Doksilan (doksitsiklin) — tetratsiklinlar guruhidagi keng ta’sirli antibiotik. Ko‘plab bakteriyalar, xlamidiya, mikoplazma va ayrim sodda jonivorlarning ko‘payishini to‘xtatadi.
Nafas yo‘llari va LOR infeksiyalari
Faringit, o‘tkir va surunkali bronxit, traxeit, bronxopnevmoniya, bo‘lakli zotiljam, o‘pka abssessi, plevra empiyemasi; otit, tonzillit, sinusit va boshqalar.
Flegmona, abssesslar, furunkulyoz, panaritsiy, infeksiyalangan kuyish va jarohatlar, husnbuzar (akne) va boshqalar.
Maxsus infeksiyalar
Sifilis, frambeziya, iyersinioz, legionellyoz, rikketsioz, turli joydagi xlamidioz (jumladan, prostatit va proktit), Ku isitmasi, Qoyali tog‘lar dog‘li isitmasi, tif (jumladan, toshmali, kana qaytalama tifi), Layma kasalligi (borrelioz, I bosqich), batsillyar va amyobali dizenteriya, tulyaremiya, vabo, aktinomikoz, bezgak (malyariya).
Boshqa dorilar bilan birga va og‘ir infeksiyalar
Kombinatsiyalangan davolashda: leptospiroz, traxoma, psittakoz, ornitoz, granulotsitar erlixioz. Shuningdek ko‘kyo‘tal, brutsellyoz, osteomiyelit, sepsis, yarim o‘tkir septik endokardit, peritonit.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma boshqa dori — Miraklin 100 mg tabletka (xuddi shu modda va doza, doksitsiklin) uchun yozilgan. Dozalar doksitsiklin miqdorida (mg).
Kim uchunBir martadaNecha martaSutkasiga ko‘pi bilan
Kattalar
Bir martada:1-kuni: 200 mg bir martada yoki 100 mg dan 12 soat oraliq bilan; keyingi kunlar: 100 mg
Necha marta:1-kuni kuniga 1–2 marta, keyin kuniga 1 marta
Sutkasiga ko‘pi bilan:1-kuni 200 mg, keyin 100 mg; ko‘pi bilan 300 mg
Og‘ir infeksiyada birinchi va keyingi barcha kunlarda sutkasiga 200 mg. Og‘ir gonokokk infeksiyalarida maksimal sutkalik doza 600 mg gacha oshirilishi mumkin. Odatda 7–10 kun ichiladi.
Bolalar12 yoshdan katta
Bir martada:kattalar dozasi
Necha marta:—
Sutkasiga ko‘pi bilan:—
12 yoshdan katta bolalarga kattalar dozasi beriladi.
Bolalar12 yoshgacha
Mumkin emas
12 yoshgacha mumkin emas.
Og‘ir jigar yetishmovchiligi
Mumkin emas
Og‘ir jigar yetishmovchiligida mumkin emas (qo‘llash bo‘limida sutkalik dozani kamaytirish zarurligi ham aytilgan — dori to‘planib, jigarga zaharli ta’sir qilishi mumkin). Buyrak faoliyati buzilganda odatda dozani o‘zgartirish shart emas.
Ichish uchun, ovqat paytida yoki ovqatdan keyin (sut yoki kefir bilan ichsa bo‘ladi). Qizilo‘ngach, oshqozon shilliq qavati ta’sirlanmasligi uchun kunduzi, ko‘p suyuqlik, ovqat yoki sut bilan iching.
Gonoreya, o‘tkir asoratlanmagan uretrit: kursga 500 mg — avval 300 mg, keyin 6 soat oraliq bilan 2 marta 100 mg dan. Asoratlangan gonoreya: kursga 800–900 mg, 6–7 qabulga bo‘lib — avval 300 mg, keyin 6 soat oraliq bilan 5–6 marta 100 mg dan.
Husnbuzar (akne): sutkasiga 100 mg. Birlamchi yoki ikkilamchi sifilis: sutkasiga 300 mg, bir necha qabulga bo‘lib, kamida 10 kun.
Leptospiroz: 100 mg dan kuniga 2 marta, 7 kun. Leptospirozning oldini olish: xavfli hududda bo‘lgan davrda haftasiga 1 marta 200 mg va safar oxirida 200 mg.
Tibbiy abortdan keyingi infeksiyaning oldini olish: abortdan 1 soat oldin 100 mg va 30 daqiqadan keyin 200 mg.
C. trachomatis keltirgan siydik chiqarish kanali, bachadon bo‘yni va to‘g‘ri ichakning asoratlanmagan infeksiyalari: 100 mg dan kuniga 2 marta, kamida 7 kun.
Xloroxinga chidamli bezgak: sutkasiga 200 mg, 7 kun (xinin bilan birga). Bezgakning oldini olish: safardan 1–2 kun oldin, safar davomida va qaytgandan keyin 4 hafta har kuni 100 mg dan kuniga 1 marta.
Davolash tartibiga qat’iy amal qiling, dorini bir xil vaqt oraliqlarida iching. Dozani o‘tkazib yuborsangiz, imkon qadar tezroq iching; keyingi doza vaqti kelgan bo‘lsa, ikki baravar doza ichmang. Keksalarga dozani o‘zgartirish shart emas.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin emas
Mumkin emas. Tajribada doksitsiklin homila rivojlanishiga zaharli ta’sir qilgani (skelet rivojlanishi kechikishi) aniqlangan.
