





Flukonazol
- Ishlab chiqaruvchi
- ЧАО Технолог
- Mamlakat
- Ukraina
- Ro‘yxat raqami
- DV/X 00705/08/15
- Ruxsat muddati
- 14.07.2031 gacha
- Saqlash muddati
- 3 yil
- ATX kodi
- J02AC01
Flukonazol nima uchun ishlatiladi
Flukonazol — zamburug‘larga qarshi dori (azollar guruhi). Kandida, kriptokokk va boshqa zamburug‘lar keltirib chiqargan infeksiyalarni davolash va ularning qaytalanishining oldini olish uchun ichiladi.
Qin kandidozi va balanit
O‘tkir yoki qaytalanuvchi qin kandidozi (yiliga 4 va undan ko‘p marta) va kandidoz balanit — mahalliy davolash mos bo‘lmaganda; qaytalanishlar sonini kamaytirish.
Shilliq qavatlar kandidozi
Og‘iz-halqum va qizilo‘ngach kandidozi, siydikda kandida, teri va shilliq qavatlarning surunkali kandidozi, protez sababli og‘iz kandidozi (mahalliy gigiyena vositalari yordam bermasa).
Teri va tirnoq zamburug‘lari
Oyoq panjasi, silliq teri, chov zamburug‘i, rang-barang temiratki, terining kandidoz infeksiyalari (tizimli davolash kerak bo‘lganda); boshqa dorilar mos kelmaganda tirnoq zamburug‘i (dermatofit onixomikoz).
Og‘ir zamburug‘ infeksiyalari
Kriptokokk meningiti, koksidioidoz, invaziv kandidozlar; kriptokokk meningiti va OIV bilan og‘iz-qizilo‘ngach kandidozi qaytalanishining oldini olish; uzoq neytropeniyali bemorlarda (kimyoterapiya, ildiz hujayra ko‘chirish) kandida infeksiyalarining oldini olish.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, Flukonazol 100 mg tabletka uchun (yo‘riqnomadagi dozalar flukonazol mg ida berilgan, tabletka kuchiga bog‘lanmagan). Dozalar mg da; sutkalik doza infeksiya turiga va og‘irligiga bog‘liq, uni shifokor belgilaydi.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Ehtiyotkorlik bilan
Odatiy dozalar va qisqa kurslar faqat o‘ta zarur bo‘lsa; yuqori dozalar va uzoq kurslar faqat hayot uchun xavfli infeksiyada. 1–2-trimestrda o‘z-o‘zidan bola tushish xavfi oshgani, 1-trimestrda yurak va tayanch-harakat a’zolari nuqsonlari xavfi biroz oshgani kuzatilgan.
Homiladorlikni rejalashtirish Ehtiyotkorlik bilan
Bir martalik dozadan keyin homiladorlikdan oldin taxminan 1 hafta kutish kerak. Uzoq davolashda butun kurs va oxirgi dozadan keyin 1 hafta davomida kontratseptsiya qo‘llash ko‘rib chiqiladi.
Emizish davri Ehtiyotkorlik bilan
150 mg yoki undan kam bir martalik dozadan keyin emizishni davom ettirish mumkin. Takroriy yoki yuqori dozalarda emizish tavsiya etilmaydi.
Bolalar Ehtiyotkorlik bilan
Odatda 5 yoshdan. Bolalarda dermatofitiya (teri zamburug‘i) uchun qo‘llanmaydi — samaradorligi past.
Haydovchilar Ehtiyotkorlik bilan
Bosh aylanishi yoki tutqanoq bo‘lishi mumkin. Shunday belgilar bo‘lsa, mashina haydamang va mexanizmlar bilan ishlamang.
Jigar Ehtiyotkorlik bilan
Kamdan-kam og‘ir jigar zararlanishi, jumladan o‘lim holatlari (asosan og‘ir kasal bemorlarda). Kuchli holsizlik, ishtaha yo‘qolishi, doimiy ko‘ngil aynishi, qusish yoki sariqlik bo‘lsa — darhol to‘xtating va shifokorga boring.
Buyrak Ehtiyotkorlik bilan
Buyrak faoliyati buzilganda ehtiyotkorlik bilan; takroriy qabulda doza kamaytiriladi.
Yurak ritmi Ehtiyotkorlik bilan
Juda kam QT uzayishi va «piruet» tipidagi taxikardiya — asosan yurak kasalligi, elektrolit buzilishi va QT ni uzaytiruvchi dorilar birga bo‘lganda. Aritmiya xavfi bor bemorlarda ehtiyotkorlik bilan.
Laktoza Mumkin emas
Tarkibida laktoza bor: galaktoza ko‘tara olmaslik, Lapp laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza so‘rilishi buzilishida ichmang.
Teri reaksiyalari Ehtiyotkorlik bilan
Yuzaki zamburug‘ infeksiyasida toshma chiqsa — to‘xtating. Kamdan-kam Stivens-Jonson sindromi, toksik epidermal nekroliz, DRESS, anafilaksiya. OITS bemorlarida og‘ir teri reaksiyalari ko‘proq.
Buyrak usti bezi va boshqa dorilar Ehtiyotkorlik bilan
Kamdan-kam buyrak usti bezi yetishmovchiligi bo‘lishi mumkin. Flukonazol CYP2C9, CYP2C19 va CYP3A4 fermentlarini susaytiradi, bu ta’sir oxirgi dozadan keyin 4–5 kun saqlanadi — boshqa dorilar ichayotgan bo‘lsangiz, shifokorga ayting.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Flukonazol, boshqa azol birikmalari yoki tabletka tarkibidagi yordamchi moddaga yuqori sezuvchanlik
- Flukonazolni sutkasiga 400 mg va undan ko‘p dozada takroran ichganda terfenadin bilan birga
- QT intervalini uzaytiruvchi va CYP3A4 orqali parchalanadigan dorilar bilan birga (sizaprid, astemizol, pimozid, xinidin, amiodaron, eritromitsin)
- Galaktoza ko‘tara olmaslik, Lapp laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza so‘rilishi buzilishi (tarkibida laktoza bor)
- Ehtiyotkorlik bilan: jigar yoki buyrak faoliyati buzilishi, aritmiya xavfi, homiladorlik
Tarkibi
100 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
Sizaprid, astemizol, pimozid, xinidin, eritromitsin, amiodaron Birga ichilmaydi
Birga mumkin emas — QT uzayishi, «piruet» taxikardiya va to‘satdan yurak to‘xtashi xavfi.
Terfenadin Birga ichilmaydi
Flukonazol 400 mg va undan ko‘p bo‘lsa mumkin emas; kamroq dozada — qat’iy nazoratda.
Galofantrin Birga ichilmaydi
Birga tavsiya etilmaydi — yurakka zaharli ta’sir xavfi.
Varfarin va kumarin antikoagulyantlari Ehtiyotkorlik
Qon ketishlar (gematoma, burun, oshqozon-ichak, siydikda qon) — protrombin vaqti nazorat qilinadi, doza o‘zgartirilishi mumkin.
Midazolam, triazolam (qisqa ta’sirli benzodiazepinlar) Ehtiyotkorlik
Ularning ta’siri kuchayadi va uzayadi — doza kamaytiriladi.
Statinlar (atorvastatin, simvastatin, fluvastatin) Ehtiyotkorlik
Miopatiya va rabdomioliz xavfi — miopatiya belgilari kuzatiladi va kreatinkinaza nazorat qilinadi; u keskin oshsa yoki miopatiya gumon qilinsa, statin to‘xtatiladi.
Siklosporin, takrolimus, sirolimus, everolimus Ehtiyotkorlik
Ularning qondagi miqdori oshadi — doza kamaytiriladi; takrolimus buyrakka zarar yetkazishi mumkin.
Fenitoin, karbamazepin Ehtiyotkorlik
Ularning miqdori oshib zaharlanish xavfi — qondagi darajasi nazorat qilinadi.
Sulfonilmochevina hosilalari (xlorpropamid, glibenklamid, glipizid, tolbutamid) Ehtiyotkorlik
Qand tushishi mumkin — qand tez-tez tekshiriladi, ular dozasi kamaytiriladi.
Rifampitsin Ehtiyotkorlik
Flukonazol miqdori kamayadi — dozasini oshirish ko‘rib chiqiladi.
Amitriptilin, nortriptilin, metadon, fentanil, alfentanil Ehtiyotkorlik
Ularning ta’siri kuchayadi; fentanilda nafas susayishi xavfi — doza o‘zgartirilishi mumkin.
Kalsiy kanallari blokatorlari (nifedipin, isradipin, amlodipin, felodipin), losartan Ehtiyotkorlik
Nojo‘ya ta’sirlar va qon bosimi nazorat qilinadi.
NYQD (selekoksib, ibuprofen, flurbiprofen, naproksen, lornoksikam, meloksikam, diklofenak) Ehtiyotkorlik
Ularning miqdori oshadi; selekoksib dozasini ikki baravar kamaytirish kerak bo‘lishi mumkin.
Prednizon Ehtiyotkorlik
Uzoq birga qo‘llab, flukonazol to‘xtatilganda buyrak usti bezi yetishmovchiligi rivojlanishi mumkin.
Rifabutin, sakvinavir, zidovudin, vorikonazol, teofillin, vinkristin, vinblastin, siklofosfamid, transretinoin kislota, ivakaftor Ehtiyotkorlik
Ularning miqdori yoki zaharli ta’siri oshishi mumkin (rifabutinda uveit; ivakaftor dozasi 150 mg kuniga 1 marta gacha kamaytiriladi).
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Dozadan oshganda gallyutsinatsiyalar va paranoid xulq kuzatilgan. Belgilarga qarab qo‘llab-quvvatlovchi davolash, kerak bo‘lsa oshqozon yuviladi. Flukonazol asosan siydik bilan chiqadi: majburiy diurez chiqarilishni tezlashtirishi mumkin; 3 soatlik gemodializ qondagi miqdorini taxminan 50% ga kamaytiradi.
