroq bo‘ladi, o‘lim bilan tugashi mumkin.
Yurak va qon bosimi Ehtiyotkorlik bilan
Og‘ir yurak yetishmovchiligida mumkin emas. Yuqori bosim, yurak yetishmovchiligi, yurak ishemik kasalligi, periferik arteriyalar va miya qon tomir kasalliklarida faqat foyda-xavf baholangach: suyuqlik ushlanib, shish chiqishi; yuqori dozada uzoq ichganda infarkt yoki insult xavfi.
Buyrak Ehtiyotkorlik bilan
Og‘ir buyrak buzilishida mumkin emas. Yurak yetishmovchiligi, sirroz, nefrotik sindrom, siydik haydovchi dori ichish va surunkali buyrak yetishmovchiligida (ayniqsa keksalarda) davolash boshida buyrak faoliyati nazorat qilinadi. Qonda kaliy oshishi mumkin, ayniqsa qandli diabet, buyrak yetishmovchiligi yoki kaliyni oshiruvchi dorilar bilan — kaliy miqdori nazorat qilinadi.
Jigar Ehtiyotkorlik bilan
Og‘ir jigar buzilishida mumkin emas. Jigar kasalligi bo‘lsa, transaminazalar vaqti-vaqti bilan tekshiriladi; kamdan-kam sariqlik va gepatit qayd etilgan.
Astma Ehtiyotkorlik bilan
Astma surunkali rinit, sinusit yoki burun poliplari bilan birga bo‘lsa, Ketonal astma xuruji yoki bronxospazm chaqirishi mumkin.
Laktoza Mumkin emas
1 kapsulada 186,10 mg laktoza: irsiy galaktoza ko‘tarmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasida ichmang.
Haydovchilar Ehtiyotkorlik bilan
Bosh aylanishi, uyquchanlik yoki tutqanoq bo‘lsa, mashina haydamang va mexanizmlar bilan ishlamang.
Alkogol Ehtiyotkorlik bilan
Alkogolga qaram bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyuriladi.
Infeksiyalar Ehtiyotkorlik bilan
Isitma va og‘riqni yashirib, infeksiya belgilarini niqoblashi mumkin (masalan, suvchechakdagi teri infeksiyalari, pnevmoniya). Infeksiya belgilari saqlansa yoki kuchaysa — darhol shifokorga.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Ketoprofen yoki yordamchi moddalarga yuqori sezuvchanlik
- Ketoprofen, boshqa NYQD yoki salitsilatlardan (aspirin) keyin tumov, bronxospazm, astma, eshakemi yoki boshqa allergik reaksiya bo‘lgan bo‘lsa
- Og‘ir yurak yetishmovchiligi
- Aortokoronar shuntlash operatsiyasi atrofidagi og‘riqni davolash
- Ilgari surunkali hazm buzilishi
- O‘tkir bosqichdagi oshqozon yarasi; ilgari oshqozon-ichakdan qon ketishi, yara yoki teshilish
- Qon ketishiga moyillik
- Og‘ir buyrak yoki jigar faoliyati buzilishi
- Homiladorlikning oxirgi trimestri
- 15 yoshgacha bolalar
- Ehtiyotkorlik bilan: yarali kolit, Kron kasalligi tarixi; yuqori bosim, yurak yetishmovchiligi, yurak-qon tomir xavf omillari (yog‘lar oshishi, diabet, chekish); astma; alkogolga qaramlik; keksalik
Tarkibi
50 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
Boshqa NYQD (shu jumladan COX-2 ingibitorlari) va yuqori dozadagi salitsilatlar Birga ichilmaydi
Oshqozon-ichak yarasi va qon ketish xavfi oshadi.
Antikoagulyantlar: geparin, varfarin, tiklopidin, klopidogrel, dabigatran, apiksaban, rivaroksaban, edoksaban Birga ichilmaydi
Qon ketish xavfi oshadi; birga qo‘llash muqarrar bo‘lsa — qat’iy shifokor nazorati.
Litiy Birga ichilmaydi
Qonda litiy zaharli darajagacha oshishi mumkin — miqdori nazorat qilinadi.
Metotreksat (haftasiga 15 mg dan ko‘p) Birga ichilmaydi
Qonga zaharli ta’siri oshadi.
Kaliy tuzlari, kaliy tejovchi siydik haydovchilar, APF ingibitorlari, angiotenzin II blokatorlari, geparinlar, siklosporin, takrolimus, trimetoprim Ehtiyotkorlik
Qonda kaliy oshishi xavfi.
Siydik haydovchilar, APF ingibitorlari va angiotenzin II antagonistlari Ehtiyotkorlik
Buyrak faoliyati yomonlashishi, o‘tkir buyrak yetishmovchiligi mumkin (ayniqsa suvsizlanish va keksalarda); bosim tushiruvchi ta’siri kamayadi. Birga ichishdan oldin suyuqlik yetishmovchiligi to‘ldiriladi, davolash boshida buyrak nazorat qilinadi.
Metotreksat (haftasiga 15 mg dan kam) Ehtiyotkorlik
Dastlabki haftalarda har hafta qon tahlili; buyrak buzilishi va keksalarda tez-tez.
Kortikosteroidlar, SSRI antidepressantlar, nikorandil Ehtiyotkorlik
Oshqozon-ichak yarasi va qon ketish xavfi.
Pentoksifillin, trombolitiklar Ehtiyotkorlik
Qon ketish xavfi oshadi.
Tenofovir, siklosporin, takrolimus Ehtiyotkorlik
Buyrakka zaharli ta’sir kuchayadi.
Yurak glikozidlari Ehtiyotkorlik
Ularning chiqishi kamayishi mumkin, ayniqsa buyrak yetishmovchiligida.
Beta-blokatorlar va boshqa bosim tushiruvchi dorilar Ehtiyotkorlik
Ularning ta’siri kamayadi.
Probenetsid Ehtiyotkorlik
Ketoprofen chiqishi sezilarli kamayadi.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
2,5 g gacha dozada zaharlanish holatlari qayd etilgan; ko‘pincha karaxtlik, uyquchanlik, ko‘ngil aynishi, qusish va oshqozon sohasida og‘riq bilan cheklangan. Maxsus antidot yo‘q: oshqozon yuviladi, suvsizlanish va atsidoz tuzatiladi, buyrak yetishmovchiligida gemodializ samarali bo‘lishi mumkin.
Ketonal narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Analoglari: ketoprofen
Tarkibida ketoprofen bor 47 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
KetonalGel · 2,5% · GermaniyaRetseptsiz
KetonalSham · 100 mg · TurkiyaRetseptli
Fastum GelGel · 2,5 g/100 g · ItaliyaRetseptsiz
FebrofidGel · 2.5 % · PolshaRetseptsiz
KefentekBoshqa shakl · 30mg · Janubiy KoreyaRetseptsiz
Kerofen DBoshqa shakl · Janubiy KoreyaRetseptsizKo‘p beriladigan savollar
Ketonal kapsulani kuniga necha marta ichish mumkin?
Odatda 1 kapsuladan ertalab, tushda va kechqurun. Artritda har 6 soatda, og‘riq va og‘riqli hayzda har 6–8 soatda 1 kapsula. Sutkasiga ko‘pi bilan 200 mg.
Ketonalni ovqatdan oldin yoki keyin ichish kerakmi?
Ovqat paytida yoki ovqatdan keyin, kamida 100 ml suv yoki sut bilan, chaynamasdan.
Bolaga Ketonal berish mumkinmi?
Yo‘q, 15 yoshgacha mumkin emas.
Homiladorlikda Ketonal ichsa bo‘ladimi?
III trimestrda mumkin emas. I va II trimestrda faqat juda zarur bo‘lsa, eng kichik dozada va qisqa muddat.
Ketonalni boshqa og‘riq qoldiruvchilar bilan birga ichsa bo‘ladimi?
Boshqa NYQD (shu jumladan COX-2 ingibitorlari) va yuqori dozadagi salitsilatlar bilan birga ichmang — oshqozon yarasi va qon ketish xavfi oshadi.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
sarg‘ish-oq kukun yoki presslangan massa bilan to‘ldirilgan, ko‘k rangli qopqoqchasi bo‘lgan va oq korpusli qattiq jelatinli kapsulalar.
Qo‘llanilishi
Ketonal yallig‘lanishga qarshi, og‘riqni qoldiruvchi va isitmani tushiruvchi ta’sirga ega nosteroid revmatizmga qarshi preparat bo‘lib hisoblanadi. U bir qator og‘riq sindromlarida og‘riqni yengillashtirish uchun va yallig‘lanish, degenerativ va metabolik revmatik kasalliklarni davolash uchun qo‘llanadi.
Qo‘llanilishi
Og‘riq:
posttravmatik;
operasiyadan keyingi;
og‘riqli hayz ko‘rishlar;
o‘smalari bo‘lgan pasiyentlarda suyak metastazlari oqibatidagi og‘riq.
Revmatik kasalliklar:
revmatoid artrit;
ankilozlovchi spondilit, psoriatik artrit, reaktiv artrit;
podagra, soxta podagra;
osteoartrit;
bo‘g‘imdan tashqari revmatizm (tendinit, bursit, yelka bo‘g‘imi kapsuliti) da qo‘llanadi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Ichga qabul qilish uchun buyuriladi. Kapsulalarni kamida 100 ml suv yoki sut bilan ovqatlanish vaqtida yoki ovqatdan keyin qabul qilinadi. Kapsulalarni chaynamasdan butunligicha qabul qilish kerak.
Simptomlarni bartaraf etish uchun zarur eng past samarali dozada maksimal qisqa vaqt davomida qabul qilib, noxush samaralarni minimumga yetkazish mumkin.
Tavsiya etiladigan doza
Kattalar va 15 yoshdan katta o‘smirlar
Odatdagi doza ertalab, tushlikda va kechqurun 1 kapsulani tashkil etadi.
Revmatoid artrit va osteoartritni davolash uchun dozalari: har 6 soatda bir kapsulani tashkil etadi.
Kuchsiz yoki o‘rtacha og‘riqda va dismenoreyada: har 6-8 soatda bir kapsulani tashkil etadi.