Emizish davri Mumkin emas
Mumkin emas: davolanish davrida emizishni to‘xtatish kerak.
Bolalar Mumkin emas
12 yoshgacha mumkin emas. Tish rivojlanishi davrida ichilsa, tishlar uzoq vaqt sariq-kulrang-jigarrang tusga kirishi va emal yetarli rivojlanmasligi mumkin.
Jigar Mumkin emas
Og‘ir jigar yetishmovchiligida mumkin emas. Jigar faoliyati buzilganda yoki jigarga zaharli dorilar bilan birga ehtiyotkorlik bilan. Uzoq davolashda jigar va qon tahlilini nazorat qilish kerak.
Buyrak Mumkin
Buyrak faoliyati buzilganda odatda dozani o‘zgartirish shart emas.
Haydovchilar Ehtiyotkorlik bilan
Davolash paytida yuqori diqqat, tez ruhiy va harakat reaksiyasini talab qiladigan barcha ishlardan (mashina haydash, mexanizmlar) saqlaning.
Quyosh va tahlillar Ehtiyotkorlik bilan
Quyoshga sezuvchanlik oshishi mumkin: davolash paytida va undan keyin 4–5 kun quyosh nurini cheklang. Dori sifilis belgilarini yashirishi mumkin — aralash infeksiya ehtimoli bo‘lsa, 4 oy davomida har oy qon tahlili qilinadi. Siydikdagi katexolaminlar floressent usulda aniqlanganda soxta yuqori chiqishi mumkin. Uzoq davolangan bemorlarda qalqonsimon bez biopsiyasida to‘qima to‘q jigarrang bo‘yalishi mumkin (bez faoliyati buzilmasdan).
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Tetratsiklinlarga, faol moddaga yoki istalgan yordamchi moddaga yuqori sezuvchanlik
Porfiriya
Og‘ir jigar yetishmovchiligi
Homiladorlik
Emizish davri (davolanish davrida emizishni to‘xtatish kerak)
12 yoshgacha bo‘lgan bolalar
Ehtiyotkorlik bilan: jigar faoliyati buzilishi, leykopeniya (oq qon hujayralari kamayishi)
Tarkibi
100mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
kalla ichi bosimining xavfsiz oshishi (ishtaha pasayishi, qusish, bosh og‘rig‘i, ko‘ruv nervi diski shishi); bosh aylanishi yoki gandiraklashquloqda shovqinyurak tez urishi (taxikardiya), shishlarko‘ngil aynishi, qusish, ich qotishi yoki ich ketishi, til yallig‘lanishi (glossit), yutish qiyinlashuvi, qizilo‘ngach yallig‘lanishi (jumladan, eroziv), gastrit, oshqozon va o‘n ikki barmoqli ichak yarasi, enterokolitallergik reaksiyalar: toshma, qichishish, teri qizarishi, Kvinke shishi, anafilaktoid reaksiyalar, dori sababli qizil yugurik, Stivens-Jonson sindromigemolitik kamqonlik, trombotsitopeniya, neytropeniya, eozinofiliya, porfiriyasariqlik, gepatit (kamdan-kam)bo‘g‘im va mushak og‘rig‘iquyoshga sezuvchanliksuperinfeksiya, kandidoz (vaginit, glossit, stomatit, proktit), disbakterioz, orqa chiqaruv va tanosil sohasi yallig‘lanishitish emali rangining turg‘un o‘zgarishi
Boshqa dorilar bilan birga
Metall ionlari bor dorilar: alyuminiy, kalsiy, magniy tuzli antatsidlar; marganets, rux, temir dorilari Birga ichilmaydi
Birga ichmang: doksitsiklin bilan faol bo‘lmagan birikma hosil qiladi.
Metoksifluran (ingalyatsion narkoz vositasi) Birga ichilmaydi
Tetratsiklinlar bilan birga og‘ir buyrak yetishmovchiligi, jumladan o‘lim holatlari bo‘lishi mumkin.
Siklosporin Ehtiyotkorlik
Uning qondagi miqdori oshishi mumkin — faqat shifokor nazoratida.
Samarasi kamayadi, hayz sikli o‘rtasida qon ketishi ehtimoli oshadi.
Antikoagulyantlar Ehtiyotkorlik
Qon ivishini sinchiklab nazorat qilish kerak (K vitamini hosil bo‘lishi kamayadi).
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Belgilari: nojo‘ya ta’sirlarning kuchayishi, jigarga zaharli ta’sir. Darhol tibbiy yordamga murojaat qilish, dorini to‘xtatish kerak; maxsus antidoti yo‘q, belgilarga qarab davolanadi.
Kattalarga 1-kuni sutkasiga 200 mg (bir martada yoki 100 mg dan 12 soat oraliq bilan), keyingi kunlar sutkasiga 100 mg. Og‘ir infeksiyada har kuni 200 mg. Odatda 7–10 kun.
Doksilanni ovqatdan oldin yoki keyin ichish kerakmi?
Ovqat paytida yoki ovqatdan keyin, ko‘p suyuqlik bilan, kunduzi ichiladi. Sut yoki kefir bilan ichsa bo‘ladi.