Flukonazol narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Analoglari: flukonazol
Tarkibida flukonazol bor 64 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
FlukonazolKapsula · 200 mg · O‘zbekistonRetseptsiz
FutsisTabletka · 100mg · HindistonRetseptsiz
FluzamedKapsula · 150 mg · TurkiyaRetseptsiz
FobosKapsula · 150 mg · MakedoniyaRetseptsiz
FuzarTabletka · 150 mg · HindistonRetseptsiz
Aksa-Zol FIn’yeksiya · 200 mg/100 ml · HindistonRetseptli
AlikonaIn’yeksiya · 200 mg/100 ml · HindistonRetseptliKo‘p beriladigan savollar
Molochnitsada (qin kandidozida) Flukonazol qanday ichiladi?
O‘tkir qin kandidozida 150 mg bir marta ichiladi. Yiliga 4 va undan ko‘p qaytalansa: 150 mg 1-, 4- va 7-kunlari, so‘ng 6 oy davomida haftasiga 1 marta 150 mg.
Flukonazolni ovqatdan oldin yoki keyin ichish kerakmi?
Ovqatdan qat’i nazar ichiladi. Tabletkani butunligicha yuting.
Homiladorlikda Flukonazol ichsa bo‘ladimi?
Faqat o‘ta zarur bo‘lsa va shifokor buyurgandagina. Bola tushish va homila nuqsonlari xavfi biroz oshishi kuzatilgan.
Emizish davrida Flukonazol mumkinmi?
150 mg yoki undan kam bir martalik dozadan keyin emizishni davom ettirish mumkin. Takroriy yoki yuqori dozalarda emizish tavsiya etilmaydi.
Bolalarga Flukonazol beriladimi?
Odatda 5 yoshdan, dozani shifokor vazn bo‘yicha (mg/kg) hisoblaydi; sutkasiga 400 mg dan oshmasligi kerak.
Flukonazol bilan qaysi dorilarni ichish mumkin emas?
Sizaprid, astemizol, pimozid, xinidin, amiodaron, eritromitsin bilan; 400 mg va undan yuqori dozada — terfenadin bilan. Varfarin, statinlar, qand tushiruvchi va boshqa dorilar ichayotgan bo‘lsangiz, shifokorga ayting.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
: tepa va pastki yuzalari qavariq bo‘lgan oq yoki deyarli oq rangdagi qobiq bilan qoplangan dumaloq shaklli tabletkalar. Sindirilganda lupa ostida qaralganda, bitta yaxlit qatlam bilan o‘ralgan yadro ko‘rinadi.
Qo‘llanilishi
Kattalarda quyidagi kasalliklarni davolash:
kriptokokkli meningit;
koksidioidoz;
invaziv kandidozlar;
shilliq qavatlar kandidozi, shu jumladan og‘iz-halqum kandidozi va qizilo‘ngach kandidozi, kandiduriya, surunkali teri va shilliq qavat kandidozi;
mahalliy stomatologik gigiyena vositalari samarasiz bo‘lganida surunkali atrofik kandidoz (tish protezlarini qo‘llash bilan keltirib chiqarilgan kandidoz;
vaginal kandidoz, o‘tkir yoki qaytalanuvchi, mahalliy davolash maqsadga muvofiq bo‘lmagan vaqtda;
kandidozli balanit, mahalliy davolash maqsadga muvofiq bo‘lmagan vaqtda;
dermatomikozlar, shu jumladan, tovonlarning mikozi, silliq teri mikozi, chov dermatomikozi, rang-barang temiratki va terining kandidoz infeksiyalari, tizimli davolashni qo‘llash tayinlangan vaqtda;
dermatofitli onixomikoz, boshqa dori vositalarini qo‘llash maqsadga muvofiq bo‘lmagan vaqtda.
Kattalarda quyidagi kasalliklarni oldini olish:
kriptokokkli meningitning rivojlanish xavfi yuqori bo‘lgan pasiyentlarda uning qaytalanishi;
OIV rivojlanishining yuqori xavfi bo‘lgan pasiyentlarda og‘iz-halqum yoki qizilo‘ngach kandidozining qaytalanishi;
vaginal kandidoz qaytalanishlarini tez-tezligini pasaytirish (yiliga 4 yoki undan ortiq holatlar);
uzoq muddatli neytropeniyasi bo‘lgan pasiyentlarda kandidoz infeksiyalarini oldini olish (masalan, kimyo davolashni qabul qilayotgan yomon sifatli qon kasalliklari bo‘lgan pasiyentlar yoki gemopoetik o‘zak hujayralarni transplantasiyasida bo‘lgan pasiyentlar).
Bolalar
Preparatni qo‘llash odatda 5 yoshdan boshlanishi mumkin.
Flukonazolni bolalarda shilliq qavat kandidozlari (og‘iz-halqum kandidozi, qizilo‘ngach kandidozi), invaziv kandidozlar, kriptokokkli meningitni davolash uchun va immuniteti pasaygan pasiyentlarda kandidoz infeksiyalarni oldini olish uchun qo‘llash mumkin. Preparatni kriptokokkli meningit rivojlanishining yuqori xavfi bo‘lgan bolalarda uning qaytalanishini oldini olish uchun tutib turuvchi davolash kabi qo‘llash mumkin.
Preparat bilan davolashni bakteriologik va boshqa laborator tadqiqotlarning natijalari olinishigacha boshlash mumkin; natijalar olingandan so‘ng bakteriyalarga qarshi davolashga mos ravishda tuzatish kiritish lozim bo‘ladi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Flukonazolning sutkalik dozasi zamburug‘li infeksiyaning turi va og‘irligiga bog‘liq bo‘ladi. Vaginal kandidozning ko‘pchilik holatlari uchun preparatning bir marta qo‘llanilishi yetarli bo‘ladi.
Preparatni ko‘p marta qo‘llash zarurati tug‘ilganida infeksiyalarning davolanishini zamburug‘li infeksiyaning faolligini klinik va laborator belgilari g‘oyib bo‘lguniga qadar davom ettirish lozim bo‘ladi. Davolashning yetarlicha bo‘lmagan davomiyligi faol infeksiya jarayonining tiklanishiga olib kelishi mumkin.
Preparatni dori shakliga bog‘liq holda peroral yoki infuziya yo‘li bilan vena ichiga qo‘llaniladi. Preparatning qo‘llash usuli pasiyentning klinik holatiga bog‘liq bo‘ladi. Preparatni qo‘llash yo‘lini peroraldan vena ichiga qo‘llashdan va aksinchaga o‘zgartirishda uning sutkalik dozasini o‘zgartirishda zarurat yo‘q.
Tabletkalarni butunligicha yutish kerak. Preparatning qabul qilinishi ovqat iste’mol qilinishiga bog‘liq bo‘lmaydi.
Kattalar
Kriptokokkoz
Kriptokokkli meningitni davolash: yuklama doza birinchi kuni 400 mg tashkil qiladi. Tutib turuvchi doza – 200-400 mg/sut. Davolash davomiyligi odatda kamida 6-8 haftani tashkil qiladi. Hayotga tahdid solayotgan infeksiyalarda sutkalik dozani 800 mg gacha oshirish mumkin.
Kriptokokkli meningit rivojlanishining yuqori xavfi bo‘lgan pasiyentlarda uning qaytalanishini oldini olish uchun tutib turuvchi davolash: tavsiya etiluvchi doza cheklanmagan vaqt davomida sutkada 200 mg tashkil qiladi.
Koksidioidoz
Tavsiya etiluvchi doza 200-400 mg/sutkani tashkil qiladi. Davolash davomiyligi 11-24 oyni yoki pasiyentning holatiga bog‘liq holda ko‘proq muddatni tashkil qiladi. Infeksiyalarning ba’zi shakllarini davolash uchun, ayniqsa meningitni davolash uchun, 800 mg/sutka dozani qo‘llash maqsadga muvofiq bo‘lishi mumkin.
Invaziv kandidozlar
Yuklama doza birinchi kuni 800 mg ni tashkil qiladi. Tutib turuvchi doza – 400 mg/sutka. Odatda, kandidemiyani davolashning tavsiya etiluvchi davomiyligi qon ekmasining birinchi manfiy natijalaridan keyin va kandidemiyaning belgilari va simptomlari g‘oyib bo‘lishidan so‘ng 2 haftani tashkil qiladi.
Shilliq qavatlar kandidozi
Og‘iz-halqum kandidozi: yuklama doza birinchi kuni - 200-400 mg, tutib turuvchi doza - 100-200 mg/sutkani tashkil qiladi. Davolash davomiyligi
7-21 kunni tashkil qiladi (remissiyaga erishguncha), ammo og‘ir immunitet tanqisligi bo‘lgan pasiyentlarda oshirilishi mumkin.Qizilo‘ngach kandidozi: yuklama doza birinchi kuni - 200-400 mg, tutib turuvchi doza - 100-200 mg/sutkani tashkil qiladi. Davolash davomiyligi
14-30 kunni tashkil qiladi (remissiyaga erishguncha), ammo og‘ir immunitet tanqisligi bo‘lgan pasiyentlarda oshirilishi mumkin.Kandiduriya: tavsiya etiluvchi doza 7-21 kun davomida 200-400 mg/sutkani tashkil qiladi. Og‘ir immunitet tanqisligi bo‘lgan pasiyentlar uchun davolash davomiyligini oshirish mumkin.
Surunkali atrofik kandidoz: tavsiya etiluvchi doza 14 kun davomida 50 mg/sutkani tashkil qiladi.
Teri va shilliq qavatning surunkali kandidozi: tavsiya etiluvchi doza 50-100 mg/sutkani tashkil qiladi. Davolash davomiyligi 28 kungacha tashkil qiladi, ammo infeksiya og‘irligi va turi yoki immunitet pasayishiga bog‘liq holda oshirilishi mumkin.
OIV rivojlanishini yuqori xavfiga ega bo‘lgan pasiyentlarda shilliq qavatlarning kandidozlarni qaytalanishini oldini olish
Og‘iz-halqum kandidozi, qizilo‘ngach kandidozi: tavsiya etiluvchi doza
100-200 mg/sutkani yoki haftasiga 3 marta 200 mg tashkil qiladi. Davolash davomiyligi immuniteti pasaygan pasiyentlar uchun cheklanmagan hisoblanadi.
