Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
  1. Bosh sahifa
  2. Sog'lom turmush

Maxsar yog‘i va kollagen: teri uchun foydasi va cheklovlari

Maxsar (saflor) yog‘i teriga qanday ta’sir qiladi, kollagenni himoya qilishi haqida nima ma’lum, uni qanday ishlatish va kimlar ehtiyot bo‘lishi kerak.

Nozima IdrokovaN
Nozima IdrokovaYangilangan: 26-oktabr, 2026
Tahririyat tekshirgan7 daqiqada o'qiladi
4
Sariq maxsar gullari va shisha idishdagi o‘simlik yog‘i

Davomini o'qing

Sport zalida mashg‘ulotdan keyin oqsil ichimligini ichayotgan sportchi
Sog'lom turmush

Kollagen qo‘shimchalari: sportchilar uchun foydasi va cheklovlari

12-may, 2023·7 daq
Ayol ko‘zgu oldida yuz terisiga namlovchi krem surtmoqda
Sog'lom turmush

Kollagen nima: teri uchun qo‘shimchalar foydasi va ichish tartibi

7-may, 2023·7 daq
Shisha idishdagi bodom yog‘i va bodom yong‘oqlari stol ustida
Sog'lom turmush

Bodom yog‘ining teri uchun foydasi: qo‘llash usullari va ehtiyot

11-may, 2023·7 daq
Yangi uzilgan kashnich ko‘kati va teri parvarishi uchun sog‘lom ovqatlar
Sog'lom turmush

Silantro va kollagen: kashnich teri uchun qanchalik foydali

30-aprel, 2023·7 daq
Ayol yuziga namlantiruvchi krem surtib, teri parvarishini qilmoqda
Sog'lom turmush

Kollagen nima: teri tarangligini tiklashning ishonchli yo‘llari

19-aprel, 2023·7 daq
Argan yog'i soch uchun: sochga tabiiy yog' surtilmoqda
Sog'lom turmush

Argan yog‘i soch uchun: foydasi va to‘g‘ri qo‘llash usullari

7-may, 2023·6 daq

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar
Mundarija▾
  1. Kollagen nima va nega u kamayadi
  2. Maxsar yog‘i tarkibida nima bor
  3. Maxsar yog‘ining teri uchun aniq foydalari
  4. Kollagenni himoya qilish haqida nima ma’lum
  5. Kollagenni himoya qilishning isbotlangan yo‘llari
  6. Maxsar yog‘ini qanday ishlatish mumkin
  7. Maxsar yog‘ini qanday tanlash va saqlash
  8. Kimlar ehtiyot bo‘lishi kerak
  9. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  10. Xulosa
  11. Ko‘p beriladigan savollar

Maxsar (saflor) — sariq-to‘q sariq gulli o‘simlik bo‘lib, O‘zbekistonda ham qadimdan ekiladi. Uning urug‘idan olinadigan yog‘ oziq-ovqatda va kosmetikada ishlatiladi. So‘nggi yillarda maxsar yog‘i va kollagen mavzusi qiziqish uyg‘otmoqda: laboratoriya tadqiqotlarida ushbu o‘simlik tarkibidagi ayrim moddalar ultrabinafsha nurlar ta’sirida kollagenning parchalanishini sekinlashtirishi mumkinligi o‘rganilgan.

Ammo bunday natijalarni ehtiyotkorlik bilan baholash kerak: hujayra yoki laboratoriya sharoitida olingan natija har doim ham inson terisida xuddi shunday samara beradi degani emas. Quyida maxsar yog‘i teriga qanday foyda berishi aniq ma’lum, nima hali o‘rganilmoqda va uni qanday to‘g‘ri ishlatish haqida gaplashamiz.

Shuningdek o‘qing: Kollagen qo‘shimchalari teri uchun: foydasi bormi; Kollagen qo‘shimchalari: sportchilar uchun foydasi va cheklovlari; Silantro va kollagen: kashnich teri uchun qanchalik foydali.

Kollagen nima va nega u kamayadi

Kollagen — terining asosiy tayanch oqsili. U teriga mustahkamlik va zichlik beradi, elastin esa egiluvchanlik bag‘ishlaydi. Kollagen kamayishi yoki shikastlanishi natijasida teri yupqalashadi, ajinlar va bo‘shashish paydo bo‘ladi. Bunga quyidagilar sabab bo‘ladi:

  • Yosh o‘tishi — yillar o‘tishi bilan teri hujayralari kollagenni kamroq ishlab chiqaradi.
  • Ultrabinafsha nurlar — terida kollagenni parchalovchi fermentlarni faollashtiradi va «fotoqarish»ga olib keladi. Bu terining erta qarishidagi eng muhim tashqi omil.
  • Chekish — qon aylanishini yomonlashtiradi va kollagenga zarar yetkazadi.
  • Ko‘p shakar iste’mol qilish — kollagen tolalarining «qotib qolishi»ga hissa qo‘shadi.
  • Uyqu yetishmasligi va surunkali stress.

Maxsar yog‘i tarkibida nima bor

Maxsar yog‘ining ikki xil turi mavjud: biri linol kislotasiga, ikkinchisi olein kislotasiga boy. Kosmetikada ko‘pincha linol kislotasiga boy turi qadrlanadi.

  • Linol kislotasi — terining himoya to‘sig‘ini tashkil etuvchi muhim yog‘ kislotasi. Uning yetishmasligi teri quruqligi va qitiqlanishi bilan bog‘liq.
  • E vitamini — antioksidant, yog‘ni oksidlanishdan himoya qiladi.
  • O‘simlik flavonoidlari — maxsar gullari va urug‘larida antioksidant xususiyatli moddalar bor. Aynan ular kollagen bilan bog‘liq laboratoriya tadqiqotlarida o‘rganilgan.

Maxsar yog‘ining teri uchun aniq foydalari

Namlash va yumshatish

Maxsar yog‘i yengil va tez singadi. U teri yuzasida yupqa qatlam hosil qilib, namlik yo‘qotilishini kamaytiradi va quruq terini yumshatadi.

Teri to‘sig‘ini qo‘llab-quvvatlash

Linol kislotasi terining tabiiy yog‘ qatlamini to‘ldirishga yordam beradi. Sog‘lom to‘siq namlikni yaxshi ushlab turadi va tashqi ta’sirlarga chidamliroq bo‘ladi.

Yog‘li teri uchun ham mos bo‘lishi mumkin

Linol kislotasiga boy yog‘lar odatda yengil hisoblanadi va ko‘pchilikda teshiklarni kamroq bekitadi. Shunga qaramay, husnbuzarga moyil terida har qanday yog‘ni ehtiyotkorlik bilan, avval sinab ko‘rib ishlatish kerak.

Kollagenni himoya qilish haqida nima ma’lum

Laboratoriya tadqiqotlarida maxsar tarkibidagi ayrim flavonoidlar UB nurlar ta’sirida faollashadigan, kollagenni parchalovchi fermentlarning ishini kamaytirishi kuzatilgan. Bu qiziqarli natija, lekin:

  • tadqiqotlar asosan hujayralar ustida o‘tkazilgan, inson terisida katta va ishonchli sinovlar yetarli emas;
  • oddiy oshxona yoki kosmetik maxsar yog‘ida bu moddalar qancha bo‘lishi va teriga qanchalik singishi aniq emas;
  • yog‘ni surtish quyoshdan himoya kremi o‘rnini bosmaydi.

Xulosa qilib aytganda, maxsar yog‘i teri parvarishida foydali yordamchi vosita bo‘lishi mumkin, ammo uni «kollagenni tiklovchi» yoki «ajinlarni yo‘qotuvchi» vosita deb hisoblash uchun hozircha asos yo‘q.

Kollagenni himoya qilishning isbotlangan yo‘llari

  1. Har kuni quyoshdan himoya. Keng spektrli quyoshdan himoya kremi, shlyapa va soya — kollagenni UB nurlardan asrashning eng samarali usuli.
  2. Retinoidlar. A vitamini hosilalari kollagen hosil bo‘lishini rag‘batlantirishi yaxshi o‘rganilgan. Ularni ehtiyotkorlik bilan, dermatolog maslahati bilan boshlang. Homiladorlikda ishlatilmaydi.
  3. C vitamini. Kollagen hosil bo‘lishi uchun zarur. U ovqatdan — meva va sabzavotlardan olinadi, kosmetikada esa antioksidant sifatida ishlatiladi.
  4. Chekishni tashlash.
  5. Muvozanatli ovqatlanish. Oqsil, sabzavot, meva va sog‘lom yog‘lar, shakarni kamaytirish.
  6. Yetarli uyqu va stressni boshqarish.

Maxsar yog‘ini qanday ishlatish mumkin

  • Tana uchun: dushdan keyin biroz nam teriga bir necha tomchi surting.
  • Yuz uchun: kechqurun tozalangan teriga oz miqdorda yoki namlovchi kremga bir-ikki tomchi qo‘shib ishlating.
  • Quruq sohalar uchun: tirsak, tizza, tovon, tirnoq atrofi.
  • Massaj uchun: yengil tashuvchi yog‘ sifatida.

Ertalab yog‘ ustidan albatta quyoshdan himoya kremi surting. Oziq-ovqat uchun mo‘ljallangan, qayta ishlangan yog‘dan ko‘ra kosmetik maqsadda sovuq presslangan, toza yog‘ni tanlash ma’qul.

Ovqatda maxsar yog‘i

Maxsar yog‘ini salat va taomlarga qo‘shish mumkin. U to‘yinmagan yog‘ kislotalarini beradi, lekin har qanday yog‘ kabi kaloriyali. Uni ichish teridagi kollagenni to‘g‘ridan-to‘g‘ri tiklaydi degan da’vo tasdiqlanmagan. Shuningdek, maxsar yog‘ini dori sifatida yoki ko‘p miqdorda ichishdan oldin, ayniqsa qon ivishiga ta’sir qiluvchi dorilar qabul qilayotgan bo‘lsangiz, shifokor bilan maslahatlashing.

Maxsar yog‘ini qanday tanlash va saqlash

  • Yorliqda o‘simlik nomi, yog‘ turi (linol yoki olein kislotasiga boy), olinish usuli va yaroqlilik muddati ko‘rsatilgan bo‘lsin.
  • Kosmetik maqsadda sovuq presslangan, qo‘shimcha xushbo‘y moddalarsiz yog‘ni tanlang.
  • Linol kislotasiga boy yog‘lar tezroq oksidlanadi, shuning uchun ularni to‘q rangli shisha idishda, salqin va qorong‘i joyda saqlang, ochilgandan keyin uzoq qoldirmang.
  • Achchiq yoki eskirgan hid paydo bo‘lsa, yog‘ni ishlatmang — oksidlangan yog‘ terini qitiqlashi mumkin.

Boshqa o‘simlik yog‘lari bilan taqqoslaganda

Maxsar yog‘i xususiyatlari jihatidan kungaboqar va uzum urug‘i yog‘lariga yaqin: ularning barchasi linol kislotasiga boy va yengil. Bodom va zaytun yog‘lari esa olein kislotasiga boyroq, quyuqroq va quruq teri uchun ko‘proq mos keladi. Hech qaysi o‘simlik yog‘i universal emas — teringiz turiga va reaksiyasiga qarab tanlang. Muhimi, istalgan yog‘ faqat parvarishni to‘ldiradi, yumshoq yuvish, namlovchi krem va quyoshdan himoya o‘rnini bosmaydi.

Kimlar ehtiyot bo‘lishi kerak

  • murakkabguldoshlar oilasidagi o‘simliklarga (masalan, romashka, qoqio‘t, kungaboqar) allergiyasi borlar;
  • husnbuzarga juda moyil teri egalari;
  • shikastlangan, yiringlagan yoki kuygan teri;
  • chaqaloqlar — har qanday yog‘ni ishlatishdan oldin pediatr bilan maslahatlashing.

Birinchi marta ishlatishdan oldin tirsak bukilmasiga ozgina surtib, bir kun kuzating.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Quyidagi hollarda oilaviy poliklinika shifokori yoki dermatologga murojaat qiling:

  • yog‘ surtilgan joyda qizarish, qichishish, toshma yoki shish paydo bo‘lsa;
  • teri quruqligi va qitiqlanishi parvarishga qaramay davom etsa;
  • husnbuzar kuchaygan bo‘lsa;
  • terida yangi yoki o‘zgarayotgan dog‘, xol yoki bitmayotgan yaracha paydo bo‘lsa — ayniqsa quyosh ko‘p tushadigan sohalarda.

Agar yog‘ ishlatgandan keyin nafas qisishi, lab yoki yuz shishi kuzatilsa, darhol tez yordamni (103) chaqiring.

Xulosa

Maxsar yog‘i — terini namlovchi va himoya to‘sig‘ini qo‘llab-quvvatlovchi yengil tabiiy vosita. Maxsar yog‘i va kollagen o‘rtasidagi bog‘liqlik bo‘yicha laboratoriya natijalari umidli, ammo inson terisida hali yetarli isbotlanmagan. Kollagenni asrashning ishonchli yo‘llari — quyoshdan har kuni himoyalanish, sog‘lom turmush tarzi va zarur bo‘lsa dermatolog tavsiya qilgan vositalar.

Ko‘p beriladigan savollar

Maxsar yog‘i ajinlarni yo‘qotadimi?

Maxsar yog‘i terini namlab, mayda chiziqlarni vaqtincha kamroq sezilarli qilishi mumkin. Ammo uning ajinlarni yo‘qotishi yoki kollagenni tiklashi inson terisida ishonchli isbotlanmagan.

Maxsar yog‘i yog‘li teriga mosmi?

Linol kislotasiga boy maxsar yog‘i yengil hisoblanadi va ko‘pchilikda teshiklarni kamroq bekitadi. Shunga qaramay, husnbuzarga moyil terida uni avval kichik maydonda sinab ko‘rish kerak.

Maxsar yog‘i quyoshdan himoya qiladimi?

Yo‘q, maxsar yog‘i quyoshdan himoya kremi o‘rnini bosmaydi. Kunduzi yog‘ ustidan albatta keng spektrli quyoshdan himoya vositasi surtish kerak.

Kollagenni saqlash uchun eng samarali usul qaysi?

Eng isbotlangan usul — har kuni quyoshdan himoyalanish. Bunga chekishdan voz kechish, sog‘lom ovqatlanish va dermatolog tavsiyasiga ko‘ra retinoidlar qo‘shilsa, natija yaxshiroq bo‘ladi.

Bu maqola sizga foydali bo'ldimi?

Foydali bo‘lsa, yaqinlaringizga ham yuboring:

TelegramWhatsApp

Muhim eslatma

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Tibbiy ogohlantirish

Shoshilinch holatda — 103
Nozima IdrokovaN
MUALLIF

Nozima Idrokova

Ushbu sahifada

1/11
  1. Kollagen nima va nega u kamayadi
  2. Maxsar yog‘i tarkibida nima bor
  3. Maxsar yog‘ining teri uchun aniq foydalari
  4. Kollagenni himoya qilish haqida nima ma’lum
  5. Kollagenni himoya qilishning isbotlangan yo‘llari
  6. Maxsar yog‘ini qanday ishlatish mumkin
  7. Maxsar yog‘ini qanday tanlash va saqlash
  8. Kimlar ehtiyot bo‘lishi kerak
  9. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
  10. Xulosa
  11. Ko‘p beriladigan savollar

Foydali kalkulyatorlar

  • Homiladorlik kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi