Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Alomatlar

Diplopiya sabablari: ko‘rish ikkilanganda nima qilish kerak?

Diplopiya sabablari, belgilari va davolash usullari haqida aniq ma’lumot. Ko‘rish ikkilanganda qachon shifokorga murojaat qilish kerakligini bilib oling.

Nozima IdrokovaN
Nozima IdrokovaYangilangan: 24-oktabr, 2026
Tahririyat tekshirgan9 daqiqada o'qiladi
4
Ko‘z shifokori bemorda diplopiya sabablarini tekshirmoqda

Davomini o'qing

Bog‘da birga mashq qilayotgan keksa er-xotin, uzoq umr uchun harakat
Sog'lom turmush

Uzoq umr ko‘rish uchun mashqlar: qaysi harakatlar eng foydali

16-aprel, 2023·7 daq
Dermatolog dermatoskop yordamida bemorning terisidagi xolni tekshirmoqda
Kasalliklar

Teri saratoni xavfi: sog‘lom ko‘ringan teri ham xavf ostidami?

12-may, 2023·7 daq
Teri uchun foydali omega yog‘ kislotalariga boy baliq, yong‘oq va urug‘lar
Sog'lom turmush

Omega-3 teri uchun: namlik va sog‘lom ko‘rinish

21-aprel, 2023·7 daq
Ayol quruq lablariga himoya balzamini surtmoqda
Alomatlar

Quruq lablar: sabablari, qarish bilan bog‘liqligi va yechimlar

8-may, 2023·7 daq
Allergiyadan bosh og‘rig‘i va burun bitishi bilan bezovtalangan ayol
Alomatlar

Allergiya va bosh og‘rig‘i: sabablari, belgilari va davolash

27-aprel, 2023·7 daq
Ko‘zoynak taqqan, yelkasiga pled yopingan odam qo‘li bilan og‘zini to‘sib yo‘talmoqda
Alomatlar

Yo‘tal: sabablari, turlari va davolash — qachon xavfli

4-noyabr·9 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Diplopiya nima va u qanday turlarga bo‘linadi?
  2. Diplopiya sabablari: asosiy guruhlar
  3. Alomatlar va xavfli belgilar
  4. Tashxis qanday qo‘yiladi?
  5. Diplopiyani davolash
  6. Uy sharoitida nima qilish mumkin?
  7. Profilaktika
  8. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
  9. Xulosa
  10. Ko‘p beriladigan savollar

Diplopiya sabablari ko‘pincha ko‘zning optik tizimi, ko‘z mushaklari yoki miya va nervlar bilan bog‘liq buzilishlarga borib taqaladi. Diplopiya — bu bir obyektning ikki marta ko‘rinishi, ya’ni ko‘rish ikkilanishi. Bunday holat ba’zan bir necha soniya davomida paydo bo‘lsa, ba’zan kunlar yoki haftalar davom etadi. Muhimi, ikkilanishning o‘zi kasallik emas, balki biror holatning alomati bo‘lishi mumkin.

Agar ko‘rish birdan ikkilana boshlagan bo‘lsa, buni oddiy charchoq deb chetga surib bo‘lmaydi. Ayniqsa bosh og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi, ko‘z qovog‘ining tushishi yoki qo‘l-oyoqlarda kuchsizlik bilan birga kelsa, tez yordam chaqirish kerak. O‘zbekistonda bunday holatda 103 raqamiga murojaat qilish yoki eng yaqin shoshilinch yordam bo‘limiga borish tavsiya etiladi.

Diplopiya nima va u qanday turlarga bo‘linadi?

Diplopiyada miya ikki ko‘zdan kelayotgan tasvirlarni bir nuqtaga birlashtira olmaydi. Natijada odam bir obyektni yonma-yon, ustma-ust yoki biroz siljigan holda ikki marta ko‘radi. Ba’zida ikkilanish faqat ma’lum tomonga qaraganda kuchayadi, ba’zida esa doimiy bezovta qiladi.

Shifokor uchun eng muhim savol — bir ko‘zni yumganda ikkilanish yo‘qoladimi yoki yo‘qmi. Agar bir ko‘zni yopganda ikkilangan tasvir yo‘qolsa, bu binokulyar diplopiya bo‘lishi mumkin. Agar bitta ko‘z ochiq bo‘lganda ham ikkilanish saqlanib qolsa, bu monokulyar diplopiya hisoblanadi. Bu farq sababni aniqlashda muhim rol o‘ynaydi.

Diplopiya sabablari: asosiy guruhlar

Diplopiya sabablari juda xilma-xil. Ular ko‘zning sinish kuchiga, ko‘z mushaklarining ishiga, nervlarga yoki miyaning ko‘rish markazlariga bog‘liq bo‘lishi mumkin. Shuning uchun ikkilanish paydo bo‘lganda faqat ko‘zni emas, butun organizm holatini ham tekshirish muhim.

