
Doksitsiklin
- Ishlab chiqaruvchi
- РУП Белмедпрепараты
- Mamlakat
- Belarus
- Ro‘yxat raqami
- DV/X 00903/10/15
- Ruxsat muddati
- 04.02.2031 gacha
- Saqlash muddati
- 4 yil
- ATX kodi
- J01AA02
Doksitsiklin nima uchun ishlatiladi
Doksitsiklin — tetratsiklinlar guruhidagi antibiotik. Bakteriyalarning ko‘payishini to‘xtatadi va nafas yo‘llari, siydik yo‘llari, jinsiy yo‘l bilan yuqadigan va boshqa ko‘plab infeksiyalarda qo‘llanadi.
Nafas yo‘llari infeksiyalari
Zotiljam (pnevmoniya), jumladan mikoplazma keltirib chiqargani, pastki nafas yo‘llari infeksiyalari, surunkali bronxit va sinusit.
Siydik yo‘llari infeksiyalari
Sezgir bakteriyalar (Klebsiella, Enterobacter, ichak tayoqchasi, enterokokk) keltirib chiqargan siydik yo‘llari infeksiyalari.
Jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalar
Xlamidiya infeksiyalari (siydik chiqarish kanali, bachadon bo‘yni, to‘g‘ri ichak), ureaplazma keltirib chiqargan uretrit, yumshoq shankr, chov granulyomasi, venerik limfogranulyoma. So‘zak (gonoreya) va zaxmda (sifilis) — muqobil dori sifatida.
Ko‘z infeksiyalari
Gonokokk, stafilokokk va gemofil tayoqcha keltirib chiqargan ko‘z infeksiyalari, traxoma, inklyuziyali kon’yunktivit (yolg‘iz o‘zi yoki mahalliy dorilar bilan).
Rikketsiozlar va boshqa infeksiyalar
Qoya tog‘lari dog‘li isitmasi, toshmali tif va boshqa tiflar, Ku-isitma, Coxiella endokarditi, kana isitmalari; psittakoz, brutsellyoz (streptomitsin bilan), vabo (xolera), bubon o‘lati, qaytalanuvchi tif, tulyaremiya, melioidoz, xloroxinga chidamli tropik bezgak, o‘tkir ichak amyobiazi (amyobaga qarshi dorilarga qo‘shimcha). Leptospiroz, gazli gangrena va qoqsholda — muqobil dori.
Oldini olish (profilaktika)
Yaponiya daryo isitmasi, sayohatchilar diareyasi, leptospiroz va bezgakning oldini olishda. Bezgak profilaktikasi amaldagi tavsiyalarga muvofiq o‘tkaziladi.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, 100 mg li kapsula uchun. Faqat kattalar uchun — 18 yoshgacha mumkin emas. Belgilar — bir martada ichiladigan kapsulalar soni.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin emas
Mumkin emas: tetratsiklinlar homilaning tishlari va suyak-mushak tizimi rivojlanishiga ta’sir qiladi.
Emizish davri Mumkin emas
Mumkin emas: tetratsiklinlar ona sutiga o‘tadi.
Bolalar Mumkin emas
18 yoshgacha mumkin emas: tarkibidagi E 110 bo‘yog‘i allergiya qo‘zg‘atishi mumkin. Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda tetratsiklinlar liqildoq bo‘rtishiga sabab bo‘lgan.
Haydovchilar Mumkin
Mashina haydash va mexanizmlar bilan ishlashga ta’sir qilishi haqida ma’lumot yo‘q.
Alkogol Ehtiyotkorlik bilan
Alkogol doksitsiklinning organizmdan chiqib ketishini tezlashtirib, ta’sirini kamaytirishi mumkin.
Jigar Ehtiyotkorlik bilan
Jigar faoliyati buzilganda yoki jigarga zararli dorilar bilan birga ehtiyotkorlik bilan. Kamdan-kam jigar faoliyati buzilishi kuzatilgan.
Buyrak Mumkin
Buyrak faoliyati buzilganda odatdagi dozada to‘planib qolmaydi, dozani o‘zgartirish shart emas.
Quyosh nuri Ehtiyotkorlik bilan
Quyosh va ultrabinafsha nurga sezuvchanlik oshib, teri kuyishi mumkin; tirnoq ajralishi ham qayd etilgan. Teri qizarishining ilk belgilarida davolash to‘xtatiladi.
Og‘ir teri reaksiyalari Mumkin emas
Eksfoliativ dermatit, multiform eritema, Stivens-Jonson sindromi, toksik epidermal nekroliz, DRESS-sindrom bo‘lishi mumkin — darhol ichishni to‘xtating.
