Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
Dorilar katalogi
Dorilar katalogiAsab tizimiTrombo ASS
Trombo ASS qadog‘i
Qadoq rasmi davlat reyestridan
Davlat reyestrida ro‘yxatdan o‘tgan

Trombo ASS

100 mg, 75 mg · tabletka
Retseptsiz beriladiOg‘riq qoldiruvchi
Ishlab chiqaruvchi
G.L.Pharma GmbH
Mamlakat
Avstriya
Ro‘yxat raqami
DV/X 00533/06/15
Ruxsat muddati
14.08.2031 gacha
Saqlash muddati
3 yil
ATX kodi
N02BA01
Rasmiy yo‘riqnoma
HomiladorlikdaFaqat shifokor buyursa; oxirgi 3 oyda mumkin emas
Bolalarga18 yoshgacha mumkin emas
Allergiya uchunTarkibida laktoza
Sutkasiga ko‘pi bilan300 mg
Nima uchunDozasiKimga mumkin emasTarkibiNojo‘ya ta’sirlarBoshqa dorilar bilanSavollarRasmiy yo‘riqnoma

Trombo ASS nima uchun ishlatiladi

Trombo ASS — kam dozali atsetilsalitsil kislota (aspirin) ichakda eriydigan qobiqli tabletkada. Qon pilakchalarining (trombotsitlar) yopishishini kamaytiradi va shu bilan infarkt, insult va tromb hosil bo‘lishining oldini olishga yordam beradi. Uzoq muddat ichish uchun mo‘ljallangan.

  • Infarktning oldini olish

    Stenokardiyasi bor bemorlarda miokard infarktining birlamchi va takroriy oldini olish; yurak ishemik kasalligida infarkt qaytalanishi xavfini kamaytirish.

  • Insultning oldini olish

    Tranzitor ishemik ataka (miyada qon aylanishining o‘tkinchi buzilishi) bo‘lgan bemorlarda uning qaytalanishi va insult xavfini kamaytirish.

  • Tromb va emboliyaning oldini olish

    Jumladan yurak va qon tomir operatsiyalari, aortokoronar shuntlashdan keyin xavfi yuqori bemorlarda.

  • Qandli diabetda

    Qandli diabetda yurak-qon tomir kasalliklarining oldini olish.

Qancha va qanday qabul qilinadi

Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, 100 mg li tabletka uchun. Yo‘riqnomada dozalar tabletkada emas, sutkasiga milligrammda berilgan; dozani va davolash muddatini shifokor belgilaydi.

Kim uchunBir martadaNecha martaSutkasiga ko‘pi bilan
Kattalar — infarktning birlamchi oldini olish (xavf omillari bo‘lsa)
Bir martada:—
Necha marta:sutkasiga
Sutkasiga ko‘pi bilan:100–300 mg
Kattalar — yurak ishemik kasalligida infarkt qaytalanishining oldini olish
Bir martada:—
Necha marta:sutkasiga
Sutkasiga ko‘pi bilan:100–300 mg
Kattalar — tranzitor ishemik ataka va insultning oldini olish
Bir martada:—
Necha marta:sutkasiga
Sutkasiga ko‘pi bilan:50–300 mg
Kattalar — tromb va emboliyaning oldini olish
Bir martada:—
Necha marta:sutkasiga
Sutkasiga ko‘pi bilan:100–200 mg
Kattalar — qandli diabetda yurak-qon tomir kasalliklarining oldini olish
Bir martada:—
Necha marta:sutkasiga
Sutkasiga ko‘pi bilan:100 mg
Keksalar
Bir martada:—
Necha marta:—
Sutkasiga ko‘pi bilan:—
Dozani o‘zgartirish shart emas.
Bolalar va o‘smirlar18 yoshgacha
Mumkin emas
Mumkin emas — Reye sindromi xavfi.
Sutkasiga eng ko‘p doza — 300 mg.
Tabletkani chaynamasdan, oz miqdorda suyuqlik bilan, ovqatdan qat’i nazar, har kuni bir vaqtda iching.
Tabletkani bo‘lmang — ichakda eriydigan qobiq butun qolishi kerak (u oshqozonni himoya qiladi).
Dori uzoq muddat, kam dozada ichiladi. Dozani va davolash muddatini shifokor belgilaydi.
Rejalashtirilgan operatsiyadan 5–7 kun oldin ichishni to‘xtatish kerak — qon ketish xavfi oshadi.

Kimga mumkin, kimga mumkin emas

  • Homiladorlik Mumkin emas

    Oxirgi 3 oyda (III trimestr) mumkin emas; 100 mg dan yuqori dozalar homiladorlikning barcha davrida mumkin emas. Birinchi 6 oyda faqat o‘ta zarur bo‘lsa va shifokor xavf/foydani baholagach, 50–100 mg dozada, iloji boricha qisqa muddat. 20-haftadan boshlab bir necha kundan ortiq ichish chaqaloq buyragi va yuragiga zarar qilishi mumkin. Diqqat: rasmiy matnning boshqa joylarida birinchi trimestr ham taqiqlar ro‘yxatida, oxirgi trimestrda esa 100 mg gacha doza qat’iy nazorat ostida eslatilgan — albatta shifokor bilan hal qiling.

  • Emizish davri Mumkin emas

    Taqiqlar ro‘yxatida emizish davri bor. Homiladorlik bo‘limiga ko‘ra, oz miqdorda ona sutiga o‘tadi: qisqa muddat ichganda emizishni to‘xtatish shart emas, uzoq muddat yoki yuqori dozada ichilsa — emizish to‘xtatiladi. Shifokor bilan maslahatlashing.

  • Homilador bo‘lishni rejalashtirish Ehtiyotkorlik bilan

    Dori ayollarda bola ko‘rish qobiliyatini pasaytirishi mumkin (qaytar holat). Homilador bo‘lmoqchi bo‘lgan ayollar ichmasligi kerak; zarur bo‘lsa — eng kichik doza va eng qisqa muddat.

  • Bolalar va o‘smirlar Mumkin emas

    18 yoshgacha mumkin emas: ba’zi virusli kasalliklarda bolalarda Reye sindromi (miya va jigarning og‘ir, o‘limga olib kelishi mumkin bo‘lgan zararlanishi) xavfi bor. To‘xtovsiz qusish uning belgisi bo‘lishi mumkin.

  • Alkogol Ehtiyotkorlik bilan

    Davolanish paytida alkogol tavsiya etilmaydi: oshqozon-ichak shilliq qavati zararlanishi va qon ketish vaqti uzayishi xavfi oshadi.

  • Laktoza Mumkin emas

    Tarkibida laktoza bor. Tug‘ma laktoza ko‘tara olmaslik, Lapp-laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza so‘rilishi buzilishi va irsiy fruktozani ko‘tara olmaslikda mumkin emas.

  • Astma va allergiya Ehtiyotkorlik bilan

    Bronxospazm va astma xurujini qo‘zg‘atishi mumkin. Ilgari NYQD ga allergiya, pichan isitmasi, burun shilliq qavati shishi, surunkali nafas yo‘li kasalliklari bo‘lsa — ehtiyotkorlik bilan. Salitsilatlar yoki NYQD sababli astma bo‘lsa — mumkin emas.