Monokulyar diplopiya sabablari

Monokulyar diplopiyada muammo ko‘pincha bitta ko‘zning o‘zida bo‘ladi. Bunday holatda bir ko‘zni yumish ikkilanishni yo‘qotmaydi, chunki ikkinchi ko‘z ham shu buzilish bilan ko‘radi. Eng ko‘p uchraydigan sabablar quyidagilar:

  • ko‘zning sinish nuqsonlari, jumladan astigmatizmning kuchli shakllari;
  • katarakta, ya’ni ko‘z gavharining xiralashishi;
  • shox pardaning notekisligi yoki uning shikastlanishi;
  • quruq ko‘z sindromi va ko‘z yuzasining yallig‘lanishi;
  • to‘r pardaning ayrim kasalliklari;
  • ko‘z ichidagi linza yoki qorachiq bilan bog‘liq o‘zgarishlar.

Monokulyar diplopiyada ko‘pincha ko‘zning o‘zida muammo bo‘ladi, lekin shifokor ko‘rigi baribir zarur. Ayniqsa ikkilanish birdan paydo bo‘lsa yoki ko‘rish keskin yomonlashsa, kechiktirmaslik kerak.

Binokulyar diplopiya sabablari

Binokulyar diplopiyada ikkala ko‘z alohida yaxshi ko‘rishi mumkin, lekin ularning harakati bir-biriga mos kelmaydi. Miya ikkita tasvirni birlashtira olmagani uchun ikkilanish paydo bo‘ladi. Bunday diplopiya sabablari orasida ko‘z mushaklari va nervlar bilan bog‘liq holatlar ko‘proq uchraydi:

  • ko‘zning yashirin yoki ochiq g‘ilayligi, ya’ni strabizm;
  • ko‘zni harakatlantiruvchi nervlarning zararlanishi;
  • qalqonsimon bez kasalliklari bilan bog‘liq ko‘z o‘zgarishlari;
  • miasteniya kabi mushak kuchsizligi bilan kechadigan holatlar;
  • tarqoq skleroz kabi nerv tizimi kasalliklari;
  • miya qon aylanishining buzilishi, insult yoki vaqtinchalik ishemik holatlar;
  • miya shishi, travma yoki infeksiyalar;
  • qandli diabet va yuqori qon bosimi natijasida kichik tomirlarning zararlanishi.

Bu sabablarning ba’zilari shoshilinch yordam talab qiladi. Shuning uchun birdan boshlangan binokulyar ikkilanishni uy sharoitida davolashga urinish xavfli.

Vaqtinchalik holatlar va ehtiyotkorlik

Ba’zida ikkilanish charchoq, uyqusizlik, uzoq vaqt ekranga qarash yoki spirtli ichimlikdan keyin qisqa muddatli paydo bo‘lishi mumkin. Bunday holat ko‘pincha ko‘zning zo‘riqishi bilan bog‘liq. Lekin takrorlanadigan, bir necha daqiqadan uzoq davom etadigan yoki har kuni kuzatiladigan ikkilanishni oddiy charchoq deb tushuntirib bo‘lmaydi. Uni nevrolog yoki oftalmolog ko‘rigisiz qoldirish tavsiya etilmaydi.

Alomatlar va xavfli belgilar

Diplopiyaning asosiy alomati — ko‘rishning ikkilanishi. Tasvir gorizontal, vertikal yoki diagonal siljigan bo‘lishi mumkin. Ba’zi odamlar bosh aylanishi, ko‘z og‘rig‘i, bosh og‘rig‘i yoki diqqatni jamlashda qiyinchilikdan shikoyat qiladi. Ikkilanish kuchayganda odam boshini ma’lum tomonga burishga yoki bir ko‘zini yumishga majbur bo‘lishi mumkin.

Quyidagi belgilar paydo bo‘lsa, holatni shoshilinch deb baholash kerak:

  • ikkilanish birdan boshlangan bo‘lsa;
  • kuchli bosh og‘rig‘i yoki ko‘ngil aynishi qo‘shilsa;
  • ko‘z qovog‘i tushsa yoki ko‘z qorachig‘i kattalashsa;
  • qo‘l-oyoqlarda kuchsizlik, yuzning bir tomoni osilib qolishi kuzatilsa;
  • gapirish buzilsa, yutish qiyinlashsa yoki muvozanat yo‘qolsa;
  • bosh jarohati, isitma yoki kuchli ko‘z og‘rig‘i bilan birga kelsa.