Bosh ichi bosimi va ko‘rish Ehtiyotkorlik bilan
Bosh ichi bosimi xavfsiz oshishi (psevdotumor) mumkin; ko‘rish xiralashsa, darhol ko‘z shifokoriga ko‘rining — doimiy ko‘rish yo‘qolishi holatlari bor. Dori to‘xtatilgandan keyin ham bosim bir necha hafta yuqori qolishi mumkin, shuning uchun holat barqarorlashguncha kuzatiladi. Izotretinoin va boshqa retinoidlar bilan birga ichilmaydi.
Ich ketishi Ehtiyotkorlik bilan
Antibiotik fonida ich ketishi psevdomembranoz kolit yoki Clostridium difficile diareyasi belgisi bo‘lishi mumkin (davolashdan keyin 2 oy ichida ham). Kandida va boshqa chidamli mikroblar ko‘payishi mumkin; chidamli mikrob paydo bo‘lsa, antibiotik to‘xtatiladi va boshqa davo buyuriladi.
Boshqa kasalliklar Ehtiyotkorlik bilan
Miasteniya gravisda ehtiyotkorlik bilan. Tizimli qizil yugurikni zo‘raytirishi mumkin. Kamdan-kam porfiriya. Spiroxeta infeksiyalarida davolash boshida o‘tib ketadigan Yarish-Gersgeymer reaksiyasi bo‘lishi mumkin. Zaxmga shubha bo‘lsa, qon tahlillari kamida 4 oy har oy takrorlanadi.
Laktoza Ehtiyotkorlik bilan
Tarkibida laktoza bor. Galaktozani ko‘tarmaslik, tug‘ma laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza so‘rilishi buzilganda ichmang.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Doksitsiklin, boshqa tetratsiklinlar yoki dori tarkibidagi biror moddaga yuqori sezuvchanlik
- Homiladorlik
- Emizish davri
- 18 yoshgacha bolalar
- Galaktozani ko‘tarmaslik, tug‘ma laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza so‘rilishi buzilishi
- Ehtiyotkorlik bilan: jigar faoliyati buzilishi, jigarga zararli dorilar bilan birga, miasteniya gravis, metoksifluran bilan birga
Tarkibi
100 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
Penitsillin Birga ichilmaydi
Doksitsiklin penitsillinning bakteriyalarni o‘ldiruvchi ta’sirini kamaytirishi mumkin — birga qo‘llamaslik kerak.
Izotretinoin va boshqa tizimli retinoidlar Birga ichilmaydi
Ikkalasi ham bosh ichi bosimini oshirishi mumkin — birga qo‘llanmaydi.
Metoksifluran Birga ichilmaydi
Birga qo‘llanganda buyrakning o‘lim bilan tugagan zaharli zararlanishi qayd etilgan.
Alyuminiy, kalsiy, magniyli antatsidlar, rux, temir tuzlari, vismut preparatlari Ehtiyotkorlik
Doksitsiklin so‘rilishi yomonlashadi — ichish oralig‘i iloji boricha uzoq bo‘lsin.
Varfarin va boshqa antikoagulyantlar Ehtiyotkorlik
Qon ivishi sekinlashadi; antikoagulyant dozasini kamaytirish kerak bo‘lishi mumkin.
Barbituratlar, karbamazepin, fenitoin Ehtiyotkorlik
Doksitsiklin tezroq chiqib ketadi; sutkalik dozasini oshirish kerak bo‘lishi mumkin.
Gormonal kontratseptiv tabletkalar Ehtiyotkorlik
Birga ichilganda homiladorlik va oraliq qon ketish holatlari qayd etilgan.
Siklosporin Ehtiyotkorlik
Uning qondagi miqdori oshishi mumkin — bemor holati sinchiklab nazorat qilinadi.
Siydik tahlili Ehtiyotkorlik
Siydikda katexolaminlar soxta yuqori chiqishi mumkin.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
O‘tkir dozani oshirib yuborish kam uchraydi. Bunday holda dori to‘xtatiladi, oshqozon yuviladi va qo‘llab-quvvatlovchi davo o‘tkaziladi. Dializ samarasiz.
Doksitsiklin narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Analoglari: doksitsiklin
Tarkibida doksitsiklin bor 4 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
DoksilanTabletka · 100mg · AvstriyaRetseptli
DoksitsiklinTabletka · 100 mg · O‘zbekistonRetseptliKo‘p beriladigan savollar
Doksitsiklinni qanday ichish kerak?
Ovqat paytida yoki keyin, ko‘p suyuqlik bilan, o‘tirib yoki turib. Uyqudan ancha oldin iching va keyin kamida 30 daqiqa yotmang.
Kattalarga odatdagi doza qancha?
O‘tkir infeksiyalarda 1-kuni 200 mg (bir martada yoki 2 martaga bo‘lib), keyin sutkasiga 100 mg. Og‘ir infeksiyalarda butun kurs davomida sutkasiga 200 mg.
Necha kun ichish kerak?
Belgilar va isitma o‘tgandan keyin yana kamida 24–48 soat. Streptokokk infeksiyalarida kamida 10 kun. Aniq kursni shifokor belgilaydi.