  • Jigar va buyrak Ehtiyotkorlik bilan

    Og‘ir jigar yoki buyrak yetishmovchiligi va buyrakda tosh bo‘lsa — mumkin emas. Jigar yoki buyrak faoliyati buzilganda — ehtiyotkorlik bilan.

  • Og‘ir yurak yetishmovchiligi Mumkin emas

    Mumkin emas.

  • Qon ketish xavfi Ehtiyotkorlik bilan

    Qon ketishga moyillik bo‘lsa mumkin emas. Ko‘p hayz qon ketishi, bachadon ichi spirali, antikoagulyant va antitrombotik dorilar ichilganda ehtiyotkorlik bilan.

  • Podagra Ehtiyotkorlik bilan

    Siydik kislotasi chiqishini kamaytiradi va podagra xurujini qo‘zg‘atishi mumkin. Podagrada mumkin emas.

  • Haydovchilar Mumkin

    Mashina haydash va mexanizmlar bilan ishlashga ta’sir qilmaydi yoki juda kam ta’sir qiladi.

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

  • Salitsilatlar, NYQD yoki tabletka tarkibidagi boshqa moddaga ma’lum yoki taxmin qilingan allergiya
  • Miyaga qon quyilishi
  • Oshqozon-ichak eroziya va yaralari (zo‘rayish davrida yoki ilgari), oshqozon-ichakdan qon ketishi
  • Qon ketishga moyillik, gemorragik diatez (K vitamini yetishmovchiligi, qon ivishi buzilishi, gemofiliya, trombotsitopeniya)
  • Buyrakda tosh (nefrolitiaz), og‘ir buyrak yetishmovchiligi (KFT 10 ml/min dan kam), og‘ir jigar yetishmovchiligi
  • Salitsilatlar va NYQD qo‘zg‘atgan bronxial astma
  • Og‘ir yurak yetishmovchiligi
  • Irsiy fruktozani ko‘tara olmaslik, Lapp-laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza so‘rilishi buzilishi, tug‘ma laktoza ko‘tara olmaslik
  • Glyukoza-6-fosfatdegidrogenaza yetishmovchiligi
  • Homiladorlik (I trimestr) va emizish davri; III trimestrda sutkasiga 100 mg dan yuqori dozalar
  • 18 yoshgacha bolalar va o‘smirlar
  • Haftasiga 15 mg va undan ko‘p metotreksat bilan birga
  • Podagra, giperoksaluriya
  • Ehtiyotkorlik bilan: ilgari NYQD ga allergiya, boshqa allergik reaksiyalar, pichan isitmasi, surunkali nafas yo‘li kasalliklari; ilgari oshqozon-ichak yarasi yoki qon ketishi; jigar yoki buyrak faoliyati buzilishi; antitrombotik dorilar bilan birga; ilgari gipoprotrombinemiya, K vitamini yetishmovchiligi, trombotsitopeniya; og‘ir G6FD yetishmovchiligi (gemoliz xavfi); ko‘p hayz qon ketishi, bachadon ichi spirali

Tarkibi

100 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham

Atsetilsalitsil kislotasita’sir qiluvchi50 mg
Kolloid kremniy dioksidi suvsiz1.5 mg
Mikrokristall sellyuloza28.5 mg
Triatsetin0.68 mg
Laktoza monogidrat65 mg
Kartoshka kraxmali5 mg
Talk2.53 mg
Sopolimer kislota metakrilovaya - etilakrilat (1:1) 30% dispersiya6.79 mg

Nojo‘ya ta’sirlar

Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha

Juda tez-tez10 kishidan 1 tadan ko‘p
qon ketish vaqtining uzayishijig‘ildon qaynashi, kislota qaytishi, qorin og‘rig‘i
Tez-tez100 kishidan 1 tadan 10 tagacha
ko‘ngil aynishi, qusish, ich ketishi, oshqozon-ichakdan mayda qon ketishlarqon ketishga moyillik (gemorragik diatez)bosh og‘rig‘iastmali bemorlarda bronxospazmoshqozon-ichak yuqori qismida qizarish va eroziyalaruyqusizlik
Ba’zan1000 kishidan 1 tadan 100 tagacha
yashirin qon ketishbosh aylanishi, uyquchanlikquloqda shang‘illashtumov, hansirashoshqozon-ichak yuqori qismida yara va qon ketish, qon aralash qusish, qora najaseshakemi, Kvinke shishi, anafilaktik reaksiyalar
Kamdan-kam10 000 kishidan 1 tadan 1000 tagacha
jigar fermentlari oshishikamqonlik (uzoq davolanishda), gemoliz (G6FD yetishmovchiligida), trombotsitopeniya, agranulotsitoz, aplastik kamqonlikmiya ichiga qon quyilishidozaga bog‘liq qaytar eshitish pasayishi va karlikoshqozon-ichakdan og‘ir qon ketishi, yara teshilishibuyrak faoliyati buzilishiqand pasayishi (gipoglikemiya)gemorragik vaskulit
Juda kam10 000 kishidan 1 tadan kam
gipoprotrombinemiya (yuqori dozalarda), neytropeniya, eozinofiliyastomatit, ezofagit, ichak pastki qismida yaralar, torayish, kolit, ichak yallig‘lanish kasalliklarining zo‘rayishipurpura, eritema, Stivens-Jonson sindromi, toksik epidermal nekroliz (Layell sindromi)virusli kasalliklar (A va B gripp, suvchechak) bilan bog‘liq qaytar toksik gepatitReye sindromi
Chastotasi noma’lumaniq chastota baholanmagan
Kounis sindromi — ko‘krak og‘rig‘i, infarkt yoki yurak tomirlari spazmiga olib keladigan og‘ir allergik reaksiyateri kasalliklari va qayta bir joyda chiqadigan dori toshmasi (fiksirlangan dori erupsiyasi)
Rasmiy yo‘riqnomada alohida aytilgan holatlar: ko‘krak og‘rig‘i, hansirash, teri toshmasi, shish yoki og‘ir allergik reaksiya paydo bo‘lsa — darhol to‘xtating va tez tibbiy yordamga murojaat qiling (Kounis sindromi bo‘lishi mumkin); ilgari aspirin sababli fiksirlangan dori toshmasi bo‘lgan bo‘lsa — qayta ichmang.

Boshqa dorilar bilan birga

  • Metotreksat Birga ichilmaydi

    Metotreksatning zaharli ta’siri oshadi (qon hujayralari kamayishi, buyrak zararlanishi, shilliq qavat yaralari). Haftasiga 15 mg va undan ko‘p metotreksat bilan mumkin emas.

  • Ichiladigan antikoagulyantlar (K vitamini antagonistlari) Birga ichilmaydi

    Qon ketish xavfi oshadi.

  • APF ingibitorlari Ehtiyotkorlik

    Ularning samarasi pasayadi; yuqori dozali aspirin bilan bosim tushirish ta’siri susayadi.

  • Atsetazolamid Ehtiyotkorlik

    Ikkala dorining zaharli ta’siri: holsizlik, uyquchanlik, ong chalkashishi, qusish, yurak tez urishi.

  • Probenetsid, sulfinpirazon Ehtiyotkorlik

    Yuqori dozali salitsilatlar (500 mg dan ortiq) bilan bir-birining ta’sirini to‘sadi, siydik kislotasi chiqishi kamayadi.