Kapsulalarni Ketonal suppozitoriylari bilan birga qo‘llash mumkin. Masalan, ertalab va kunduzi Ketonal bir kapsulasi (50 mg) va kechqurun Ketonal bir suppozitoriysi (100 mg).
Ketoprofenning maksimal sutkalik dozasi – 200 mg ni tashkil etadi. Sutkada 200 mg dozada ketoprofen bilan davolashni boshida foyda va xavfni sinchkovlik bilan baholash kerak. Yuqoriroq dozalarni qo‘llash tavsiya etilmaydi (shuningdek “Maxsus ko‘rsatmalar va ehtiyotkorlik choralari”ga qarang).
Ketonalning ovqat hazm qilish tizimiga noxush samaralari ehtimolini pasaytiruvchi antasidlarni bir vaqtda qabul qilish mumkin.
Jigar va (yoki) buyrak funksiyasini buzilishlari bo‘lgan pasiyentlar
Jigar va (yoki) buyrak funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda boshlang‘ich dozani pasaytirish tavsiya etiladi; samarani bir maromda ushlab turuvchi doza minimal samarali bo‘lishi kerak. Jigar va (yoki) buyrak funksiyasini og‘ir darajada buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda preparatni qo‘llash mumkin emas (“Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar” ga qarang).
Keksa pasiyentlar
Keksa odamlarda noxush samaralar ko‘pincha og‘ir oqibatlarga olib kelishi mumkin. Agar NYaQP larni qabul qilish zarur bo‘lsa, eng past doza buyuriladi va NYaQP lar bilan davolash boshlangandan keyin 4 xafta davomida pasiyentni me’da-ichakdan qon ketishiga nisbatan kuzatiladi.
Bolalar
Preparatni 15 yoshdan kichik bolalarda qo‘llash mumkin emas (“Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar”ga qarang).
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Ketoprofenga yoki preparatning har qanday yordamchi moddasiga o‘ta yuqori sezuvchanlik;
anamnezida ketoprofen yoki nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar (NYaQP) yoki salisilatlar (masalan, asetilsalisil kislotasi) kabi shunga o‘xshash ta’sir etuvchi moddalar qo‘llanilganidan keyin bronxial astma, eshakemi, bronxospazm, rinit yoki allergik turdagi reaksiyalar; bunday pasiyentlarda og‘ir (kam hollarda o‘lim bilan yakunlanuvchi) anafilaktik reaksiyalar ta’riflangan (“Nojo‘ya ta’sirlari” ga qarang);
og‘ir yurak yetishmovchiligi;
aortokoronar shuntlash (AKSh) operasiyasi bajarilgandan keyin operasiyadan keyingi davrda og‘riqni davolash;
anamnezida surunkali dispepsiya;
o‘tkir bosqichdagi peptik yara, shuningdek anamnezida me’da-ichakdan qon ketishi, yara paydo bo‘lishi yoki perforasiya;
qon ketishiga moyillik;
buyrak funksiyasini og‘ir darajada buzilishi;
jigar funksiyasini og‘ir darajada buzilishi;
homiladorlikning so‘ngi uch oyligi (“Homiladorlik va emizish davri”ga qarang);
15 yoshdan kichik bolalarda qo‘llash mumkin emas.
Nojo‘ya ta’sirlar
Noselektiv NYaQP lar bilan davolash oqibatidagi shish, yuqori arterial bosim va yurak yetishmovchiligi haqida xabar berilgan.
Og‘ir noxush reaksiyalar paydo bo‘lganida davolash to‘xtatilishi kerak.
Noxush samaralar a’zolar tizimlari sinflari og‘irligini kamayishi bo‘yicha, uchrash tez-tezligi bo‘yicha quyidagicha taqsimlangan: juda tez-tez (≥1/10), tez-tez (≥1/100, <1/10), tez-tez emas (≥1/1000, <1/100), kam hollarda (≥1/10000, <1/1000), juda kam hollarda ( <1/10000), shu jumladan alohida xabarlar; Tez-tezligi noma’lum (mavjud ma’lumotlar asosida tez-tezligini aniqlab bo‘lmaydi).
Qon va limfatik tizim tomonidan buzilishlar
Kam hollarda: postgemorragik anemiya;
Tez-tezligi noma’lum: agranulositoz, trombositopeniya, suyak ko‘migi yetishmovchiligi, gemolitik anemiya, leykopeniya.
Immun tizimi tomonidan buzilishlar
Tez-tezligi noma’lum: anafilaktik reaksiyalar (shu jumladan, shok).
Moddalar almashinuvi va oziqlanish tomonidan buzilishlar
Tez-tezligi noma’lum: gipernatriyemiya, giperkaliyemiya (“Maxsus ko‘rsatmalar” ga qarang).
Ruhiyatni buzilishi
Tez-tezligi noma’lum: ongni chalkashishi, kayfiyatni o‘zgaruvchanligi.
Nerv tizimi tomonidan buzilishlar
Tez-tez emas: bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, uyquchanlik;
Kam hollarda: paresteziya;
Tez-tezligi noma’lum: aseptik meningit, tirishishlar, disgevziya, vestibulyar bosh aylanishi.
Ko‘rish a’zosi tomonidan buzilishlar
Kam hollarda: ko‘rishni noaniqligi (“Maxsus ko‘rsatmalar” ga qarang).
Eshitish a’zosi tomonidan buzilishlar va labirint buzilishlari
Kam hollarda: quloqlarni jaranglashi.
Yurak tomonidan buzilishlar
Tez-tezligi noma’lum: yurak yetishmovchiligi.
Qon-tomirlar tomonidan buzilishlar
Tez-tezligi noma’lum: arterial gipertenziya, vazodilatasiya, vaskulit (shu jumladan leykositoklastik vaskulit).
Nafas tizimi, ko‘krak qafasi va ko‘ks oralig‘i a’zolari tomonidan buzilishlar
Kam hollarda: bronxial astma;
Tez-tezligi noma’lum: bronxospazm (ayniqsa asetilsalisil kislotasi yoki boshqa NYaQP larga o‘ta yuqori sezuvchanligi ma’lum pasiyentlarda), rinit.
Me’da-ichak yo‘llari tomonidan buzilishlar
Tez-tez: dispepsiya, ko‘ngil aynishi, qorinda og‘riq, qusish;
Tez-tez emas: qabziyat, diareya, meteorizm, gastrit;
Kam hollarda: stomatit, peptik yara;
Tez-tezligi noma’lum: yarali kolit va Kron kasalligini zo‘rayishi, me’da-ichak yo‘llaridan qon ketishi va perforasiya, melena, qon aralash qusish, pankreatit.
Ko‘p uchraydigan noxush samaralarga me’da-ichak yo‘llari tomonidan kuzatiladigan reaksiyalar kiradi. Me’da-ichak yo‘llarida peptik yaralar, perforasiya va qon ketishlari rivojlanishi mumkin, ular ba’zida, ayniqsa keksa pasiyentlarda o‘lim bilan yakunlanishi mumkin (“Maxsus ko‘rsatmalar” ga qarang).
Jigar va o‘t chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar
Kam hollarda: gepatit, transaminazalar darajasini oshishi, gepatit oqibatida zardobda bilirubin darajasini oshishi.
Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlar
Tez-tez emas: toshma, qichishish
Tez-tezligi noma’lum: fotosensibilizasiya reaksiyalari, alopesiya, eshakemi, angionevrotik shish, bullyoz reaksiyalar, shu jumladan Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz va o‘tkir tarqalgan ekzantematoz pustulyoz.
Buyrak va siydik chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar
Tez-tezligi noma’lum: o‘tkir buyrak yetishmovchiligi, tubulointerstisial nefrit, nefritik sindrom, buyrak funksional holati test ko‘rsatkichlarini og‘ishi.
Umumiy buzilishlar va yuborish joyidagi buzilishlar
Tez-tez emas: shish;
Tez-tezligi noma’lum: toliqish.
Laborator va instrumental ma’lumotlar
Kam hollarda: tana vaznini oshishi kuzatilishi mumkin.
Bir qator NYaQP larni qo‘llaganda (ayniqsa yuqori dozada va uzoq vaqt davomida) arterial tromboz (masalan, miokard infarkti yoki insult) ning yuqori xavfi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin (“Maxsus ko‘rsatmalar va ehtiyotkorlik choralari” ga qarang).
Maxsus ko‘rsatmalar
Preparatni NYaQP, shu jumladan siklooksigenaza-2 ning selektiv ingibitorlari bilan bir vaqtda qo‘llashdan saqlanish kerak.
Me’da-ichak yo‘llari tomonidan reaksiyalar
O‘lim bilan yakunlanishi mumkin bo‘lgan me’da-ichakdan qon ketishi, yara paydo bo‘lishi yoki perforasiya barcha NYaQP uchun ta’riflangan va davolashning istalgan vaqtida darakchi simptomlar yoki anamnezida me’da-ichak yo‘llarining og‘ir kasalliklarini mavjudligida yoki yo‘qligida rivojlanishi mumkin.
Keksa odamlarda NYaQP larga noxush reaksiyalar, ayniqsa o‘limga olib kelishi mumkin bo‘lgan me’da-ichakdan qon ketishi va perforasiya ko‘proq kuzatiladi (“Qo‘llash usuli va dozalari” ga qarang).
Ketonalni, ayniqsa yuqori dozalarda qabul qilish og‘ir me’da-ichak toksikligi xavfini oshishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin (“Qo‘llash usuli va dozalari” va “Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar”ga ham qarang).
Anamnezida me’da-ichak yarasi bo‘lgan, ayniqsa qon ketishi yoki perforasiya bilan asoratlangan pasiyentlarda (“Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar”ga qarang), shuningdek keksa yoshdagi shaxslarda NYaQP dozasi oshirilganda me’da-ichak qon ketishi, yara paydo bo‘lishi yoki perforasiya xavfi oshadi. Bu pasiyentlarni davolashni, iloji boricha mumkin bo‘lgan eng past dozadan boshlash kerak.