Uzoq muddatli neytropeniyasi bo‘lgan pasiyentlarda kandidoz infeksiyalarni oldini olish.
Tavsiya etiluvchi doza 200-400 mg tashkil qiladi. Davolashni neytropeniyaning kutilayotgan rivojlanishigacha bir necha kun avval boshlash lozim va neytrofillar miqdorini 1000/mm3 dan ortig‘iga oshirishdan so‘ng 7 kun davomida davom ettirish kerak.
Jinsiy a’zolar kandidozi
O‘tkir vaginal kandidoz, kandidozli balanit: tavsiya etiluvchi doza bir marta 150 mg tashkil qiladi.
Qaytalanuvchi vaginal kandidozlarni davolash va ularni oldini olish (yiliga 4 yoki undan ortiq holatlar): tavsiya etiluvchi doza 3 kunda 1 marta 150 mg tashkil qiladi. Jami 3 ta dozani qabul qilish lozim (1-kun, 4-kun va 7-kun). Bundan so‘ng, 6 oy davomida haftasiga 1 marta 150 mg tutib turuvchi dozani qo‘llash lozim.
Dermatomikozlar
Tovonlar mikozi, silliq teri mikozi, chov dermatomikozi, teri kandidozli infeksiyalari: tavsiya etiluvchi doza haftasiga 1 marta 150 mg ni yoki sutkada 1 marta 50 mg tashkil qiladi. Davolash davomiyligi 2-4 haftani tashkil qiladi. Tovonlar mikozini davolash 6 haftagacha davom etishi mumkin.
Rang-barang temiratki: tavsiya etiluvchi doza 1-3 hafta davomida haftasiga
1 marta 300-400 mg ni yoki 2-4 hafta davomida sutkada 50 mg ni tashkil qiladi.Dermatofitli onixomikoz: tavsiya etiluvchi doza haftasiga 1 marta 150 mg ni tashkil qiladi. Davolashni toki infeksiya yuqgan tirnoq o‘rniga sog‘lom tirnoq o‘sib chiqmagunicha davom ettirilishi lozim. Qo‘llarda va oyoqning katta barmoqlarida sog‘lom tirnoqlar o‘sib chiqishi uchun odatda mos ravishda 3-6 oy yoki 6-12 oy zarur bo‘ladi. Biroq, pasiyentlarda tirnoqlarning o‘sish tezligi turlicha bo‘lishi va yoshga bog‘liq bo‘lishi mumkin. Uzoq muddatli surunkali infeksiyalarni muvaffaqiyatli davolashdan so‘ng tirnoq shakli odatda o‘zgargan holda qoladi.
Bolalar
Preparatni qo‘llash odatda 5 yoshdan boshlanishi mumkin.
Maksimal sutkalik doza 400 mg dan oshirish mumkin emas.
Kattalarda shunga o‘xshash infeksiyalarda bo‘lgani kabi, davolash davomiyligi klinik va mikologik javobga bog‘liq bo‘ladi. Flukonazol sutkada 1 marta qo‘llaniladi.
Buyraklar funksiyasi buzilishi bo‘lgan bolalarga preparatning dozalanishi quyida keltirilgan.
Flukonazol farmakokinetikasi buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bolalarda tekshirilmagan.
12 va undan katta yoshdagi bolalar
Tana vazni va balog‘at yoshida rivojlanishga bog‘liq holda shifokor pasiyent uchun preparatning qaysi dozasi (kattalar uchun yoki bolalar uchun) optimal hisoblanishini baholashi lozim. Bolalarda flukonazol klirensi kattalar bilan taqqoslash bo‘yicha yuqori hisoblanadi. Kattalarga 100, 200 va 400 mg dozalarni va bolalarga 3, 6 va 12 mg/kg dozalarni qo‘llanilishi qiyoslanuvchi tizimli ekspozisiyaga erishishga olib keladi.
Bolalarda jinsiy a’zolar kandidozini davolash uchun preparatning qo‘llanilish samaradorligi va xavfsizligi, bolalarga preparatni qo‘llash haqidagi ma’lumotlar to‘liqligiga qaramasdan, aniqlanmagan. Agar o‘smirlarga (12 yoshdan 17 yoshgacha) preparatni qo‘llashning qat’iy zarurati mavjud bo‘lsa, kattalar uchun odatiy dozalarni qo‘llash lozim.
5 yoshdan 12 yoshgacha bolalar
Shilliq qavatlar kandidozi: boshlang‘ich doza - 6 mg/kg/sutka, tutib turuvchi doza - 3 mg/kg/sutkani tashkil qiladi. Boshlang‘ich dozani muvozanat konsentrasiyaga ancha tez erishish maqsadida birinchi kunda qo‘llash mumkin.
Invaziv kandidozlar, kriptokokkli meningit: preparat dozasi kasallik og‘irligi darajasiga bog‘liq holda 6-12 mg/kg/sutkani tashkil qiladi.
Kriptokokkli meningit rivojlanishining yuqori xavfi bo‘lgan bolalarda uning qaytalanishini oldini olish uchun tutib turuvchi davolash: preparat dozasi kasallik og‘irligi darajasiga bog‘liq holda 6 mg/kg/sutkani tashkil qiladi.
Immunitet tanqisligi bo‘lgan pasiyentlarda kandidozlarni oldini olish: preparat dozasi induksiya qilingan neytropeniyaning yaqqolligi va davomiyligiga bog‘liq holda
3-12 mg/kg/sutkani tashkil qiladi (kattalar uchun dozalarga qarang).
Keksa yoshdagi pasiyentlar
Dozani buyraklar funksiyasi holatiga bog‘liq holda tanlash lozim (quyida qarang).
Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlar
Preparatni bir marta qo‘llashda flukonazolning dozasiga tuzatish kiritish talab etilmaydi.
Buyraklar funksiyasi buzilishi bo‘lgan pasiyentlarga (shu jumladan, bolalarga) preparatni ko‘p marotaba qo‘llash zarurati tug‘ilganida davolashning birinchi kunida ko‘rsatmalarga bog‘liq holda 50-400 mg boshlang‘ich dozani qo‘llash lozim. Bundan so‘ng, sutkalik dozani (ko‘rsatmalarga bog‘liq holda) quyida keltirilgan jadvalga binoan hisob-kitob qilish lozim:
Kreatinin klirensi (ml/minut) | Tavsiya etilgan dozadan foiz |
> 50 | 100% |
≤ 50 (dializsiz) | 50% |
Muntazam dializ | 100% har bir dializdan keyin |
Muntazam dializda bo‘lgan pasiyentlar har bir dializdan keyin 100% tavsiya etilgan dozani olishlari kerak. Dializ o‘tkazilmagan kunda pasiyent kreatinin klirensiga bog‘liq holda tuzatish kiritilgan dozani qabul qilishi lozim.
Jigar funksiyasi buzilishi bo‘lgan pasiyentlar
Flukonazolni jigar funksiyasi buzilishi bo‘lgan pasiyentlarga ehtiyotkorlik bilan qo‘llash lozim, chunki pasiyentlarning ushbu toifasiga flukonazolni qo‘llanilishiga doir ma’lumotlar yetarli emas.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Flukonazolga, boshqa azol birikmalarga yoki preparatning biror bir yordamchi moddasiga yuqori sezuvchanlik.
400 mg/sutka va undan yuqori dozalarda ko‘p marta flukonazolni qo‘llayotgan pasiyentlarda flukonazol va terfenadinning bir vaqtda qo‘llanilishi (ko‘p marta qo‘llashning o‘zaro ta’sir tadqiqotlari natijalariga binoan).
Flukonazol va QT oralig‘ini uzaytiruvchi va SYR3A4 fermenti yordamida metabolizmga uchratuvchi boshqa dori vositalarning (masalan, sizaprid, astemizol, pimozid, xinidin, amiodaron va eritromisin) bir vaqtda qo‘llanganda qo‘llash mumkin emas.
Nojo‘ya ta’sirlar
Xavfsizlik profilining qisqacha mazmuni
Flukonazol bilan davolash munosabatida eozinofiliya va tizimli simptomlar (DRESS) bilan dori reaksiyalari rivojlanishi haqida xabar berilgan (“Maxsus ko‘rsatmalar” bo‘limiga qarang).
Tez-tezligi ko‘proq (≥1/100 dan <1/10 gacha) bosh og‘rig‘i, qorindagi og‘riq, diareya, ko‘ngil aynishi, qusish, alaninaminotransferaza darajasining ortishi, aspartataminotransferaza darajasini ortishi, qonda ishqoriy fosfatazaning darajasini ortishi va toshma kabi shunday noxush reaksiyalar qayd etilgan.
Preparatni qabul qilishda quyidagi tez-tezlikda quyida ko‘rsatilgan noxush reaksiyalar kuzatilgan: juda tez-tez (≥1/10), tez-tez (≥1/100 dan <1/10 gacha), tez-tez emas
(≥ 1/1000 dan <1/100 gacha), kam hollarda (≥ 1/10 000 dan <1/1000 gacha), juda kam hollarda (<1/10000), noma’lum (mavjud bo‘lgan ma’lumotlar bo‘yicha aniqlash imkoni yo‘q).