Bolaga Doksilan berish mumkinmi?
12 yoshgacha mumkin emas. 12 yoshdan katta bolalarga kattalar dozasi.
Homiladorlikda yoki emizishda Doksilan ichsa bo‘ladimi?
Yo‘q. Homiladorlikda mumkin emas; davolanish davrida emizishni to‘xtatish kerak.
Doksilan bilan quyoshda yurish mumkinmi?
Quyoshga sezuvchanlik oshishi mumkin: davolash paytida va undan keyin 4–5 kun quyosh nurini cheklang.
Doksilanni antatsid yoki temir dorisi bilan birga ichsa bo‘ladimi?
Bu dorining o‘z yo‘riqnomasi reyestrda yo‘q, shu ta’sir qiluvchi moddali dori yo‘riqnomasi keltirilgan: Мираклин Таблетки 100мг блистеры №10(1x10) (DV/X 11290/04/26). Doza dorining shakli va miqdoriga qarab farq qilishi mumkin.
Tavsifi
sariq rangli, dumaloq shaklli, ikki tomonlama qavariq,bir tarafida M 100 yozuvi bilan .
Qo‘llanilishi
Doksisiklinga sezgir qo‘zg‘atuvchilar tomonidan chaqirilgan infeksion kasalliklar: Rezistentlikni oldini olish va samaradorlikni bir maromda tutib turish uchun dori vositasini faqat doksisiklinga sezgirligi isbotlangan (yoki taxmin qilingan) mikroorganizmlar tomonidan chaqirilgan infeksiyalarni davolash uchun qo‘llash kerak. Aniqlangan qo‘zg‘atuvchi va uning antibiotiklarga nisbatan sezgirligi to‘g‘risida ma’lumot bo‘lganida shifokor optimal antibiotikni tanlash uchun unga amal qiladi, bunday ma’lumot bo‘lmaganida antibakterial vositani empirik tanlash lokal epidemiologik ma’lumotlar va sezuvchanlik to‘g‘risidagi ma’lumotlar asosida amalga oshiriladi. Doksisiklin quyidagi infeksiyalarni davolash uchun qo‘llaniladi: • qoyali tog‘larning dog‘li isitmasi, toshmali tif va tifning boshqa turlari, Ku isistmasi, rikketsiyalar tomonidan chaqirilgan vezikulyar rikketsioz va kana isitmalari; • Mycoplasma pneumoniae tomonidan chaqirilgan respirator infeksiyalar; • Chlamydia trachomatis tomonidan chaqirilgan venerik limfogranulematoz; • Chlamydia psittaci tomonidan chaqirilgan psittakoz; • Chlamydia trachomatis tomonidan chaqirilgan traxoma, lekin qo‘zg‘atuvchini eliminasiyasiga har doim xam erishib bo‘lmaydi, bu haqida immunofluoressent tadqiqotlarning natijalari xam dalolat beradi; • Chlamydia trachomatis tomonidan chaqirilgan kon’yunktivit qo‘shimcha patologiyalar bilan, doksisiklinni monoterapiya ko‘rinishida ichga qabul qilish yoki mahalliy ta’sirga ega preparatlar bilan majmuada qo‘llash mumkin; • Chlamydia trachomatis tomonidan chaqirilgan kattalardagi asoratlanmagan uretral, endoservikal va rektal infeksiyalar; • Ureaplasma urealyticum (T-mikoplazma) tomonidan chaqirilgan gonokokkli bo‘lmagan uretrit; • Borrelia recurrentis tomonidan chaqirilgan epidemiologik qaytar tif. Doksisiklin shuningdek quyidagi grammanfiy mikroorganizmlar tomonidan chaqirilgan infeksiyalarni davolash uchun qo‘llaniladi: • Haemophilus dureyi tomonidan chaqirilgan shankroid; • Yersinia pestis tomonidan chaqirilgan chuma; • Francisella tularensis tomonidan chaqirilgan tulyaremiya; • Vibrio cholera tomonidan chaqirilgan vabo; • Campylobacter fetus tomonidan chaqirilgan kampilobakterioz; • Brucella species tomonidan chaqirilgan brusellez (streptomisin bilan majmuada); • Bartonella bacilliformis tomonidan chaqirilgan bartonellez; • Calymmatobacterium granulomatis tomonidan chaqirilgan donovanoz (venerik granulema); Quyida sanab o‘tilgan mikroorganizmlarning ko‘pchilik shtammlari tetrasiklinlarga chidamli bo‘lgan, shuning uchun materialni ekish va antibiotiklarga sezuvchanlikni aniqlashni o‘tkazish tavsiya etiladi. Doksisiklin, agar bakteriologik tekshirishlar ularning dori vositasiga nisbatan adekvat sezuvchanligini isbotlasa, quyidagi grammanfiy mikroorganizmlar tomonidan chaqirilgan infeksiyalarni davolash uchun qo‘llaniladi: • Escherichia coli; • Enterobacter aerogenes; • Shigella species; • Acinetobacter species; • Haemophilus influenzae tomonidan chaqirilgan respirator infeksiyalar; • Klebsiella species tomonidan chaqirilgan nafas yo‘llari va siydik chiqarish yo‘llarining infeksiyalari. Doksisiklin, agar bakteriologik tekshirishlar ularning dori vositasiga nisbatan adekvat sezuvchanligini isbotlasa, quyidagi grammusbat mikroorganizmlar tomonidan chaqirilgan infeksiyalarni davolash uchun qo‘llaniladi: • Streptococcus pneumoniae tomonidan chaqirilgan yuqori nafas yo‘llarining infeksiyalari; • Bacillus anthracis tomonidan chaqirilgan kuydirgi, shu jumladan kydirgining o‘pka shakli (ta’siridan keyin): Bacillus anthracis ni ekspozisiyasidan keyin kasallikni uchrash chastotasi yoki avj olishini pasaytirish uchun qullariladi. Penisillinni qo‘llash mumkin bo‘lmagan hollarda, doksisiklin muqobil vosita sifatida quyidagi infeksiyalarni davolash uchun ishlatilishi mumkin: • Neisseria gonorrhoeae tomonidan chaqirilgan asoratlanmagan gonoreya; • Treponema pallidum tomonidan chaqirilgan sifilis; • Treponema pallidum tomonidan chaqirilgan frambeziya; • Listeria monocytogenes tomonidan chaqirilgan listerioz; • Leptotrichia buccalis (eski nomi Fusobacterium fusiform) tomonidan chaqirilgan Simanovskiy-Plaut-Vensan anginasi (o‘tkir nekrozga olib keluvchi yarali gingivit); • Actinomyces israelii tomonidan chaqirilgan aktinomikoz; • Clostridium spp tomonidan chaqirilgan infeksiyalar. O‘tkir ichak amebiazida doksisiklin amebisid vositalarga qo‘shimcha vosita sifatida qo‘llanishi mumkin. Yordamchi dori vositasi sifatida doksisiklin og‘ir aknelarni davolashda ishlatilishi mumkin. Doksisiklin qisqa muddatli (<4 oy) sayohatchilardagi Plasmodium falciparum tomonidan chaqirilgan xlorixin va/yoki pirimetaminsulfadoksinga rezistent shtammlar tomonidan chaqirilgan bezgagni oldini olish uchun qo‘llaniladi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Doksisiklinning odatdagi dozasi va qo‘llashlar soni ko‘pchilik boshqa tetrasiklinlarning shunday ko‘rsatkichidan farq qilishini yodda tutish lozim. Tavsiya qilingan dozani oshirilishi nojo‘ya samaralarning tez-tezligini oshirishi mumkin. Davolashni simptomlar va isitma yo‘qolganidan keyin, xech bo‘lmaganda 24-48 soat davomida davom ettirish kerak. Streptokokkli infeksiyalarda, revmatik isitma va glomerulonefritni rivojlanishini oldini olish uchun davolashni 10 kun davomida davom ettirish lozim. Doksisiklinning odatdagi dozasi kattalarda davolashning birinchi kuni 200 mg ni tashkil etadi (100 mg dan har 12 soatda bir marta yuboriladi), so‘ngra dori vositasi sutkada 100 mg li tutib turuvchi dozada buyuriladi (bir marta yoki 50 mg dan har 12 soatda yuboriladi). Ancha og‘irroq infeksiyalarda (ayniqsa siydik yo‘llarining surunkali infeksiyalarida) dori vositasini butun davolash kursi davomida sutkada 200 mg dozada qo‘llash kerak. 12 yoshdan katta bolalar: tana vazni 50 kg va undan kam bo‘lgan bolalarga doksisiklin birinchi kuni 4,4 mg/kg dozada (bir marta yoki ikki marta qabul qilishga) buyuriladi, so‘ngra 2,2 mg/kg (bir marta yoki ikki marta qabul qilishga) buyuriladi. Og‘irroq infeksiyalarda dori vositasini sutkada 4,4 mg/kg gacha dozada qo‘llash kerak. Tana vazni 50 kg dan ortiq bo‘lgan bolalarda doksisiklin kattalar uchun odatdagi dozada buyuriladi. Kanali va bitli qaytar tifda doksisiklin infeksiyaning og‘irligiga qarab, 100 mg yoki 200 mg dozada ichga bir marta muvaffaqiyat bilan qo‘llab kelingan. Kanali qaytar tifni vaqti-vaqti bilan avj olishi yoki qaytalanish xavfini pasaytirish maqsadida doksisiklinni 100 mg dan 7 kun davomida har 12 soatda qo‘llash tavsiya etiladi. Chlamydia trachomatis tomonidan chaqirilgan asoratlanmagan uretral, endoservikal va rektal infeksiyalar: 100 mg dan sutkada ikki marta 7 kun davomida buyuriladi. C. Trachomatis yoki N. gonorrhoeae tomonidan chaqirilgan o‘tkir epididimo-orxit: seftriakson 250 mg mushak ichiga yoki boshqa to‘g‘ri keladigan sefalosporin bir marta doksisiklin bilan birga 100 mg dozada sutkada ikki marta 10 kun davomida buyuriladi. Chlamydia trachomatis yoki Ureaplasma urealyticum tomonidan chaqirilgan gonokokkli bo‘lmagan uretrit (GBU): 7 kun davomida 100 mg dan sutkada ikki marta buyuriladi. Chlamydia trachomatis tomonidan chaqirilgan venerik limfogranulematoz: doksisiklin 100 mg ichga sutkada ikki marta, xech bo‘lmaganida 21 kun davomida qo‘llanadi. Kattalarda asoratlanmagan gonokokkli infeksiyalar (erkaklardagi anorektal infeksiyadan tashqari): 100 mg ichga sutkada ikki marta 7 kun davomida buyuriladi. Muqobil sifatida doksisiklinni 300 mg dozada qabul qilish, keyinchalik 1 soat davomida ikkinchi 300 mg li dozani qabul qilish mumkin. Ovqat bilan, shu jumladan sut yoki gazlangan ichimlik bilan bir marta qabul qilish mumkin. Kuydirgi (ta’siridan keyin): kattalarga 100 mg dan ichga sutkada ikki marta 60 kun davomida buyuriladi. Tana vazni 45 kg dan kam bo‘lgan bolalarga tana vazniga 2,2 mg/kg dan ichga sutkada ikki marta 60 kun davomida buyuriladi. Tana vazni 45 kg dan ortiq bo‘lgan bolalarga kattalar uchun odatiy bo‘lgan dozada qo‘llaniladi. Birlamchi va ikkilamchi sifilis: birlamchi va ikkilamchi sifilis bilan xastalangan, penisillinga allergiyasi bo‘lgan va homilador bo‘lmagan bemorlarda, penisillinga, doksisiklin bilan 100 mg dozada ichga sutkada ikki marta ikki hafta davomida davolash muqobil bo‘lishi mumkin. Latent va uchlamchi sifilis: latent yoki uchlamchi sifilis bilan xastalangan, penisillinga allergiyasi bo‘lgan va homilador bo‘lmagan bemorlarda, penisillinga, doksisiklin bilan 100 mg dozada ichga sutkada ikki marta ikki hafta davomida davolash, agar infeksiya davomiyligi 1 yildan ortiq bo‘lmasa, muqobil bo‘lishi mumkin. Aks holda doksisiklin 4 hafta davomida qo‘llanadi. Akne: sutkada 50-100 mg dozada 12 haftagacha bo‘lgan vaqt davomida buyuriladi. Xloroxinga rezistent bo‘lgan Plasmodium falciparum tomonidan chaqirilgan bezgakni davolash,: sutkada 200 mg dozada xech bo‘lmaganda 7 kun davomida buyuriladi. Infeksiyaning potenuial og‘irligini hisobga olib, doksisiklin bilan bir vaqtda tez ta’sir qiluvchi shizontisid dori vositasi, masalan, xininni qo‘llash kerak, xininning tavsiya etilgan dozalari turli regionlarda farq qiladi. Bezgakni oldini olish: kattalarda sutkada 100 mg; 12 yoshdan katta bolalarda preparat tana vazniga 2 mg/kg dozada sutkada bir marta buyuriladi; doza kattalarning dozasigacha yetishi mumkin. Profilaktikani bezgak uchraydigan xududga safardan 1-2 kun oldin boshlash mumkin. Uni butun safar davomida va qaytgandan keyin 4 hafta davomida davom ettirish kerak. Kattalarda vaboni davolash va uni selektiv profilaktikasi: 300 mg bir marta buyuriladi. Yapon daryo isitmasini profilaktikasi: 200 mg ichga bir marta buyuriladi. Kattalarda sayohatchilar diareyasini profilaktikasi: safarning birinchi kuni 200 mg (bir marta yoki 100 mg dan har 12 soatda) buyuriladi, so‘ngra sutkada 100 mg dan regionda bo‘lish davri davomida qo‘llanadi. Dori vositasini 21 kundan ortiq vaqt davomida profilaktik qo‘llash to‘g‘risida ma’lumotlar yo‘q. Leptospirozni profilaktikasi: 200 mg dan ichga haftada bir marta regionda bo‘lish davri davomida va safar so‘ngida 200 mg buyuriladi. Dori vositasini 21 kundan ortiq vaqt davomida profilaktik qo‘llash to‘g‘risida ma’lumotlar yo‘q. Qo‘llanilishi: Ovqat vaqtida yoki ovqatdan keyin ichga qabul qilinadi. Tetrasiklinlarning tabletkalarini, qizilo‘ngachni ta’sirlanish va yaralanish xavfini pasaytirish uchun adekvat miqdordagi suyuqlik bilan qabul qilish tavsiya etiladi. Qizilo‘ngachni ta’sirlanishi yuz bergan hollarda doksisiklinni ovqat yoki sut bilan qabul qilish tavsiya etiladi. Tadqiqotlar, ovqat yoki sutni bir vaqtda qabul qilish doksisiklinni so‘rilishiga jiddiy ta’sir qilmasligini ko‘rsatdi. Davolash tartibi va sxemasiga qat’iy amal qilish, preparatni bir xil vaqt oraliqlarida qabul qilish va dori vositasining qo‘llanilayotgan dozalarini o‘tkazib yuborilishiga yo‘l qo‘ymaslik kerak. Preparatning navbatdagi qabul qilish vaqti o‘tkazib yuborilgan hollarda tabletkani iloji boricha tezroq qabul qilish kerak. Agar navbatdagi dozani qabul qilish vaqti kelgan bo‘lsa, dozan ikki barobar qabul qilmang. Keyin preparatni tavsiya qilingan sxema bo‘yicha qabul qiling. Keksa pasiyentlar: dozaga tuzatish kiritish talab etilmaydi. Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan hollarda dozaga tuzatish kiritish talab etilmaydi. Jigar faoliyatini buzilishi: jigar yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda yoki potensial gepatotoksik dori vositalarini qabul qilayotgan shaxslarda doksisiklinni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Buyrak faoliyatini buzilishi: o‘tkazilgan tadqiqotlar, doksisiklinni odatdagi tavsiya qilingan dozalarda qo‘llanishi buyrak faoliyatini buzilishi bo‘lgan bemorlarda antibiotikni xaddan tashqari to‘planishiga olib kelmasligidan dalolat beradi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Faol moddaga yoki istalgan yordamchi moddaga o‘ta yuqori sezuvchanlikda qo‘llash mumkin emas. Doksisiklinni tetrasiklinlarga yuqori sezuvchanlikda, porfiriyada, og‘ir jigar yetishmovchiligida, homiladorlik, laktasiya davrida (davolanish davrida emizishdan voz kechish kerak), 12 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llash mumkin emas. Ehtiyotkorlik bilan: jigar faoliyatini buzilishi, leykopeniya.
Nojo‘ya ta’sirlar
Nerv tizimi tomonidan: bosh miya ichki bosimini xavfsiz oshishi (ishtahani pasayishi, qusish, bosh og‘rig‘i, ko‘rish nervi diskining shishi), markaziy nerv tizimiga toksik ta’siri (bosh aylanishi yoki noturg‘unlik). Eshitish a’zolari tomonidan: quloqlarni shang‘illashi. Yurak-qon tomir tizimi tomonidan: taxikardiya, shishlar, perikardit, gipotenziya. Ovqat hazm qidish tizimi tomonidan: ko‘ngil aynishi, qusish, qabziyat yoki diareya, qorinda og‘riqlar, glossit, disfagiya, ezofagit (shu jumladan eroziv), gastrit, me’da va 12-barmoq ichakning yaralanishi, dispepsiya, enterokolit (stafilokokklarning rezistent shtammlarini proliferasiyasi hisobiga). Allergik reaksiyalar: makulopapulez toshma, terini qichishishi, eshakemi, teri giperemiyasi, anafilaktik shok, anafilaksiya, anafilaktoid reaksiyalar, angionevrotik shish, dori oqibatidagi qizil yugirik, Stivens-Djonson sindromi. Qon yaratish a’zolari tomonidan: gemolitik anemiya, trombositopeniya, neytropeniya, eozinofiliya, porfiriya. Boshqalar: sariqlik, gepatit (kam hollarda), jigarning funksional holati ko‘rsatkichlarini tranzitor oshishi, jigar yetishmovchiligi, qon zardobida mochevina konsentrasiyasini oshishi, artralgiya, mialgiya, fotosensibilizasiya, eksfoliativ dermatit, ko‘p shaklli eritema, toksik epidermal nekroliz, zardob kasalligi, soxta membranoz kolit, superinfeksiya, tish emali ranggini turg‘un o‘zgarishi, anogenital sohada yallig‘lanish, kandidoz (vaginit, glossit, stomatit, proktit), disbakterioz, qizib ketish hissi. Yuqorida sanab o‘tilgan nojo‘ya reaksiyalar yoki dori vositasini tibbiyotda qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnomasida ko‘rsatilmagan nojo‘ya reaksiyalar yuz bergan hollarda, shifokorga murojaat qilish lozim.
Maxsus ko‘rsatmalar
Ushbu dori shaklini 12 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llash mumkin emas. Mahalliy ta’sirlantiruvchi ta’sirini (ezofagit, gastrit, me’da-ichak yo‘llari shilliq qavatini yaralanishini) oldini olish uchun kunduzgi vaqtlarda katta miqdordagi suyuqlik bilan, ovqat yoki sut bilan qabul qilish tavsiya qilinadi. Fotosensibilizasiyani rivojlanish xavfi tufayli, davolanish vaqtida va undan keyin 4-5 kun davomida insolyasiyani cheklash lozim. Uzoq vaqt qo‘llanganda jigar faoliyatini, qon yaratish a’zolarini nazorat qilish lozim. Sifilisning ko‘rinishlarini niqoblashi mumkin, shu boisdan mikst-infeksiya yuz berishi mumkin bo‘lsa, 4 oy mobaynida serologik taxlilni har oy o‘tkazish lozim. Barcha tetrasiklinlar har qanday suyak hosil qiluvchi to‘qimalarda Sa2+ bilan barqaror komplekslar hosil qiladi. Shu tufayli, tishlarni rivojlanish davrida qabul qilish tishlarni sariq-kulrang-jigarrang rangga uzoq vaqt bo‘yalishiga, shuningdek emalni gipoplaziyasiga sabab bo‘lishi mumkin. Katexolaminlarning siydikdagi darajasini fluoressent usul bilan aniqlashda, ularning darajasini soxta oshishi kuzatilishi mumkin. Doksisiklinni uzoq muddat olgan pasiyentlarda qalqonsimon bez bioptati tekshirilganda, uning faoliyati o‘zgarmagan bo‘lib, mikropreparatlarda to‘qimalar to‘q-jigarrangga bo‘yalib qolishi mumkin. Tadqiqotlarda doksisiklin homilani rivojlanishiga toksik ta’sir ko‘rsatishi mumkinligi (skeletni rivojlanishini kechiktirishi) – tog‘ayda metalloproteazalarni (kollagen va proteoglikanlarning degradasiyasini katalizlovchi fermentlarni) bloklashi, deformasiyalovchi osteoartrozda shikastlanishlarni kamayishiga olib kelishi aniqlangan. Jigar faoliyatini buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda qo‘llanishi. Jigar yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda yoki potensial gepatotoksik dori vositalarini qabul qilayotgan shaxslarda doksisiklinni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Terasiklinlarni, shu jumladan doksisiklinni peroral yoki parenteral qabul qilish bilan bog‘liq jigar faoliyatini buzilishlari to‘g‘risida juda kam xabar berilgan. Buyrak faoliyatini buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda qo‘llanishi. Buyrak faoliyati normal bo‘lgan shaxslarda doksisiklinni buyrak orqali ekskresiyasi 72 soat ichida taxminan 40% ni tashkil qiladi. bu diapazon og‘ir buyrak yetishmovchiligi (kreatinin klirensi minutiga 10 ml dan kam) bo‘lgan shaxslarda 72 soat ichida 1-5% gacha pasayishi mumkin. Tadqiqotlar, buyrak faoliyati normal va faoliyatini buzilishi bo‘lgan shaxslarda doksisiklinni qon zardobidan yarim chiqarilish davrida sezilarli farqlarni aniqlamagan. Gemodializ dori vositasining qon zardobidan yarim chiqarilish davriga ta’sir qilmaydi. Tetrasiklinlarning anabolik ta’siri qonda mochevina darajasini oshishiga olib kelishi mumkin. Anabolik samarasi buyrak faoliyatini buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda doksisiklin qo‘llanganda namoyon bo‘lmagan. Fotosensibilizasiya. Yorug‘likni sezuvchanlik reaksiyalari tetrasiklinlar, shu jumladan doksisiklin qabul qilgan ayrim shaxslarda aniqlangan. Doksisiklin bilan davolash vaqtida va u tugaganidan keyin 4-5 kun davomida tananing ochiq sohalarini to‘g‘ri quyosh nurlaridan va sun’iy UB nurlanishdan himoya qilish tavsiya qilinadi. Terida eritemaning birinchi ko‘rinishlarida tetrasiklinlar, shu jumladan doksisiklin bilan davolash darhol to‘xtatilishi lozim. Soxta membranoz kolit. Deyarli barcha antibakterial vositalar, shu jumladan doksisiklin qo‘llanganda soxta membranoz kolitni rivojlanishi to‘g‘risida xabar berilgan. bu asoratning og‘irlik darajasi yengildan hayotga xavf soluvchi darajagacha o‘zgarib turgan. Antibakterial vositalarni qo‘llash oqibatidagi diareya yuzasidan murojaat qiluvchi pasiyentlarda bu tashhisni ko‘rib chiqish lozim. Ezofagit. Tetrasiklinlar sinfi dori vositalarining tabletka yoki tabletka shakllarini, shu jumladan doksisiklinni qo‘llagan pasiyentlarda ezofagit va qizilo‘ngach yaralari qayd etilgan. Bu pasiyentlarning ko‘pchiligi dori vositasini bevosita uyqudan oldin yoki yetarli bo‘lmagan miqdordagi suyulik bilan qabul qilishgan. Yengil bosh miya ichki gipertenziyasi dori vositasini maksimal terapevtik dozada qabul qilgan shaxslarda qayd etilgan. Bu simptomlar dori vositasi bekor qilingandan keyin tezda yo‘qolgan. Porfiriya. Porfiriyani yuz berishining kam hollari tetrasiklinlarni qabul qilgan pasiyentlarda kuzatilgan. Venerik kasalliklarni davolash. Yondosh sifilisga shubha bo‘lgan venerik kasalliklarni davolashda tegishli diagnostik muolajalar, qorong‘i maydondagi mikroskopiya va boshqa tahlillar ishlatililish lozim. Bunday hollarda kamida 4 oy davomida har oylik serologik testlar o‘tkazilishi lozim. Beta-gemolitik streptokokk. A guruhi beta-gemolitik streptokokklari tomonidan chaqirilgan infeksiyalarda davolash kamida 10 kun davom etishi lozim. Miasteniya gravis. Tetrasiklinlar guruhi dori vositalari kuchsiz nerv-mushak blokadasini chaqirishi mumkin, shuning uchun miasteniya gravis bilan xastalangan pasiyentlarda doksisiklinni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash lozim. Tizimli qizil yugirik. Tetrasiklinlar tizimli qizil yugirikni avj olishini chaqirishi mumkin. Metoksifluran. Metoksifluranni tetrasiklinlar bilan bitr vaqtda qo‘llanishi fatal neyrotoksiklikka olib keladi. Dori vositasining tarkibiga laktoza kiradi, shu boisdan uni galaktozani kam uchraydigan tug‘ma o‘zlashtiraolmasligi, Lapp laktaza tanqisligi va glyukoza-galaktoz malabsorbsiyasi bo‘lgan pasiyentlarda qo‘llash tavsiya qilinmaydi. Dori vositasining tarkibiga allergik reaksiyalarni chaqirishi mumkin bo‘lgan xinolin sarig‘i (Ye-104) apelsin sarig‘i (Ye-110) bo‘yovchilari kiradi. Homiladorlik vaqtida va laktasiya davrida qo‘llanishi: homiladorlik vaqtida va laktasiya davrida qo‘llash mumikn emas. Avtomobilni boshqarish va harakatlanuvchi mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta’siri: pasiyentlar yuqori diqqatni, tezkor ruhiy va harakat reaksiyasini talab etuvchi barcha faoliyat turlaridan saqlanishlari kerak.