Bu pasiyentlar uchun, shuningdek asetilsalisil kislotasining past dozalarini yoki me’da-ichakdan qon ketishi xavfini oshiruvchi boshqa preparatlarni (“Dorilarning o‘zaro ta’siri”ga qarang) qabul qilayotgan pasiyentlarga himoya dori vositalari (masalan, mizoprostol yoki proton pompasi blokatorlari) bilan majmuaviy davolashni buyurishni ko‘rib chiqish kerak.
Anamnezida me’da-ichak toksikligining ko‘rinishlari bo‘lgan pasiyentlar, ayniqsa keksa odamlar me’da-ichak yo‘llari tomonidan har qanday o‘zgacha simptomlar (ayniqsa me’da-ichakdan qon ketishi) haqida, ayniqsa davolashni boshida xabar berishlari kerak.
Me’da-ichak yarasi paydo bo‘lishi yoki qon ketishi xavfini oshirishi mumkin bo‘lgan preparatlar, masalan peroral kortikosteroidlar, antikoagulyantlar (masalan, varfarin), serotoninni qayta qamrab olinishini selektiv ingibitorlari (SQQOSI) yoki asetilsalisil kislotasi kabi antiagregantlar yoki nikorandil bilan bir vaqtda buyurilganda alohida ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak (“Dorilarning o‘zaro ta’siri”ga qarang).
Agar Ketonal bilan davolash fonida pasiyentlarda me’da-ichakdan qon ketishi yoki yara paydo bo‘lishi kuzatilsa, preparatni qabul qilish to‘xtatilishi kerak.
NYaQP larni anamnezida me’da-ichak yo‘llari kasalliklari (yarali kolit, Kron kasalligi) bo‘lgan pasiyentlarga ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak, chunki ushbu kasalliklarni zo‘rayishi kuzatilishi mumkin (“Nojo‘ya ta’sirlari”ga qarang).
Yurak qon-tomir va serebrovaskulyar samaralar
Anamnezida arterial gipertenziya va (yoki) kuchsiz yoki o‘rtacha og‘irlik darajasidagi dimlangan yurak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda tegishli kuzatuv va maslahat berish talab etiladi, chunki NYaQP qo‘llanganda suyuqlikni tutilishi yoki shishlar to‘g‘risida xabar berilgan.
Ba’zi NYaQP larni qo‘llash (ayniqsa yuqori dozalarda va uzoq muddat davomida davolanishda) arterial trombozni (masalan, miokard infarkti yoki insult) yuqori xavfi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Ketoprofen uchun bunday xavfni inkor etish uchun yetarli ma’lumotlar yo‘q.
Aortokoronar shuntlashda perioperasion og‘riqni davolash uchun noaspirin NYaQP qabul qilgan pasiyentlarda arterial trombozlarni rivojlanishi xavfini oshishi haqida xabar berilgan.
Nazorat qilib bo‘lmaydigan arterial gipertenziyasi, dimlangan yurak yetishmovchiligi, aniqlangan yurak ishemik kasalligi tashhisi bilan, periferik arteriyalarning kasalliklari va (yoki) serebrovaskulyar kasalligi bo‘lgan pasiyentlarda Ketonal bilan davolash faqat foyda va xavf nisbatini sinchkovlik bilan baholagandan keyingina o‘tkazilishi lozim. Yurak qon-tomir kasalliklarining xavf omillari (arterial gipertenziya, giperlipidemiya, qandli diabet, chekish kabi) bo‘lgan pasiyentlarni uzoq muddat davolashdan oldin ham xuddi shunday yo‘l tutish kerak.
Nafas tizimi tomonidan buzilishlar
Boshqa pasiyentlarga nisbatan surunkali rinit, surunkali sinusit va (yoki) burun polipozi bilan kechuvchi bronxial astmasi bo‘lgan pasiyentlarda asetilsalisil kislotasi va (yoki) nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlarni qabul qilgandan keyin allergik reaksiyalar paydo bo‘lishi ehtimoli yuqori. Ketonalni buyurish, ayniqsa asetilsalisil kislotasi yoki NYaQP larga allergiyasi bo‘lgan pasiyentlarga buyurilganida bronxial astma yoki bronxospazm xurujini chaqirishi mumkin (“Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar”ga qarang).
Giperkaliyemiya
Giperkaliyemiya, ayniqsa qandli diabeti, buyrak yetishmovchiligi va (yoki) giperkaliyemiya rivojlanishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan preparatlar bilan yondosh davolaganda rivojlanishi mumkin (“Dorilarning o‘zaro ta’siri” ga qarang). Bunday holatlarda kaliyning darajasini nazorat qilish kerak.
Buyrak funksiyasi
Yurak yetishmovchiligi, sirrozi va nefrotoksik sindromi bo‘lgan pasiyentlarda, shuningdek diuretiklarni qabul qilayotgan pasiyentlarda va surunkali buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda, ayniqsa keksa pasiyentlarda davolashni boshida buyrak funksiyasini sinchkovlik bilan nazorat qilish kerak. Bunday pasiyentlarga Ketonalni buyurish prostaglandinlar sintezini susayishi natijasida buyrakda qon aylanishini pasayishini chaqirishi va buyrak funksiyasini dekompensasiyasiga olib kelishi mumkin.
Jigar funksiyasi
Jigar funksional holatining testlari ko‘rsatkichlarini normadan farq qilgan yoki anamnezida jigar kasalligi bo‘lgan pasiyentlarda, ayniqsa uzoq muddatli davolash davomida qondagi transaminazalar darajasini vaqti-vaqti bilan nazorat qilish kerak.
Ketoprofenni qabul qilish bilan bog‘liq sariqlik va gepatitning kam hollari ta’riflangan.
Preparatni alkogolga qaramligi bo‘lgan shaxslarga ehtiyotkorlik bilan buyurish lozim.
Teri reaksiyalari
NYaQP larni qo‘llash bilan bog‘liq eksfoliativ dermatit, Stivens-Djonson sindromi va toksik epidermal nekroliz kabi og‘ir teri reaksiyalari (ularning ba’zilari o‘lim bilan yakunlangan) juda kam ta’riflangan (“Nojo‘ya ta’sirlari”ga qarang). Bu reaksiyalarning eng yuqori xavfi davolashning boshida o‘rin tutadi; ko‘pchilik xollarda reaksiyalarni yuz berishi davolashning birinchi oyida aniqlanadi. Teri toshmasi, shilliq qavatlarda shikastlanish yoki o‘ta yuqori sezuvchanlikning birinchi belgilari paydo bo‘lganida Ketonal bekor qilinishi kerak.
Boshqa samaralar
Ko‘rishni noaniqligi kabi ko‘rishni buzilishlari paydo bo‘lganida davolashni bekor qilish kerak.
Ketonal infeksion kasalliklarni avj olishi simptomlarini (tana haroratini oshishi va og‘riq) niqoblashi mumkin. Bu tegishli davolashni boshlashni kechiktirishi va asoratlar rivojlanishi xavfini oshirishi mumkin. Bunday holat bakterial pnevmoniyalar va suvchechak bilan birga kechgan bakterial teri infeksiyalarida kuzatilgan. Agar Siz infeksiyalar mavjud bo‘lganida ushbu preparatni qo‘llayotgan bo‘lsangiz va uning simptomlari saqlansa yoki chuqurlashsa, darhol shifokor bilan maslahatlashing.
Yirik jarroxlik aralashuvlaridan oldin preparatni bekor qilish kerak.
Ketonal preparatini qo‘llash fertillikni pasaytirishi mumkin, shuning uchun homiladorlikni rejalashtirgan ayollarni u tavsiya etilmaydi. Homilador bo‘lishda qiyinchiliklarga duch kelgan yoki bepushtlik bo‘yicha tekshiruvdan o‘tayotgan ayollarda Ketonal preparatini bekor qilishni ko‘rib chiqish kerak.
Preparat laktozamonogidrati (186,10 mg/kapsula) saqlaydi. Shuning uchun galaktozani nasliy o‘zlashtiraolmaslik, laktaza tanqisligi yoki glyukoza yoki galaktozani so‘rilishini buzilishi bo‘lgan pasiyentlar qabul qilmasliklari kerak.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Preparatlarning tavsiya etilmaydigan majmualari
Yuqori dozalarda boshqa NYaQP lar (shu jumladan siklooksigenaza-2 selektiv ingibitorlari) va salisilatlar: me’da-ichak yo‘llarida yara rivojlanishi va qon ketishlari xavfi oshadi.
Antikoagulyantlar
Qon ketishi xavfi oshadi:
Geparin;
K vitamini antagonistlari (masalan varfarin);
trombositlar agregasiyasi ingibitorlari (masalan, tiklopidin, klopidogrel);
trombin ingibitorlari (masalan dabigatran);
Xa faktorining bevosita ingibitorlari (masalan apiksaban, rivaroksaban, edoksaban).
Agar yondosh qo‘llash zarur bo‘lsa sinchkov tibbiy kuzatuv talab etiladi.
Litiy: litiyni buyrak tomonidan chiqarilishini kamayishi tufayli, ba’zida toksik darajaga yetishi mumkin bo‘lgan plazmada litiy darajasini oshishi xavfi. Zarurati bo‘lganida, NYaQP lar bilan davolash vaqtida va undan keyin plazmada litiy konsentrasiyasini sinchkovlik bilan nazorat qilish va litiyning dozasini muvofiqlashtirish lozim.
Xaftasiga 15 mg dan yuqori dozalarda metotreksat: metotreksatning gematotoksikligi xavfi oshadi, ayniqsa agar u yuqori dozalarda (>15 mg/xafta) qo‘llanilgan bo‘lsa, bu ehtimol metotreksatni oqsillar bilan bog‘idan siqib chiqarilishi va uning buyrak klirensini pasayishi bilan bog‘liqdir.
Ehtiyotkorlikni talab etuvchi majmualar
Giperkaliyemiya chaqirishi mumkin bo‘lgan dori vositalari va preparatlar sinfi (masalan kaliy tuzlari, kaliy tejovchi diuretiklar, AAF ingibitorlari va angiotenzin II reseptorlari blokatorlari, NYaQP, geparinlar (quyimolekulyar yoki fraksiyalanmagan), siklosporin, takrolimus va trimetoprim): ketoprofen bilan birga qo‘llanilganda giperkaliyemiya xavfi oshishi mumkin.
Diuretiklar: diuretiklarni qabul qilayotgan pasiyentlarda, ayniqsa degidratasiyasi bo‘lgan pasiyentlarda prostaglandinlarning sintezini susayishi oqibatida buyrakda qon aylanishini kamayini tufayli, buyrak yetishmovchiligini rivojlanish xavfi mavjud. Bunday pasiyentlarda bunday preparatlarni birga qo‘llashni boshlashdan oldin suyuqlik tanqisligini adekvat o‘rnini to‘ldirish, davolashni boshida esa buyrak funksiyasini esa nazorat qilish kerak (“Maxsus ko‘rsatmalar” ga qarang).
Angiotenzinga aylantiruvchi ferment (AAF) ingibitorlari va angiotenzin II reseptorlari antagonistlari: buyrak funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda (masalan, degidratasiyasi bo‘lgan pasiyentlarda yoki keksa odamlarda) AAF ingibitorlari yoki angiotenzin II reseptorlari antagonistlari va siklooksigenazani susaytiruvchi preparatlarni birga qo‘llash buyrak funksiyasini qo‘shimcha yomonlashishini, shu jumladan o‘tkir buyrak yetishmovchiligini chaqirishi mumkin.
Xaftasiga 15 mg dan past dozalarda metotreksat: majmuaviy davolashning birinchi xaftasida qon manzarasini bir xaftada bir marta nazorat qilish lozim. Buyrak funksiyasini biron-bir buzilishida va keksa pasiyentlarda nazorat ko‘proq amalga oshirilishi lozim.
Kortikosteroidlar: me’da-ichak yo‘llarida yara paydo bo‘lishi yoki qon ketishini yuqori xavfi mavjud (“Maxsus ko‘rsatmalar” ga qarang).
Pentoksifillin: qon ketishini xavfi oshadi. Tez-tez klinik monitoring va qon ketish vaqtini nazorat qilish talab etiladi.
Tenofovir: og‘ir darajadagi buyrak yetishmovchiligi rivojlanishi xavfi oshishi mumkin.
Nikorandil: me’da-ichak yo‘llaridan yara, perforasiya va qon ketishi kabi jiddiy asoratlar xavfi oshishi mumkin (“Maxsus ko‘rsatmalar” ga qarang).
Yurak glikozidlari: ehtiyotkorlikka rioya qilish tavsiya etiladi, ayniqsa buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda, chunki NYaQP buyrak funksiyasini pasaytirishi va yurak glikozidlarining buyrak klirensini kamaytirishi mumkin.
E’tiborga olish lozim bo‘lgan majmualar
Antigipertenziv preparatlar (beta-blokatorlar, AAF ingibitorlari, diuretiklar): ketoprofen antigipertenziv preparatlarning ta’sirini pasaytiradi (vazodilatator prostaglandinlar sintezini susayishi).
Trombolitiklar: qon ketishi xavfi oshadi.
Serotoninni qayta qamrab olinishining selektiv ingibitorlari: me’da-ichakdan qon ketishi xavfi oshadi (“Maxsus ko‘rsatmalar va ehtiyotkorlik choralari” ga qarang).
Probenesid: probenesid bilan birga buyurilganda ketoprofenning plazmadagi klirensi sezilarli darajada pasayishi mumkin.
Ma’lumot uchun qabul qilish lozim bo‘lgan majmualar
Siklosporin, takrolimus: nefrotoksiklikning additiv samarasi rivojlanish xavfi mavjud, ayniqsa keksa pasiyentlarda.
Homiladorlik va emizish davrida
Prostaglandinlar sintezining susayishi homiladorlik va (yoki) embrion/homilani rivojlanishiga salbiy ta’sir qilishi mumkin. Homiladorlikning birinchi va ikkinchi uch oyligida juda zarur holatlardan tashqari, buyurish mumkin emas. Agar Ketonalni homilador bo‘lmoqchi bo‘lgan yoki homiladorlikning birinchi yoki ikkinchi uch oyligi bo‘lgan ayol qo‘llayotgan bo‘lsa, doza iloji boricha pastroq, davolash davomiyligi esa – iloji boricha qisqa bo‘lishi kerak.
Homiladorlikning uchinchi uch oyligida Ketonalni qo‘llash mumkin emas.
Preparatni ko‘krak sutiga o‘tishi haqida ma’lumotlar yo‘q. Emizikli onalarga Ketonalni buyurish tavsiya etilmaydi.
Transport boshqarishga ta’siri
Preparat bosh aylanishi, uyquchanlik yoki tirishishlar kabi nojo‘ya samaralarni chaqirishi mumkin; bunday hollarda transport vositalarini boshqarish yoki mexanizmlar bilan ishlash mumkin emas.