Bunday holatlarda 103 raqamiga qo‘ng‘iroq qilish yoki zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak. Bu belgilar nevrologik tekshiruv zarurligini ko‘rsatishi mumkin.

Tashxis qanday qo‘yiladi?

Tashxis birinchi navbatda shikoyatni aniqlashtirishdan boshlanadi. Shifokor ikkilanish qachon boshlanganini, doimiymi yoki vaqti-vaqti bilan paydo bo‘lishini, bir ko‘zni yumganda yo‘qoladimi yoki yo‘qmi, qaysi tomonga qaraganda kuchayishini so‘raydi. Keyin ko‘z va nerv tizimi tekshiriladi.

  1. Oilaviy poliklinikada birlamchi ko‘rik va shikoyatlarni aniqlash.
  2. Oftalmolog ko‘rigi: ko‘rish o‘tkirligi, sinish kuchi, ko‘z yuzasi va ko‘z tubi tekshiriladi.
  3. Ko‘z harakatlari va qorachiq reaksiyalarini baholash.
  4. Zarur bo‘lsa, nevrolog ko‘rigi va qo‘shimcha tekshiruvlar.
  5. Shubhali holatlarda kompyuter tomografiyasi yoki magnit-rezonans tomografiya buyurilishi mumkin.
  6. Qandli diabet, qon bosimi, qalqonsimon bez va boshqa holatlarni istisno qilish uchun laboratoriya tahlillari.

Har bir holatda tekshiruv hajmi individual bo‘ladi. Shifokor qanday tekshiruv kerakligini bemorning shikoyati va ko‘rik natijasiga qarab belgilaydi.

Diplopiyani davolash

Diplopiyani davolash sababga bog‘liq. Ikkilanishning o‘zini emas, unga olib kelgan holatni davolash muhim. Masalan, sinish nuqsoni bo‘lsa, to‘g‘ri tanlangan ko‘zoynak yoki kontakt linza yordam berishi mumkin. Quruq ko‘z bo‘lsa, ko‘z yuzasini namlovchi vositalar tavsiya etilishi mumkin. Strabizmda ba’zi hollarda prizma ko‘zoynak, maxsus mashqlar yoki jarrohlik usuli qo‘llanadi.

Nerv yoki miya bilan bog‘liq sabablar aniqlansa, asosiy davolash nevrolog yoki boshqa mutaxassis bilan birgalikda olib boriladi. Qon bosimi va qandli diabetni nazorat qilish, infeksiyalarni davolash va travmadan himoyalanish muhim. Dori vositalari faqat shifokor tavsiyasiga ko‘ra qo‘llanadi; dozani mustaqil tanlash yoki boshqa odamga tavsiya qilingan dorini ichish xavfli.

Uy sharoitida nima qilish mumkin?

Shifokorga murojaat qilgunga qadar xavfni kamaytirish uchun ba’zi ehtiyot choralarini ko‘rish mumkin. Lekin bu choralar tashxis va davolashning o‘rnini bosmaydi.

  • Mashina boshqarishdan, baland joyda ishlashdan va xavfli mexanizmlardan voz kechish.
  • Ikkilanish kuchaygan paytda ko‘zni zo‘riqtirmaslik va dam oldirish.
  • Ikkilanish qachon va qaysi holatda paydo bo‘lishini qisqa qayd etib borish.
  • Avvalgi ko‘zoynak yoki linzalardan foydalanayotgan bo‘lsa, ularni olib borish.
  • Qabul qilayotgan dorilar ro‘yxatini shifokorga ko‘rsatish.
  • Ko‘zni tomchilar yoki xalq usullari bilan mustaqil davolashga urinmaslik.

Agar ikkilanish vaqtincha bo‘lsa ham, sababini aniqlash uchun shifokor ko‘rigidan o‘tish foydali. Ayniqsa holat takrorlansa yoki kuchayib borsa, kutish tavsiya etilmaydi.

Profilaktika

Diplopiyaning barcha sabablarini oldini olish mumkin emas, lekin ayrim xavf omillarini kamaytirish mumkin. Bu, ayniqsa, qon tomirlari va nerv tizimi bilan bog‘liq holatlar uchun muhim.

  • Qon bosimini muntazam nazorat qilish va yuqori bosimni davolash.
  • Qandli diabet bo‘lsa, qon shakarini shifokor tavsiyasi bo‘yicha nazoratda ushlash.
  • Ko‘zni jarohatlardan himoya qilish, ish joyida xavfsizlik qoidalariga rioya qilish.
  • Uzoq vaqt ekranga qaraganda har 20-30 daqiqada qisqa tanaffus qilish.
  • Ko‘rish yomonlashganini sezsangiz, ko‘zoynakni tekshirtirish.
  • Bosh jarohati yoki kuchli bosh og‘rig‘idan keyin nevrolog ko‘rigidan o‘tish.