A’zolar tizimi sinfi | Tez-tez | Tez-tez emas | Kam hollarda | Noma’lum |
| Qon va limfa tizimi tomonidan buzilishlar | Anemiya | Agranulositoz, leykopeniya, trombositopeniya, neytropeniya | ||
| Immun tizim tomonidan buzilishlar | Anafilaksiya | |||
| Moddalar almashinuvi va ovqatlanish tomonidan buzilishlar | Ishtahaning pasayishi | Giperxolesterinemiya, gipertrigliseridemiya, gipokaliyemiya | ||
| Ruhiy buzilishlar | Uyquchanlik, uyqusizlik | |||
| Nerv tizimi tomonidan buzilishlar | Bosh og‘rig‘i | Tirishishlar, paresteziya, bosh aylanishi, ta’m bilish hissini buzilishi | Tremor | |
| Eshitish a’zolari tomonidan buzilishlar va labirint buzilishlar | Vertigo | |||
| Yurak tomonidan buzilishlar | “Piruet” tipidagi paroksizmal qorinchali taxikardiya, QT oralig‘ining uzayishi | |||
| Me’da-ichak yo‘li tomonidan buzilishlar | Qorindagi og‘riq, qusish, ko‘ngil aynishi | Ich qotish, dispepsiya, meteorizm, og‘iz qurishi | ||
| Gepatobiliar tizimi tomonidan buzilishlar | Alaninaminotransferaza darajasining ortishi, aspartataminotransferaza darajasini ortishi, qonda ishqoriy fosfataza darajasining ko‘tarilishi | Xolestaz, sariqlik, bilirubin darajasining ortishi | Jigar yetishmovchiligi, gepatosellyulyar nekroz, gepatit, gepatosellyulyar shikastlanish | |
| Teri va teri osti to‘qimalar tomonidan buzilishlar | Toshma | Dori toshmasi (shu jumladan, turg‘un dori eritemasi), eshakemi, qichishish, yuqori ter ajralishi | Toksik epidermal nekroliz, Stivens- Djonson sindromi, o‘tkir tarqalgan ekzantematoz pustulez, eksfoliativ dermatit, angionevrotik shish, yuzning shishishi, alopesiya | Eozinofiliya va tizimli belgilar (DRESS) bilan dori reaksiyasi |
| Tayanch-harakat apparati va biriktiruvchi to‘qimalar tomonidan buzilishlar | Mialgiya | |||
| Yuborish joyida umumiy buzilishlar va reaksiyalar | Yuqori charchoqlik, lohaslik, asteniya, isitma |
Bolalar va o‘smirlar
Klinik tadqiqotlar davomida bolalarda va o‘smirlarda qayd etilgan noxush reaksiyalarning xarakteri va tez-tezligi, hamda tadqiqotlarning laboratoriya usullari natijalarida og‘ishlar, jinsiy a’zolar kandidozi bundan mustasno, katta pasiyentlardagi shundaylar bilan qiyoslanuvchi bo‘lgan.
Biror bir noxush reaksiyalar paydo bo‘lishi holatida preparatni qo‘llashda davom etishga nisbatan shifokor bilan maslahatlashing!
Maxsus ko‘rsatmalar
Davolashni boshlashdan avval shifokor bilan maslahatlashing!
Preparatni qo‘llashda shifokor tomonidan tavsiya etilgan dozalarga rioya qilish kerak!
Dermatofitiya. Bolalarda dermatofitiyani davolash uchun flukonazol samaradorlik bo‘yicha grizeofulvindan ustun kelmaydi va samaradorlikni umumiy ko‘rsatkichi kamida 20% ni tashkil qiladi. Shuning uchun, dermatofitiyani davolash uchun preparatni qo‘llamaslik kerak.
Kriptokokkoz. Boshqa lokalizasiyadagi kriptokokkozni (masalan, o‘pka kriptokokkozi va teri kriptokokkozi) davolash uchun flukonazolning samaradorligini dalillari yetarlicha emas, shuning uchun bunday kasalliklarni davolash uchun dozalash tartibi bo‘yicha tavsiyalar yo‘q.
Chuqur endemik mikozlar. Parakoksidioidomikoz, gistoplazmoz va teri-limfa sporotrixoz kabi endemik mikozlarni boshqa shakllarini davolash uchun flukonazolning samaradorligini dalillari yetarlicha emas, shuning uchun bunday kasalliklarni davolash uchun dozalash tartibi bo‘yicha tavsiyalar yo‘q.
Buyrak tizimi. Buyraklarning funksiyasi buzilishi bo‘lgan pasiyentlarga preparatni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash lozim (“Qo‘llash usuli va dozalar” bo‘limiga qarang).)
Buyrak usti bezlarning yetishmovchiligi. Ketokopazol buyrak usti bezning yetishmovchiligini keltirib chiqarishi ma’lum va bu garchi kam hollarda kuzatilsada flukonazolga ham taalluqli bo‘lishi mumkin. Bir vaqtda davolash bilan bog‘liq bo‘lgan buyrak usti bezlarining yetishmovchiligi “Flukonazolning boshqa dori vositalariga ta’siri” bo‘limida ifoda etilgan.
Gepatobiliar tizim. Jigar funksiyasi buzilishi bo‘lgan pasiyentlarga preparatni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash lozim. Flukonazolni qo‘llash og‘ir gepatotoksiklik rivojlanishining kam holatlari, shu jumladan o‘limga olib keladigan holatlar, asosan og‘ir asosiy kasalliklarga chalingan pasiyentlarda paydo bo‘lishi bilan bog‘liq edi. Gepatotoksiklikning rivojlanishi flukonazolni qo‘llash bilan bog‘liq bo‘lgan hollarda, uning preparatning umumiy sutkalik dozasiga, davolash davomiyligiga, pasiyentning jinsi yoki yoshiga aniq bog‘liqligi qayd etilmagan. Odatda, flukonazol tufayli kelib chiqqan gepatotoksiklik qaytuvchan, davolash to‘xtatilgandan keyin esa uning namoyon bo‘lishi g‘oyib bo‘ladi.
Flukonazolni qo‘llashda jigarning funksional namunalari natijalarida og‘ishlar bo‘lgan pasiyentlarda jigarning ancha og‘ir shikastlanishining rivojlanishini ustidan sinchkov kuzatuvni o‘rnatish lozim bo‘ladi.
Pasiyentlarga jigarga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan simptomlar (yaqqol asteniya, anoreksiya, doimiy ko‘ngil aynish, qusish va sariqlik) haqida xabar qilish lozim bo‘ladi. Bunday holatda flukonazolning qo‘llanilishi darhol to‘xtatish va shifokor bilan maslahatlashish lozim.
Yurak-qon tomir tizimi. Ba’zi azollar, shu jumladan flukonazol elektrokardiogrammada QT oralig‘ining uzayishi bilan bog‘liq bo‘lgan. Preparatni qo‘llashda QT oralig‘ining uzayishi va “piruet” tipidagi paroksizmal qorinchali taxikardiyaning juda kam holatlari haqida xabar berilgan. Bunday xabarlar yurakning tizimli kasalliklari, elektrolitlar almashinuvining buzilishi va QT oralig‘iga ta’sir qiluvchi boshqa dori vositalar bir vaqtda qo‘llash kabi ko‘plab xavf omillarini birlashtirgan og‘ir kasalliklarga chalingan pasiyentlarga tegishli bo‘lgan.
Aritmiya rivojlanish xavfi bo‘lgan pasiyentlarga preparatni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash lozim. QTs oralig‘ini uzaytiruvchi va R450 sitoxromning SYR3A4 fermenti yordamida metabolizmga uchragan dori vositalari bilan bir vaqtda qo‘llanilishi mumkin emas.
Galofantrin. Galofantrin SYR3A4 fermenti substrati hisoblanadi va tavsiya etilgan davolash dozalarda qo‘llashda QTs oralig‘ini uzaytiradi. Galofantrin va flukonazolni bir vaqtda qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Dermatologik reaksiyalar. Flukonazolni qo‘llashda Stivens-Djonson sindromi va toksik epidermal nekroliz kabi eksfoliativ teri reaksiyalarining rivojlanishi kam hollarda qayd etilgan. OITS bilan og‘rigan pasiyentlarda ko‘plab dori vositalarini qo‘llashda og‘ir teri reaksiyalarini rivojlanish yuqori darajada moyilroq bo‘ladi. Agar yuzaki zamburug‘li infeksiyasi bo‘lgan pasiyentlarda flukonazolni qo‘llash bilan bog‘lash mumkin bo‘lgan toshma paydo bo‘layotgan bo‘lsa, preparatni darhol bekor qilish lozim. Agar invaziv/tizimli zamburug‘li infeksiyasi bo‘lgan pasiyentning terisida toshma paydo bo‘layotgan bo‘lsa, uning holatini sinchkovlik bilan kuzatib borish lozim, bullez toshmalar yoki polimorf eritema rivojlanishi holatida esa flukonazolning qo‘llanilishi to‘xtatish kerak.
Eozinofiliya va tizimli simptomlar (DRESS-sindrom) bilan dori vositalarini reaksiyasi haqida xabar berilgan.
Yuqori sezuvchanlik. Kam hollarda anafilaktik reaksiyalarning rivojlanishi haqida xabar berilgan.
R450 sitoxromi. Flukonazol SYR2S9 fermentining kuchli ingibitori va SYR3A4 fermentining o‘rtacha ingibitori hisoblanadi. Shuningdek, flukonazol SYR2S19 fermentining ingibitori hisoblanadi. Bir vaqtda flukonazol va SYR2S9, SYR2S19 va SYR3A4 ishtirokida metabolizasiya qilinuvchi tor davolash darchali preparatlarni qabul qiluvchi pasiyentlarning holati ustidan kuzatib borish lozim.
Terfenadin. Terfenadin va sutkada 400 mg dan kam kam dozada flukonazolni bir vaqtda qo‘llashda pasiyentning holati ustidan sinchkov kuzatuvni olib borish lozim.
Kandidoz. Tadqiqotlar C. albicansdan tashqari boshqa Candida turlari bilan infeksiyalarning tarqalganligini ortishini ko‘rsatdi. Ular ko‘pincha o‘z tabiati bo‘yicha flukonazolga chidamli (masalan, C. krusei i C. auris) yoki unga nisbatan pasaygan qabul qilishini (C. glabrata) namoyon qiladi. Bunday infeksiyalar davolanishdan bosh tortib oqibati hisoblanuvchi alternativ zamburug‘larga qarshi davolashni talab qilishi mumkin. Shuning uchun, flukonazolga nisbatan turlicha Candida turlarini rezistentligini tarqalganligini hisobga olish tavsiya etiladi.