  • Klopidogrel, tiklopidin, absiksimab, tirofiban, eptifibatid, geparin Ehtiyotkorlik

    Qon ketish xavfi oshadi. Ikki va undan ortiq bunday dori aspirin bilan birga ichilsa, xavf yanada ortadi.

  • NYQD va COX-2 ingibitorlari (tselekoksib), SSRI antidepressantlar Ehtiyotkorlik

    Oshqozon-ichakdan qon ketish xavfi oshadi.

  • Ibuprofen Ehtiyotkorlik

    Aspirinning yurakni himoya qiluvchi ta’sirini susaytirishi mumkin. Vaqti-vaqti bilan ibuprofen ichsangiz, Trombo ASS ni ibuprofendan kamida 2 soat oldin iching.

  • Furosemid, spironolakton Ehtiyotkorlik

    Ularning siydik haydovchi samarasi pasayadi.

  • Tizimli glyukokortikoidlar (Addison kasalligida o‘rinbosar gidrokortizondan tashqari) Ehtiyotkorlik

    Salitsilatlar qondagi miqdori kamayadi, glyukokortikoid to‘xtatilgach esa dozani oshirib yuborish xavfi bor.

  • Xinidin Ehtiyotkorlik

    Qon ketish vaqti uzayadi.

  • Valproat Ehtiyotkorlik

    Valproatning zaharli ta’siri (asab tizimi susayishi, oshqozon-ichak muammolari); dozasini o‘zgartirish kerak bo‘lishi mumkin.

  • Digoksin Ehtiyotkorlik

    Uning qondagi miqdori oshadi.

  • Qand tushiruvchi dorilar Ehtiyotkorlik

    Qand haddan tashqari pasayishi mumkin.

  • Suvchechakka qarshi vaksina Ehtiyotkorlik

    Reye sindromi xavfi oshadi.

  • Alkogol (etanol) Ehtiyotkorlik

    Oshqozon-ichak shilliq qavati zararlanishi va qon ketish vaqti uzayishi xavfi oshadi.

  • Metamizol Ehtiyotkorlik

    Aspirinning trombotsitlarga ta’sirini kamaytirishi mumkin — kam dozali aspirin ichayotganlarda ehtiyotkorlik bilan.

Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?

Surunkali dozani oshirib yuborishda: uyquchanlik, bosh aylanishi, ong chalkashishi, ko‘ngil aynishi. O‘tkir zaharlanishda: kislota-ishqor va tuzlar muvozanatining og‘ir buzilishi (kaliy yo‘qotish), qand pasayishi, teri toshmasi, oshqozon-ichakdan qon ketish, tez nafas olish, quloqda shovqin, qusish, ko‘rish va eshitish buzilishi, bosh og‘rig‘i. Og‘ir hollarda alahlash, titroq, hansirash, ko‘p terlash, suvsizlanish, isitma va koma; o‘lim odatda nafas to‘xtashidan bo‘ladi. Davolash zaharlanish og‘irligi va belgilariga qarab tanlanadi: dori so‘rilishini kamaytirish, suv-tuz va kislota-ishqor muvozanatini, tana harorati va nafasni tiklash; venaga bikarbonat va kaliy xlorid eritmalari, siydik haydovchi dorilar beriladi, siydik ishqoriy bo‘lishi kerak. Og‘ir hollarda jadal davolash (jadallashtirilgan ishqoriy diurez, gemodializ), tutqanoqda diazepam.

103

Ko‘p beriladigan savollar

Trombo ASS ni qachon ichish kerak — ovqatdan oldinmi yoki keyin?

Ovqatdan qat’i nazar ichish mumkin, lekin har kuni bir vaqtda, chaynamasdan, oz suyuqlik bilan. Tabletkani bo‘lmang.

Trombo ASS ni necha kun ichish kerak?

Dori uzoq muddat ichish uchun mo‘ljallangan. Davolash muddatini shifokor belgilaydi.

Sutkasiga qancha ichish mumkin?

Kasallikka qarab sutkasiga 50–300 mg; eng ko‘p doza sutkasiga 300 mg. Aniq dozani shifokor belgilaydi.

Operatsiyadan oldin Trombo ASS ni to‘xtatish kerakmi?

Ha, rejalashtirilgan operatsiyadan 5–7 kun oldin to‘xtatish kerak, chunki qon ketish xavfi oshadi. Buni shifokoringiz bilan kelishing.

Homiladorlikda Trombo ASS ichsa bo‘ladimi?

Oxirgi 3 oyda mumkin emas, 100 mg dan yuqori dozalar har qanday muddatda mumkin emas. Birinchi 6 oyda faqat o‘ta zarur bo‘lsa va shifokor buyursa.

Trombo ASS bilan alkogol ichsa bo‘ladimi?

Tavsiya etilmaydi — oshqozon-ichak zararlanishi va qon ketish xavfi oshadi.

Bolalarga Trombo ASS berish mumkinmi?

Yo‘q, 18 yoshgacha mumkin emas — Reye sindromi xavfi bor.

Rasmiy yo‘riqnoma

Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni

Tavsifi

dumaloq shaklli, ikki tomoni qavariq, riska chiziqchasisiz, oq rangli ichakda eriydigan plyonka qobiq bilan qoplangan tabletkalar. Deyarli xidsiz, 7.1 ± 0.2 mm diametri va qalinligi 3.7 dan 4.3 mm gacha bo‘lgan (50 mg tabletkalar uchun), diametri 8.1±0.2 mm va qalinligi 3,5 dan 4,1 mm gacha bo‘lgan tabletkalar (100 mg tabletkalar uchun).

Qo‘llanilishi

  • stenokardiyasi bo‘lgan pasiyentlarda miokard infarktini birlamchi va ikkilamchi profilaktikasi;

  • yurak ishemik kasalligi bo‘lgan bemorlarda miokard infarkti qaytalanishi xavfini pasaytirish;

  • bosh miya qon aylanishining ishemik turidagi buzilishlarini va insultni oldini olish;

  • tromboz va emboliyalar oldini olish, shu jumladan ularning paydo bo‘lish xavfi yuqori bo‘lgan pasiyentlarda (yurak va qon-tomirlarda operasiyalar, aortokoronar shuntlashdan keyin);

  • qandli diabetda yurak-qon tomirlar patologiyasini oldini olishda qo‘llanadi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Qo‘llash va yuborish usuli

Ichakda eriydigan plyonka qobiq bilan qoplangan Trombo ASS tabletkalarini chaynamasdan, ko‘p bo‘lmagan miqdordagi suyuqlik bilan sutkaning bir vaqtida ichga qabul qilinadi.

ASK ichakda eriydigan plyonka qobiq bilan qoplangan tabletka shaklida qabul qilish me’da shilliq pardasiga uning nojo‘ya ta’sirini pasaytiradi. Plyonka qobiqni butunligini saqlash uchun tabletkani bo‘lish tavsiya etilmaydi.

Dozalash tartibi

Preparat uzoq qo‘llash uchun mo‘ljallangan. Davolash davomiyligi shifokor tomonidan belgilanadi.

Xavf omillari bo‘lganda o‘tkir miokard infarktini birlamchi oldini olish

Sutkada 100-300 mg.

Yurak ishemik kasalligi bo‘lgan pasiyentlarda miokard infarktini qaytalanishini oldini olish

Sutkada 100-300 mg.

TIA bo‘lgan pasiyentlardagi Tranzitor ishemik ataka va insult rivojlanish xavfini oldini olish

Sutkada 50-300 mg.

Tromboz va emboliyani oldini olish, shu jumladan ularni rivojlanish xavfi yuqori bo‘lgan pasiyentlarda

Sutkada 100-200 mg.

Qandli diabetidagi yurak qon-tomir patologiyasini oldini olish

Sutkada 100 mg.

Keksa pasiyentlarda dozaga tuzatish talab qilinmaydi. Maksimal sutkalik doza 300 mg.

Preparatni past dozalarda uzoq qo‘llash tavsiya etiladi. Dozani va davolash davomiyligini shifokor belgilaydi.

Doza oshirib yuborilgan hollarda qo‘llanadigan choralar

Odatda, nerv tizimi tomonidan kelib chiqadigan uyquchanlik, bosh aylanishi, ongni chalkashishi va ko‘ngil aynishi (salisil kislota va uning birlashmalari bilan zaharlanish) bilan kechadigan asetilsalisil kislotasining surunkali dozani oshirib yuborilishi va o‘tkir zaharlanishni farq qilish kerak.

O‘tkir zaharlanish simptomlari: kislota-ishqor muvozanatini og‘ir buzilishlari. Hatto terapevtik dozalarda ham nafas tezlashishi fonida respirator alkaloz rivojlanishi mumkin. U gidrokarbonatlarni buyrak orqali chiqarilishi oshishi bilan kompensasiyalanadi, shuning uchun qon rN normal ko‘rsatkichlar diapozonida saqlanib turadi. Toksik dozalarda bunday kompensasiya yetarli bo‘lmaydi, shuning uchun qon rN va gidrokarbonat konsentrasiyasi pasayadi. Qon rSO2 ko‘rsatkichlari normada qolishi mumkin. Tashqi belgilar metabolik asidoz klinik ko‘rinishlarini ko‘rsatadi. Haqiqatda esa, bu ko‘rinishlar respirator va metabolik asidozning birgalikda rivojlanishi natijasidir, uning sabablariga toksik dozalar keltirib chiqargan nafas olish buzilishlari, uglevodlar almashinuvi buzilishi va qisman buyrak ekskresiyasi pasayishi sababli kislotalar to‘planishi (sulfat va fosfat kislotasi, shuningdek, salisil, sut, asetilsirka kislotasi va boshqalar) kiradi. Bundan tashqari, elektrolit muvozanat buziladi va ko‘p miqdorda kaliy yo‘qotish kelib chiqadi.

Yengil va o‘rta darajadagi zaharlanish (200-400 mkg/ml): kislota-ishqor muvozanatini buzilishlari, elektrolit muvozanat buzilishi mumkin (masalan kaliy yo‘qotilishi), gipoglikemiya, terida toshmalar, me’da-ichakdan qon ketishi, giperventilyasiya, quloqda shovqin, ko‘ngil aynishi, qusish, ko‘rish va eshitishni buzilishlari, bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi va ongni chakashishi.

Og‘ir zaharlanish (400 mkg/ml dan ko‘p): alahsirash holati, tremor, hansirash, ko‘p terlash, eksikoz, gipertermiya va koma rivojlanishi mumkin.

O‘limga olib keluvchi zaharlanishlar: o‘lim odatda nafas olishni to‘xtashi natijasida kelib chiqadi.

Davolash: asetilsalisil kislotasi bilan zaharlanganda davolashni tanlash zaharliligining og‘irligi, bosqichiga va klinik simptomlariga asoslangan. Davolash sifatida faol modda so‘rilishini kamaytiradigan, suv va elektrolit muvozanatini nazorat qiladigan, shuningdek termoregulyasiyani va nafas olishni normallashtiradigan odatdagi choralar amalga oshiriladi. Birinchi navbatda chiqarib yuborishga yordam beradigan va kislota-ishqor va elektrolit muvozanatini normallashtiradigan choralarga ahamiyat qaratiladi. Bikarbonat va kaliy xloridi eritmalarini vena ichiga yuborishdan tashqari diuretiklar ham buyurilishi mumkin. Salisilatlar ionizasiya darajasini oshirish va kanalchalar reabsorbsiyasini kamaytirish uchun siydik ishqoriy bo‘lishi kerak.

Qon rN, rSO2 ko‘rsatkichlari, gidrokarbonat, kaliy darajalarini va boshqalarni nazorat qilish tavsiya etiladi. Og‘ir holatlarda jadal davolash (jadallashtirilgan ishqoriy, diurez, gemodializ) talab qilinishi mumkin, tirishishlarda diazepam qabul qilish kerak.

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

  • tasdiqlangan yoki gumon qilinayetgan salisil kislotasi va uning hosilalariga yoki nosteroid og‘riq qoldiruvchi/yallig‘lanishga qarshi vositalar (NYaQP), yoki har qanday yordamchi moddalarga yuqori sezuvchanlik

  • bosh miyaga qon quyilishlar

  • zo‘rayishi bosqichidagi me’da-ichak yo‘llari yara kasalliklari va anamnezida me’da-ichakdan qon ketishlar

  • qon ketishga moyillik, gemorragik diatez (K vitamini tanqisligi, qon quyilishini buzilishlari, gemofiliya, trombositopeniya)

  • nefrolitiaz, og‘ir buyrak yetishmovchiligi (KFT <0,2 ml / s (10 ml/min)

  • og‘ir buyrak yetishmovchiligi

  • og‘ir jigar yetishmovchiligi

  • salisilatlar va NYaQV qabuli bilan induksiyalangan bronxial astma

  • og‘ir yurak yetishmovchiligi

  • irsiy fruktozani o‘zlashtiraolmaslik, Lapp-laktaza fermenti tanqisligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi

  • glyukozo-6-fosfatdegidrogenaza tanqisligi

  • homiladorlik (I trimestr) va emizish davri. Sutkasiga 100 mg dan oshadigan dozalarni homiladorlikning uchinchi trimestrida qullash mumkin emas (homiladorlik va laktasiya bo‘limiga qarang)

  • 18 yoshgacha bo‘lgan o‘smirlar va bolalar

  • bir haftada 15 mg yoki undan yuqori dozada metotreksat bilan birga qo‘llanilishi

  • podagra

  • giperoksaluriyada qo‘llash mumkin emas.

Nojo‘ya ta’sirlar

Juda tez-tez:

  • qon ketish vaqtini uzayishi

  • trombositlar agregasiyasini ingibisiya bo‘lishi

  • jig‘ildon qaynashi, kislotali reflyuks, qorinda og‘riq

Tez-tez

  • me’da-ichak yo‘llari tomonidan buzilishlar (ko‘ngil aynishi, qusish, jig‘ildon qaynashi, diareya, korinda og‘riq, shuningdek me’da-ichak yo‘llaridan kichik qon ketishlar (mikro qon ketishlar)

  • gemorragik diatez

  • bosh og‘rig‘i

  • astmasi bo‘lgan pasiyentlarda bronxospastik samara

  • me’da-ichak yo‘llari yuqori bo‘limlarida eritema va eroziyalar

  • uyqusizlik

Tez-tez emas

  • yashirin qon ketishlar

  • vertigo (bosh aylanishi), uyquchanlik

  • quloqlarda shovqin

  • rinit, xansirash

  • yuqori me’da-ichak yo‘llarida yaralar va qon ketishlar, qon aralash qusish, melena (qora axlat)

  • allergik reaksiyalar – eshakemi, angionevrotik shish (angionevrotik shish ko‘proq allergiyasi bo‘lgan bemorlarda rivojlanadi)

  • anafilaktik reaksiyalar

Kam hollarda

  • transaminazalar va ishqoriy fosfataza qiymatini oshishi

  • anemiya (uzoq davolashda), gemoliz (tug‘ma glyukozo-6-fosfat degidrogenaza tanqisligi), trombositopeniya, agranulositoz, aplastik anemiya

  • miya ichiga qon ketishlar

  • dozaga bog‘liq eshitish va karlikni qaytuvchan yo‘qolishi

  • me’da-ichak yuqori qismidan og‘ir darajali qon ketishlar, perforasiya

  • buyrak funksiyasini buzilishlari

  • gipoglikemiya

  • gemorragik vaskulit

Kam hollarda

  • gipoprotrombinemiya (yuqori dozalarda), neytropeniya, eozinofiliya

  • stomatit, ezofagit, me’da-ichak yo‘llarini quyi qismida yaralar paydo bo‘lishi, stenoz, kolit, ichak yallig‘lanish kasalliklarini zo‘rayishi

  • purpura, eritema, Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz (Layell sindromi)

  • turli virusli kasalliklar bilan bog‘liq dozaga bog‘liq qaytuvchan toksik gepatit (A va V grippi, suvchechak).

  • Reye sindromi

Tez-tezligi noma’lum:

  • Kounis sindromi – ko‘krak qafasidagi og‘riq, miokard infarkti yoki koronar arteriyalar spazmiga olib kelishi mumkin bo‘lgan kuchli allergik reaksiya. Dori vositasini qabul qilishni to‘htating va darhol shifokorga murojaat qiling.

  • teri kasalliklari va fiksasiya qilingan dorili teri osti kletchatkasi toshmalari

Maxsus ko‘rsatmalar

Trombo ASS ni quyidagi holatlarda ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak:

  • NYaQV qo‘llanishga nisbatan anamnezida yuqori sezuvchanlik reaksiyalari to‘g‘risida ma’lumotlar bo‘lganida

  • boshqa allergik reaksiyalar (teri reaksiyalari, toshma, eshakemi bilan kuzatiladi), pichan isitmasi, burun shilliq qavati shishi (pollinoz), surunkali nafas a’zolari kasalliklari

  • Trombo ASS bronxospazmni qo‘zg‘atishi mumkin, shuningdek bronxial astma xurujlarini va boshqa yuqori sezuvchanlik reaksiyalarini chaqirishi mumkin.

  • Anamnezida me’da-ichak yo‘llarini yarali shikastlanishi, shu jumladan surunkali yoki zo‘rayib boruvchi yarali kasalliklar yoki me’da-ichakdan qon ketishlar.

  • jigar va buyrak tomomnidan funksional buzilishlar

  • antitrombotik preparatlarni yondosh qo‘llanilishi

  • anamnezida gipoprotrombinemiya

  • K vitamini yetishmovchiligi

  • trombositopeniya

  • antikoagulyantlar bilan birga qo‘llanilishida

- glyukozo-6-fosfat degidrogenaza (G6FD) yetishmovchiligini og‘ir shakli bo‘lgan pasiyentlarda Trombo ASS gemoliz yoki gemolitik anemiyani rivojlanishini qo‘zg‘atishi mumkin.

Kounis sindromi

Asetilsalisil kislotasi qo‘llanilganda Kounis sindromi (yurak bilan bogliq muammolar bilan birga kuzatiladigan og‘ir allergik reaksiya) holatlari qayd etilgan. Bu holat hayot uchun havfli bo‘lishi mumkin. Agar ko‘krak qafasidagi og‘riq, nafas qisilishi, teri toshmasi, shishish yoki og‘ir allergik reaksiya kabi simptomlari paydo bo‘lsa, darhol ushbu dori vositasini qabul qilishni to‘htating va shoshilinch tibbiy yordamga murojaat qiling.

Teri reaksiyalari

Asetilsalisil kislotasini qo‘llash bilan bog‘liq bo‘lgan fiksasiya qilingan dorili erupsiya (FDE)/tarqoq bullyoz fiksasiya qilingan dorili erupsiya (TBFDE) xolatlari xaqida xabarlar bo‘lgan (“Nojo‘ya reaksiyalar” bo‘limiga qarang).

Anamnezida asetilsalisil kislotasini qo‘llash bilan bog‘liq FDE yoki TBFDE xolatlari bo‘lgan pasiyentlarga asetilsalisil kislotasini qabul qilishni tiklash kerak emas.

Trombo ASSqabul qilishni, qonni ivuchanligini o‘zgarishi va yuqori qon ketish xavfi bilan bog‘liq rejalashtirilgan jarroxlik operasiyasidan 5-7 kun oldin bekor qilish kerak.

Quyidagilarda extiyotkorlik bilan qo‘llash kerak: ko‘p miqdorda xayz ko‘rish, bachadon ichi

Kontrasepsiyalarini qo‘llash.

Trombo ASSsiydik kislotasini ajralishini kamaytiradi, bu kasallikka moyilligi bo‘lgan pasiyentlarda podagra xurujini chaqirishi mumkin.

Tug‘ma laktozani o‘zlashtiraolmaydigan pasiyentlarga Trombo ASS ni qo‘llash mumkin emas.

Trombo ASSpreparati bilan davolashda alkogol iste’mol qilish tavsiya etilmaydi, chunki u me’da-ichak yo‘llari tomonidan nojo‘ya ta’sirlarini kuchayish xavfini oshiradi.

Pediatriyada qo‘llanilishi

Ayrim virusli kasalliklari bo‘lgan bolalarda preparatni qabul qilish va Reye sindromini rivojlanishi o‘rtasida o‘zaro bog‘liqlik mavjud. ASK saqlovchi preparatlarni birga qo‘llaganda xavf yuqori bo‘lishi mumkin, ammo sabab-oqibat bog‘liqlik belgilari aniqlanmagan. Zo‘rayib boruvchi qusishni rivojlanishi bunday kasalliklarda Reye sindromi belgilari xisoblanishi mumkin.

Reye sindromi juda kam uchraydigan kasallik xisoblanadi, ular miya va jigar shikastlanishini chaqirishi va yakuni letal bo‘lishi mumkin. Shuning uchun Trombo ASS bolalar va 18 yoshdan kichik o‘spirinlarda qo‘llash mumkin emas.

Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan o‘zaro ta’sirlar

Metotreksat

Kutiladigan mexanizm: metotreksatni kamaytirilgan klirensi.

Samarasi: metotreksat toksikligi (leykopeniya, trombositopeniya, anemiya, nefrotoksiklik, shilliq qavatlarni shikastlanishi).

Peroral antikoagulyantlar

Kutiladigan mexanizm: trombin ishlab chiqarilishini kamaytiradi, u bevosita trombositlar faolligiga olib keladi (K vitamini antagonisti).

Samarasi: qon ketish xavfini oshishi.

Extiyotkorlikni talab qiluvchi majmualar

AAF ingibitorlari

Kutiladigan mexanizm: prostaglandinlar sintezini ingibisiya qiladi.

Samarasi: AAF ingibitorlari samarasini pasayishi

Asetazolamid

Kutiladigan mexanizm: asetazolamidni oshgan konsentrasiyasi atrofidagi to‘qimalarga qon plazmasidan salisilatlarni diffuziyasiga olib kelishi mumkin.

Samarasi: asetazolamid tomonidan chaqirilgan toksiklik (charchoqlik, xolsizlik, uyquchanlik, ongni chalkashishi, giperxloremik metabolik asidoz) va salisilatlar tomonidan chaqirilgan toksiklik (qusish, taxikardiya, giperpnoye, ongni chalkashishi).

Probenesid, sulfinpirazon

Kutiladigan mexanizm: probenesid va salisilatlarning yuqori dozasi (> 500 mg) ikkala preparatlarning samarasini o‘zarobloklaydi, siydik kislotasi chiqarilishiga ta’sir ko‘rsatadi.

Samarasi: siydik kislotasini chiqarilishi.

Klopidogrel, tiklopidin

Klopidogrel va ASK majmuasi sinergik samaraga ega, shuning uchun bunday majmua bilan yuqori qon ketish xavfi bog‘liq. Ushbu majmuani buyurishda extiyotkorlikka rioya qilish kerak.

Absiksimab, tirofiban, eptifibatid

Kutiladigan mexanizm: trombositlarda IIb/IIIa glikoprotein reseptorlarini ingibisiya qiladi.

Samarasi: qon ketish xavfini oshishi.

Geparin

Kutiladigan mexanizm: trombin ishlab chiqarilishini kamaytiradi, bu bevosita trombositlar faolligini pasayishiga olib keladi.

Samarasi: qon ketish xavfini oshishi.

Agar ikki yoki undan ko‘p yuqorida ko‘rsatilgan vositalar ASK bilan birga qo‘llanganda gemorragik diatezni oshgan xavfi natijasida va trombositlar faolligi ingibisiya qilishini oshishi bilan sinergik samaraga olib kelishi mumkin.

NYaQV va SOG-2 ingibitorlari (selekoksib)

Kutiladigan mexanizm: me’da-ichakda additiv ta’sirlanishlar.

Samara: me’da-ichakdan qon ketish xavfini oshishi.

Ibuprofen

Ibuprofenni bir vaqtda qo‘llanilishi ASK tomonidan chaqirilgan trombositlarni qaytmas agregasiyasini ingibisiya qiladi. Yurak qon-tomir kasalliklarini yuqori xavfi bo‘lgan pasiyentlarda ibuprofen bilan davolash ASK kardioprotektor ta’sirini cheklashi mumkin.

ASK qabul qiluvchi pasiyentlar kuniga bir marta yurak-qon tomir kasalliklarini oldini olish uchun, xamda vaqti-vaqti bilan ibuprofen qabul qiluvchilar xam, ibuprofenni qabul qilishdan 2 soat oldin ASK qabul qilishlari kerak.

Furosemid

Kutiladigan mexanizm: furosemidni proksimal kanalchalardan chiqarilishini ingibisiya bo‘lishi.

Samara: furosemidni siydik xaydovchi samarasi pasayadi.

Tizimli glyukokortikosteroidlar (GKS), gidrokortizondan tashqari, Addison kasalligini o‘rnini bosuvchi davolash uchun qo‘llaniladi

Kortikosteroidlar bilan davolashda qonda salisilatlar konsentrasiyasi darajasi pasayadi va davolash bekor qilingandan keyin GKS salisilatlarni chiqarilishini kuchaytirishi sababli dozani oshirib yuborilishini rivojlanish xavfi paydo bo‘ladi.

Xinidin

Kutiladigan mexanizm: trombositlarga additiv samara.

Samara: qon ketish vaqtini uzayishi.

Spironolakton

Kutiladigan mexanizm: reninni modifikasiya qilingan samarasi.

Samarasi: spironolakton samarasini pasayishi.

Serotoninni qayta qamrab olish selektiv ingibitorlari (SQQOSI)

Kutiladigan mexanizm: me’da-ichak yo‘llarini additiv ta’sirlanishi.

Samarasi: me’da-ichakdan qon ketish xavfini oshishi.

Valproat

Kutiladigan mexanizm: ASK valproatni bog‘lanishini va metabolizmini o‘zgartiradi. Samarasi: valproat toksikligi (markaziy nerv tizimini susayishi, me’da-ichak yo‘llarining muammosi).

Majmua valproat dozasiga tuzatish kiritishni talab qilishi mumkin.

Digoksin

Buyrak klirensini pasayishi xisobiga ASK qon plazmasida digoksin konsentrasiyasini oshiradi.

Diabetga qarshi preparatlar

Kutiladigan mexanizm: additiv gipoglikemik samara.

Samarasi: gipoglikemiya

Angiotenzinga aylantiruvchi ferment ingibitori (AAF) ASK yuqori dozalari bilan majmuada

Glomerulyar filtrasiyani gipotenziv ta’sirni susayishiga muvofiq prostaglandinlarni tomirlarni kengaytiruvchi ta’sirini ingibisiya qilinishi natijasida pasayishi kuzatiladi.

Suvchechakga qarshi vaksina

Mexanizmi: noma’lum.

Samarasi: Reye sindromini rivojlanish xavfini oshishi.

Etanol

MIY shilliq qavatini shikastlanish xavfini oshishi va ASK va etnol samarasini o‘zaro kuchayishi natijasida qon ketish vaqtini uzayishi kuzatiladi.

Metamizol

Metamizol va bir vaqtda qo‘llanilishida metamezol asetilsalisil kislotasini trombositlar agregasiyasiga ta’sirini kamaytirishi mumkin. Shuning uchun ushbu majmuani antiagregant vosita sifatida asetilsalisil kislotasini past dozalarini pasiyentlarni davolash uchun extiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.

Homiladorlik va emizish davrida

Fertillik

ASK qo‘llanilishi fertillikni pasaytirishi mumkin, shuning uchun homilador bo‘lishni xoxlagan ayollarda qo‘llash mumkin emas. Agar ASK bilan davolash zarur bo‘lsa, davolash maksimal darajada qisqa va doza iloji boricha past bo‘lishi kerak. Fertillikka ta’siri qaytuvchan xisoblanadi.

Homiladorlik

Agar siz homiladorlik davrida shifokor ko‘rsatmasi bo‘yicha Trombo ACC bilan davolanishni davom ettirsangiz yoki boshlasangiz, shifokor tavsiyalariga muvofiq Trombo ACC qo‘llang va tavsiya etilganidan yuqori dozani qo‘llamang.

Homiladorlikning oxirgi uchoyligi

Agar siz homiladorlikning oxirgi uchoyligida bo‘lsangiz, Trombo ACC ni kuniga 100 mg dan ortiq dozada qabul qilmang, chunki bu tug‘ilmagan bolangizga zarar yetkazishi yoki tug‘ruq paytida muammo tug‘dirishi mumkin. Bu sizning tug‘ilajak bolangizda buyrakda va yurakda muammolarni keltirib chiqarishi mumkin. Bu sizning va chaqalog‘ingizning qon ketishga moyilligingizga ta’sir qilishi va kutilganidan kechroq yoki uzoqroq tug‘ruq jarayoniga olib kelishi mumkin. Agar siz Trombo ASS ni past dozalarda (kuniga 100 mg gacha) qabul qilsangiz, sizga shifokoringiz tavsiyasiga ko‘ra qattiq akusherlik nazorati zarur.

Homiladorlikning birinchi va ikkinchi uchoyligi

Homiladorlikning dastlabki 6 oyida Trombo ACC ni qabul qilmasligingiz kerak, o‘ta zarurat holatlari va shifokor tavsiyasi bundan mustasno. Agar sizga ushbu davrda yoki homilador bo‘lishga urinayotganda davolanish kerak bo‘lsa, iloji boricha qisqa vaqt ichida eng past dozani qo‘llashingiz lozim. Agar siz homiladorlikning 20-haftasidan boshlab Trombo ASS ni bir necha kundan ortiq qabul qilsangiz, bu sizning tug‘ilajak bolangizda buyrak bilan bog‘liq muammolarni keltirib chiqarishi mumkin, bu esa chaqaloqni o‘rab turgan amniotik suyuqlikning kamayishiga (oligogidramnioz) yoki chaqaloqning yuragidagi qon tomirining torayishiga olib kelishi mumkin. Agar sizga bir necha kundan ortiq davolanish kerak bo‘lsa, shifokor qo‘shimcha nazoratni tavsiya qilishi mumkin.

Prostaglandinlar sintezini ingibisiya bo‘lishi homiladorlikga va homila va embrionga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Epidemiologik tadqiqotlardagi ma’lumotlar homiladorlikning erta muddatlarida prostaglandinlar sintezini ingibitorlarini qo‘llashda nuqson va malformasiya rivojlanish xavfini oshishi xaqida ma’lum qiladi. Bunda doza oshirilishida va davolash davomiyligida oshish xavfi taxmin qilinadi. Mavjud ma’lumotlar asetilsalisil kislotasini qo‘llaganda va homiladorlikni muddatidan oldin to‘xtatish xavfini oshishi biron-bir uzaro bog‘liqlikni tasdiqlamaydi. Mavjud epidemiologik ma’lumotlarda nuqsonlarni rivojlanishi xaqida ma’lumotlar yo‘q, ammo qorin old devorining bo‘lmasligi-nuqsoni rivojlanish xavfi oshishini istisno qilib bo‘lmaydi. Klinika oldi tadqiqotlari xaqida ma’lumotlar reproduktiv toksiklikni ko‘rsatadi.

Agar qat’iy ko‘rsatmalar bo‘lsa prostaglandinlar sintezi ingibitorini qo‘llash mumkin va doza iloji boricha pastroq bo‘lishi kerak, shunda davolash qisqa bo‘ladi. Shularni e’tiborga olgan xolda homiladorlikning birinchi va ikkinchi uchoyligida Trombo ASS 50-100 mg dozada shifokor tomonidan xavf/foyda nisbatini sinchkov baxolash o‘tkazilgandan keyin qo‘llash mumkin.

Uchinchi uchoylikda ASK buyurilganda homilada quyidagilarni chaqirishi mumkin:

- yurak-o‘pka toksikligi (Batalov yo‘lini muddatidan oldin berkilishi va o‘pka gipertenziyasi);

- buyrak disfunksiyasi keyinchalik buyrak yetishmovchiligi rivojlanishi bilan va amniotik suyuqlikni kamayishi;

Homiladorlikning oxirida ona va homilada:

- trombositlar agregasiyasini pasayishi extimoli oqibatida qon ketish vaqtini oshishi;

- bachadon qisqaruvchanligini faolligini susayishi, bu kechki tug‘ruqlarga yoki tug‘ruqni davomiyligini uzayishiga olib kelishi mumkin.

Yuqorida ko‘rsatilgan ASK qo‘llanilishi bilan bog‘liq homiladorlikning III uchoyligida homilador ayollarda qo‘llash mumkin emas. Asetilsalisil kislotasini yuqoriroq dozalari (100 mg ko‘p) homiladorlikning barcha uchoyliklarida qo‘llash mumkin emas.

Laktasiya

Salisilatlari va ular metabolitlari ko‘p bo‘lmagan miqdorda ko‘krak suti bilan ajraladi. Bolaga zararli ta’siri aniqlanmaganiga qaramasdan trombositlar agregasiyasini ingibisiya bo‘lishini paydo bo‘lish xavfini istisno qilib bo‘lmaydi.

Laktasiya davrida salisilatlarni qisqa muddatli qabul qilish emizishni bekor qilishni talab qilmaydi. Ammo preparatni uzoq qo‘llash shifokor tomonidan buyurilganda yoki asetilsalisil kislotasini yuqori dozalarida qabul qilganda emizishni to‘xtatish kerak.

Transport boshqarishga ta’siri

Trombo ASS dori vositasining transport vositalarini yoki potensial xavfli mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’sir qilmaydi.

Dozani oshirib yuborish

Doza oshirib yuborilgan hollarda qo‘llanadigan choralar

Odatda, nerv tizimi tomonidan kelib chiqadigan uyquchanlik, bosh aylanishi, ongni chalkashishi va ko‘ngil aynishi (salisil kislota va uning birlashmalari bilan zaharlanish) bilan kechadigan asetilsalisil kislotasining surunkali dozani oshirib yuborilishi va o‘tkir zaharlanishni farq qilish kerak.

O‘tkir zaharlanish simptomlari: kislota-ishqor muvozanatini og‘ir buzilishlari. Hatto terapevtik dozalarda ham nafas tezlashishi fonida respirator alkaloz rivojlanishi mumkin. U gidrokarbonatlarni buyrak orqali chiqarilishi oshishi bilan kompensasiyalanadi, shuning uchun qon rN normal ko‘rsatkichlar diapozonida saqlanib turadi. Toksik dozalarda bunday kompensasiya yetarli bo‘lmaydi, shuning uchun qon rN va gidrokarbonat konsentrasiyasi pasayadi. Qon rSO2 ko‘rsatkichlari normada qolishi mumkin. Tashqi belgilar metabolik asidoz klinik ko‘rinishlarini ko‘rsatadi. Haqiqatda esa, bu ko‘rinishlar respirator va metabolik asidozning birgalikda rivojlanishi natijasidir, uning sabablariga toksik dozalar keltirib chiqargan nafas olish buzilishlari, uglevodlar almashinuvi buzilishi va qisman buyrak ekskresiyasi pasayishi sababli kislotalar to‘planishi (sulfat va fosfat kislotasi, shuningdek, salisil, sut, asetilsirka kislotasi va boshqalar) kiradi. Bundan tashqari, elektrolit muvozanat buziladi va ko‘p miqdorda kaliy yo‘qotish kelib chiqadi.

Yengil va o‘rta darajadagi zaharlanish (200-400 mkg/ml): kislota-ishqor muvozanatini buzilishlari, elektrolit muvozanat buzilishi mumkin (masalan kaliy yo‘qotilishi), gipoglikemiya, terida toshmalar, me’da-ichakdan qon ketishi, giperventilyasiya, quloqda shovqin, ko‘ngil aynishi, qusish, ko‘rish va eshitishni buzilishlari, bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi va ongni chakashishi.

Og‘ir zaharlanish (400 mkg/ml dan ko‘p): alahsirash holati, tremor, hansirash, ko‘p terlash, eksikoz, gipertermiya va koma rivojlanishi mumkin.

O‘limga olib keluvchi zaharlanishlar: o‘lim odatda nafas olishni to‘xtashi natijasida kelib chiqadi.

Davolash: asetilsalisil kislotasi bilan zaharlanganda davolashni tanlash zaharliligining og‘irligi, bosqichiga va klinik simptomlariga asoslangan. Davolash sifatida faol modda so‘rilishini kamaytiradigan, suv va elektrolit muvozanatini nazorat qiladigan, shuningdek termoregulyasiyani va nafas olishni normallashtiradigan odatdagi choralar amalga oshiriladi. Birinchi navbatda chiqarib yuborishga yordam beradigan va kislota-ishqor va elektrolit muvozanatini normallashtiradigan choralarga ahamiyat qaratiladi. Bikarbonat va kaliy xloridi eritmalarini vena ichiga yuborishdan tashqari diuretiklar ham buyurilishi mumkin. Salisilatlar ionizasiya darajasini oshirish va kanalchalar reabsorbsiyasini kamaytirish uchun siydik ishqoriy bo‘lishi kerak.

Qon rN, rSO2 ko‘rsatkichlari, gidrokarbonat, kaliy darajalarini va boshqalarni nazorat qilish tavsiya etiladi. Og‘ir holatlarda jadal davolash (jadallashtirilgan ishqoriy, diurez, gemodializ) talab qilinishi mumkin, tirishishlarda diazepam qabul qilish kerak.

Farmakodinamikasi

ASK analgetik, yallig‘lanishga qarshi va isitma tushiruvchi vosita hisoblanadi, u shuningdek trombositlar agregasiyasini bartaraf qiladi. Bu qon ketish vaqtini oshiradi.

Past dozalar buyurilganda (30-300 mg), asetilsalisil kislotasining asosiy ta’sir mexanizmi siklooksigenaza fermentining faolsizlantirib, natijada araxidon kislotasidan prostaglandinlar, prostasiklinlar va tromboksanning sintezi buziladi. Trombositlarda tromboksan A2 sintezining qaytmas buzilishi asetilsalisil kislotasining antiagregant ta’sirini ta’minlash bilan bog‘liq. Bundan tashqari asetilsalisil kislotasi trombositlar ajralib chiqish reaksiyasini bloklaydi, buning natijasida ADF (adenozindifosfat), serotonin, trombositlarni faollashtiruvchi omil va boshqalar kabi trombositlar agregasiyasini chaqirish xususiyatiga ega bo‘lgan substansiyalarning katta miqdori ajralib chiqadi. ASK 30-300 mg dozalar qon tomir devorining shikastlangan endoteliysida tromb hosil bo‘lishi samarasini ingibisiya qiladi va trombositar tromb hosil bo‘lishini oldini oladi. Shunday qilib, asetisalisil kislotasining trombositlarni yuqori darajadagi agregasiyasi bilan bog‘liq bo‘lgan kasalliklarning oldini olish va davolashga qaratilgan antitrombositar ta’siri namoyon bo‘ladi.

Preparat serebro-vaskulyar kasalliklar, periferik arteriyalar kasalliklarni, yurak ishemik kasalligi (shu jumladan miokard infarkti) va boshqa tomir kasalliklari bo‘lgan pasiyentlarda trombositlar faoliyatini yaxshilaydi. Bundan tashqari, asetilsalisil kislotasi tromboemboliya ko‘rinishlarini va yurakdagi operasiyalardan keyingi pasiyentlarda restenozlar sonini kamaytiradi.

Farmakokinetikasi

So‘rilishi

Qo‘llanilganida preparat ingichka ichakda so‘riladi, chunki me’da shirasining ta’siriga chidamli qobiqqa ega. Preparatning plazmadagi maksimal darajasi uni qo‘llanganidan keyin 3 soatdan so‘ng kuzatiladi.

Taqsimlanishi

Asetisalisil kislotati va salisil kislotasining organizm to‘qima va suyuqliklarida taqsimlanishga asosan passiv difuziya orqali amalga oshiriladi, u rN darajasi va konsentrasiyaga bog‘liq. Shuning uchun salisilatlar rN darajasi past to‘qimalarda to‘planadi.

Salisilatlarning taqsimlanishi hajmi dozaga bog‘liq. Past (antitrombotik) dozalarni qabul qilganda, u taxminan 0,2 l/kg ni tashkil etadi; plazma oqsillari bilan yuqori – 89 dan 90% gacha bog‘lanishi sababli asosan hujayra tashqarisida taqsimlanishidan dalolat beradi.

Ichakda eriydigan asetilsalisil kislotasining tabletkasi o‘zining aloxida dori shakliga asosan ASK suvli eritmasiga ekvivalent. Yarim chiqarilish davri 2 dan 4 soatgachani tashkil qiladi. Salisil kislotasi yo‘ldosh to‘sig‘i orqali o‘tadi va ko‘krak sut orqali chiqariladi.

Biotransformasiyasi

Fermentlarning ta’sirida asetilsalisil kislotasi (ASK) jigarda va qisman ingichka ichakning shilliq qavatida salisil kislotasigacha gidrolizga uchraydi. Bundan tashqari salisil kislotasi jigarda glyukuron kislotasi bilan birikadi. Fenrmentli esterazalar faolligi tufayli asetilsalisil kislotasining plazmadagi konsentrasiyasi tez pasayadi, ayni vaqtda asosiy metaboliti – salisil kislotasining konsentrasiyasi esa oshadi va preparat qabul qilgandan so‘ng 4 soatdan keyin maksimumga erishadi.

Ajralishi

Asetilsalisil kislotasining terapevtik dozalari qabul qilinganda, uning birlamchi metaboliti – salisil kislotasi siydikda asosan glisinli kon’yugat ko‘rinishida (salisil-siydik kislotasi – 75%), shuningdek efir va efirli glyukuronidlar ko‘rinishida (5 dan 10% gacha) va erkin salisil kislotasi sifatida (10%) aniqlanadi.

Siydik rN oshishi, masalan, bikarbonat infuziyasida, salisilatlarni chiqarib yuborilishini sezilarli darajada (5-10 marta) oshiradi.

Manba: Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi markazi — dori vositalari davlat reyestri, ro‘yxat raqami DV/X 00533/06/15, ro‘yxatga olingan: 14.08.2026. Qadoq rasmlari — Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi. Ma’lumot tanishish uchun, shifokor maslahatining o‘rnini bosmaydi. Sahifa yangilangan: 07.11.2026.
HomiladorlikdaFaqat shifokor buyursa; oxirgi 3 oyda mumkin emas
Bolalarga18 yoshgacha mumkin emas
Allergiya uchunTarkibida laktoza
Sutkasiga ko‘pi bilan300 mg
Nima uchunDozasiKimga mumkin emasTarkibiNojo‘ya ta’sirlarBoshqa dorilar bilanSavollarRasmiy yo‘riqnoma

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar