Sport mashg‘ulotidan keyin, og‘ir yuk ko‘targanda, uzoq vaqt noqulay holatda o‘tirganda yoki shamollash paytida mushaklarda og‘riq paydo bo‘lishi — juda keng tarqalgan holat. Ko‘p hollarda bu og‘riq xavfli emas va bir necha kun ichida o‘tib ketadi. Mushak og‘rig‘ini uyda davolash uchun oddiy, ammo to‘g‘ri qo‘llaniladigan usullar ko‘pincha yetarli bo‘ladi.
Shu bilan birga, ba’zi hollarda mushak og‘rig‘i jiddiyroq muammo belgisi bo‘lishi mumkin. Ushbu maqolada mushak og‘rig‘ining asosiy sabablari, uyda qo‘llash mumkin bo‘lgan oltita samarali usul, ularni qanday to‘g‘ri bajarish va qaysi belgilar paydo bo‘lganda shifokorga murojaat qilish kerakligi haqida batafsil gaplashamiz.
Mushak og‘rig‘i nima uchun paydo bo‘ladi
Mushak og‘rig‘ining sabablari turlicha bo‘lishi mumkin:
- Kechikkan mushak og‘rig‘i. Odatiy bo‘lmagan yoki jadal mashqdan keyin bir-ikki kun o‘tib paydo bo‘ladi. Bu mushak tolalaridagi mikroskopik shikastlar va ularning tiklanishi bilan bog‘liq.
- Mushak cho‘zilishi yoki zo‘riqishi. Keskin harakat, yuk ko‘tarish yoki isinmasdan mashq qilish natijasida yuzaga keladi.
- Uzoq vaqt noqulay holat. Kompyuter oldida egilib o‘tirish, telefonga uzoq qarash bo‘yin va yelka mushaklarini taranglashtiradi.
- Stress. Ruhiy taranglik mushaklarni ham taranglashtiradi, ayniqsa bo‘yin va yelkada.
- Infeksiyalar. Gripp va boshqa virusli kasalliklarda butun tanada mushak og‘rig‘i kuzatiladi.
- Suvsizlanish va tuzlar muvozanatining buzilishi. Ayniqsa issiqda va ko‘p terlaganda mushak tortishishiga olib keladi.
- Ayrim dorilar. Ba’zi preparatlar, masalan xolesterinni tushiruvchi ayrim dorilar, mushak og‘rig‘ini nojo‘ya ta’sir sifatida keltirib chiqarishi mumkin.
Mushak og‘rig‘ini uyda davolashning 6 ta samarali usuli
1. Nisbiy dam olish
Og‘riyotgan mushakka bir-ikki kun ortiqcha yuklama bermang. Ammo to‘liq harakatsizlik ham foydali emas: uzoq yotish mushaklarni qotiradi va tiklanishni sekinlashtiradi. Og‘riqni kuchaytirmaydigan yengil kundalik harakatlarni davom ettiring.
2. Sovuq kompress
Jarohat yoki keskin zo‘riqishdan keyingi birinchi bir-ikki kunda sovuq qo‘llash shish va og‘riqni kamaytiradi. Muzni yoki muzlatilgan mahsulotni yupqa matoga o‘rab, og‘riyotgan joyga qisqa vaqtga qo‘ying. Muzni to‘g‘ridan-to‘g‘ri teriga qo‘ymang — sovuqdan kuyish bo‘lishi mumkin. Kompressni kun davomida bir necha marta, tanaffuslar bilan takrorlash mumkin.
3. Issiqlik
Shish o‘tgandan keyin yoki surunkali, taranglik bilan bog‘liq og‘riqda issiqlik yaxshiroq yordam beradi. Iliq dush, iliq vanna, isitgich yoki iliq kompress mushaklarni bo‘shashtiradi va qon aylanishini yaxshilaydi. Issiqlik juda qaynoq bo‘lmasligi va uxlab qolganda qo‘llanmasligi kerak. Yangi jarohat, shish va qizarish bo‘lsa, issiqlik tavsiya etilmaydi.
4. Yengil cho‘zilish va harakat
Og‘riq biroz kamaygach, yengil cho‘zilish mashqlari va sekin harakatlar mushak egiluvchanligini tiklaydi. Cho‘zilishni silliq, keskin silkinishsiz bajaring va og‘riq kuchaysa, to‘xtang. Yengil yurish, suzish yoki velosiped ham qon aylanishini yaxshilab, tiklanishni tezlashtiradi.
5. Massaj
Yengil massaj mushak tarangligini kamaytiradi va o‘zini yaxshi his qilishga yordam beradi. Uni qo‘l bilan, massaj roliki yoki to‘p yordamida bajarish mumkin. Kuchli og‘riq, shish, ko‘karish yoki yangi jarohat bo‘lgan joyni qattiq massaj qilmang.
6. Og‘riq qoldiruvchi vositalar
Og‘riq kuchli bo‘lsa, qisqa muddatga paratsetamol yoki ibuprofen kabi dorilar, shuningdek og‘riq qoldiruvchi va yallig‘lanishga qarshi gel yoki malhamlar yordam berishi mumkin. Ularni ko‘rsatmaga va shifokor yoki farmatsevt tavsiyasiga ko‘ra qo‘llang. Oshqozon yarasi, buyrak kasalliklari, yurak muammolari bo‘lsa yoki qon suyultiruvchi dori ichsangiz, yallig‘lanishga qarshi dorilarni qabul qilishdan oldin albatta shifokor bilan maslahatlashing.