Yordamchi moddalar. Preparat laktoza saqlaydi. Galaktoza o‘zlashtiraolmasligi, Lappa laktazasi yetishmovchiligi va glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi kabi noyob irsiy kasalliklari bo‘lgan pasiyentlar ushbu preparatni qabul qilmasliklari kerak.
Bolalar
Preparatni 5 yoshdan boshlab qo‘llash mumkin.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Agar Siz biror bir boshqa dori vositalarini qabul qilayotgan bo‘lsangiz, bu haqda shifokorga albatta xabar qiling!
Flukonazolning va quyida ko‘rsatilgan dori vositalarining birgalikda qo‘llanilishi mumkin emas
Sizaprid: bir vaqtda flukonazol va sizaprid qabul qilayotgan pasiyentlarda yurak tomondan nojo‘ya reaksiyalarning rivojlanishi, shu jumladan “piruet” tipidagi paroksizmal qorinchali taxikardiya haqida xabar berilgan. Sutkada 1 marta 200 mg flukonazol va sutkada 4 marta 20 mg sizapridning bir vaqtda qo‘llanilishi qon plazmasida sizaprid darajasining ahamiyatli ortishiga va QT oraliqning uzayishiga olib kelgan. Flukonazol va sizapridning bir vaqtda qo‘llanilishi mumkin emas (“Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar” bo‘limiga qarang).
Terfenadin: bir vaqtda terfenadin bilan azol zamburug‘larga qarshi dori vositalarini qabul qilgan pasiyentlarda QTs oralig‘ini uzayishi bilan keltirib chiqarilgan og‘ir yurak aritmiyalar rivojlanishi holatlari haqida xabar berilgan. Sutkada 200 mg dozada flukonazolni qo‘llashda QTs oralig‘ini uzayishi aniqlanmagan. Sutkada 400 mg va 800 mg dozalarda flukonazolning qo‘llanilishi 400 mg yoki undan yuqori dozalarda flukonazolning qo‘llanilishi ushbu preparatlarni bir vaqtda qo‘llashda qon plazmasida terfenadinning darajasini ahamiyatli oshirilishi namoyish etilgan. 400 mg yoki undan ortiq dozalarda flukonazolning terfenadin bilan birgalikda qo‘llanilishi mumkin emas (“Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar” bo‘limiga qarang). Terfenadin bilan bir vaqtda sutkada 400 mg dan past dozalarda flukonazolni qo‘llashda pasiyent holatini sinchkov monitoringini o‘tkazish lozim bo‘ladi.
Astemizol: flukonazol va astemizolning birgalikda qo‘llanilishi astemizol klirensini pasaytirishi mumkin. Bu bilan keltirib chiqarilgan qon plazmasida astemizol konsentrasiyasining ortishi QT oralig‘ining uzayishiga va kam uchraydigan holatlarda – “piruet” tipidagi paroksizmal qorinchali taxikardiyagacha olib kelishi mumkin. Flukonazol va astemizolning bir vaqtda qo‘llanilishi mumkin emas.
Pimozid va xinidin: flukonazol va pimozid yoki xinidinning birgalikda qo‘llanilishi pimozid yoki xinidinning metabolizmini pasaytirilishiga olib kelishi mumkin. Qon plazmasida pimozid yoki xinidinning konsentrasiyasini ortishi QT oralig‘ini uzayishini va kam hollarda “piruet” tipidagi paroksizmal qorinchali taxikardiya rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Flukonazol va pimozid yoki xinidinning bir vaqtda qo‘llanilishi mumkin emas.
Eritromisin: eritromisin va flukonazolning bir vaqtda qo‘llanilishi potensial kardiotoksiklikni rivojlanish xavfini ortishiga (QT oralig‘ini uzayishi, “piruet” tipidagi paroksizmal qorinchali taxikardiya), va, oqibatda, to‘satdan yurak to‘xtashiga olib kelishi mumkin. Ushbu dori vositalarining majmuasini qo‘llash mumkin emas.
Amiodaron: flukonazolning amiodaron bilan bir vaqtda qo‘llanilishi amiodaron metabolizmini susaytirilishiga olib kelishi mumkin. Amiodaron qo‘llanilishi va QT oralig‘i uzayishi o‘rtasida aloqa kuzatilgan. Flukonazol va amiodaronning bir vaqtda qo‘llanilishi mumkin emas (“Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar” bo‘limiga qarang).
Flukonazol va quyida ko‘rsatilgan dori vositalarning bir vaqtda qo‘llanilishi tavsiya etilmaydi
Galofantrin: flukonazol SYR3A4ning susaytirilishi hisobiga qon plazmasida galofantrin konsentrasiyasining ortishiga olib kelishi mumkin. Ushbu dori vositalarining bir vaqtda qo‘llanilishi potensial kardiotoksiklikni rivojlanish xavfini ortishiga (QT oralig‘ini uzayishi, “piruet” tipidagi paroksizmal qorinchali taxikardiya), va, oqibatda, to‘satdan yurak to‘xtashiga olib kelishi mumkin. Ushbu dori vositalarining majmuasidan saqlanish lozim.
Flukonazol va quyida ko‘rsatilgan dori vositalarining birgalikda qo‘llanilishi ehtiyotkorlikni va dozaga tuzatish kiritilishini talab qiladi
Flukonazolga boshqa dori vositalarining ta’siri
Bir vaqtda ovqat iste’mol qilish, simetidin, antasidar yoki suyak ko‘migini ko‘chirib o‘tkazish uchun butun tanani keyinchalik nurlantirish flukonazolni peroral qo‘llashda uning so‘rilishiga klinik ahamiyatli ta’sirga ega bo‘lmaydi.
Rifampisin: flukonazol va rifampisinning bir vaqtda qo‘llanilishi AUSning 25% ga pasayishiga va flukonazolning yarim chiqarilish davrini 20% ga qisqartirilishiga olib kelgan. Shuning uchun, rifampisin qabul qilayotgan pasiyentlar uchun flukonazol dozasini oshirish maqsadga muvofiqligini ko‘rib chiqish lozim bo‘ladi.
Gidroxlorotiazid: sog‘lom ko‘ngillilarga gidroxlorotiazidning bir vaqtda ko‘p marta qo‘llanilishini farmakokinetik o‘zaro ta’siri tadqiqotida qon plazmasida flukonazolning konsentrasiyasini 40% ga oshirgan. O‘zaro ta’sirning bunday parametrlari bir vaqtda siydik haydovchi vositalarni qabul qilayotgan pasiyentlar uchun flukonazolning dozalanishi rejimiga o‘zgartirishlar kiritish talab etilmaydi.
Flukonazolning boshqa dori vositalariga ta’siri
Flukonazol R450 (SYR) sitoxromning 2S9 izofermentini kuchli ingibitori va SYR3A4 o‘rtacha ingibitori hisoblanadi. Shuningdek, flukonazol SYR2S19 izofermentining ingibitori hisoblanadi. Quyida tavsiflangan kuzatiluvchi/hujjatlar bilan tasdiqlangan o‘zaro ta’sirlardan tashqari, flukonazol bilan bir vaqtda qo‘llashda SYR2S9 va SYR3A4larni metabolizmga uchratuvchi boshqa birikmalarning qon plazmasida konsentrasiyalarining ko‘tarilishi xavfi mavjuddir. Shuning uchun, preparatlarning shunday majmualarini ehtiyotkorlik bilan qo‘llash lozim; bunda, pasiyent holati ustidan sinchkovlik bilan kuzatib borish zarur. Flukonazolning fermentlarga susaytiruvchi ta’siri uning yarim chiqarilishini uzoq muddatli davri munosabati bilan uni qo‘llashdan so‘ng 4-5 sutka davomida saqlanib qoladi.
Alfentanil: Alfentanilni 20 mkg/kg dozada va flukonazolning 400 mg dozada bir vaqtda qo‘llashda AUS10 ikki karra ortishi kuzatilgan, ehtimol, SYR3A4ning ingibisiya qilinishi sabablidir. Alfentanil dozasiga tuzatish kiritish talab etilishi mumkin.
Amitriptilin, nortriptilin: flukonazol amitriptilin va nortriptilinning ta’sirini kuchaytiradi. Majmualangan davolash boshida va 1 hafta o‘tganidan so‘ng 5-nortriptilin va/yoki S-amitriptilin konsentrasiyalarini o‘lchash tavsiya qilinadi. Zarurat tug‘ilgan holatda amitriptilin/nortriptilin dozasiga tuzatish kiritish lozim bo‘ladi.
Amfoterisin V: immuniteti me’yorda bo‘lgan infeksiya yuqgan sichqonlar va immuniteti pasaygan infeksiya yuqgan sichqonlarda flukonazol va amfoterisin V bir vaqtda qo‘llanilishi quyidagi natijalarga olib keldi: S. albisans tizimli infeksiyada katta bo‘lmagan additiv zamburug‘larga qarshi samara, Sryrtosossus peofortans bosh miya ichi infeksiyasida o‘zaro ta’sirning mavjud bo‘lmasligi va A. futigatus tizimli infeksiyada ikki preparatlarning antagonizmi. Ushbu tadqiqotlar davomida olingan natijalarning klinik qiymatlari noma’lum.
Antikoagulyantlar: boshqa azol zamburug‘larga qarshi vositalarni qo‘llashdagi kabi, flukonazol va varfarinni bir vaqtda qo‘llashda protrombin vaqtni uzayishi bilan birgalikda qon ketishlarning (gematomalar, burundan qon ketishi, me’da-ichakdan qon ketishi, gematuriya va melena) rivojlanishi holatlari haqida xabar berilgan. Flukonazol va varfarinni bir vaqtda qo‘llashda protrombin vaqtning, ehtimol, SYR2S9 orqali varfarin metabolizmini susaytirilishi oqibatida, ikki martaga ko‘tarilishi kuzatilgan. Bir vaqtda kumarin antikoagulyantlarni qabul qilayotgan pasiyentlarda protrombin vaqtni sinchkovlik bilan kuzatish lozim bo‘ladi. Antikoagulyantning dozasiga tuzatish kiritish talab etilishi mumkin.