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Doksisiklin siklosporinning plazmadagi konsentrasiyasini oshirishi mumkin. Bu dori vositalarni birga qo‘llanishi faqat shifokor nazorati ostida amalga oshirilishi lozim. Tetrasiklinlar va metoksifluranni (ingalyasion narkoz vositasi) birga qo‘llanishi og‘ir buyrak yetishmovchiligiga (shu jumladan o‘lim bilan yakunlanishiga) olib kelishi mumkin. Doksisiklinni metall ionlarini saqlovchi vositalar (alyuminiy, kalsiy va magniy tuzlarini saqlovchi antasidlar; marganes, ruh saqlovchi preparatlar, temir preparatlari) bilan, nofaol xelatlarni hosil bo‘lishi tufayli, birga qo‘llash mumkin emas. Xolestiramin doksisiklinni so‘rilishini susaytiradi. Alkogol, barbituratlar, karbamazepin, fenitoin zardobda doksisiklinning konsentrasiyasini pasaytiradi. Doksisiklin penisillin, oral kontraseptivlarning samardorligini kamaytiradi; oral kontraseptivlar bilan birga qo‘llanganda hayz ko‘rish siklida qon ketish ehtimoli oshadi. Antikoagulyantlar bilan bir vaqtda davolash uchun qo‘llanganda qon vishini sinchiklab nazorat qilish talab qilinadi (tetrasiklinlarni qabul qilish fonida K vitaminining sintezi pasayadi).
Homiladorlik va emizish davrida
Tadqiqotlarda doksisiklin homilani rivojlanishiga toksik ta’sir ko‘rsatishi mumkinligi (skeletni rivojlanishini kechiktirishi) – tog‘ayda metalloproteazalarni (kollagen va proteoglikanlarning degradasiyasini katalizlovchi fermentlarni) bloklashi, deformasiyalovchi osteoartrozda shikastlanishlarni kamayishiga olib kelishi aniqlangan. Homiladorlik vaqtida va laktasiya davrida qo‘llanishi: homiladorlik vaqtida va laktasiya davrida qo‘llash mumikn emas.
Transport boshqarishga ta’siri
Avtomobilni boshqarish va harakatlanuvchi mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta’siri: pasiyentlar yuqori diqqatni, tezkor ruhiy va harakat reaksiyasini talab etuvchi barcha faoliyat turlaridan saqlanishlari kerak.
Dozani oshirib yuborish
Doza oshirib yuborilgan hollarda dori vositasini bekor qilish va simptomatik davolashni boshlash kerak. Dializ preparatni zardobdan yarim chiqarilish davriga ta’sir qilmaydi va doza oshirib yuborilgan hollarda samarasizdir.
Farmakodinamikasi
Haemophilus influenzae (91-96%) va hujayra ichidagi patogenlar doksisiklinga juda sezgirdirlar. Tetrasiklin qatorining boshqa antibiotiklariga nisbatan ichak florasini kamroq susaytiradi, to‘liqroq so‘rilishi va uzoqroq ta’sir davomiyligi bilan ajralib turadi. Antibakterial faollik darajasi bo‘yicha tabiiy tetrasiklinlardan ustun turadi. Hujayra ichiga kirib, hujayra ichida joylashgan qo‘zg‘atuvchilarni ko‘payishini bostiradi. Doksisiklinga chidamli mikroorganizmlar: Pseudomonas aeruginosa, Proteus spp., Serratia spp., Bacteroides fragilis ning ko‘pchilik shtammlari, zamburug‘lar, viruslar.
Farmakokinetikasi
Doksisiklin keng antimikrob ta’sir doirasiga ega. Dori vositasi grammusbat mikroorganizmlar – Staphylococcus spp. (shu jumladan Staphylococcus aureus, jumladan penisillinazani ishlab chiqaruvchi shtammlari), Streptococcus spp. (shu jumladan Streptococcus pneumoniae), Listeria monocytogenes, Bacillus anthracis, Clostridium spp., Actinomyces israeli; grammanfiy mikroorganizmlar – Bordetella pertussis, Escherichia coli, Enterobacter spp., Klebsiella spp., Salmonella spp., Shigella spp., Yersinia spp., Vibrio cholerae, Neisseria gonorrhoeae larga nisbatan faol. Rickettsia spp., Borrelia burgdorferi, Treponema spp., Chlamydia spp., Mycoplasma spp., ayrim sodda hayvonlar (shu jumladan Plasmodium falciparum, Entamoeba histolytica) doksisiklinga sezgirdirlar
Manba: Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi markazi — dori vositalari davlat reyestri, ro‘yxat raqami DV/X 03586/09/17, ro‘yxatga olingan: 30.09.2022. Qadoq rasmlari — Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi. Ma’lumot tanishish uchun, shifokor maslahatining o‘rnini bosmaydi. Sahifa yangilangan: .