Umurtqalarning siljishi (Spondilolistez): Sabablari va davolash

Umurtqalarning siljishi (Spondilolistez) nima?

Umurtqalarning siljishi tibbiyotda spondilolistez yoki listez deb ataladi. Umurtqa pog'onasi o'ziga xos amortizatsiya xususiyatiga ega bo'lib, u tanaga tushadigan ulkan yuklarni qabul qiladi. Agar umurtqa pog'onasi tuzilishi o'zgarib, umurtqalar bir-biriga nisbatan siljisa, jiddiy sog'liq muammolari yuzaga keladi.

Umurtqalarning siljishi turlari va darajalari

Spondilolistez — bu umurtqalardan birining ostidagi umurtqaga nisbatan siljishidir. Siljish yo'nalishiga qarab quyidagi turlari farqlanadi:

Antespondilolistez — umurtqaning oldinga siljishi.
Retrospondilolistez — umurtqaning orqaga siljishi.
Laterospondilolistez — umurtqaning yon tomonga (o'ngga yoki chapga) siljishi.

Kasallikning og'irligi 4 darajaga bo'linadi:

I daraja: 25% gacha siljish.
II daraja: 26-50% gacha siljish.
III daraja: 51-75% gacha siljish.
IV daraja: 75% dan yuqori yoki spondiloptoz (to'liq siljish).

Spondilolistez sabablari

Umurtqa siljishi ko'pincha mushak-skelet tizimi kasalliklari yoki travmalar natijasida kelib chiqadi:

Degenerativ: Osteoxondroz yoki artrit fonida rivojlanadi.
Istimik: Umurtqa bo'g'imlararo qismining yetishmovchiligi.
Displastik: Tug'ma nuqsonlar.
Travmatik: Shikastlanishlar va haddan tashqari jismoniy yuklama.
Patologik: O'smalar yoki osteoporoz.
Operatsiyadan keyingi: Jarrohlik aralashuvlari asorati.

Umurtqa siljishining belgilari

Asosiy alomat — bel yoki orqa sohasidagi og'riqlar bo'lib, ular jismoniy harakatda kuchayadi. Lokalizatsiyaga qarab quyidagi simptomlar kuzatilishi mumkin:

Bo'yin bo'limida: Nevroz, uyqusizlik, gipertoniya.
Ko'krak bo'limida: Yurak va oshqozon-ichak tizimi muammolari.
Bel-dumg'aza bo'limida: Tos a'zolari faoliyatining buzilishi, jinsiy zaiflik, oyoqlarda og'riqlar.

Diagnostika va davolash

Tashxis uchun rentgen, MRT va densitometriya kabi usullar qo'llaniladi. Davolash konservativ (dori-darmonlar, fizioterapiya, mashqlar) va jarrohlik usullariga bo'linadi.

Fizioterapiya mashqlari, manual davolash va massaj mushak korsetini kuchaytirishga yordam beradi. Jarrohlik faqat konservativ davo samara bermaganda tavsiya etiladi.