Qisqa ta’sirli benzodiazepinlar, masalan, midazolam, triazolam: midazolamni peroral qo‘llashdan keyin flukonazolning tayinlanishi midazolamning konsentrasiyasini ahamiyatli ortishiga va psixomotor samaralarning kuchayishiga olib kelgan. Flukonazolning 200 mg dozada va midazolamni 7,5 mg dozada peroral bir vaqtda qo‘llash AUS va yarim chiqarilish davrini mos ravishda 3,7 va 2,2 martaga ortishiga olib keldi. Flukonazolning 200 mg/sutka dozada va triazolamning 0,25 mg dozada qo‘llanilishi AUS va yarim chiqarish davrini mos ravishda 4,4 va 2,3 martaga ortishiga olib keldi. Flukonazol va triazolamning bir vaqtda qo‘llanilishida triazolam samaralarini kuchayishi va ta’sirini uzaytirilishi kuzatilgan.
Agar flukonazol bilan davolash kursidan o‘tayotgan pasiyentga benzodiazepinlar bilan davolashni bir vaqtda tayinlash lozim bo‘lsa, oxirgilarning dozasini kamaytirish va pasiyent holati ustidan tegishli nazoratni o‘rnatish lozim bo‘ladi.
Karbamazepin: flukonazol karbamazepin metabolizmini susaytiradi va qon zardobida karbamazepinning darajasini 30% ga ko‘tarilishini keltirib chiqaradi. Karbamazepin tomonidan toksiklik belgilarni rivojlanish xavfi mavjuddir. Karbamazepin konsentrasiyasi darajasiga va preparatning ta’siriga bog‘liq holda uning dozasiga tuzatish kiritish talab etilishi mumkin.
Kalsiy kanallari blokatorlari: kalsiyning ba’zi antagonistlari (nifedipin, isradipin, amlodipin va felodipin) SYR3A4 fermenti bilan metabolizmga uchraydi. Flukonazol ehtimoliy tarzda kalsiy kanallari blokatorlarini tizimli ekspozisiyasini oshirishi mumkin. Nojo‘ya reaksiyalarni rivojlanishini sinchkov monitoringi tavsiya etilgan.
Selekoksib: flukonazol (200 mg/sut) va selekoksib (200 mg)ni bir vaqtda qo‘llashda selekoksibning Smax va AUS mos ravishda 68% ga va 134% ga oshgan. Selekoksib va flukonazolning bir vaqtda qo‘llanilishida selekoksibning dozasini ikki marta pasaytirish talab etilishi mumkin.
Siklofosfamid: siklofosfamid va flukonazolning bir vaqtda qo‘llanilishi qon zardobida bilirubin va kreatinin darajasining ortishiga olib keladi. Ushbu preparatlarni, qon zardobida bilirubin va kreatinin konsentrasiyasini ortish xavfini hisobga olgan holda, bir vaqtda qo‘llash mumkin.
Fentanil: fentanil va flukonazolning o‘zaro ta’siri ehtimoli oqibatida fentanil bilan intoksikasiyaning bitta o‘lim oqibati holati haqida xabar berilgan. Bundan tashqari, flukonazol fentanilning chiqarilishini ahamiyatli sekinlashtirgani namoyish qilingan. Fentanilning konsentrasiyasini ortishi nafas olishning susaytirilishiga olib kelishi mumkin, shuning uchun pasiyent holatini sinchkovlik bilan nazorat qilish lozim. Fentanil dozasiga tuzatish kiritish talab etilishi mumkin.
GMG-KoA-reduktaza ingibitorlari: flukonazol va SYR3A4 tomonidan metabolizmga duchor etiluvchi GMG-KoA-reduktaza ingibitorlari (atorvastatin va simvastatin) yoki SYR2S9 tomonidan metabolizmga olib keluvchi GMG-KoA-reduktaza ingibitorlari (fluvastatin) bilan birgalikda qo‘llanilishi miopatiya va rabdomiolizning rivojlanish xavfini oshiradi. Ushbu preparatlarni bir vaqtda qo‘llash zarurati holatida miopatiya va rabdomioliz simptomlari yuzaga kelishi sababi bo‘yicha pasiyent ustidan sinchkov nazoratni olib borish va kreatinkinaza darajasini monitoringini o‘tkazish lozim bo‘ladi. Kreatinkinaza darajasining ahamiyatli ortishida, hamda miopatiya/rabdomioliz tashxis qilinishida yoki ularga shubhalar yuzaga kelishida GMG-KoA-reduktaza ingibitorlarini qo‘llanilishini to‘xtatish lozim.
Immunosupressorlar (masalan, siklosporin, everolimus, sirolimus va takrolimus)
Siklosporin: flukonazol siklosporinning konsentrasiyasini va AUSni ahamiyatli oshiradi. Flukonazolning 200 mg/sutka dozada va siklosporinning 2,7 mg/kg/sutka dozada bir vaqtda qo‘llanilishida siklosporin AUSning 1,8 martaga oshishi kuzatilgan. Ushbu preparatlarni siklosporinni konsentrasiyasiga bog‘liq holda uning dozasini pasaytirish sharti bilan bir vaqtda qo‘llash mumkin.
Everolimus: flukonazol SNR3A4ni susaytirish yo‘li bilan qon zardobida everolimusning konsentrasiyasini oshirishi mumkin.
Sirolimus: flukonazol qon plazmasida sirolimus konsentrasiyasini, ehtimol, SYR3A4 fermenti va R-glikoprotein bilan sirolimus metabolizmini susaytirish yo‘li bilan oshiradi. Ushbu preparatlarni preparatni qo‘llash konsentrasiyasiga va samarasiga bog‘liq holda sirolimusning dozasiga tuzatish kiritishda bir vaqtda qo‘llash mumkin.
Takrolimus: flukonazol ichakda SYR3A4 fermenti bilan takrolimus metabolizmining susaytirilishi sababli uni peroral qo‘llashda qon zardobida takrolimus konsentrasiyasini 5 martagacha oshirishi mumkin. Takrolimusni vena ichiga qo‘llashda farmakokinetikaning ahamiyatli o‘zgarishlari kuzatilmagan. Takrolimusning ko‘tarilgan darajalari nefrotoksiklik bilan bog‘liq. Peroral qo‘llash uchun takrolimus dozasini takrolimus konsentrasiyasiga bog‘liq holda pasaytirish lozim.
Lozartan: flukonazol lozartanning faol metabolitiga (Ye-31 74) nisbatan uning metabolizmini susaytiradi, bu lozartanni qo‘llashda angiotenzin II reseptorlariga antagonizmning katta qismini ifoda qiladi. Pasiyentlarda arterial qon bosimni doimo monitoringini amalga oshirish tavsiya qilinadi.
Metadon: flukonazol qon zardobida metadonning konsentrasiyasini oshirishi mumkin. Metadon va flukonazolning bir vaqtda qo‘llanilishida metadonning dozasiga tuzatish kiritish zarur bo‘lishi mumkin.
Nosteroid yallig‘lanishlarga qarshi preparatlar (NYaQP): flukonazol bilan bir vaqtda qo‘llashda flurbiprofenning Smax va AUSi faqat flurbiprofenni o‘zini qo‘llashdagi muvofiq ko‘rsatkichlar bilan taqqoslash bo‘yicha mos ravishda 23% ga va 81% ga ko‘tarilgan. Xuddi shunday, flukonazolning rasemik ibuprofen (400 mg) bilan bir vaqtda qo‘llanilishida S-(+)-ibuprofenning farmakologik faol izomerining Smax va AUSi faqat rasemik ibuprofenni o‘zini qo‘llashdagi muvofiq ko‘rsatkichlar bilan taqqoslash bo‘yicha mos ravishda 15% ga va 82% ga ko‘tarilgan.
Flukonazol mutanosib ravishda SYR2S9 bilan metabolizmga uchratiluvchi boshqa NQYaPlaring (masalan, naproksen, lornoksikam, meloksikam, diklofenak) ekspozisiyasini oshirishga qodir. Vaqti-vaqti bilan nojo‘ya reaksiyalar va NYaQP bilan bog‘liq bo‘lgan toksik belgilarni monitoringini o‘tkazish tavsiya etiladi. NYaQP dozasiga tuzatish kiritish talab etilishi mumkin.
Fenitoin: flukonazol jigarda fenitoin metabolizmini susaytiradi. 200 mg flukonazol va 250 mg fenitoinning vena ichiga bir vaqtda qisqa muddatli qo‘llanilishi fenitoinni AUS24ni 75% ga va Sminni 128% ga ortishiga olib keladi. Ushbu dori vositalarini bir vaqtda qo‘llanilishida fenitoinning toksik ta’sirini rivojlanishini istisno qilish uchun qon zardobida fenitoin konsentrasiyasini monitoringini o‘tkazish lozim bo‘ladi.
Prednizon: prednizonni qo‘llash fonida jigar transplantasiyasidan keyin pasiyentlarda flukonazol bilan davolashning uch oylik kursini to‘xtatishdan keyin yuzaga kelgan buyrak usti bezi po‘stloq qismini o‘tkir yetishmovchiligi rivojlanganligi haqida xabar berilgan. Flukonazol qo‘llanilishini to‘xtatilishi, ehtimol, SYR3A4 faolligini kuchayishiga olib kelgan, bu prednizonning metabolizmini kuchayishiga olib kelgan. Flukonazol bilan davolashni to‘xtatgandan keyin buyraklar usti bezi po‘stloq qismini o‘tkir yetishmovchiligini oldini olish maqsadida uzoq vaqt davomida bir vaqtda flukonazol va prednizonni qo‘llagan pasiyentlar ustidan sinchkov kuzatuvni o‘rnatish lozim.
Rifabutin: flukonazol qon zardobida rifabutin konsentrasiyasini oshiradi, bu rifabutin AUSni 80% gacha ortishiga olib keladi. Flukonazol va rifabutinning bir vaqtda qo‘llanilishida uveit rivojlanishi holatlari haqida xabar berilgan. Dori vositalarini bunday majmuasini qo‘llashda rifabutinning toksik ta’siri simptomlarini inobatga olish lozim bo‘ladi.