Bolalarga Doksitsiklin berish mumkinmi?
Yo‘q, 18 yoshgacha mumkin emas.
Homiladorlikda ichsa bo‘ladimi?
Yo‘q, homiladorlik va emizish davrida mumkin emas.
Doksitsiklin ichganda quyoshda yursa bo‘ladimi?
Ehtiyot bo‘ling: teri quyoshga sezgir bo‘lib, kuyishi mumkin. Teri qizara boshlasa, davolash to‘xtatiladi.
Antatsid yoki temir bilan birga ichsa bo‘ladimi?
Ular doksitsiklin so‘rilishini yomonlashtiradi — ichish oralig‘ini iloji boricha uzoq qiling.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
| Sariq rangli uchlari yarimsferik bo‘lgan silindrik shaklli qattiq jelatin kapsulalar. Kapsula tarkibi – sariq rangli oq dog‘lari bo‘lgan kukun. |
Qo‘llanilishi
Grammusbat va grammanfiy bakteriyalar va boshqa mikroorganizmlarga sezgir shtammlari keltirib chiqaradigan turli xil infeksiyalarni davolashda doksisiklinning klinik samaradorligi o‘rnatilgan. Nafas yo‘llari infeksiyalari Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Klebsiella pneumoniae va boshqa mikroorganizmlarning sezgir shtammlari kelib chiqqan pnevmoniya va quyi nafas yo‘llari infeksiyalari. Surunkali bronxit va sinusitni davolash. Siydik-chiqarish yo‘llari infeksiyalari Klebsiella, Enterobacter, Escherichia coli, Streptococcus faecalis va boshqa mikroorganizmlarga sezgir shtammlar tomonidan kelib chiqqan siydik chiqarish yo‘llari infeksiyalari. Jinsiy yo‘l orqali o‘tadigan infeksiyalar Chlamydia trachomatis infeksiyalari, shu jumladan asoratlanmagan uretral, endoservikal va rektal infeksiyalar. Ureaplasma urealyticum (T-mikoplaza) tomonidan kelib chiqqan gonokkok bo‘lmagan uretrit. Doksisiklin shuningdek yumshoq shankra, chov bezi granulemasi va venerik limfogranulemalarni davolash uchun ko‘rsatilgan. Doksisiklin gonoreya va sifilisni davolash uchun alternativ preparat sifatida buyuriladi. Doksisiklin tetrasiklinlar qatori antibiotiklarga tegishli bo‘lganligi sababli uni boshqa tetrasiklinlarga javob beradigan quyidagi infeksiyalarni davolash uchun buyurish mumkin: Ko‘rish a’zolari infeksiyalari Gonokokklar, stafilokokklar va Haemophilus influenzae ga sezgir shtammlar tomonidan kelib chiqqgan infeksiyalar. Traxoma, biroq xar doim ham eliminasiyasini qo‘zg‘atishga erishish mumkin emas, bu immunofluoressent tadqiqotlari natijalaridan dalolat beradi. Kon’yunktivitni davolash uchun doksisiklin bilan birgailikda monoterapiya ko‘rinishida yoki mahalliy preparatlar bilan majmuada ichga qabul qilish mumkin. Rikketsiozn infeksiyalar Coxiella tomonidan kelib chiqqan qoya tog‘larining dog‘li isitmasi, toshmali terlama va terlamani boshqa turlari, Ku-isitmasi, endokardit, va kana isitmasi. Boshqa infeksiyalar Psittakoz, brusellez (sterptomisin bilan majmuada), vabo, tugunchali o‘lat, epidemik qaytuvchan terlamasi va qaytuvchan kana terlamasi, tulyaryami, melioidoz, tropik bezgaki, xloroxinga chidamli, va o‘tkir ichak amebiazi (amebisidlarga qo‘shimcha sifatida). Doksisilin leptospiroz, gazli gangrena va qoqsholni davolash uchun muqobil preparatlari sifatida buyuriladi. Doksisillinni quyidagi xolatlarda profilaktika vositasi sifatida ko‘rsatilgan: yapon daryosi isitmasi (qo‘zg‘atuvchilar: Orientia tsutsugamushi), sayoxatchilar diareyasi (Escherichia coli tomonidan kelib chiqgan enterotoksigen infeksiyalar), leptospiroz va bezgak. Antibiotiklarga chidamlilik asosiy muammo hisoblanadi, bezgakni oldini olish quyidagi ko‘rsatmalarga muvofiq ravishda amalga oshirlishi kerak. Antibakterial dori preparatlarini to‘g‘ri qo‘llash bo‘yicha rasmiy ko‘rsatmalarga e’tibor qaratish lozim. |
Qo‘llash usuli va dozalari