Dozani oshirib yuborish
2,5 g gacha dozada ketoprofenning dozasini oshirib yuborilishi holatlari ta’riflangan. Ko‘pchilik hollarda kuzatilgan simptomlar xavfsiz xarakterga ega bo‘lgan va tormozlanish, uyquchanlik, ko‘ngil aynishi, qusish va epigastriyda og‘riq bilan cheklangan.
Ketoprofenning dozasini oshirib yuborilganda maxsus antidoti mavjud emas. Dozani sezilarli oshirib yuborilishiga shubha tug‘ilganda me’dani yuvish va simptomatik va degidratasiyani bartaraf etish maqsadida tutib turuvchi davolashni o‘tkazish tavsiya etiladi. Shuningdek diurezni nazorat qilish va asidozni muvofiqlashtirish (u rivojlangan hollarda) lozim.
Buyrak yetishmovchiligi rivojlanganida qonda aylanib yurgan preparatni chiqarish uchun gemodializ samarali bo‘lishi mumkin.
Farmakodinamikasi
Ketoprofen – preparatning ta’sir etuvchi moddasi – araxidon kislotasining metabolizmida prostaglandinlar sintezini kataliz qiluvchi siklooksigenaza (siklooksigenaza-1 (SOG-1) va siklooksigenaza-2 (SOG-2)) fermentini bloklab, prostaglandinlar va leykotriyenlar sintezini susaytiradi.
Ketoprofen in vitro va in vivo sharoitlarda lizosomal membranalarni barqarorlashtiradi, yuqori konsentrasiyalarda in vitro sharoitda leykotriyenlar sinteziga susaytiruvchi ta’sir ko‘rsatadi va in vivo sharoitlarda antibradikinin faollikka ega.
Ketoprofenning isitmani tushiruvchi ta’sir mexanizmi noma’lum. Ehtimol, ketoprofen markaziy nerv tizimida (aniqrog‘i - gipotalamusda) prostaglandinlar sintezini susaytirsa kerak.
Ayrim ayollarda birlamchi dismenoreya simptomlarini, ketoprofen, ehtimol prostaglandinlarning sintezini va (yoki) samaradorligini susaytirishi hisobiga kamaytirsa kerak.
Farmakokinetikasi
Ketoprofen me’da-ichak yo‘llarida yaxshi so‘riladi. 100 mg ketoprofen ichga qabul qilinganidan keyin uning plazmadagi cho‘qqi konsentrasiyasiga (10,4 mkg/ml) 1 soatu 22 minutdan keyin erishiladi. 50 mg dozada ichga qabul qilinganidan keyin ketoprofenning biokiraolishligi 90% ni tashkil etadi va doza oshirilganida proporsional ravishda oshadi. Ketoprofen rasemik aralashma bo‘lib hisoblanadi, ammo ikkita enantiomerlarning farmakokinetikasi bir-biriga o‘xshash.
Ketoprofenning 99% plazma oqsillari, asosan albumin fraksiyasi bilan bog‘lanadi. To‘qimalardagi taqsimlanish xajmi 0,1-0,2 l/kg ni tashkil etadi. Ketoprofen sinovial suyuqlikka sekin o‘tadi va shunday sekin chiqariladi, ayni vaqtda uning plazmadagi konsentrasiyasi pasayishda davom etadi. Agar ketoprofen ovqat bilan birga qabul qilinsa, so‘rilishi sekinlashadi vat plazmadagi konsentrasiyasi ahamiyatsiz darajada pasayadi, ammo biokiraolishligi avvalgidek saqlanib qoladi. 50 mg ketoprofen sutkada to‘rt marta ovqatlanish vaqtida qabul qilinganidan keyin 3,9 mkg/ml ga teng cho‘qqi konsentrasiyasiga ketoprofenni och qoringa qabul qilingandagi ikki soatga erishiladigan cho‘qqi konsentrasiyasiga qaraganda 1,5 soatda erishilgan.
Ketoprofenning muvozanat konsentrasiyasiga qabul qilingandan keyin 24 soat o‘tgach erishiladi. Keksa pasiyentlarda muvozanat konsentrasiyasiga 8,7 soatdan keyin erishilgan va 6,3 mkg/ml ni tashkil etgan.
Ketoprofen jigar mikrosomal fermentlari tomonidan jadal metabolizmga uchraydi. U glyukuron kislotasi bilan bog‘lanadi va shu ko‘rinishda organizmdan chiqariladi. Ichga qabul qilinganidan keyin uning plazmadagi klirensi minutiga 1,16 ml/kg ni tashkil etadi. Tez metabolizmi tufayli, uning biologik yarim chiqarilish davri bor yo‘g‘i ikki soatni tashkil etadi. Ketoprofenning 80% gacha qismi siydik bilan, asosan (90% ko‘proq) ketoprofen glyukuronidi ko‘rinishida va taxminan 10% axlat bilan chiqariladi.
Pasiyentlarning alohida guruhlari
Jigar yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda, ehtimol, gipoalbuminemiya oqibatida (erkin biologik faol ketoprofen) ketoprofenning konsentrasiyasi deyarli ikki marta oshadi, bu yetarli darajadagi terapevtik samarani ta’minlovchi minimal sutkalik dozani buyurishni talab etadi.
Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda ketoprofenning klirensi pasayadi.