Sakvinavir: flukonazol SYR3A4 fermenti bilan va R-glikoproteinni ingibisiya qilish orqali jigarda sakvinavirning metabolizmini susaytirishi sababli sakvinavirning AUS va Smaxni mos ravishda taxminan 50% ga va 55% ga oshiradi. Flukonazol va sakvinavir/ritonavir o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir tadqiqot qilinmagan, shuning ular ancha yaqqol ko‘rinishga ega bo‘lishi mumkin. Sakvinavir dozasiga tuzatish kiritish talab etilishi mumkin.
Sulfonilmochevina hosilalari: bir vaqtda qo‘llashda flukonazol peroral sulfonilmochevina hosilalarini (xlorpropamid, glibenklamid, glipizid va tolbutamid) yarim chiqarilish davrini uzaytiradi. Qonda qand miqdorini tez-tez nazorat qilib turish va mos ravishda flukonazol bilan bir vaqtda qo‘llashda sulfonilmochevina hosilalarini dozasini pasaytirish tavsiya qilinadi.
Teofillin: 14 kun davomida 200mg dan flukonazolni qo‘llanilishi qon plazmasida teofillinning o‘rtacha klirensini 18% ga pasaytirilishiga olib kelgan. Yuqori dozalarda teofilinni qabul qilayotgan yoki boshqa sabablar bo‘yicha teofilinning toksik belgilarini rivojlanish xavfini ortishiga ega bo‘lgan pasiyentlar ustidan teofilinning toksik ta’siri rivojlanishi belgilarini aniqlash bo‘yicha kuzatuvni o‘rnatish lozim. Toksiklik belgilari paydo bo‘lishida davolashni o‘zgartirish lozim.
Barvink alkaloidlari: flukonazol, ehtimoli, SYR3A4 ingibisiya qilinishi orqali qon plazmasida barvink alkaloidlarini konsentrasiyasini ortishi keltirib chiqarishi mumkin (masalan, vinkristin va vinblastin), bu neyrotoksik samaralar rifojlanishiga olib keladi.
A vitamini: transretinli kislotani (A vitaminining kislotali shakli) va flukonazolni bir vaqtda qo‘llagan pasiyentlarda bosh miyaning soxta tumori shaklida markaziy nerv tizimi (MNT) tomonidan nojo‘ya reaksiyalar kuzatilganligi haqida xabar berilgan, ular flukonazolni bekor qilishdan so‘ng yo‘q bo‘lgan. Ushbu dori vositalarini bir vaqtda qo‘llash mumkin, ammo MNT tomonidan nojo‘ya reaksiyalar yuzaga kelish xavfi haqida yodda tutish lozim.
Vorikonazol (SYR2S9 va SYR3A4 ingibitori): erkak jinsiga mansub ko‘ngillilarga peroral vorikonazol (1 kun davomida har 12 soat 400 mg dan, so‘ngra esa 2,5 kun davomida har 12 soatda 200 mg dan) va peroral flukonazol (birinchi kun 400 mg, so‘ngra esa 4 kun davomida har 24 soatda 20 mg dan) bir vaqtda qo‘llanilishi vorikonazolning Smax va AUSτ mos ravishda o‘rtacha 57% (90% IO: 20%, 107%) va 79% (90% IO: 40%, 128%) ortishiga olib keldi. Vorikonazol yoki flukonazolni qo‘llash dozalarini va/yoki tez-tezligini pasaytirish bunday samarani bartaraf qilishga olib kelishi noma’lum. Flukonazoldan keyin vorikonazolni qo‘llashda vorikonazol bilan bog‘liq bo‘lgan nojo‘ya samaralar rivojlanishi bo‘yicha kuzatuvlarni o‘tkazish lozim.
Zidovudin: flukonazol zidovudinning Smax va AUSni mos ravishda 84% ga va 74% ga oshiradi, bu zidovudinni peroral qo‘llashda uning klirensini taxminan 45% ga pasaytirish bilan bog‘liq bo‘ladi. Zidovudinning yarim chiqarilish davri, shuningdek, flukonazol va zidovudin majmuasini qo‘llashdan keyin taxminan 128% ga uzaygan. Dori vositalarining bunday majmuasini qo‘llayotgan pasiyentlar ustidan zidovudinni qo‘llash bilan bog‘liq bo‘lgan nojo‘ya reaksiyalarning rivojlanishiga nisbatan kuzatuvni olib borish lozim. Zidovudinning dozasini pasaytirishning maqsadga muvofiqligini ko‘rib chiqish mumkin.
Azitromisin: ular orasida hech qanday ahamiyatli farmakokinetik o‘zaro ta’sirlar aniqlanmagan.
Peroral kontraseptivlar: flukonazolning 50 mg dozada qo‘llashda gormonlar darajasiga ta’sirlar bo‘lmagan, shu vaqtning o‘zida, flukonazolning sutkada 200 mg dozada qo‘llashda etinilestradiolni AUSning - 40% ga va levonorgeyetrelni AUSning– 24% ga ko‘tarilishi kuzatilgan. Bu flukonazolning ko‘rsatilgan dozalarda ko‘p marta qo‘llanilishi majmuaviy peroral kontraseptivning samaradorligiga ta’sir qilishi mumkinligi ehtimoldan yiroqligi haqida dalolat beradi.
Ivakaftor: o‘tkazuvchanlikni mukovissidoz transmembran tartiblashtirgichi bo‘lgan ivakaftor bilan bir vaqtda qo‘llanilishi ivakaftorning ekspozisiyasini 3 martaga, gidroksimetilivakaftorning (M1) esa - 1,9 martaga oshiradi. Flukonazol va eritromisin kabi CYP3A o‘rtacha ingibitorlarni bir vaqtda qo‘llayotgan pasiyentlar uchun ivakaftorning dozasini sutkada 1 marta 150 mg gacha pasaytirish tavsiya etiladi.
Homiladorlik va emizish davrida
Reproduktiv yoshdagi ayollar
Davolashni boshlashdan avval pasiyent ayolni homila uchun potensial xavf haqida xabardor qilish lozim.
Bir martalik dozani qo‘llashdan keyin homiladorlik boshlanguniga qadar taxminan
1 haftani (bu yarim chiqarilishning 5-6 davrlariga mos) tashkil qiluvchi flukonazolning chiqarilish davriga bardosh berish kerak bo‘ladi ("Farmakokinetikasi" bo‘limiga qarang).
Davolashning uzoq muddatli kurslarida reproduktiv yoshdagi ayollarga davolashning butun davri davomida va oxirgi dozani qabul qilgandan keyin 1 hafta davomida kontrasepsiyani qo‘llash ehtimolini ko‘rib chiqish lozim.
Homiladorlik
Observasion tadqiqotlar homiladorlikni birinchi va/yoki ikkinchi uch oyligi davomida flukonazolni qabul qilgan ayollarda xuddi o‘sha davrda flukonazol qabul qilmagan yoki mahalliy azollarni qabul qilgan ayollar bilan taqqoslash bo‘yicha beixtiyor abort xavfi yuqoriligi haqida dalolat bergan.
Birinchi uch oylikda qo‘llanilgan flukonazolning ≤ 150 mg kumulyativ dozasini qabul qilgan bir necha ming homilador ayollarning ma’lumotlari homila nuqsonlarini rivojlanishini umumiy xavflari ortishi haqida dalolat bermagan. Bitta yirik observasion kogort tadqiqotda birinchi uch oylikda peroral flukonazolning ta’siri tayanch-harakat apparatining nuqsonlarini rivojlanishini katta bo‘lmagan ortish xavfi bilan bog‘liq bo‘lgan, bu ≤450 mg kumulyativ dozani qo‘llagan 1000 ayolga mahalliy azollarni qabul qilgan ayollar bilan taqqoslash bo‘yicha taxminan 1 qo‘shimcha holatga va 450 mg dan ortiq kumulyativ dozani qo‘llagan 1000 ayolga taxminan 4 qo‘shimcha holatlarga mos keladi. Tuzatish kiritilgan nisbiy xavf 150 mg peroral flukonazol uchun 1,29 (95% IO 1,05-1,58) va flukonazolning 450 mg dan ortiq dozalari uchun 1,98 (95% IO 1,23-3,17) ni tashkil qilgan.
Homiladorlik vaqtida flukonazolni qo‘llashda yurak rivojlanishini nuqsonlarini mavjud bo‘lgan epidemiologik tadqiqotlari qarama-qarshi natijalarni bermoqda. Biroq, birinchi uch oy davomida flukonazolni qabul qilgan bir necha minglab homilador ayollarni kiritgan 5 observasion tadqiqotlarning metatahlili flukonazol qo‘llamagan va/yoki mahalliy qo‘llash uchun azollar qo‘llaganlar bilan taqqoslash bo‘yicha 1,8-2 martaga yurak nuqsonlari rivojlanishini ortishini aniqladi.
Xabarlarda onalari koksidioidomikozni davolashda 3 yoki undan ortiq oy davomida homiladorlik davrida flukonazolni yuqori dozalarda (400 mg/sut.dan 800 mg/sut gacha) qabul qilgan chaqaloqlarda rivojlanishning tug‘ma nuqsonlari ifoda etilgan. Ushbu bolalarda kuzatilgan tug‘ma nuqsonlar orasida - braxisefaliya, quloq chig‘anoqlarining displaziyasi, oldingi liqildoqning haddan tashqari kattalashishi, boldir suyagining qiyshayishi va bilak-yelka sinostozi kuzatilgan. Flukonazol qo‘llanilishi va tug‘ma nuqsonlar o‘rtasidagi sabab-oqibatli bog‘liqlik aniqlanmagan.
Homiladorlik davrida flukonazolning odatiy dozalarini va flukonazol bilan davolashning qisqa muddatli kurslarini qo‘llamaslik kerak, mutlaq zaruriyat paydo bo‘lgan holatlar bundan mustasno.
Homiladorliq davrida flukonazolning yuqori dozalarini va/yoki flukonazol bilan davolashning uzoq muddatli kurslarini qo‘llamaslik kerak, hayotga tahdid solish ehtimoli bo‘lgan infeksiyalarni davolash bundan mustasno.