Dozalash rejimi Tavsiya etilgan dozadan oshirib yuborilsa nojo‘ya holatlari uchrash tez-tezligini ko‘payishiga olib kelishi mumkin. Davolashni simptomlari va isitma yo‘qolganidan keyin daolashni kamida 24-48 soat davomida davom ettirish tavsiya etiladi. Streptokokk infeksiyalari bilan revmatik isitma yoki glomerulonefrit rivojlanishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun davolashni 10 kun davomida davom ettirish zarur. Kattalardagi o‘tkir infeksiyalarni davolash uchun odatdagi doksisiklin dozasi davolashning birinichi kunida 200 mg ni tashkil etadi (bir martalik yoki ikki dozaga bo‘lishgan holda), so‘ngra sutkada 100 mg samarasini bir maromda tutib turish uchun buyuriladi. O‘ta og‘ir infeksiyalarda preparatni sutkada 200 mg dozada barcha davolash kurs davomida qo‘llash tavsiya etiladi. Jinsiy yo‘l orqali o‘tadigan iinfeksiyalar Quyidagi infeksiyalarni davolash uchun 7 kun davomida sutkada 2 marta 100 mg dan qabul qilish tavsiya etiladi: asoratlanmagan gonokokk infeksiyalar (anorektal infeksiyalari bo‘lgan erkaklardan tashqari); Chlamydia trachomatis tomonidan kelib chiqqan asoratlanmagan uretral, endoservikal va rektal infeksiyalar; Ureaplasma urealyticum tomonidan kelib chiqqan gonokokk bo‘lmagan uretrit. Chlamydia trachomatis yoki Neisseria gonorrhoeae tomonidan kelib chiqqan o‘tkir epididimo-orxitda: sutkada 2 marta 10 kun davomida 100 mg dan. Birlamchi va ikkilamchi sifilisda: homiladorlik taqsdiqlanmaganda penisillinga allergiyasi bo‘lgan va birlamchi yoki ikkilamchi sintezi bo‘lgan pasiyentlarda penisillin davolashga muqobil sifatida ikki hafta davomida sutkada ikki marta 200 mg doksisiklin ichga qabul qilish uchun buyurilishi mumkin. Epidemik qaytuvchan terlama va qaytuvchan kana terlamasi Bir martalik doza og‘irligi darajasidan qat’iy nazar 100 yoki 200 mg dan. R. Falciparum xloroxinrezistent tomonidan kelib chiqan bezgak Sutkada 200 mg dan 7 kundan kam bo‘lmagan davomida. Infeksiyaning og‘irligini hisobga olgan holda, doksisiklin bilan birgalikda tez ta’sir etuvchi shizontisid preparatlar bilan, masalan xinin qo‘llash tavsiya etiladi, tavsiya etilgan doza har bir mintaqada turlichaligi bilan farq qiladi. Bezkani oldini olish Sutkada 100 mg ni tashkil etadi. Bezgakni oldini olishni, bezgak uchraydigan mintaqaga sayohat qilingandan keyin 1-2 kun oldin boshlash mumkin. Butun safar davomida va qaytgandan keyin 4 hafta davomida uni qo‘llashni davom ettirish tavsiya etiladi. Geografik chidamlilik va muvofiq ravishda kimyoprofilaktik ko‘rsatmalar va referent laborator ma’lumotlarida keltirilgan. Yaponiya daryosi isitmasi oldini olish Bir marta ichga 200 mg dan. Sayohatchilar diareyasini oldini olish Safarning birinchi kunida 200 mg (bir marta yoki har 12 soatda 100 mg dan), so‘ngra mintaqada butun yashash davomida sutkada 100 mg dan qabul qilinadi. 21 kundan ortiq vaqt davomida preparatning profilaktik qo‘llash to‘g‘risida ma’lumotlar yo‘q. Leptospirozni oldini olish Mintaqada butun yashash davomida 200 mg dan va safar tugaganidan keyin 200 mg dan haftada bir marta ichga qabul qilinadi. 21 kundan ortiq vaqt davomida preparatning profilaktik qo‘llash to‘g‘risida ma’lumotlar yo‘q. Qoya tog‘larini dog‘li isitmasi 100 mg dan har 12 soatda. Pasiyentlar tana haroratini normal holatga kelganidan so‘ng kamida 3 kun davomida davolanishni klinik yaxshilanish dalillari paydo bo‘lgunigacha davom ettirishlari tavsiya etiladi. Maksimal davolanish kursi 5-7 kunni tashkil etadi. Maxsus guruh pasiyentlar Keksa yoshli pasiyentlar Doksisiklinni keksa yoshli shaxslarga odatdagi dozada buyurish mumkin, qo‘shimicha ehtiyotkorlik choralari talab qilinmaydi. Agar pasiyentning buyrak funksiyasi buzilgan bo‘lsa, dozaga tuzatish kiritish talab etilmaydi. Jigar funksiyasi buzilishi bo‘lgan pasiyentlar (“Maxsus ko‘rsatmalar va qo‘llanishdagi extiyotkorlik choralari” bo‘limiga qarang). Buyrak funksiyasi buzilishi bo‘lgan pasiyentlar O‘tkazilgan tadqiqotlar bo‘yicha, doksisiklinni odatdagi tavsiya etilgan dozalarda qo‘llash buyrak funksiyasi buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda antibiotikni to‘planishiga olib kelmagan. Qo‘llash usuli Ichga ovqatlanish vaqtida yoki undan keyin qabul qilinadi. Qizilo‘ngachning ta’sirlanishi va xalqum yarasi xavfini kamaytirish uchun kapsulani yutish uchun yetarli miqdordagi suyuqlik ichish tavsiya etiladi. Kapsulani o‘tirib yoki turib va uyqudan ancha oldin qabul qilish kerak. Kapsula me’daga iloji boricha tezroq yetib borishi va halqum va qizilo‘ngachni ta’sirlamasligini oldini olish maqsadida, kamida o‘ttiz minut davomida yotmaslik zarur. Agar me’dada ta’sirlanish belgilari kuzatilsa, doksisiklinni ovqat bilan yoki sut bilan qabul qilish tavsiya etiladi. |
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
|
Nojo‘ya ta’sirlar
Quyidagi jadvalda tetrasiklinlar, jumladan, doksitsiklin qabul qilgan pasiyentlarda kuzatilgan nojo‘ya reaksiyalar keltirilgan. Noxush reaksiyalar organizm tizimlari bo‘yicha va uchrash tez-tezligiga ko‘ra guruhlangan. Nojo‘ya samaralarning uchrash tez-tezligi quyidagicha tasniflandi: juda tez-tez (≥1/10); tez-tez (≥1/100, lekin <1/10); tez-tez emas (≥1/1000, lekin <1/100); kam hollarda (≥1/10 000, lekin <1/1000), uchrash tez-tezligi noma’lum (mavjud bo‘lgan ma’lumotlarga ko‘ra baholash mumkin emas).
3 - doksisiklin surunkali qo‘llanilganda Shubhali nojo‘ya reaksiyalar haqida xabar berish Agar sizda qandaydir nojo‘ya reaksiyalar kelib chiqsa, shifokor yoki dorixona xodimi bilan maslahatlashing. Ushbu tavsiya har qanday bo‘lishi mumkin bo‘lgan nojo‘ya reaksiyalarga, shu jumladan ushbu tibbiyotda qo‘llanilishiga doir yo‘riqnomada sanab o‘tilmaganlarga nisbatan qo‘llaniladi. Nojo‘ya ta’sirlar haqida xabar berish orqali siz preparatning xavfsizligi haqida ko‘proq ma’lumot olishga yordam berasiz. |
Maxsus ko‘rsatmalar
Jigar funksiyasi buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda qo‘llanishi Jigar funksisi yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda yoki potensial gepatotoksik preparatlar qabul qilayotgan pasiyentlarda doksisiklinni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash tavsiya etiladi. Terasiklinlarni, shu jumladan doksisiklinni peroral yoki parenteral qabul qilish bilan bog‘liq jigar funksiyasi buzilishlari to‘g‘risida juda kam xabar berilgan. Buyrak funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda qo‘llanishi. Buyrak funksiyasini normal bo‘lgan shaxslarda doksisiklinni buyrak orqali chiqarilishi 72 soat ichida taxminan 40% ni tashkil qiladi. Og‘ir buyrak yetishmovchiligi (kreatinin klirensi minutiga 10 ml dan kam) bo‘lgan shaxslarda 72 soat ichida 1-5% gacha pasayishi mumkin. Yarim chiqarilish davri normal buyrak funksiyasi va og‘ir buyrak yetishmovchiligi sezilarli farqlarni aniqlamagan. Gemodializ dori vositasining qon zardobidan yarim chiqarilish davriga ta’sir qilmaydi. Antianabolik ta’sir tufayli tetrasiklinlar qondagi mochevina miqdorini oshirishi mumkin. O‘tkazilgan tadqiqotlar bo‘yicha, buyrak funksiyasi buzilishi bo‘lgan bemorlarda doksisiklin qo‘llanganda antianabolik samarasi namoyon bo‘lmagan. Teri tomonidan jiddiy reaksiyalar Doksisiklinni qo‘llanilganda jiddiy teri reaksiyalari rivojlanish holatlari kuzatilgan, masalan eksfoliativ dermatit, ko‘p shaklli eritema, Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz, eozinofiliya va tizimli simptomlari bilan bog‘liq (DRESS sindrom) dori vositasiga reaksiyalar (“Nojo‘ya ta’sirlari” bo‘limiga qarang). Jiddiy teri reaksiyalari paydo bo‘lgan holatlarda doksisiklinni qabul qilishni darhol bekor qilish va muvofiq ravishda davolashni buyurish zarur. Fotosensibilizasiya Tetrasiklin, shu jumladan doksisinlin qabul qilgan