Profilaktika choralari to‘liq kafolat bermaydi, lekin ular ko‘p holatlarda asoratlarni erta aniqlashga yordam beradi.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Har qanday yangi paydo bo‘lgan ikkilanish shifokor ko‘rigini talab qiladi. Agar ikkilanish birdan boshlangan bo‘lsa, bosh og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi, ko‘z qovog‘ining tushishi, qorachiqning kattalashishi yoki mushak kuchsizligi bilan birga kelsa, bu shoshilinch holat hisoblanadi. Bunday paytda uyda kutmasdan 103 raqamiga murojaat qilish yoki eng yaqin shoshilinch yordam bo‘limiga borish kerak.

Shoshilinch belgilar bo‘lmasa ham, quyidagi hollarda oilaviy poliklinikaga yoki oftalmologga murojaat qilish tavsiya etiladi:

  • ikkilanish bir necha soatdan uzoq davom etsa;
  • holat takrorlansa yoki kuchayib borsa;
  • bolada ko‘zning qisilishi, boshni burib qarash yoki ikkilanish sezilsa;
  • bosh jarohatidan keyin paydo bo‘lsa;
  • ko‘rishning boshqa o‘zgarishlari bilan birga kelsa.

Xulosa

Diplopiya — ko‘rishning ikkilanishi bo‘lib, u turli sabablarga bog‘liq alomatdir. Bir ko‘zni yumganda ikkilanish yo‘qolishi yoki saqlanib qolishi sababni aniqlashda muhim belgi bo‘ladi. Diplopiya sabablarini faqat shifokor to‘liq baholay oladi, shuning uchun yangi yoki takrorlanuvchi ikkilanishni e’tiborsiz qoldirmaslik kerak. O‘z vaqtida murojaat qilish asoratlarning oldini olishga yordam beradi.

Ko‘p beriladigan savollar

Diplopiya o‘z-o‘zidan o‘tadimi?

Ba’zida charchoq yoki uyqusizlik bilan bog‘liq qisqa muddatli ikkilanish o‘tishi mumkin. Lekin yangi paydo bo‘lgan, takrorlanadigan yoki uzoq davom etadigan diplopiya shifokor ko‘rigini talab qiladi. Nevrologik belgilar bilan birga kelsa, zudlik bilan yordam so‘rash kerak.

Bir ko‘zni yumganda ikkilanish yo‘qolsa, bu nimani bildiradi?

Bu ko‘pincha binokulyar diplopiyaga ishora qiladi. Ya’ni ikkala ko‘zning tasvirlari miyada bir nuqtaga birlashmayapti. Sabab ko‘z mushaklari, nervlar yoki miya bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin, shuning uchun tekshiruv zarur.

Diplopiya bolalarda ham uchraydimi?

Ha, bolalarda strabizm, sinish nuqsoni yoki boshqa ko‘z kasalliklari sababli uchraydi. Bola ba’zida ikkilanishni aniq aytmasligi mumkin, shuning uchun ko‘zni qisish, boshni burib qarash yoki tez charchash belgilariga e’tibor berish kerak. Bunday holatda oftalmologga murojaat qilish tavsiya etiladi.

Qaysi shifokorga murojaat qilish kerak?

Avval oilaviy poliklinikadagi shifokorga murojaat qilish mumkin. Keyin oftalmolog va zarur bo‘lsa nevrolog ko‘rigi tayinlanadi. Agar ikkilanish birdan boshlanib, kuchli bosh og‘rig‘i, kuchsizlik yoki ko‘z qovog‘ining tushishi bilan birga kelsa, 103 orqali shoshilinch yordam chaqirish kerak.

Kompyuterda uzoq ishlash diplopiyaga olib keladimi?

Kompyuterda uzoq ishlash ko‘zning zo‘riqishi, qurishi va vaqtinchalik xiralashishga sabab bo‘lishi mumkin. Lekin doimiy yoki takrorlanuvchi diplopiya oddiy ekran charchog‘i bilan izohlanmasligi kerak. Bunday holatda ko‘zni tekshirtirish va sababni aniqlash muhim.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Nozima IdrokovaN
MUALLIF

Nozima Idrokova

Ushbu sahifada

1/10
  1. Diplopiya nima va u qanday turlarga bo‘linadi?
  2. Diplopiya sabablari: asosiy guruhlar
  3. Alomatlar va xavfli belgilar
  4. Tashxis qanday qo‘yiladi?
  5. Diplopiyani davolash
  6. Uy sharoitida nima qilish mumkin?
  7. Profilaktika
  8. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
  9. Xulosa
  10. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi