Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Kasalliklar

O’tkazuvchan eshitish qobiliyatini yo’qotish: sabab va davo

O’tkazuvchan eshitish qobiliyatini yo’qotish sabablari, belgilari va zamonaviy davolash usullari haqida bilib oling. Mutaxassis maslahati va profilaktika.

Nozima IdrokovaN
Nozima IdrokovaYangilangan: 24-oktabr, 2026
Tahririyat tekshirgan7 daqiqada o'qiladi
9
Quloq tuzilishi va o'tkazuvchan eshitish qobiliyatini yo'qotish sabablari

Davomini o'qing

Yigit ko‘zgu oldida yuzidagi ugrilarni ko‘zdan kechirmoqda
Kasalliklar

Ugrilarni davolash: yuzdagi ugrilarni yo‘qotish usullari

30-dekabr, 2022·6 daq
Bosh og‘rig‘i turlari: sababni qanday aniqlash mumkin
Kasalliklar

Bosh og‘rig‘i turlari: sababni qanday aniqlash mumkin

23-iyul·14 daq
Shifokor jigar skrining test natijalarini muhokama qilmoqda
Tahlillar

Jigar skrining testlari: nima uchun va qanday o‘tkaziladi

28-aprel, 2023·7 daq
Ayol shifokor bilan ko‘krak bezi saratoni skriningi haqida suhbatlashmoqda
Ayollar salomatligi

Ko‘krak bezi saratoni skriningi: qachon boshlash va qanday o‘tkaziladi

10-may, 2023·7 daq
Oq marmar stol ustidagi yog‘och qoshiqda mayda osh tuzi
Kasalliklar

Buqoq kasalligi: nima, belgilari, sabablari va davolash

7-noyabr·8 daq
Yigit va qiz uy o‘simliklari orasidagi divanda o‘ychan holda yonma-yon o‘tiribdi
Kasalliklar

Genital gerpes: belgilari, yuqish yo‘llari, tahlil va davolash

10-noyabr·9 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Eshitish qobiliyatini yo'qotishning turlari
  2. O'tkazuvchan eshitish qobiliyatini yo'qotishning sabablari
  3. Belgilari
  4. Tashxis qanday qo'yiladi
  5. Davolash usullari
  6. Uy sharoitida nima qilish mumkin
  7. Profilaktika
  8. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  9. Xulosa
  10. Ko‘p beriladigan savollar

O'tkazuvchan eshitish qobiliyatini yo'qotish — tovush to'lqinlarining tashqi quloqdan ichki quloqqa (kokleaga) yetib borish yo'lida to'siq paydo bo'lishi natijasida eshitishning pasayishi. Oddiy qilib aytganda, quloq tovushni «yig'adi», lekin uni ichkariga to'liq uzata olmaydi: tovush bo'g'iq, kuchsiz yoki uzoqdan kelayotgandek eshitiladi.

Bu turdagi eshitish buzilishining muhim jihati — ichki quloq va eshitish nervi ko'pincha sog'lom qoladi. Shu sababli o'tkazuvchan eshitish qobiliyatini yo'qotish ko'p hollarda qaytariladigan holat hisoblanadi: to'siqni olib tashlash yoki uni bartaraf etish orqali eshitishni sezilarli yaxshilash mumkin. Ayniqsa bolalarda bu holatni erta aniqlash muhim, chunki eshitish nutq va til rivojlanishiga bevosita ta'sir qiladi.

Eshitish qobiliyatini yo'qotishning turlari

KBB amaliyotida eshitish pasayishi uch asosiy turga bo'linadi va har biriga turlicha yondashiladi:

  • O'tkazuvchan — tovush yo'lining tashqi yoki o'rta quloq qismida to'siq bor, ichki quloq esa sog'lom.
  • Sensorineural — koklea yoki eshitish nervining zararlanishi bilan bog'liq; ko'pincha keksalik, kuchli shovqin, infeksiya yoki ayrim dorilarning yon ta'siri sabab bo'ladi.
  • Aralash — ikkala mexanizm bir vaqtda kuzatiladi.

Turini aniqlash davolash taktikasini belgilaydi: koxlear implant asosan sensorineural shaklda qo'llaniladi, o'tkazuvchan shaklda esa avvalo sababni bartaraf etishga harakat qilinadi.

O'tkazuvchan eshitish qobiliyatini yo'qotishning sabablari

Sabablarni tashqi va o'rta quloq muammolariga ajratish qulay, chunki bu shifokorga tekshiruv yo'nalishini tanlashda yordam beradi.

Tashqi quloq bilan bog'liq sabablar

  • Quloq mumi tiqilishi — eng ko'p uchraydigan va eng oson tuzatiladigan sabab. Mum kanalni to'liq berkitganda eshitish keskin pasayadi.
  • Begona jism — ayniqsa bolalarda mayda o'yinchoq qismlari, urug'lar, ba'zan hasharot tushishi.
  • Tashqi otit («suzuvchi quloq») — kanal terisining yallig'lanishi; shish va ajralma hisobiga kanal torayadi.
  • Kanalning tug'ma yoki orttirilgan torayishi, shuningdek kanalni to'sib turuvchi o'simtalar.

O'rta quloq bilan bog'liq sabablar

  • O'rta quloq yallig'lanishi va suyuqlik to'planishi (exsudativ otit) — bolalarda eshitish pasayishining juda keng tarqalgan sababi.
  • Quloq pardasining teshilishi yoki chandiqlanishi — travma, infeksiya yoki bosim o'zgarishi oqibatida.
  • Otoskleroz — uzangi suyagining qotib qolishi natijasida tovush uzatilishi buziladi.
  • Eshitish suyakchalari zanjirining uzilishi — bosh travmasi yoki kuchli bosimdan keyin.
  • Xolesteatoma — o'rta quloqdagi patologik to'qima bo'lib, uni faqat jarrohlik yo'li bilan olib tashlash mumkin.

Belgilari

Belgilar sababga qarab farq qiladi, lekin eng ko'p uchraydigan shikoyatlar quyidagilar:

  • ovozlarning bo'g'iq, «paxta tiqilgandek» eshitilishi;
  • televizor yoki telefon ovozini odatdagidan baland qo'yish;
  • shovqinli joyda (ko'cha, bozor, jamoat transporti) suhbatni tushunishning qiyinlashishi;
  • quloqda bosim, to'liqlik yoki «suv qolgandek» tuyg'u;
  • quloqda shovqin (tinnitus) yoki o'z ovozini baland eshitish;
  • og'riq, qichishish yoki quloqdan ajralma — yallig'lanish belgisi bo'lishi mumkin.

Bolalarda belgilar boshqacha ko'rinadi: bola gapiruvchiga yaqinlashadi, ovozni takrorlab so'raydi, televizorni juda baland qo'yadi, nutqi kechikadi yoki ayrim tovushlarni noto'g'ri talaffuz qiladi.

Tashxis qanday qo'yiladi

Tashxis KBB shifokori ko'rigidan boshlanadi. Tekshiruv odatda quyidagi bosqichlardan iborat:

  1. Otoskopiya — quloq kanali va pardasini ko'zdan kechirish: mum, begona jism, teshilish yoki yallig'lanish bor-yo'qligi aniqlanadi.
  2. Tyuning fork bilan sinovlar — eshitish pasayishi o'tkazuvchan yoki sensorineural ekanini taxminiy ajratishga yordam beradi.
  3. Odiometriya — havo va suyak o'tkazuvchanligi o'lchanadi; ular orasidagi farq (havo-suyak intervali) o'tkazuvchan shaklga xos belgidir.
  4. Timpanometriya — quloq pardasi harakatchanligi va o'rta quloqdagi suyuqlik baholanadi.
  5. Zarur bo'lsa — kompyuter tomografiyasi va boshqa qo'shimcha tekshiruvlar.

Bolalarda o'yin shaklidagi odiometriya qo'llaniladi. To'g'ri tashxis — davolashning to'g'ri yo'lini tanlashning asosiy sharti.

Davolash usullari

Davolash sababga bog'liq va har doim shifokor nazoratida olib boriladi.

Konservativ yondashuv

  • Mum tiqilishini olib tashlash — faqat shifokor tomonidan yuvish yoki aspiratsiya usulida. Paxta tayoqcha bilan «chuqur tozalash» mumni yanada ichkariga tiqib, muammoni kuchaytiradi.
  • Yallig'lanishni davolash — tashqi yoki o'rta quloq yallig'lanishida shifokor tavsiyasiga ko'ra antibakterial yoki yallig'lanishga qarshi vositalar buyuriladi. Dori dozasi va muddatini mustaqil belgilash xavfli.
  • Burun-halqum yo'llarini davolash — allergik rinit, adenoidlar va sinusit o'rta quloqdagi bosimga ta'sir qiladi.

Jarrohlik aralashuvi

Anatomik o'zgarishlar, eshitish suyaklari muammosi, doimiy suyuqlik yoki xolesteatoma holatida jarrohlik eng samarali usul bo'lishi mumkin: timpanostomiya (shunt qo'yish), timpanoplastika, stapedotomiya va boshqalar. Operatsiya hajmini faqat KBB shifokori belgilaydi.

Eshitishni yaxshilovchi vositalar

Jarrohlik mumkin bo'lmagan yoki natija yetarli bo'lmagan hollarda eshitish apparati tavsiya etiladi. Suyak o'tkazuvchanligiga asoslangan apparatlar o'rta quloq ishlamayotgan holatlarda ham yordam beradi. Qurilma audiolog bilan birgalikda tanlanadi va vaqti-vaqti bilan sozlab turiladi.

Uy sharoitida nima qilish mumkin

Uy sharoitidagi chora-tadbirlar asosan qulaylik yaratish va asoratlarning oldini olishga qaratilgan:

  • Quloqni quruq va toza saqlang; cho'milgandan keyin tashqi qismini sochiq bilan artib qo'ying.
  • Shamollash, tumov va tomoq og'rig'ini o'z vaqtida davolang — ular o'rta quloqqa o'tishi mumkin.
  • Baland musiqa, naushnikda juda baland ovoz va uzoq davom etuvchi shovqindan saqlaning.
  • Chekishni tashlang va passiv chekishdan uzoq turing.
  • Bolada eshitishga shubha bo'lsa, «o'zi o'tib ketadi» deb kutmasdan KBB shifokoriga ko'rsating.

Nima qilish mumkin emas: quloq kanaliga paxta tayoqcha, tugma yoki igna kiritish; quloqqa o'zboshimcha tomchi tomizish (ayniqsa parda teshilgan bo'lsa xavfli); quloqqa issiq yog', piyoz sharbati kabi «xalq usullarini» qo'llash; quloq og'rig'ini uzoq vaqt og'riq qoldiruvchi vosita bilan bosib turish.

Profilaktika

  • Quloq kanalining faqat tashqi qismini yuvish bilan tozalash, ichkariga hech narsa kiritmaslik.
  • Bolalarni imkon qadar ko'proq ko'krak suti bilan boqish — bu o'rta quloq yallig'lanishi xavfini kamaytiradi.
  • Bolani yotgan holda shishadan ovqatlantirmaslik.
  • Basseyn va ochiq suvda suzayotganda quloqni himoya qilish, suvdan keyin kanalni quritish.
  • Surunkali tumov, adenoidlar va allergiyani vaqtida davolash.
  • Kasbiy shovqin bo'lgan ishlarda himoya vositalaridan foydalanish.
  • Bolalarni rejali tibbiy ko'rikdan o'tkazish, eshitishni tekshirish.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Quyidagi holatlarda kechiktirmasdan oilaviy poliklinikadagi KBB shifokoriga murojaat qiling:

  • Eshitish to'satdan pasaygan bo'lsa — bu shoshilinch holat, birinchi soatlarda yordam ko'rsatish muhim.
  • Quloq og'rig'i bilan birga isitma, bosh og'rig'i yoki quloq orqasida shish paydo bo'lsa.
  • Quloqdan yiring yoki qon aralash suyuqlik kelsa.
  • Quloqqa begona jism yoki hasharot tushgan bo'lsa — o'zingiz olib tashlashga urinmang.
  • Eshitish pasayishi bosh aylanishi, quloq shovqini yoki yuzning uvishishi bilan birga kuzatilsa.
  • Bolada nutq kechikishi, ovozni takrorlab so'rash yoki maktabda o'zlashtirishning pasayishi kuzatilsa.
  • Bir quloqda eshitish sezilarli pasaygan bo'lsa — sababni aniqlash zarur.

Holat og'ir bo'lsa yoki tez yordam zarur bo'lsa, 103 raqamiga qo'ng'iroq qilish mumkin.

Xulosa

O'tkazuvchan eshitish qobiliyatini yo'qotish — ko'p hollarda tuzatib bo'ladigan holat. Asosiysi — sababni to'g'ri aniqlash va o'z vaqtida mutaxassisga murojaat qilish. Quloqni mustaqil «chuqur tozalash»dan voz kechish, shamollashni vaqtida davolash va bolalarda eshitishni erta tekshirish bu muammoning oldini olishda eng samarali oddiy qadamlardir.

Ko‘p beriladigan savollar

O'tkazuvchan eshitish qobiliyatini yo'qotish butunlay davolanadimi?

Ko'p hollarda ha, chunki ichki quloq va eshitish nervi sog'lom qoladi. Mum tiqilishi, yallig'lanish yoki suyuqlik to'planishi kabi sabablar bartaraf etilgach, eshitish yaxshilanadi. Otoskleroz yoki suyaklar zararlanishida jarrohlik yoki eshitish apparati kerak bo'lishi mumkin. Prognozni KBB shifokori tekshiruvdan keyin aytadi.

Quloqni paxta tayoqcha bilan tozalash mumkinmi?

Yo'q. Paxta tayoqcha mumning bir qismini ichkariga tiqadi va kanalni berkitadi, shuningdek quloq pardasini shikastlashi mumkin. Kanal o'zini o'zi tozalaydi; tashqi qismini sochiq bilan artish kifoya. Mum tiqilib qolsa, uni shifokor yuvish yoki aspiratsiya usulida olib tashlaydi.

Eshitish apparati qaysi holatlarda yordam beradi?

Jarrohlik mumkin bo'lmagan yoki kutilgan natijani bermagan o'tkazuvchan eshitish pasayishida apparat samarali. Suyak o'tkazuvchanligiga asoslangan qurilmalar o'rta quloq ishlamayotgan holatlarda ham qo'llanadi. Qurilma audiolog bilan birgalikda tanlanadi va vaqti-vaqti bilan sozlanadi.

Bolada eshitish pasayishini qanday payqash mumkin?

Bola gapiruvchiga yaqinlashadi, ovozni takrorlab so'raydi, televizorni juda baland qo'yadi, nutqi kechikadi yoki ayrim tovushlarni noto'g'ri talaffuz qiladi. Bunday belgilarda kechiktirmasdan KBB shifokoriga ko'rsatish kerak, chunki erta yordam nutq rivojlanishini saqlab qoladi.

Quloqqa suv tushsa nima qilish kerak?

Boshni yon tomonga egib, tashqi quloqni ohista tortib, suvning oqib chiqishiga yordam bering va tashqi qismini sochiq bilan quriting. Kanalga paxta tayoqcha yoki igna kiritmang. Agar quloq og'riyapti, tiqilib qolgandek tuyulsa yoki ajralma paydo bo'lsa, KBB shifokoriga murojaat qiling.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Nozima IdrokovaN
MUALLIF

Nozima Idrokova

Ushbu sahifada

1/10
  1. Eshitish qobiliyatini yo'qotishning turlari
  2. O'tkazuvchan eshitish qobiliyatini yo'qotishning sabablari
  3. Belgilari
  4. Tashxis qanday qo'yiladi
  5. Davolash usullari
  6. Uy sharoitida nima qilish mumkin
  7. Profilaktika
  8. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  9. Xulosa
  10. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi