





Atsiklovir
- Ishlab chiqaruvchi
- ООО Озон
- Mamlakat
- Rossiya
- Ro‘yxat raqami
- DV/X 11282/04/26
- Ruxsat muddati
- 07.04.2031 gacha
- Saqlash muddati
- 4 yil
- ATX kodi
- J05AB01
Atsiklovir nima uchun ishlatiladi
Atsiklovir — virusga qarshi dori. Oddiy gerpes virusi, suvchechak va o‘rab oluvchi temiratki (opoyasyvayushchiy gerpes) virusining ko‘payishini to‘xtatadi.
Oddiy gerpes
Teri va shilliq qavatlarning oddiy gerpes infeksiyalari, jumladan birlamchi va qaytalanuvchi jinsiy a’zolar gerpesi.
Gerpes qaytalanishining oldini olish
Immuniteti normal odamlarda qaytalanishlarning oldini olish; immunitet tanqisligida gerpes infeksiyasining oldini olish.
Suvchechak va o‘rab oluvchi temiratki
Davolash. Temiratkini erta davolash og‘riqni kamaytiradi va keyingi nerv og‘rig‘i (postgerpetik nevralgiya) xavfini pasaytirishi mumkin.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha. Yo‘riqnomada dozalar milligrammda berilgan (asosan 200 mg dan); bu sahifa 400 mg li tabletka uchun — tabletka sonini yo‘riqnoma ko‘rsatmaydi, shifokor belgilaydi.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Ehtiyotkorlik bilan
Reestr ma’lumotlarida tug‘ma nuqsonlar ko‘paymagan, lekin ehtiyotkorlik bilan — ona uchun foyda va homila uchun xavfni shifokor baholaydi.
Emizish davri Ehtiyotkorlik bilan
Ona sutiga o‘tadi (plazmadagi miqdorning 60–410%), bola sutkasiga har kg ga 0,3 mg gacha olishi mumkin. Ehtiyotkorlik bilan.
Bolalar Ehtiyotkorlik bilan
Tabletka 3 yoshdan. Gerpesda dozasi kattalarnikidek; suvchechakda yoshga yoki vaznga qarab.
Keksalar Ehtiyotkorlik bilan
Buyrak faoliyati pasaygan bo‘lishi mumkin — doza tuzatiladi, suyuqlik yetarli bo‘lishi kerak. Nerv tizimi nojo‘ya ta’sirlari xavfi yuqori, shifokor kuzatuvi kerak.
Buyrak Ehtiyotkorlik bilan
Dori buyrak orqali chiqadi: buyrak yetishmovchiligida doza kamaytiriladi, ko‘proq suyuqlik ichiladi. Buyrakka zaharli boshqa dorilar bilan buyrak yetishmovchiligi xavfi oshadi.
Laktoza Mumkin emas
Laktoza saqlaydi: laktoza ko‘tarmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasida mumkin emas.
Haydovchilar Ehtiyotkorlik bilan
Ta’siri o‘rganilmagan; bosh aylanishi, uyquchanlik kabi nojo‘ya ta’sirlarni hisobga oling.
Virus yuqishi Ehtiyotkorlik bilan
Virusni boshqalarga yuqtirmaslik uchun ehtiyot bo‘ling, ayniqsa toshma bo‘lganda; virus belgisiz ham tashilishi mumkin. Immuniteti juda past bemorlarda uzoq kurslar virusning chidamli turlarini keltirib chiqarishi mumkin.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Atsiklovir, valatsiklovir yoki tarkibdagi yordamchi moddaga yuqori sezuvchanlik
- 3 yoshgacha bolalar (tabletka shakli uchun)
- Laktoza ko‘tarmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi
- Ehtiyotkorlik bilan: homiladorlik, emizish davri, keksalik, buyrak yetishmovchiligi, suvsizlanish, buyrakka zaharli boshqa dorilar bilan birga
Tarkibi
400 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
Probenetsid, simetidin va buyrak kanalchalari orqali chiqariluvchi boshqa dorilar Ehtiyotkorlik
Qonda atsiklovir miqdori oshadi.
Teofillin Ehtiyotkorlik
Teofillin miqdori taxminan 50% ga oshadi — uning qondagi miqdori tekshiriladi.
Mikofenolat mofetil Ehtiyotkorlik
Ikkala dori miqdori oshadi, lekin doza o‘zgartirilmaydi.
Buyrakka zaharli dorilar Ehtiyotkorlik
Buyrak yetishmovchiligi xavfi oshadi.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Bir marta tasodifan 20 g gacha ichilganda odatda zaharlanish kuzatilmagan. Bir necha kun davomida ortiqcha doza ichilsa — ko‘ngil aynishi, qusish, bosh og‘rig‘i, ong chalkashligi; ba’zan tutqanoq, koma. Shifokor kuzatuvi kerak, gemodializ samarali.
Atsiklovir narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Analoglari: atsiklovir
Tarkibida atsiklovir bor 22 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
AtsiklovirMalham · 5 % · RossiyaRetseptsiz
AtsiklovirIn’yeksiya · 1000 mg · BelarusRetseptli
AtsiklovirMalham · 50 mg · BelarusRetseptsiz
AtsiklovirMalham · 2,5% · UkrainaRetseptsiz
AtsiklovirMalham · 5% · O‘zbekistonRetseptsiz
UlkarilKrem · 5% · Qozog‘istonRetseptsizKo‘p beriladigan savollar
Labdagi yoki jinsiy gerpesda Atsiklovir qanday ichiladi?
200 mg dan kuniga 5 marta, har 4 soatda (tunda emas), 5 kun. Belgilar paydo bo‘lishi bilan boshlang.
Suvchechakda Atsiklovir qancha ichiladi?
Kattalarga 800 mg kuniga 5 marta, 7 kun. Bolalarga: 6 yoshdan 800 mg, 3–6 yoshda 400 mg kuniga 4 marta, 5 kun. Toshma chiqqandan keyin 24 soat ichida boshlash kerak.
Bolaga Atsiklovir tabletka berish mumkinmi?
3 yoshdan. 3 yoshgacha tabletka mumkin emas.
Atsiklovirni ovqatdan oldin yoki keyin ichish kerakmi?
Ovqat paytida ichish mumkin — ovqat so‘rilishga sezilarli ta’sir qilmaydi. To‘la stakan suv bilan iching.
Homiladorlik va emizishda ichsa bo‘ladimi?
Faqat ehtiyotkorlik bilan, shifokor foyda va xavfni baholagandan keyin. Dori ona sutiga o‘tadi.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
dumaloq yassi silindrik shaklli, oq yoki deyarli oq rangli, riskali va faskali tabletkalar.
Qo‘llanilishi
- Oddiy gerpes virusi keltirib chiqaradigan teri va shilliq qavatlar infeksiyalarini, shu jumladan birlamchi va takroriy genital gerpesni davolash;
- Immun holati me’yorda bo‘lgan pasiyentlarda oddiy gerpes virusi keltirib chiqargan infeksiyalarning qaytalanishini oldini olish;
- Immunitet tanqisligi bo‘lgan pasiyentlarda oddiy gerpes virusi keltirib chiqaradigan infeksiyalarning oldini olish;
- Suvchechak va o‘rab oluvchi gerpesni davolash (o‘rab oluvchi gerpesni asiklovir bilan erta davolash og‘riq qoldiruvchi ta’sir ko‘rsatadi va gerpesdan keyingi nevralgiya paydo bo‘lish tez-tezligini kamaytirishi mumkin) da qo‘llaniladi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Asiklovir tabletkasini ovqat bilan birga qabul qilish mumkin, chunki ovqat qabul qilish uning so‘rilishini ahamiyatli darajada buzmaydi. Tabletkalarni bir stakan to‘la suv bilan ichish kerak.
Kattalar
Oddiy gerpes virusi keltirib chiqaradigan teri va shilliq qavat infeksiyalarini, shu jumladan birlamchi va qaytalanuvchi genital gerpesni davolash
Oddiy gerpes virusi keltirib chiqaradigan infeksiyalarni davolash uchun Asiklovir preparatining tavsiya etilgan dozasi ichga 200 mg dan kuniga 5 marta (har 4 soatda, tungi uyqu davri bundan mustasno) ichiladi. Davolash kursi 5 kun, ammo og‘ir birlamchi infeksiyalarda uzaytirilishi mumkin.
Immunitet tanqisligi yaqqol namoyon bo‘lganda (masalan, suyak ko‘migi transplantasiyasidan keyin) yoki ichakdan so‘rilish buzilganda Asiklovir tabletkasining dozasi 400 mg gacha oshirilishi mumkin. Shu bilan bir qatorda, infuziya uchun eritma tayyorlashda asiklovir preparatini liofilizat dori shaklida qo‘llash imkoniyati ko‘rib chiqilishi mumkin.
Davolashni infeksiya paydo bo‘lganidan keyin iloji boricha erta boshlash kerak; kasallik qaytalanishida preparatni prodromal davrda yoki toshmaning birinchi elementlari paydo bo‘lganda buyurish tavsiya etiladi.
Normal immunitetli pasiyentlarda oddiy gerpes virusi keltirib chiqaradigan infeksiyalarning qaytalanishini oldini olish
Immun holati me’yorida bo‘lgan pasiyentlarda oddiy gerpes virusi keltirib chiqargan infeksiyalarning qaytalanishini oldini olish uchun asiklovir preparatining tavsiya etilgan dozasi 200 mg dan kuniga 4 marta (har 6 soatda) ichish uchun buyuriladi.
Ko‘pgina pasiyentlar uchun ancha qulay davolash sxemasi mos keladi: 400 mg dan kuniga 2 marta (har 12 soatda).
Bir qator holatlarda asiklovir preparatining pastroq dozalari samarali bo‘ladi: 200 mg dan kuniga 3 marta (har 8 soatda) yoki 200 mg dan kuniga 2 marta (har 12 soatda).
Ayrim pasiyentlarda umumiy sutkalik doza 800 mg qabul qilinganda infeksiya qo‘zishi mumkin.
Asiklovir bilan davolashni kasallik kechishidagi mumkin bo‘lgan o‘zgarishlarni aniqlash uchun har 6-12 oyda to‘xtatish lozim.
Immunitet tanqisligi bo‘lgan pasiyentlarda oddiy gerpes virusi keltirib chiqaradigan infeksiyalarning oldini olish
Oddiy gerpes virusi keltirib chiqaradigan infeksiyalarning oldini olish uchun immunitet tanqisligi bo‘lgan pasiyentlarda asiklovir preparatining tavsiya etilgan dozasi 200 mg dan kuniga 4 marta (har 6 soatda) ichishga buyuriladi.
Immunitet tanqisligi yaqqol namoyon bo‘lganda (masalan, suyak ko‘migi transplantasiyasidan keyin) yoki ichakdan so‘rilish buzilganda preparat dozasi ichishga 400 mg gacha oshirilishi mumkin. Shu bilan bir qatorda, infuziya uchun eritma tayyorlashda asiklovirni liofilizat dori shaklida qo‘llash imkoniyati ko‘rib chiqilishi mumkin.
Profilaktik davolash kursining davomiyligi infeksiya xavfi mavjud bo‘lgan davrning davomiyligi bilan belgilanadi.
Suvchechak va o‘rab oluvchi gerpesni davolash
Suvchechak va o‘rab oluvchi gerpesni davolash uchun asiklovir preparatining tavsiya etilgan dozasi 800 mg dan kuniga 5 marta ichish uchun buyuriladi (har 4 soatda, tungi uyqu davri bundan mustasno). Davolash kursi 7 kun.
O‘rab oluvchi gerpesni davolashni kasallikning birinchi ko‘rinishlaridan iloji boricha ertaroq boshlash kerak, chunki bu holda davolash samaraliroq bo‘ladi.
Immun holati normal bo‘lgan pasiyentlarda suvchechakni davolashni toshmalar paydo bo‘lgan vaqtdan boshlab 24 soat ichida boshlash kerak.
Og‘ir immunitet tanqisligi bo‘lgan pasiyentlarda (masalan, suyak ko‘migi transplantasiyasidan keyin) yoki ichakdan so‘rilish buzilganda infuziya uchun eritma tayyorlash uchun liofilizat dori shaklidagi asiklovirni buyurish imkoniyatini ko‘rib chiqish kerak.
Pasiyentlarning maxsus guruhlari
3 yosh va undan katta bolalar
Oddiy gerpes virusi keltirib chiqaradigan infeksiyalarni davolash; immunitet tanqisligi bo‘lgan pasiyentlarda oddiy gerpes virusi keltirib chiqaradigan infeksiyalarning oldini olish
3 yosh va undan kattalarda - kattalar uchun belgilangan dozalarda.
Suvchechakni davolash
6 yosh va undan kattalarda - 800 mg sutkasiga 4 marta ichish uchun;
3 yoshdan 6 yoshgacha - 400 mg sutkasiga 4 marta ichish uchun.
Aniqroq dozani tana vazniga 20 mg/kg hisobidan (ammo 800 mg dan ko‘p emas) sutkasiga 4 marta ichish orqali aniqlash mumkin. Davolash kursi 5 kun.
Normal immunitetli pasiyentlarda oddiy gerpes virusi keltirib chiqaradigan infeksiyalarning qaytalanishini oldini olish; o‘rab oluvchi gerpesni davolash
Dozalash rejimi haqida ma’lumot yo‘q.
Keksa yoshdagi pasiyentlar
Keksa yoshdagi pasiyentlarda buyrak yetishmovchiligi mavjudligi ehtimolini hisobga olish zarur, dozalar buyrak yetishmovchiligi darajasiga muvofiq tuzatish kiritilishi kerak (“Buyrak funksiyasi buzilgan pasiyentlar” bo‘lim ostiga qarang).
Adekvat suv balansini tutib turishni ta’minlash kerak.
Buyrak funksiyasi buzilgan pasiyentlar
Buyrak funksiyasi buzilgan pasiyentlarga Asiklovir preparatini buyurishda ehtiyot bo‘lish kerak.
Adekvat suv balansini tutib turishni ta’minlash kerak.
Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda oddiy gerpes virusi keltirib chiqaradigan infeksiyalarni davolash va oldini olish maqsadida asiklovirni tavsiya etilgan dozalarda ichish preparatning belgilangan xavfsiz konsentrasiyalardan yuqori bo‘lgan konsentrasiyalargacha to‘planishiga olib kelmaydi. Biroq, kreatinin klirensi 10 ml/min dan kam bo‘lgan pasiyentlarda Asiklovir preparati dozasini 200 mg gacha sutkasiga 2 marta (har 12 soatda) kamaytirish tavsiya etiladi.
Suvchechak va o‘rab oluvchi gerpesni davolashda Asiklovir tabletkalarining tavsiya etilgan dozalari quyidagicha:
kreatinin klirensi 10 ml/minutdan kam bo‘lganda - 800 mg sutkasiga 2 marta (har 12 soatda);
kreatinin klirensi 10 - 25 ml/minut bo‘lganda - 800 mg ichishga kuniga 3 marta (har 8 soatda).
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Asiklovir, valasiklovir yoki preparatning qandaydir yordamchi moddasiga yuqori sezuvchanlik;
3 yoshgacha bo‘lgan bolalar yoshi (ushbu dori shakli uchun);
Laktozani o‘zlashtiraolmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasida qo‘llash mumkin emas.
Ehtiyotkorlik bilan
Homiladorlik, laktasiya davri, keksalik yoshi, buyrak yetishmovchiligi, degidratasiya, boshqa nefrotoksik preparatlar bilan bir vaqtda qo‘llash.
Nojo‘ya ta’sirlar
Quyida keltirilgan noxush reaksiyalar tez-tezligi toifalari baholovchi hisoblanadi. Aksariyat noxush reaksiyalar uchun uchrash tez-tezligini aniqlash uchun zarur bo‘lgan ma’lumotlar mavjud emas. Bundan tashqari, nojo‘ya reaksiyalarning paydo bo‘lish tez-tezligi ko‘rsatmaga qarab farq qilishi mumkin.
Quyida keltirilgan noxush reaksiyalar quyidagicha aniqlanadigan uchrash tez-tezligiga ko‘ra sanab o‘tilgan: juda tez-tez (> 1/10); tez-tez (>1/100, ammo < 1/10); tez-tez emas (>1/1 000, ammo < 1/100); kam hollarda (>1/10000, ammo < 1/1000); juda kam hollarda (< 1/10000); tez-tezligi noma’lum (mavjud ma’lumotlar asosida baholab bo‘lmaydi).
Qon va limfa tizimi tomonidan buzilishlar
Juda kam hollarda - anemiya, leykopeniya, trombositopeniya.
Immun tizimi tomonidan buzilishlar
Kam hollarda - anafilaksiya.
Nerv tizimi tomonidan buzilishlar
Tez-tez - bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi;
Juda kam hollarda - qo‘zg‘alish, ongning chalkashligi, tremor, ataksiya, dizartriya, gallyusinasiyalar, psixotik simptomlar, tirishishlar, uyquchanlik, ensefalopatiya, koma.
Odatda bu nojo‘ya ta’sirlar buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda yoki boshqa qo‘zg‘atuvchi faktorlar mavjud bo‘lganda kuzatilgan va asosan qaytar bo‘lgan (“Maxsus ko‘rsatmalar” bo‘limiga qarang).
Nafas olish tizimi, ko‘krak qafasi va ko‘ks oralig‘i a’zolari tomonidan buzilishlar
Kam hollarda –hansirash.
Me’da-ichak buzilishlari
Tez-tez - ko‘ngil aynishi, qusish, diareya, qorin og‘rig‘i.
Jigar va o‘t chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar
Kam hollarda - qonda bilirubin va jigar fermentlari konsentrasiyasining qaytar ortishi;
Juda kam hollarda - gepatit, sariqlik.
Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlar
Tez-tez - qichishish, toshma, shu jumladan fotosensibilizasiya;
Tez-tez emas - eshakemi, sochlarning tez diffuz to‘kilishi.
Tez diffuz soch to‘kilishi turli kasalliklarda va ko‘plab dori vositalari bilan davolashda kuzatilganligi sababli, uning asiklovir qabul qilish bilan bog‘liqligi aniqlanmagan.
Kam hollarda - angionevrotik shish;
Juda kam hollarda - toksik epidermal nekroliz, ko‘p shaklli ekssudativ eritema.
Buyrak va siydikchiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar
Kam hollarda - qon zardobida mochevina va kreatinin konsentrasiyasining oshishi.
Juda kam hollarda - o‘tkir buyrak yetishmovchiligi, buyrak sanchig‘i.
Buyrak sanchig‘i buyrak yetishmovchiligi va kristalluriya bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Umumiy buzilishlar va yuborilgan joydagi reaksiyalar
Tez-tez -lohaslik, isitma.
Maxsus ko‘rsatmalar
O‘tkazilgan klinik tadqiqotlar natijasida olingan mavjud ma’lumotlar asiklovirni qo‘llash normal immunitetli pasiyentlarda suvchechak xavfini kamaytiradi degan xulosaga kelish uchun yetarli emas.
Boshqa nefrotoksik preparatlar bilan bir vaqtda qo‘llanganda buyrak yetishmovchiligi rivojlanish xavfi ortadi.
Gidratlanish holati
Asiklovir preparatining yuqori dozalarini ichadigan pasiyentlar yetarli miqdorda suyuqlik qabul qilishlari kerak.
Keksa yoshdagi pasiyentlar va buyrak funksiyasi buzilgan pasiyentlar
Asiklovir buyraklar orqali chiqarilishi sababli, buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda dozalar kamaytirilishi kerak (“Qo‘llash usuli va dozalari” bo‘limiga qarang). Keksa yoshdagi pasiyentlarda buyrak funksiyasi pasayishi mumkin, shuning uchun ushbu guruhdagi pasiyentlar uchun ham dozani kamaytirish talab qilinishi mumkin. Keksa pasiyentlar ham, buyrak funksiyasi buzilgan pasiyentlar ham nerv tizimi tomonidan nojo‘ya samaralar rivojlanish xavfi yuqori bo‘lgan guruhda bo‘ladilar (odatda bunday reaksiyalar preparatni bekor qilishga javoban qaytar bo‘ladi) va shunga ko‘ra, ular shifokorning diqqat bilan kuzatuvi ostida bo‘lishlari kerak.
Yaqqol immun tanqisligi bo‘lgan pasiyentlar
Yaqqol immunitet tanqisligi bo‘lgan pasiyentlarda asiklovir bilan davolashning uzoq muddatli yoki takroriy kurslari asiklovirga sezgirligi past bo‘lgan virus shtammlarining paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin, ular asiklovir bilan davolashni davom ettirishga javob bermaydi.
Infeksiya o‘tishi
Barcha pasiyentlar, ayniqsa, klinik ko‘rinishlar mavjud bo‘lganda, virusning ehtimoliy o‘tish ehtimolini oldini olish uchun ehtiyot bo‘lishlari kerak, shuningdek, pasiyentlarni simptomsiz virus tashuvchanlik holatlari haqida habardor qilish zarur.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Asiklovir preparatini qo‘llashda klinik ahamiyatga ega o‘zaro ta’sirlar qayd etilmagan.
Asiklovir faol naychalar sekresiyasi yo‘li orqali o‘zgarmagan holda siydik bilan chiqariladi. Chiqarilish yo‘li bir xil bo‘lgan barcha preparatlar asiklovirning plazmadagi konsentrasiyasini oshirishi mumkin. Asiklovir bir vaqtning o‘zida qabul qilinganda teofillinning AUC (“konsentrasiya – vaqt” egri chizig‘i ostidagi maydon) ni tahminan 50% ga oshiradi, shuning uchun asiklovirni bir vaqtning o‘zida buyurishda teofillinning plazma konsentrasiyasini o‘lchash tavsiya etiladi. Probenesid va simetidin asiklovirning AUC ko‘rsatkichini oshiradi va uning buyrak klirensini pasaytiradi. Bir vaqtning o‘zida ikkala preparatni qo‘llash bilan transplantologiyada qo‘llaniladigan immunodepressant mikofenolat mofetilning faol bo‘lmagan metaboliti va asiklovir uchun qon plazmasida AUC ko‘rsatkichining oshishi kuzatilgan. Biroq, asiklovirning keng terapevtik indeksi tufayli dozaga tuzatish kiritish talab qilinmaydi.
Homiladorlik va emizish davrida
Fertillik
Asiklovirning ayollar fertilligiga ta’siri haqida ma’lumotlar yo‘q.
Spermatozoidlar soni me’yorda bo‘lgan 20 nafar erkak pasiyentlar ishtirokida o‘tkazilgan tadqiqotda asiklovirni 6 oy davomida sutkasiga 1 g gacha dozada ichish spermatozoidlar soni, harakatchanligi yoki morfologiyasiga klinik jihatdan sezilarli ta’sir ko‘rsatmaganligi aniqlandi.
Homiladorlik
Asiklovir bilan davolashda ro‘yxatdan o‘tgandan keyingi homiladorlik reyestrida asiklovirni turli dori shakllarida qabul qilgan ayollarda homiladorlik natijalari to‘g‘risida ma’lumotlar to‘plangan. Reyestr ma’lumotlari tahlil qilinganda, onalar homiladorlik davrida asiklovir qabul qilgan chaqaloqlarda umumiy populyasiyaga nisbatan tug‘ma nuqsonlar sonining ko‘payishi kuzatilmadi. Aniqlangan tug‘ma nuqsonlar ularning paydo bo‘lishining umumiy sababini tahmin qilish imkonini beradigan bir xillik yoki qonuniyat bilan ajralib turmadi.
Biroq, homiladorlik davrida ayollarga Asiklovir preparatini buyurishda ehtiyot bo‘lish va ona uchun taxmin qilingan foyda va homila uchun mumkin bo‘lgan xavfni baholash kerak.
Laktasiya davri
Asiklovir preparatini kuniga 5 marta 200 mg dozada ichishga qabul qilgandan so‘ng, asiklovir ona sutida plazma konsentrasiyasining 60 dan 410% gacha bo‘lgan konsentrasiyada aniqlandi. Ko‘krak sutidagi bunday konsentrasiyalarda emizikli bolalar asiklovirni sutkasiga 0,3 mg/kg gacha miqdorda olishlari mumkin. Shuni hisobga olib, emizikli ayollarga Asiklovir preparatini tayinlashda ehtiyot bo‘lish kerak.
Transport boshqarishga ta’siri
Asiklovirning transport vositalari yoki mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Asiklovirning ushbu faoliyat turlariga salbiy ta’sirini ta’sir etuvchi moddaning farmakologik xususiyatlariga asoslanib bashorat qilish mumkin emas, ammo asiklovirning nojo‘ya samaralari profilini hisobga olish kerak.
Dozani oshirib yuborish
Simptomlar
Asiklovir me’da-ichak yo‘lida faqat qisman so‘riladi. Odatda, asiklovirni tasodifan bir marta 20 g gacha dozada qabul qilishda toksik ta’sirlar qayd etilmagan. Tavsiya etilgan dozalardan oshgan dozalarni bir necha kun davomida takroran ichilganda, me’da-ichak yo‘li (ko‘ngil aynishi, qusish) va nerv tizimi (bosh og‘rig‘i va ong chalkashligi) tomonidan buzilishlar qayd etilgan.
Ba’zan tirishish xurujlari, koma kabi nevrologik ta’sirlar kuzatilishi mumkin.
Davolash
Pasiyentlar intoksikasiyaning mumkin bo‘lgan simptomlarini aniqlash maqsadida puxta tibbiy kuzatuvga muhtoj. Asiklovir gemodializ yordamida organizmdan chiqariladi, shuning uchun doza oshirib yuborilganda davolash uchun gemodializdan foydalanish mumkin.
Farmakodinamikasi
Ta’sir mexanizmi
Asiklovir purin nukleozidining sintetik analogi bo‘lib, u in vitro va in vivo sharoitida inson gerpes viruslarini, shu jumladan 1- va 2-tipidagi oddiy gerpes virusini (OGV), suvchechak va o‘rab oluvchi gerpes virusini (varisella zoster virusi, Varicella zoster virus (VZV)), Epshteyn-Barr virusini (EBV) va sitomegalovirusni (SMV) ingibisiya qilish qobiliyatiga ega. Hujayralar ekmasida asiklovir OGV-1 ga nisbatan eng yaqqol virusga qarshi faollikka ega, keyinchalik faollikning pasayishi tartibida quyidagicha: OGV-2, VZV, EBV va SMV.
Asiklovirning gerpes viruslariga (OGV-1, OGV-2, VZV, EBV, SMV) ingibisiya qiluvchi ta’siri yuqori tanlovchanlik xususiyatiga ega. Asiklovir zararlanmagan hujayralarning timidinkinaza fermenti uchun substrat emas, shuning uchun asiklovir sutemizuvchilar hujayralari uchun kam zaharli. Biroq, OGV, VZV, EBV va SMV viruslari bilan zararlangan hujayralarning timidinkinazasi asiklovirni nukleozidning analogi bo‘lgan asiklovir monofosfatiga aylantiradi, so‘ngra u hujayra fermentlari ta’sirida ketma-ket difosfat va trifosfatga aylanadi. Asiklovir trifosfatining virus DNK zanjiriga qo‘shilishi va zanjirning uzilishi virus DNKsining keyingi replikasiyasini bloklaydi.
Yaqqol immunitet tanqisligi bo‘lgan pasiyentlarda asiklovir bilan davolashning uzoq muddatli yoki takroriy kurslari chidamli shtammlarning paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin, shuning uchun asiklovir bilan keyingi davolash samarasiz bo‘lishi mumkin.
Asiklovirga sezuvchanligi pasaygan ajratib olingan shtammlarning aksariyatida virusli timidinkinazaning nisbatan past miqdori, shuningdek, virusli timidinkinaza yoki DNK-polimeraza tuzilishining buzilishi qayd etilgan.
Asiklovirning oddiy gerpes virusi (OGV) shtammlariga in vitro sharoitida ta’sir etishi natijasida ham unga kam sezgir bo‘lgan shtammlar hosil bo‘lishi mumkin. Oddiy gerpes virusi (OGV) shtammlarining in vitro sharoitida asiklovirga sezgirligi va preparatning klinik samaradorligi o‘rtasida korrelyasiya aniqlanmagan.
Farmakokinetikasi
So‘rilishi
Asiklovir ichakdan faqat qisman so‘riladi. 200 mg asiklovirni har 4 soatda qabul qilgandan so‘ng qon plazmasidagi o‘rtacha maksimal muvozanat konsentrasiyasi (Sssmax) 3,1 mkM (0,7 mkg/ml), qon plazmasidagi o‘rtacha minimal muvozanat konsentrasiyasi (Sssmin) 1,8 mkM (0,4 mkg/ml) ni tashkil etdi. Asiklovir 400 mg va 800 mg har 4 soatda qabul qilinganda Sssmax mos ravishda 5,3 mkM (1,2 mkg/ml) va 8 mkM (1,8 mkg/ml), Sssmin esa 2,7 mkM (0,6 mkg/ml) va 4 mkM (0,9 mkg/ml) ni tashkil etgan.
Taqsimlanishi
Asiklovirning orqa miya suyuqligidagi konsentrasiyasi uning qon plazmasidagi konsentrasiyasining taxminan 50% ni tashkil qiladi.
Asiklovir qon plazmasi oqsillari bilan sezilarsiz darajada (9-33%) bog‘lanadi, shuning uchun qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanish joylaridan siqib chiqarilishi tufayli dorilarning o‘zaro ta’siri ehtimoldan yiroq.
Chiqarilishi
Kattalarda asiklovir ichishga qabul qilingandan so‘ng qon plazmasidan yarim chiqarilish davri tahminan 3 soatni tashkil qiladi. Preparatning ko‘p qismi buyraklar orqali o‘zgarmagan holda chiqariladi.
Asiklovirning buyrak klirensi kreatinin klirensidan sezilarli darajada yuqori bo‘lib, bu asiklovirning nafaqat koptokchalar filtrasiyasi, balki naychalar sekresiyasi orqali ham chiqarilishini ko‘rsatadi. 9-karboksimetoksi-metilguanin asiklovirning asosiy metaboliti bo‘lib, siydik bilan chiqariladigan dozaning taxminan 10-15% ni tashkil qiladi. 1 g probenesid qabul qilingandan 1 soat o‘tgach asiklovir buyurilganda asiklovirning yarim chiqarilish davri va AUC (“konsentrasiya – vaqt” farmakokinetik egri chizig‘i ostidagi maydon) mos ravishda 18 va 40% ga oshgan.
Pasiyentlarning maxsus guruhlari
Surunkali buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlar
Surunkali buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda asiklovirning yarim chiqarilish davri o‘rtacha 19,5 soatni tashkil etdi. Gemodializ o‘tkazilganda asiklovirning o‘rtacha yarim chiqarilish davri 5,7 soatni tashkil etgan. Dializ paytida qon plazmasida asiklovir konsentrasiyasi tahminan 60% ga kamaygan.
Keksa yoshdagi pasiyentlar
Keksa yoshdagi pasiyentlarda asiklovirning umumiy klirensi yosh o‘tishi bilan kreatinin klirensi pasayishi bilan parallel ravishda pasayadi, biroq asiklovirning yarim chiqarilish davri ahamiyatsiz o‘zgaradi.
OIV infeksiyali pasiyentlarga asiklovir va zidovudinni bir vaqtda yuborilganda ikkala preparatning farmakokinetik xususiyatlari deyarli o‘zgarmagan.