ayrim pasiyentlarda, quyoshda kuyish bilan namoyon bo‘ladigan fotosensibilizasiya kuzatilgan (“Nojo‘ya ta’sirlar” bo‘limiga qarang). To‘g‘ridan-to‘g‘ri quyosh nuri yoki ultrabinafsha nurlari ta’siriga duchor bo‘lishi mumkin bo‘lgan pasiyentlarni tetrasiklin bilan davolanish vaqtida bunday reaksiyalar ehtimoli to‘g‘risida ogohlantirish kerak; birinchi teri eritemalari belgilari paydo bo‘lishi bilan bekor qilish tavsiya etiladi. Doksisiklin qabul qilgan pasiyentlar fotoonixoliz holatlari ham kuzatilgan (“Nojo‘ya ta’sirlar” bo‘limiga qarang). Xavfsiz bosh miya ichki gipertenziyasi Tetrasiklin bilan davolanishda yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda liqildoqni shishib chiqishi qayd etilgan. Tetrasiklinni, shu jumladan doksisiklinni qabul qilish xavfsiz bosh miya ichki gipertenziyasi (pseudotumor cerebri) bilan birga kechadi. Qoida bo‘yicha xavfsiz bosh miya ichki gipertenziyasi (pseudotumor cerebri) simptomlari o‘tib ketuvchi xususiyatiga ega, biroq tetrasiklinni, shu jumladan doksisiklinni qabul qilish bilan bog‘liq bo‘lgan ikkilamchi ko‘rishni yo‘qotish xolatlari qayd etilgan. Davolanish vaqtida ko‘rishini buzilishi holatlari rivojlansa, pasiyent darhol oftalmolog tekshiruviga borish kerak. Bosh miya ichki bosimi dori vositasini bekor qilingandan keyin bir necha hafta davomida oshishi mumkinligi sababli, pasiyentni holati to‘liq barqarorlanguniga qadar kuzatilishi kerak. Doksisiklinni izotretinoin yoki boshqa tizimli retinoidlar bilan birgalikda qo‘llashdan saqlanish zarur, chunki izotretionin xavfsiz bosh miya ichki gipertenziyasi (pseudotumor cerebri) keltirib chiqarishi mumkin (“O‘zaro dori vositalari bilan ta’siri” bo‘limiga qarang). Haddan tashqari mikroorganizmlarni o‘sishi Antibiotiklarni qo‘llash haddan tashqari sezuvchan bo‘lmagan mikroorganizmlarni, shu jumladan Candida o‘sishiga olib keladi. Qo‘g‘atuvchilarga chidamliligi paydo bo‘lganda, antibiotikni bekor qilish va muvofiq ravishda davolanish buyurilishi kerak. Soxtamembranoz kolit holatlari, yengildan hayotga xavf soluvchi darajagacha bo‘lgan o‘zgarib turgan, deyarli barcha antibakterial vositalar, shu jumladan doksisiklin ta’riflangan. Bu tashxisni antibakterial terapiya fonida diareyani namoyon bo‘lishi taxmin qilish tavsiya etiladi. Doksisiklinni ham o‘z ichiga olgan diareyali barcha antibakterial preparatlar bilan Clostridium difficile assosiyasiyalanishi diareya holatlari to‘g‘risida ma’lumotlar qayd etilgan, ularning og‘irligi yengil diareyadan o‘limga olib keladigan kolitgacha o‘zgarib turishi mumkin. Antibakterial preparatlar bilan davolash yo‘g‘on ichakdagi normal mikrofloralarni o‘zgarishiga va S. difficile haddan tashqari o‘sib ketishini keltirib chiqarishi mumkin. Clostridium difficile bilan assosiyasiyalangan diareyani rivojlanish hissa qo‘shadigan S. Difficile A va V toksinlarini ishlab chiqaradi. Gipertoksin ishlab chiqaradigan S. difficile shtammlari kasallanish va o‘lim darajasining oshishi bilan bog‘liq, chunki bu infeksiyalar antibakterial vositalarga sezgir emas va kolektomiyani o‘tkazish talab qilishi mumkin. Antibiotiklarni qo‘llagandan keyin diareyasi bo‘lgan barcha pasiyentlarda Clostridium difficile bilan bog‘liq diareya rivojlanishi mumkinligini doimo esda tutilishi kerak. Pasiyentning tarixini diqqat bilan o‘rganish kerak, chunki Clostridium difficile, bilan assosiyasiyalangan diareya boshlanishi antibakterial preparatlarni buyurilgandan keyin 2 oy ichida bo‘lishi mumkin. Ezofagit Tetrasiklinlar qabul qilgan bemorlarda, kapsula yoki tabletka shakllarini, shu jumladan doksisiklinni qo‘llagan pasiyentlarda ezofagit va qizilo‘ngach yaralari qayd etilgan. Bu pasiyentlarning ko‘pchiligi dori vositasini bevosita uyqudan oldin yoki yetarli bo‘lmagan