Follikulit — bu soch follikulalarining zamburug’, bakteriya yoki viruslar ta’sirida yallig’lanishi natijasida kelib chiqadigan yuqumli teri kasalligidir.
Follikulit belgilari
Kasallik boshlanganda follikula sohasida qizarish va shish kuzatiladi. Markaziy qismda soch joylashib, uning atrofida yiringli oq yoki sariq-yashil rangli pufakchalar paydo bo’ladi. Toshma qichishish va og’riq bilan kechib, taxminan bir hafta davom etadi. Chuqur yallig’lanishlarda chandiqlar yoki pigmentatsiya qolishi mumkin. Ko’pincha yuz, bosh terisi, son va qo’ltiq osti sohalarida kuzatiladi.
Eslatma: Follikulitning asosiy belgisi — soch follikulalari atrofidagi qichishadigan yiringli pufakchalardir.
Follikulit sabablari
- Bakterial infeksiyalar (Stafilokokk aureus, Pseudomonas va boshqalar).
- Candida zamburug’lari yoki dermatofitlar.
- Herpes zoster va molluscum contagiosum viruslari.
- Qo’tir yoki demodektik kanalari.
- Terining mexanik shikastlanishi (tirnashlar, yaralar).
- Allergiya, dermatit yoki qichima.
- Surunkali kasalliklar: parodontoz, karies, gingivit, faringit yoki tonzillit.
Immunitet tanqisligi, gormonal malhamlarni noto’g’ri qo’llash va kimyoviy moddalar bilan aloqa qilish kasallik rivojlanishiga turtki beradi.
Follikulit diagnostikasi
Diagnostika jarayonida kasallikning yuqumli tabiatini aniqlash va boshqa yallig’lanish turlaridan farqlash muhim. Shifokor anamnez yig’adi, teri mikroskopiyasini o’tkazadi, bakposev oladi va zarurat bo’lganda biopsiya tayinlaydi. Shuningdek, qandli diabet kabi yondosh kasalliklarni istisno qilish uchun qondagi glyukoza miqdori tekshiriladi.
Follikulit asoratlari
Gigiena qoidalariga rioya qilmaslik yoki noto’g’ri davolash natijasida furunkul, xo’ppoz, karbunkul yoki follikulyar chandiqlar paydo bo’lishi mumkin. Og’ir holatlarda nefrit, pnevmoniya yoki meningit kabi xavfli asoratlar kuzatilishi ehtimoli bor.
Follikulitni davolash
Davolash kasallik keltirib chiqargan patogenga qarab belgilanadi. Yiringli pufakchalarni qo’l bilan bosish qat’iyan man etiladi! Zararlangan hudud atrofini antiseptiklar bilan tozalash, zarurat tug’ilganda ultrabinafsha nurlanish (UFB) terapiyasi yoki antibakterial/zamburug’larga qarshi preparatlardan foydalaniladi.
Follikulit xavf guruhi
Antisanitariya sharoitida yashovchilar, kimyoviy moddalar (benzin, kerosin, moy) bilan ishlovchilar, qandli diabet va immunitet tanqisligi bor bemorlar yuqori xavf guruhiga kiradi.
Follikulit oldini olish
Profilaktika uchun shaxsiy gigiena qoidalariga rioya qilish, terini shikastlanishdan asrash va qattiq, havo o’tkazmaydigan kiyimlardan tiyilish tavsiya etiladi.
Follikulitda parhez va turmush tarzi
Maxsus parhez shart emas, ammo qandli diabet bilan og’rigan bemorlar kam uglevodli dietaga amal qilishlari va tana vaznini nazoratda tutishlari kerak.
Responses (0 )