Qo‘shimcha foydali maslahatlar
- Yetarli suv iching. Ayniqsa issiq kunlarda va mashqdan keyin.
- To‘g‘ri ovqatlaning. Oqsil, sabzavot va mevalarga boy ovqat mushaklarning tiklanishiga yordam beradi.
- Yaxshi uxlang. Uyqu vaqtida mushaklar faol tiklanadi.
- Holatingizni nazorat qiling. Ish stoli va stulni to‘g‘ri sozlang, har soatda turib, biroz harakat qiling.
- Stressni kamaytiring. Sekin nafas olish va bo‘shashish mashqlari mushak tarangligini yumshatadi.
Mushak og‘rig‘ining oldini olish
- Har bir mashg‘ulotdan oldin isinish, keyin esa cho‘zilish mashqlarini bajaring.
- Yuklamani asta-sekin oshiring, birdaniga juda og‘ir mashqqa o‘tmang.
- Og‘ir narsani ko‘targanda belni emas, oyoqlarni bukib, yukni tanaga yaqin tuting.
- Uzoq vaqt bir holatda o‘tirmang yoki turmang.
- Qulay oyoq kiyim kiying.
- Issiqda mashq qilganda suv iching va ortiqcha zo‘riqmang.
Mushak tortishib qolsa nima qilish kerak
Mushak tortishishi — mushakning to‘satdan, ixtiyorsiz va og‘riqli qisqarishi. U ko‘pincha boldir mushagida, kechasi yoki jismoniy zo‘riqishdan keyin paydo bo‘ladi. Bunday holatda:
- harakatni to‘xtating va tortishgan mushakni sekin cho‘zing, masalan boldir tortishganda oyoq panjasini o‘zingizga tomon torting;
- mushakni yengil uqalang;
- tortishish o‘tgach, iliq kompress qo‘ying;
- suv iching, ayniqsa ko‘p terlagan bo‘lsangiz.
Tortishishlar tez-tez takrorlansa, ayniqsa kechasi, qandli diabet, buyrak kasalliklari, qon aylanishi buzilishi yoki dorilar ta’siri bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Bunday hollarda sababni aniqlash uchun shifokor ko‘rigidan o‘tish kerak.
Bo‘yin, yelka va bel mushaklari og‘rig‘i
Bu sohalardagi og‘riq ko‘pincha uzoq vaqt o‘tirish va noto‘g‘ri holat bilan bog‘liq. Monitorni ko‘z sathida joylashtiring, stulga suyanib o‘tiring, telefonni ko‘z darajasiga ko‘taring va har soatda yelkalarni aylantirish, boshni sekin yon tomonga egish kabi yengil mashqlarni bajaring. Juda yumshoq yoki juda baland yostiq ham bo‘yin og‘rig‘iga sabab bo‘lishi mumkin.
Xulosa
Mushak og‘rig‘ini uyda davolash uchun nisbiy dam olish, sovuq va issiq kompress, yengil cho‘zilish, massaj va zarur bo‘lsa shifokor tavsiyasi bilan og‘riq qoldiruvchilar ko‘pincha yetarli. Yetarli suv, sifatli uyqu va to‘g‘ri mashq qilish odatlari og‘riqning oldini oladi. Ammo og‘riq uzoq davom etsa yoki xavotirli belgilar bilan kechsa, shifokorga murojaat qilishni kechiktirmang.
Ko‘p beriladigan savollar
Mushak og‘rig‘ida sovuq yaxshimi yoki issiq?
Yangi jarohat yoki keskin zo‘riqishdan keyingi birinchi bir-ikki kunda sovuq shish va og‘riqni kamaytiradi. Keyinchalik yoki taranglik bilan bog‘liq surunkali og‘riqda issiqlik mushaklarni bo‘shashtiradi. Shish va qizarish bo‘lsa, issiqlik qo‘llamang.
Mashqdan keyingi mushak og‘rig‘i qancha davom etadi?
Kechikkan mushak og‘rig‘i odatda mashqdan bir-ikki kun keyin eng kuchli bo‘ladi va bir necha kun ichida o‘tadi. Agar og‘riq bir haftadan ko‘p davom etsa yoki kuchaysa, shifokorga murojaat qiling.
Mushak og‘rig‘ida sport bilan shug‘ullanish mumkinmi?
Yengil og‘riqda past jadallikdagi harakat, masalan yurish yoki suzish, tiklanishga yordam beradi. Kuchli og‘riq yoki jarohat bo‘lsa, og‘riyotgan mushakka yuklama berishdan bir necha kun saqlaning.
Qaysi belgilar xavfli hisoblanadi?
To‘q rangli siydik, keskin mushak kuchsizligi, yuqori harorat bilan kechadigan og‘riq yoki kuchli shish xavfli belgilar hisoblanadi. Bunday hollarda zudlik bilan tibbiy yordamga murojaat qilish kerak.