miqdordagi suyulik bilan qabul qilishgan. Porfiriya Porfiriyani yuz berishining kam hollari tetrasiklinlarni qabul qilgan pasiyentlarda kuzatilgan. Venerik kasalliklarni davolash Sifilisga shubha bo‘lgan venerik kasalliklarni davolashda adekvat tadqiqotlarni, shu jumladan qorong‘i maydonda tadqiqotlarni o‘tkazish lozim. Bunday hollarda kamida 4 oy davomida har oylik serologik testlar o‘tkazilishi lozim. A guruhi beta-gemolitik streptokokklari tomonidan chaqirilgan infeksiyalarda A guruhi beta-gemolitik streptokokklari tomonidan chaqirilgan infeksiyalarni davolash kamida 10 kun davom etishi lozim. Xavfli miasteniya Tetrasiklinlar xavfli miasteniya bo‘lgan pasiyentlarda potensial nerv-mushak blokadasini chaqirishi mumkin bo‘lganligi sababli ehtiyotkorlik bilan qo‘llash tavsiya etiladi. Tizimli qizil yugirik. Tetrasiklinlar tizimli qizil yugirikni avj olishini chaqirishi mumkin. Metoksifluran Metoksifluranni tetrasiklinlar bilan majmuada ehtiyotkorlik bilan qo‘llash tavsiya etiladi (“O‘zaro dori vositalari bilan ta’siri” bo‘limiga qarang). Yarish-Gerksgeymer reaksiyasi Ayrim pasiyentlarda spiroxetam tomonidan kelib chiqqan infeksiyalari bo‘lsa, doksisiklin bilan davolashni boshlaganidan keyin Yarisha-Gerksgeymera reaksiyalari rivojlanishi mumkin. Spiroxetam tomonidan kelib chiqqan infeksiyalar − bu o‘z-o‘zidan o‘tib ketuvchi antibiotik terapiya oqibati haqida ogohlantirish tavsiya etiladi. Yordamchi moddalar Doksisiklin laktoza saqlaydi. Galaktozani o‘zlashtiraolmaydigan pasiyentlar, tug‘ma laktaza yetishmovchiligi yoki glyukoza-galatoza malabsorbsiyasida ushbu preparatni qo‘llash tavsiya etilmaydi. Doksisiklin apelsin sarig‘i (Ye-110) bo‘yovchisini saqlaydi, u allergik reaksiyalarini keltirib chiqarishi mumkin. Shu munosabat bilan preparatni 18 yoshgacha bo‘lgan bolalarga qo‘llash mumkin emas. |
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Tarkibida alyuminiy, kalsiy, magniy bo‘lgan antatsidlar va shu kationlar bo‘lgan boshqa preparatlar, ichishga beriladigan rux preparatlari, temir tuzlari, vismut preparatlari tetratsiklinlarning so‘rilishini yomonlashtiradi. Preparatlarni qabul qilishlar oralig‘i maksimal bo‘lishi lozim. Bakteriostatik preparatlar penisillinni bakteriostatik samarasini pasaytirishi mumkin, shuning uchun doksisiklin va penisillin bilan bir vaqtda qo‘llashdan saqlanish tavsiya etiladi. Varfarin va doksisiklin bilan davolangan pasiyentlarda protrombin vaqtining oshirish holatlari ta’riflangan. Tetrasiklin plazmadagi protrombin faolligin susaytirish mumkin, shuning uchun antikoagulyantlar bilan davolash fonida foydalanganda antikoagulyantlar dozasini kamaytirish talab qilinishi mumkin. Barbituratlar, karbamazepin va fenitoin bilan majmuada qo‘llanilganda doksisiklinni yarim chiqarilish davrini pasayishiga olib kelishi mumkin. Doksisiklinni sutkalik dozasini oshirish talab etilishi mumkin. Alkogolni iste’mol qilish ham yarim chiqarilish davrini pasaytirishi mumkin. Tetrasiklin antibiotiklarni va oral qabul qilinadigan kontraseptivlar bilan birga qo‘llanganda homiladorlikni va qon ketish bir nechta holatlari qayd etilgan. Doksisiklin qon plazmasidagi siklosporin konsentrasiyasini oshirishi mumkin, shuning uchun birgalikda qo‘llanilganda pasiyentni holatini muntazam nazorat qilish zarur. Tetrasiklinni metoksifluran bilan birgalikda qo‘llanilish natijasida buyraklarni toksik shikastlanishiga olib kelgan o‘lim holatlari ta’riflangan (“Maxsus ko‘rsatmalar” bo‘limiga qarang). Doksisiklinni izotretinoin yoki boshqa tizimli renitoidlar bilan birgalikda qo‘llashdan saqlanish zarur. Har bir aytib o‘tilgan preparatlar xavfsiz bosh miya ichki gipertenziyasi (pseudotumor cerebri) ni keltirib chiqarishi mumkin (“Maxsus ko‘rsatmalar” bo‘limiga qarang). Laborator tadqiqotlar natijasiga ta’sir etishi Fluoressent tahliliga o‘zaro ta’sir etishi natijasida siydikda katexolamin miqdorini salbiy oshirishi mumkinligi olingan. |
Homiladorlik va emizish davrida
Homiladorlik va emizikli davrda doksisiklinni qo‘llash mumkin emas |
Transport boshqarishga ta’siri
Doksisiklinning transport vositalarini boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta’siri bo‘yicha maxsus tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Doksisiklin ularga ta’sir qilishi mumkinligi haqida ma’lumotlar yo‘q. |
Dozani oshirib yuborish
Antibiotiklar bilan o‘tkir dozani oshirib yuborilishi kam hollarda. Dozani oshirib yuborilish holatlarida preparatni bekor qilish tavsiya etiladi. Me’dani yuvish va tutib turish uchun muvofiq ravishda davolash tavsiya etilgan. Dializ doksisiklinni qon zardobidagi yarim chiqarilish davriga ta’sir etmaydi va dozani oshirib yuborilishda samarasiz hisoblanadi. |
Farmakodinamikasi
Ta’sir mexanizmi Doksiisiklin mikrob hujayrasida protein sintezini ribosama membranasining 30S subbirligiga bog‘lab ingibisiya qiladi. Grammusbat va grammanfiy mikroorganizmlarning keng doirasiga nisbatan bakteriostatik ta’sir ko‘rsatadi. Rezistentntligi Boshqa tetrasiklinlar bilan kesishgan o‘zaro keng tarqalgan. Antimikrob faollik Doksisiklin in vitro sharoitda va klinik infeksiyalarda quyidagi ribosomalarning aksariyati izolyatlarga qarshi faol ekanligi isbotlangan bo‘lib, ular quyidagi “Qo‘llanilishi” bo‘limida keltirilgan. Grammanfiy mikroorganizmlar Acinetobacter spp., Bartonella bacilliformis, Brucella spp., Klebsiella spp., Klebsiella granulomatis, Campylobacter fetus, Enterobacter aerogenes, Escherichia coli, Francisella tularensis, Haemophilus dicreyi, Haemophilus influenza, Neisseris gonorrhoeae, Shigella spp., Vibrio cholera, Yersinia pestis Grammusbat mikroorganizmlar Bacillus anthracis, Listeria monocytogenes, Streptococcus pneumoniae Anaerob mikroorganizmlar Clostridium spp., Fusobacterium fusiforme, Propionibacterium acnes Boshqa mikroorganizmlar Nocardiae va boshqa aerob Actinomyces spp., Borrelia recurrentis, Chlamydophila psittaci, Chlamydia trachomatis, Mycoplasma pneumonia, Rickettsiae, Treponema pallidum, Treponema pallidum pertenue ko‘rinishi ostida, Ureaplasma urealyticum Parazitlar Balantidium coli, Entamoeba spp., Plasmodium falciparum* *Doksisiklin Plasmodium falciparum jinsiz eritrositar shakllarga qarshi faol, biroq P. falciparum gametositga qarshi faol emasligi ko‘rsatilgan. Dori preparatini aniq mexanizm ta’siri noma’lum. |
Farmakokinetikasi
So‘rilishi Ichga qabul qilingandan keyin to‘liq so‘riladi (taxminan 100%). 200 mg peroral qabul qilingandan keyin 2 soatdan so‘ng plazmadagi konsentrasiyasi 2,6 mkg/ml ni tashkil etadi, qabul qilgandan keyin 24 soatdan so‘ng – 1,45 mkg/ml ga yetadi. Taqsimlanishi Tetrasiklin yengil so‘riladi va qon plazmasidagi oqsillar bilan turli darajada bog‘lanadi. Jigar va o‘tda konsentrasiyaga erishiladi. Hayvonlarda o‘tkazilgan tadqiqotlar natijalari shuni ko‘rsatdiki, tetrasiklin yo‘ldosh to‘sig‘i orqali o‘tadi, homila to‘qimalarida aniqlanadi. Chiqarilishi Siydikda va axlat massasida biologik faol shaklda yuqori konsentrasiyalarda chiqariladi. Normal buyrak funksiyasi bo‘lgan pasiyentlarda (kreatinin klirensi taxminan minutiga 75 ml), 72 soat ichida qabul qilingan dozaning 40% ni buyraklar orqali, surunkali og‘ir buyrak yetishmovchiligi orqali (kreatinin klirensi minutiga 10 ml dan past) atigi 1-5% chiqariladi. Tadqiqotlarda normal va buyrak funksiyasi buzilishi bo‘lgan shaxslarda doksisiklinni yarim chiqarilish davri qon zardobida sezilarli darajada farqlari aniqlanmagan. Gemodializ dori vositasini qon zardobida yarim chiqarilish davriga ta’sir qilmaydi. |