Emizish
Flukonazol ko‘krak sutiga kirib boradi va qon plazmasiga qaraganda juda past konsentrasiyaga erishadi. Emizishni 150 mg yoki undan kam dozani tashkil qiluvchi flukonazolning oddiy dozasini bir marta qo‘llashdan keyin davom ettirish mumkin.
Flukonazolni ko‘p marta qo‘llashda yoki flukonazolni yuqori dozalarda qo‘llashda emizish tavsiya etilmaydi.
Transport boshqarishga ta’siri
Flukonazolning avtotransportni boshqarish va boshqa mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta’sirini tadqiqotlari o‘tkazilmagan. Pasiyentlarni preparatni qo‘llashda bosh aylanishi yoki tirishishlar rivojlanishi ehtimoli haqida xabardor qilish lozim. Bunday simptomlar rivojlanganida avtotransportni boshqarish yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlash tavsiya etilmaydi.
Dozani oshirib yuborish
Flukonazolning dozasini oshirib yuborilishi haqidagi xabarnomalar mavjud; bir vaqtning o‘zida gallyusinasiyalar va paranoidal hatti-harakatlar haqida ham xabar berilgan.
Doza oshirib yuborilishida simptomatik tutib turuvchi davolashni o‘tkazish va zarurat tug‘ilganida me’dani yuvish zarur.
Flukonazol ahamiyatli darajada siydik bilan chiqariladi; jadallashtirilgan diurez preparat chiqarilishini kuchaytirishi mumkin. 3 soat davomiylikdagi gemodializ seansi qon plazmasida flukonazolning darajasini taxminan 50%ga pasaytiradi.
Farmakodinamikasi
Ta’sir mexanizmi
Flukonazol, triazollar sinfiga mansub zamburug‘larga qarshi vosita – ergosterol sintezi uchun zarur bo‘lgan zamburug‘ fermentlarining kuchli va selektiv ingibitoridir. Uning ta’sirini birlamchi mexanizmi bo‘lib R450 sitoxrom bilan ifoda etilgan zamburug‘li 14 alfa-lanosterol-demetilirlashni susaytirish hisoblanadi, bu zamburug‘li ergosterol biosintezini ajralmas bosqichi hisoblanadi. 14 alfa-metil-sterollarning akkumulyasiyasi zamburug‘ hujayraning membranasi bilan ergosterolning keyingi yo‘qotilishi bilan korrelyasiya qilinadi va flukonazolning zamburug‘larga qarshi faolligi uchun javob berishi mumkin. Flukonazol sutemizuvchilarning R450 sitoxrom fermentlarining turlicha tizimlariga qaraganda R450 sitoxromning zamburug‘li fermentlariga ancha selektiv hisoblanadi.
Flukonazolning 28 kun davomida sutkada 50 mg dozada qo‘llanilishi erkaklarning qon plazmasida testosteron darajasiga yoki reproduktiv yoshdagi ayollarning endogen steroidlar darajasiga ta’sir etmaydi. Flukonazol sutkada 200-400 mg dozada erkak jinsiga mansub sog‘lom ko‘ngillilarda endogen steroidlar darajasiga yoki AKTG stimulyasiyasiga javobga klinik ahamiyatli ta’sir ko‘rsatmaydi.
Antipirin bilan o‘zaro ta’sir tadqiqotlari 50 mg flukonazolning bir marta yoki ko‘p marta qo‘llanilishi antipirinning metabolizmiga ta’sir etmaydi.
in vitro sharoitidagi sezuvchanlik
Flukonazol in vitro sharoitida eng tez-tez uchraydigan Sapdida (shu jumladan, S. albisans, S. rararsilosis, S. troricalis) turlariga nisbatan zamburug‘larga qarshi faollikni namoyish qiladi.
Shuningdek, flukonazol in vitro sharoitida Sryptosossus peofortans va Sryptosossus gattiiga qarshi faollikni qanday namoyish qilsa, Blastomices dermatitidis, Sossidioides immitis, Nistorlasma sarsulatum va Rarasossidioides brasiliensis endemik mog‘or zamburug‘larga qarshi ham xuddi shunday faollikni namoyish qiladi.
Rezistentlik mexanizmi
Sapdida turidagi mikroorganizmlar azol mikroblarga qarshi vositaga nisbatan rezistentlikning ko‘p sonli mexanizmlarini namoyish qiladi. Rezistentlikni bir yoki undan ortiq mexanizmlariga ega bo‘lgan zamburug‘larning shtammlariga qarshi yuqori minimal ingibisiya qiluvchi konsentrasiyani namoyish qiladi, bu in vivo sharoitida samaradorligiga klinik amaliyotda ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Flukonazolga ko‘pincha past sezuvchanlikka (C. glabrata) yoki chidamlilikka (masalan, C. krusei, C. auris) ega bo‘lgan S. albicansga qaraganda boshqa turlar bilan keltirib chiqarilgan Sapdida spp. superinfeksiyasi rivojlanishi holatlari haqida xabar berilgan. Bunday holatlarni davolash uchun muqobil zamburug‘larga qarshi vositalarni qo‘llash lozim.
Farmakokinetikasi
Flukonazolni farmakokinetik xususiyatlari vena ichiga va peroral qo‘llashda o‘xshash.
So‘rilishi
Flukonazol peroral qo‘llashda yaxshi so‘riladi, qon plazmasida preparat darajasi va tizimli biokiraolishi qon plazmasida flukonazolning 90% darajasidan yuqori bo‘ladi, bunga preparatni vena ichiga yuborishda erishiladi. Bir vaqtda oziq-ovqatlarning iste’mol qilinishi preparatni peroral qo‘llashda uning so‘rilishiga ta’sir etmaydi. Qon plazmasida maksimal konsentrasiyaga preparat qabul qilinganidan so‘ng 0,5-1,5 soat o‘tgandan keyin erishiladi. Qon plazmasida preparatning konsentrasiyasi dozaga proporsionaldir. 90% darajada muvozanat konsentrasiyaga odatiy sutkalik dozadan ikki hissa yuqori bo‘lgan yuklama dozani birinchi kun qo‘llashda davolashning ikkinchi kunida erishiladi.
Taqsimlanishi
Taqsimlanish hajmi taxminan organizmda suyuqlikning umumiy miqdoriga teng. Qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanish past (11-12%).
Flukonazol organizmning barcha tadqiqot qilinuvchi suyuqliklariga yaxshi kirib boradi. Flukonazolning so‘lak va balg‘amdagi darajasi qon plazmasida preparatning konsentrasiyasiga o‘xshaydi. Zamburug‘li meningiti bo‘lgan pasiyentlarda flukonazolning orqa miya suyuqligidagi darajasiga qon plazmasida 80% konsentrasiya bilan erishiladi.
Zardobli konsentrasiyalardan yuqori keluvchi teridagi flukonazolning yuqori konsentrasiyalariga muguz qatlam, epidermis, derma va terda erishiladi. Flukonazol muguz qatlamda to‘planadi. Sutkada 1 marta 50 mg dozani qo‘llashda flukonazol konsentrasiyasi 12 kun davolashdan so‘ng 73 mkg/g tashkil qildi, 7 kun o‘tib esa davolash yakunlanganidan so‘ng konsentrasiya hali ham 5,8 mkg/g tashkil qilgan. Haftasiga 1 marta 150 mg dozani qo‘llashda flukonazol konsentrasiyasi davolashning 7-kuniga kelib 23,4 mkg/g tashkil qilgan; keyingi dozani qo‘llashdan keyin 7 kun o‘tib esa konsentrasiya hali ham 7,1 mkg/g tashkil qilgan.
Haftasiga 1 marta 150 mg dozani qo‘llashning 4 oyi o‘tganida tirnoqlarda flukonazolning konsentrasiyasi sog‘lom ko‘ngillilarda 4,05 mkg/g va tirnoqlarning kasalliklari mavjud bo‘lganida 1,8 mkg/g tashkil qilgan; flukonazol davolash yakunlanishidan keyin 6 oy o‘tgandan so‘ng tirnoqlarning namunalarida aniqlangan.
Biotransformasiyasi
Flukonazol ahamiyatsiz darajada metabolizmga uchraydi. Radioaktiv izotoplar bilan nishonlangan dozani kiritishda flukonazolning faqat 11% o‘zgarmagan ko‘rinishda siydik bilan chiqariladi. Flukonazol SYR2S9 va SYR3A4 izofermentlarning selektiv ingibitori, hamda 2S19 izofermentning ingibitori hisoblanadi.
Ekskresiyasi
Flukonazolning qon plazmasidan yarim chiqarilish davri taxminan 30 soatni tashkil qiladi. Preparatning katta qismi buyraklar bilan chiqariladi, bunda kiritilgan dozaning 80 %i o‘zgarmagan ko‘rinishda siydikda aniqlanadi. Flukonazol klirensi kreatinin klirensiga mutanosibdir. Aylanuvchi metabolitlar aniqlanmagan.
Qon plazmasidan flukonazolning uzoq yarim chiqarilish davri vaginal kandidozda preparatni bir marta qo‘llashga, hamda boshqa ko‘rsatmalarda preparatni haftasiga 1 marta qo‘llash imkonini beradi.
Buyrak yetishmovchiligi
Og‘ir darajadagi buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda (koptokchalar filtrasiyasi tezligi < 20 ml/min) yarim chiqarish davri 30 soatdan 98 soatgacha ortadi. Shuning uchun, pasiyentlarning ushbu toifasida flukonazol dozasini pasaytirish zarur. Flukonazol gemodializ yo‘li bilan, kamroq darajada - intraperitoneal dializ yo‘li bilan chiqarib yuboriladi. 3 soat davomiylikdagi gemodializ seansi qon plazmasida flukonazolning darajasini taxminan 50% pasaytiradi.
Keksa yoshdagi pasiyentlar
Keksa yoshdagi pasiyentlarda farmakokinetikaning o‘zgarishlari buyraklar funksiyasi parametrlariga bog‘liq bo‘ladi.