





Tetratsiklin
- Ishlab chiqaruvchi
- ПАО Биосинтез
- Mamlakat
- Rossiya
- Ro‘yxat raqami
- DV/X 04417/05/18
- Ruxsat muddati
- 14.07.2028 gacha
- Saqlash muddati
- 3 yil
- ATX kodi
- J01AA07
Tetratsiklin nima uchun ishlatiladi
Tetratsiklin — tetratsiklinlar guruhidagi keng ta’sirli antibiotik. Bakteriyalarda oqsil hosil bo‘lishini to‘xtatib, ularning ko‘payishini to‘xtatadi (bakteriostatik ta’sir).
Nafas yo‘llari va LOR
Bronxit, pnevmoniya, yiringli plevrit, ko‘kyo‘tal, angina, skarlatina.
Ichak infeksiyalari
Bakterial va amyobali dizenteriya, ovqatdan zaharlanish (toksikoinfeksiya), vabo (xolera).
Jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalar
So‘zak (gonoreya), xlamidioz, zaxm (sifilis).
Siydik va o‘t yo‘llari, teri
Siydik chiqarish va o‘t yo‘llari infeksiyalari, teri va yumshoq to‘qimalarning yiringli infeksiyalari.
Og‘ir va kam uchraydigan infeksiyalar
Yarim o‘tkir septik endokardit, yiringli meningit, traxoma, brutsellyoz, tulyaremiya, toshmali va qaytalanuvchi tif, kuydirgi, listerioz, o‘lat, vezikulyar rikketsioz, Qoyali tog‘lar dog‘li isitmasi, botulizm, qoqshol, gazli gangrena, Laym kasalligi, psittakoz, ornitoz.
Operatsiyadan keyin
Operatsiyadan keyingi infeksiyalar oldini olish.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha. Yo‘riqnoma Tetratsiklin-NS 100 mg tabletkasiniki. Doza va kurs davomiyligini shifokor kasallikka qarab belgilaydi.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin emas
Mumkin emas: platsentadan o‘tib, homila suyaklari va tish kurtaklarida to‘planadi, suyak rivojlanishini og‘ir buzishi mumkin.
Emizish davri Mumkin emas
Davo vaqtida emizish to‘xtatiladi: ona sutiga o‘tib, chaqaloq suyak va tishlariga ta’sir qiladi, fotosensibilizatsiya, og‘iz va qin kandidozini keltirishi mumkin.
Bolalar Mumkin emas
12 yoshgacha mumkin emas: tishlar rangi doimiy o‘zgarishi (sariq-jigarrang-kulrang), emal gipoplaziyasi, suyak o‘sishi sekinlashishi mumkin.
Haydovchilar Mumkin emas
Davo davomida mashina haydash va diqqat talab qiladigan xavfli ishlardan saqlaning.
Quyosh nuri Ehtiyotkorlik bilan
Kuchli quyosh kuyishi ko‘rinishidagi reaksiyalar bo‘lishi mumkin. Ochiq terini quyosh va sun’iy UB nurdan himoya qiling; terida qizarish paydo bo‘lishi bilan dori darhol to‘xtatiladi.
Jigar Ehtiyotkorlik bilan
Jigar faoliyati buzilganda va jigarga zararli dorilar bilan ehtiyotkorlik bilan, yuqori dozalardan saqlaning: jigar yog‘lanishi va pankreatit bilan bog‘liq. Surunkali jigar disfunksiyasida mumkin emas.
Buyrak Mumkin emas
Buyrak yetishmovchiligida (ayniqsa og‘ir) va surunkali buyrak disfunksiyasida mumkin emas — dori to‘planib, azotemiya, giperfosfatemiya va atsidoz bo‘lishi mumkin.
Laktoza Ehtiyotkorlik bilan
Yo‘riqnomaga ko‘ra tarkibida laktoza bor: laktozani ko‘tarmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza so‘rilishi buzilganda mumkin emas.
Allergiya Ehtiyotkorlik bilan
Allergik reaksiyalar, jumladan bronxial astma keltirishi mumkin. Aspiringa sezuvchanligi borlarda xavf yuqoriroq.
Boshqa holatlar Ehtiyotkorlik bilan
Qizilo‘ngach reflyuksida va miasteniyada ehtiyotkorlik bilan. Porfiriya yoki tizimli qizil yugurikda qo‘llanmaydi. Zaxm belgilarini yashirishi mumkin — kamida 4 oy oylik qon tahlili qilinadi. Uzoq davolanishda buyrak, jigar va qon tahlillari tekshiriladi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Tetratsiklin, unga yaqin antibiotiklar yoki dori tarkibidagi biror moddaga yuqori sezuvchanlik
- Zamburug‘ kasalliklari
- Surunkali jigar yoki buyrak disfunksiyasi; buyrak yetishmovchiligi, ayniqsa og‘ir
- Tizimli qizil yuguruk (tizimli qizil volchanka)
- A vitamini yoki retinoidlar bilan birga qo‘llash (bosh suyagi ichi bosimi oshishi xavfi)
- Leykopeniya (oq qon hujayralari kamligi)
- Laktozani ko‘tarmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi
- Homiladorlik va emizish davri
- 12 yoshgacha bolalar
Tarkibi
Dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
A vitamini va retinoidlar (atsitretin, izotretinoin, tretinoin) Birga ichilmaydi
Bosh suyagi ichi bosimi oshishi xavfi — birga qo‘llanmaydi.
Penitsillinlar, sefalosporinlar, boshqa beta-laktamlar Birga ichilmaydi
Ularning bakteritsid ta’sirini pasaytirishi mumkin — birga qo‘llanmaydi.
Stronsiy ranelat Birga ichilmaydi
Tetratsiklin miqdori pasayishi mumkin; stronsiy ranelat davo vaqtida to‘xtatiladi.
Kvinapril, didanozin Birga ichilmaydi
Tarkibidagi magniy/kaltsiy tufayli birga qo‘llanmaydi; zarur bo‘lsa vaqt bo‘yicha imkon qadar ajratiladi.
Tif (og‘iz orqali) va BTsJ vaksinalari Birga ichilmaydi
Vaksina samarasi pasayishi mumkin — antibiotik davosi vaqtida emlanmaydi.
Temir, rux, kaltsiy, vismut, alyuminiy, magniy preparatlari, antatsidlar, sukralfat, xolestiramin, kolestipol, kaolin-pektin, natriy gidrokarbonat Ehtiyotkorlik
Ular tetratsiklin bilan faol bo‘lmagan birikma hosil qilib, uning so‘rilishini kamaytiradi.
Gormonal kontratseptivlar Ehtiyotkorlik
Samarasi pasayadi (rejalashtirilmagan homiladorlik). Davo vaqtida va tugaganidan keyin yana 7 kun gormonal bo‘lmagan himoyadan foydalaning.
Bilvosita antikoagulyantlar (varfarin, fenindion) Ehtiyotkorlik
Ta’siri kuchayadi — protrombin vaqti nazorat qilinadi, kerak bo‘lsa doza kamaytiriladi.
Digoksin, litiy Ehtiyotkorlik
Ularning qondagi miqdori oshishi mumkin.
Metotreksat Ehtiyotkorlik
Uning zaharliligi oshishi mumkin.
Metoksifluran Ehtiyotkorlik
Buyrakka zaharli ta’sir, o‘tkir buyrak yetishmovchiligi xavfi.
Siydik haydovchilar Ehtiyotkorlik
Suvsizlanishda buyrakka zararli ta’sir xavfi oshadi.
Insulin va qand tushiruvchi dorilar (glibenklamid, gliklazid) Ehtiyotkorlik
Qand pasaytiruvchi ta’sir kuchayadi.
Atovakvon Ehtiyotkorlik
Uning qondagi miqdori pasayadi.
Ergotamin, metisergid Ehtiyotkorlik
Ergotizm xavfi oshadi.
Ximotripsin Ehtiyotkorlik
Tetratsiklin qonda ko‘proq va uzoqroq saqlanadi.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Yuqorida yozilgan nojo‘ya ta’sirlar kuchayishi mumkin. Davo — belgilarga qarab.
Tetratsiklin narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Analoglari: tetratsiklin
Tarkibida tetratsiklin bor 7 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
TetratsiklinMalham · 1 % · RossiyaRetseptsiz
TetratsiklinMalham · 3 % · RossiyaRetseptsiz
Mr TetratsiklinMalham · 1% · O‘zbekistonRetseptli
TetratsiklinMalham · 1 % · HindistonRetseptli
TetratsiklinTabletka · 0,1 g · XitoyRetseptli
TetratsiklinTabletka · 100 mg · BelarusRetseptliKo‘p beriladigan savollar
Tetratsiklin qanday ichiladi?
Ovqatdan 1 soat oldin yoki 2 soat keyin, ko‘p suv bilan, o‘tirgan yoki tik turgan holda, yotishdan ancha oldin. Sut mahsulotlari bilan ichmang.
Kattalarga qancha ichiladi?
Odatda 200 mg (100 mg li 2 tabletka) dan har 6 soatda yoki kuniga 3–4 marta. Sutkasiga ko‘pi bilan 2 g. Aniq dozani shifokor belgilaydi.
Necha kun ichiladi?
Odatda 5–7 kun; belgilar yo‘qolgandan keyin yana bir necha kun davom ettiriladi. Streptokokk infeksiyalarida kamida 10 kun.
Bolalarga beriladimi?
12 yoshgacha mumkin emas — tishlar rangi doimiy o‘zgarishi va suyak o‘sishi buzilishi mumkin.
Homiladorlik va emizishda mumkinmi?
Yo‘q. Homiladorlikda mumkin emas, emizish davrida davo vaqtida emizish to‘xtatiladi.
Quyoshda yursa bo‘ladimi?
Kuchli quyosh kuyishi bo‘lishi mumkin — ochiq terini quyosh va solyariy nuridan himoya qiling. Terida qizarish paydo bo‘lsa, dorini darhol to‘xtating.
Kontratseptiv tabletkalar bilan birga ichsa bo‘ladimi?
Ularning samarasi pasayadi. Davo vaqtida va tugaganidan keyin yana 7 kun gormonal bo‘lmagan himoya usulidan foydalaning.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Bu dorining o‘z yo‘riqnomasi reyestrda yo‘q, shu ta’sir qiluvchi moddali dori yo‘riqnomasi keltirilgan: Тетрациклин-NS Таблетки, покрытые оболочкой 100мг упаковки контурные ячейковые №10(1x10) (DV/M 05883/08/26). Doza dorining shakli va miqdoriga qarab farq qilishi mumkin.
Tavsifi
dumaloq, ikki tomonlama qavariq, qizil rangli qobiq bilan qoplangan tabletkalar.
Qo‘llanilishi
Preparatga sezgir mikroorganizmlar keltirib chiqaradigan yuqumli va yallig‘lanish kasalliklari: bronxit, pnevmoniya, yiringli plevrit, o‘tkir osti septik endokardit, bakterial va amyoba dizenteriyasi, ko‘kyo‘tal, angina, skarlatina, gonoreya, xlamidioz, sifilis, traxoma, brusellyoz, tulyaremiya, qaytalama va tepkili terlama, kuydirgi, listerioz, o‘lat, vezikulyoz rikketsioz, Qoyali tog‘lar dog‘li toshmasi bezgagi, botulizm, qoqshol, gazli gangrena, ovqat toksikoinfeksiyasi, Laym kasalligi, psittakoz, ornitoz, siydik chiqarish va safro yo‘llarining infeksiyalari, yiringli meningit, teri va yumshoq to‘qimalarning yiringli infeksiyalari, vabo.
Operasiyadan keyingi infeksiyalarning profilaktikasi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Tetrasiklinni ovqatdan 1 soat oldin yoki 2 soat keyin ichish kerak, chunki oziq-ovqat mahsulotlari va ayrim sut mahsulotlari, preparatning so‘rilishini pasaytiradi, yetarli miqdorda suyuqlik bilan qabul qilinadi.
Ezofagit rivojlanish xavfini kamaytirish uchun tabletkalarni o‘tirgan yoki tik turgan holatda, yotishdan oldin va yetarli miqdorda suv bilan ichish kerak.
Kattalar va 12 yoshdan oshgan bolalar
Odatiy bir martalik doza har 6 soatda 200 mg ni tashkil qiladi. 12 yoshdan oshgan bolalar uchun – kattalar dozalari, ya’ni kuniga 3-4 marta 200 mg (100 mg li 2 ta tabletka). Davolash kursi 5-7 kun. Tana harorati me’yorlashgandan keyin va kasallikning klinik ko‘rinishi yo‘qolganidan keyin preparat yana 1-3 kun davomida qabul qilinadi.
Og‘ir infeksiyalarda dozani har 6 soatda 500 mg gacha (250 mg dan 2 tabletka) oshirish mumkin. Maksimal sutkalik doza – 2 g. A guruhidagi beta-gemolitik streptokokklar keltirib chiqaradigan barcha infeksiyalar kamida 10 kun davomida davolanishi kerak. Dozalash va davolash kursining davomiyligini shifokor kasallikning tabiati va kechishiga qarab individual ravishda belgilaydi. Kasallik simptomlari yo‘qolganidan keyin davolanishni yana 3 sutka davom ettirish kerak.
Bemorlarning alohida guruhlarida qo‘llanishi
Keksa yoshli bemorlar. Kattalar uchun odatiy doza qo‘llaniladi. Preparatni subklinik buyrak yetishmovchiligida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak, chunki bu preparatning kumulyasiyasiga olib kelishi mumkin.
Bolalar. Preparatni 12 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llash mumkin emas.
Buyrak yetishmovchiligi. Umuman olganda, agar ushbu sinf antibiotiklarini qo‘llash mutlaqo zarur deb hisoblanmasa, buyrak yetishmovchiligida tetrasiklinlarni qo‘llash mumkin emas. Tavsiya etilgan individual dozalarni kamaytirish va/yoki dozalar orasidagi intervallarni uzaytirish orqali sutkalik dozani kamaytirish kerak.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Tetrasiklin va o‘xshash antibiotiklarga, preparatning har qanday komponentiga yuqori sezuvchanlik;
zamburug‘li kasalliklar;
surunkali jigar/buyrak disfunksiyasi;
buyrak yetishmovchiligi, ayniqsa og‘ir holatlarda;
tizimli qizil yuguruk;
A vitamini yoki retinoidlar bilan bir vaqtda qo‘llash (xavfsiz bosh miya ichki gipertenziya rivojlanish xavfi);
leykopeniya;
laktozani o‘zlashtirolmaslik, laktaza tanqisligi, glyukozo-galaktoza malabsorbsiyasi sindromi;
homiladorlik, emizish davri;
preparat 12 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llanilmaydi.
Nojo‘ya ta’sirlar
Immun tizimi tomonidan: o‘ta yuqori sezuvchanlik reaksiyalari, jumladan eshakemi, angionevrotik shish, shu jumladan yuz va til shishi, anafilaksiya, perikardit, bronxospazm; allergik reaksiyalar, shu jumladan bronxial astma; anafilaktoid reaksiyalar, shu jumladan anafilaktoid purpura, tizimli qizil yugurukning zo‘rayishi, qayd etilgan dori eritemasi, eksfoliativ dermatit, Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz.
Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan: qichishish, teri giperemiyasi, toshmalar, shu jumladan makulopapulyoz, eritematoz, fotosensibilizasiya reaksiyalari, bullyoz dermatozlar, teri va shilliq qavatlar pigmentasiyasining buzilishi.
Qon hosil qilish tizimi: gemolitik anemiya, trombositopeniya, neytropeniya, eozinofiliya, agranulositoz, aplastik anemiya, Moshkovich kasalligi.
Endokrin tizimi tomonidan: tetrasiklinlarn uzoq muddat qo‘llanilganda qalqonsimon bez to‘qimalarida jigarrang-qora rangdagi mikroskopik joylar paydo bo‘lishi mumkin. Bunda qalqonsimon bezning ishi buzilmaydi.
Nerv tizimi tomonidan: chaqaloqlarda liqildoqning bo‘rtib chiqishi va o‘smirlar va kattalardagi xavfsiz bosh miya ichki gipertenziyasi, ularning birinchi simptomlari bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, quloqlarda shovqin/eshitish qobiliyatining buzilishi, ko‘rishning buzilishi (shu jumladan ko‘rish nervining shishi, ko‘rishning xiralashishi, skotomalar, diplopiya, yorug‘likdan qo‘rqish), ko‘ngil aynishi, qusish, chayqalib yurish.
Vaqtinchalik yoki doimiy ko‘rishning yo‘qolishi haqida xabarlar mavjud.
Me’da-ichak yo‘li tomonidan: anoreksiya, ko‘ngil aynishi, qusish, og‘iz quruqligi, qorinda noqulaylik/og‘riq, dispepsiya (shu jumladan, me’da qaynashi/gastrit), disfagiya, diareya/qabziyat, ichak disbakteriozi, pankreatit. Tetrasiklin kapsulalari va tabletkalarini qabul qilgan bemorlarda ezofagit va qizilo‘ngach yarasi, oshqozon yarasi va o‘n ikki barmoqli ichak yarasi holatlari qayd etilgan.
Jigar va safro chiqarish yo‘llari tomonidan: qonda jigar transaminazalari, ishqoriy fosfataza va bilirubin darajasining vaqtincha oshishi bilan gepatotoksiklik holatlari, jigar funksiyasi buzilishi; gepatit, sariqlik, jigarnig yog‘li distrofiyasi, jigar yetishmovchiligi. Jigar shikastlanishining birinchi belgilari ahvolni yomonlashishi, tana haroratining oshishi va/yoki o‘ng tomonda qovurg‘a ostida og‘riq, oshqozon og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi, qusish, skleraning subikterikligi bo‘lishi mumkin.
Biologik ta’sirga bog‘liq bo‘lgan samaralar: antibiotiklarni, shu jumladan tetrasiklinning yuqori dozalarini uzoq muddat qo‘llanilganda superinfeksiya rivojlanishi mumkin, bu kandidoz, glossit, glossofitiya, stomatit, stafilokokk enterokolit, soxta membranoz kolit, anal sohasida qichishish, anogenital hududning yallig‘lanishli shikastlanishlar (kandidoz tufayli), vulvovaginit, balanit, proktit.
Skelet-mushak tizimi tomonidan: miasteniya gravisli bemorlarda mushaklar kuchsizligining kuchayishi.
Siydik chiqarish tizimi tomonidan: azotemiya, giperkreatininemiya, nefrit, o‘tkir buyrak yetishmovchiligi, odatda buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda.
Boshqalar: tomoq og‘rig‘i, bo‘g‘iq ovoz, faringit, gipovitaminoz, tish rangining doimiy o‘zgarishi (sariq-jigarrang-kulrang), bolalarda tish emalining gipoplaziyasi, suyak to‘qimasi shakllanishining buzilishi, suyakning chiziqli o‘sishining sekinlashishi (bolalarda), laboratoriya ko‘rsatkichlarining o‘zgarishi (mochevina azotining ko‘payishi, azotemiya, giperkreatininemiya).
Yuqorida keltirilgan reaksiyalardan birontasi yuzaga kelganda yoki yo‘riqnomada keltirilmagan reaksiya yuzaga kelganda shifokorga murojaat qilish kerak.
Maxsus ko‘rsatmalar
Kapsula va tabletka shaklidagi tetrasiklinlarni qabul qilgan bemorlarda ezofagit va qizilo‘ngach yaralari haqida xabar berilgan. Preparatni yetarli miqdorda suyuqlik bilan qabul qilish va yotishdan oldin o‘tirgan yoki tik turgan holatda qabul qilish kerak. Agar disfagiya yoki ko‘krak qafasidagi og‘riqlar kabi simptomlar paydo bo‘lsa, bu asorat rivojlangan bo‘lishi mumkinligini hisobga olib, preparatni to‘xtatish masalasini ko‘rib chiqish kerak. ezofageal reflyuksi bo‘lgan bemorlarda tetrasiklin ehtiyotkorlik bilan qo‘llanilishi kerak.
Tetrasiklinlarni qabul qilgan bemorlarda kuchli quyosh kuyishining klinik ko‘rinishi bilan yorug‘likka sezuvchanlik reaksiyalari haqida xabar berilgan. Davolash paytida tananing ochiq joylarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri quyosh nuri va sun’iy ultrabinafsha nurlanishidan himoya qilish tavsiya etiladi. Bemorlarga bunday reaksiya ehtimoli haqida xabar berish va teri eritemasining birinchi belgilari paydo bo‘lganda tetrasiklinlar bilan davolashni darhol to‘xtatish kerakligi haqida ogohlantirish kerak.
Antibiotiklarni qo‘llash sezuvchi bo‘lmagan mikroorganizmlarning, ayniqsa zamburug‘larning, shu jumladan Candida ning haddan tashqari ko‘payishiga va superinfeksiyaning rivojlanishiga olib kelishi mumkin, bu antibiotikni to‘xtatish va tegishli choralarni ko‘rishni talab qiladi. Kandidozning rivojlanishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun zamburug‘larga qarshi preparatlar va vitaminlarni tetrasiklin bilan bir vaqtda qo‘llash tavsiya etiladi. Tetrasiklin bilan davolash paytida yoki undan keyin (shu jumladan davolanishdan keyin bir necha hafta o‘tgach) ayniqsa og‘ir, doimiy va/yoki qonli diareya Clostridium difficile chaqirgan diareya (CDAD) simptomi bo‘lishi mumkin. CDAD namoyon bo‘lishining og‘irligi yengil diareyadan hayot uchun xavfli soxta membranoz kolitgacha bo‘lishi mumkin. Agar CDAD ga shubha bo‘lsa, tetrasiklinni darhol to‘xtatish va tegishli terapiyani darhol boshlash kerak. Ushbu klinik holatda antiperistaltik preparatlarni qo‘llash mumkin emas. Antibiotiklarni qo‘llash paytida yoki undan keyin og‘ir diareya rivojlangan barcha bemorlarda CDAD ehtimolini ko‘rib chiqish kerak.
Tishlar rivojlanishi davrida (homiladorlikning II-III uchoyliklari, emizish davri, neonatal davr, 12 yoshgacha bo‘lgan bolalar) tetrasiklinlarni qo‘llash tishlar rangining doimiy o‘zgarishiga olib kelishi mumkin (sariq-jigarrang-kulrang). Ushbu nojo‘ya reaksiya uzoq muddatli qo‘llashda tez-tez uchraydi, ammo takroriy qisqa muddatli davolanish kurslaridan keyin ham kuzatilishi mumkin. Bundan tashqari, tish emali gipoplaziyasi haqida xabarlar mavjud.
Tetrasiklinlar sifilisning namoyon bo‘lishini niqoblashi mumkin. Sifilisga shubha qilingan venerik kasalliklarni davolashda tegishli diagnostika usullaridan foydalanish kerak. Bunday hollarda kamida 4 oy davomida har oyda serologik testlarni o‘tkazish kerak.
Tetrasiklinlar yengil nerv-mushak blokadasiga olib kelishi mumkin, shuning uchun miasteniya gravisli bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Tetrasiklinlar tizimli qizil yugurukning kuchayishiga olib kelishi mumkin. Tetrasiklinlarni qabul qilgan bemorlarda porfiriyaning kamdan-kam holatlari qayd etilgan. Shuning uchun porfiriya yoki tizimli qizil yuguruk bilan og‘rigan bemorlarda qo‘llanilmasligi kerak.
Tetrasiklin terapiyasi shifokor nazorati ostida o‘tkazilishi kerak. Davolashning butun kursi davomida qabul qilish tartibiga qat’iy rioya qilish, dozalarni o‘tkazib yubormaslik va ularni bir xil vaqt oralig‘ida qabul qilish kerak. Agar dozani o‘tkazib yuborilsa, uni imkon qadar tezroq qabul qilish kerak; agar keyingi dozani qabul vaqtiga yaqin qolgan bo‘lsa, qabul qilinmasin; doza ikki baravar oshirilmasin. Uzoq muddat qo‘llanilganda buyraklar, jigar va qon hosil qilish tizimi funksiyasini vaqti-vaqti bilan nazorat qilib borish kerak.
Tetrasiklinni sut va boshqa sut mahsulotlari bilan bir vaqtda qabul qilish mumkin emas, chunki bu preparatning so‘rilishini buzadi. Preparatga yuqori sezuvchanlik belgilari va nojo‘ya reaksiyalar paydo bo‘lganda, preparatni qabul qilishni to‘xtatish va kerak bo‘lganda boshqa antibiotikni (tetrasiklin guruhini emas) buyurish kerak. Mumkin bo‘lgan asoratlarning oldini olish uchun bir vaqtning o‘zida gepatoprotektorlar, o‘t haydovchi vositalar, eubiotiklar, vitaminlar va antimikotik preparatlarni qo‘llash tavsiya etiladi. Tetrasiklin har qanday turdagi stafilokokk infeksiyasini davolashda tanlanadigan preparat emas. Preparatni kattalarga kuniga 800 mg dan kam dozalarda buyurish noto‘g‘ri, chunki yetarli bo‘lmagan terapevtik samaraga qo‘shimcha ravishda, mikroorganizmlarning tetrasiklinga chidamli shakllari rivojlanishi mumkin.
A guruhidagi beta-gemolitik streptokokklar keltirib chiqaradigan infeksiyalar uchun davolash kamida 10 kun davom etishi kerak.
Preparat allergik reaksiyalarni, shu jumladan bronxial astmani keltirib chiqarishi mumkin. Asetilsalisil kislotasiga sezuvchanligi yuqori bo‘lgan bemorlarda allergiya xavfi yuqori.
Preparat laktoza saqlaydi, buni laktozani o‘zlashtirolmaslikning nasliy shakllari bo‘lgan, laktaza yetishmovchiligi, glyukozo-galaktoza malabsorbsiyasi sindromi bo‘lgan bemorlar hisobga olishlari kerak.
Gipovitaminozning oldini olish uchun V va K vitaminlari buyurilishi kerak.
Bemorlarning alohida guruhlarida qo‘llanishi
Jigar funksiyasi buzilishida qo‘llanishi
Tetrasiklinni jigar funksiyasi buzilgan bemorlarda va potensial gepatotoksik preparatlarni qabul qiladigan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Preparatning yuqori dozalaridan saqlanish kerak. Tetrasiklinning yuqori dozalarini qo‘llash jigarning yog‘li infiltrasiyasi va pankreatitning rivojlanishi bilan bog‘liq.
Buyrak funksiyasi buzilishida qo‘llanishi
Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda tetrasiklinni qo‘llash odatda tavsiya etilmaydi, chunki ortiqcha to‘planish ehtimoli va nojo‘ya samaralar rivojlanish xavfi ortadi. Tetrasiklinlarning antianabolik ta’siri qonda mochevina miqdorining oshishi olib kelishi mumkin. Buyrak funksiyasi normal bo‘lgan bemorlarda bu ahamiyatsiz bo‘lsa-da, buyrak funksiyasi sezilarli darajada buzilgan bemorlarda qon zardobida tetrasiklinning yuqori konsentrasiyasi azotemiya, giperfosfatemiya va asidozga olib kelishi mumkin.
Bolalarda qo‘llanishi
Preparat 12 yoshgacha bo‘lgan bolalarga qo‘llanilmaydi.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Temir tuzlari, rux, kalsiy, vismutning peroral preparatlari (shu jumladan vismut subsalisilati), alyuminiy, magniy va ushbu kationlarni o‘z ichiga olgan boshqa preparatlar (shu jumladan magniy saqlovchi surgi dorilar, antasidlar, sukralfat), xolestiramin, kolestipol, kaolin-pektin, natriy gidrokarbonati: tetrasiklin bilan nofaol xelatlar shakllanishi va tetrasiklinning so‘rilishini kamaytiradi.
Kvinapril (magniy karbonati saqlaydi), didanozin (tarkibida kalsiy va magniy saqlovchi yordamchi moddalar mavjud) bilan majmuasidan saqlanish kerak. Agar bunday majmua zarur bo‘lsa, tetrasiklinni qo‘llashni iloji boricha kechiktirish kerak (ularni qo‘llashdan 2 soat oldin yoki 4 - 6 soat keyin).
Stronsiy ranelati: qon zardobida tetrasiklin konsentrasiyasi kamayishi mumkin. Birgalikda qo‘llashdan saqlanish kerak. Tetrasiklin bilan davolash paytida stronsiy ranelati bilan davolashni to‘xtatish tavsiya etiladi .
Digoksin, litiy preparatlari: qon zardobida ularning konsentrasiyasi oshishi mumkin.
Penisillinlar, sefalosporinlar, beta-laktam antibiotiklari: bakteriostatik antibiotik sifatida tetrasiklin boshqa antibiotiklarning bakterisid faolligiga xalaqit berishi mumkin. Bu majmuadan saqlanish kerak.
Tetrasiklinni oleandomisin va eritromisin bilan majmuasi sinergik hisoblanadi.
Bilvosita antikoagulyantlar, shu jumladan varfarin, fenindion, antitrombotik vositalar: tetrasiklinlarbilvosita antikoagulyantlarning jigarda metabolizmini ingibisiya qilish tufayli ularning ta’sirini kuchaytirishi, qon plazmasidagi protrombin darajasini pasaytirishi mumkin, bu protrombin vaqtini diqqat bilan kuzatishni va kerak bo‘lganda antikoagulyantlar dozasini kamaytirishni talab qiladi.
Atovakvon: qon plazmasida atovakvonning konsentrasiyasining pasayishi.
Metotreksat: ikkinchisining toksikligini oshirishi mumkin; bu majmuani ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Metoksifluran: buyraklarga toksik ta’sir ko‘rsatishi mumkin (shu jumladan mochevina azoti va qon zardobida kreatininning ko‘payishi), o‘tkir buyrak yetishmovchiligi, ba’zan o‘limga olib keladi.
A vitamini va retinoidlar (shu jumladan asitretin, izotretinoin, tretinoin): bosh miya ichki gipertenziya xavfini oshiradi; bu majmuani qo‘llamaslik kerak. Ushbu asoratning oldini olish uchun retinoidlar bilan akne davolashda tetrasiklinlar bilan terapiyadan keyin intervalni saqlash kerak.
Gormonal kontraseptivlar: tetrasiklinlar bilan qo‘llanganda ularning samaradorligini pasayishi (rejalashtirilmagan homiladorlik) va qon ketish tez-tezligini oshishi. Shu sabab, tetrasiklin bilan davolash paytida va davolash kursi tugaganidan keyin 7 kun davomida kontrasepsiyaning gormonal bo‘lmagan usullaridan foydalanish tavsiya etiladi.
Diuretiklar: bu majmuani ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak, chunki degidratasiya fonida nefrotoksiklik xavfi ortadi.
Diabetga qarshi preparatlar (insulin, sulfonilmochevina hosilalari, shu jumladan glibenklamid, gliklazid): ularning gipoglikemik samarasini kuchaytirish.
Ximotripsin: qonda tetrasiklinning konsentrasiyasini va aylanish davomiyligini oshiradi.
Ergotamin va metisergid: ergotizm xavfini oshiradi.
Qorin tifiga qarshi peroral vaksina, BSJ: antibakterial preparatlar, shu jumladan tetrasiklinlar ushbu vaksinalarning terapevtik samarasini kamaytirishi mumkin. Antibiotiklar bilan davolash paytida vaksinalarni qo‘llashdan saqlanish kerak.
Homiladorlik va emizish davrida
Preparatni homiladorlik davrida ayollarda qo‘llash mumkin emas (tetrasiklinlar yo‘ldoshdan o‘tib, homilaning suyaklari va tish rudimentlarida to‘planib, ularning mineralizasiyasini buzadi, suyak to‘qimasi rivojlanishining jiddiy buzilishlariga olib kelishi mumkin).
Emizish davrida preparatni qo‘llashda, davolanish muddati davomida emizishni to‘xtatish kerak. (tetrasiklinlar ko‘krak sutiga o‘tadi va bolada suyaklar va tishlarning rivojlanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin, shuningdek, chaqaloqlarda fotosensibilizasiya reaksiyalarini, og‘iz va vaginal kandidozni keltirib chiqarishi mumkin).
Transport boshqarishga ta’siri
Davolash davrida avtotransportni boshqarish va diqqatni yuqori darajada jamlash va psixomotor reaksiyalar tezligini talab qiluvchi potensial xavfli faoliyat turlari bilan shug‘ullanishdan saqlanish kerak.
Dozani oshirib yuborish
Ta’riflangan nojo‘ya holatlar zo‘rayishi mumkin.
Davolash – simptomatik terapiya.
Farmakodinamikasi
Keng ta’sir doirasiga ega tetrasiklinlar guruhiga mansub bakteriostatik antibiotik. Aminoasil-tRNKning “axborot RNK (iRNK)-ribosoma” majmuasiga ulanishini bloklash orqali oqsil sintezini ingibirlaydi.
Staphylococcus spp. (shu jumladan Staphylococcus aureus, xam penisillinaza ishlab chiqaruvchi shtammlari), Streptococcus spp. (ba’zi shtammlari, Streptococcus pneumoniae), Listeria monocytogenes, Bacillus anthracis, Clostridium spp., Actinomyces spp., Propionibacterium acnes, Bacillus fusiformis grammusbat mikroorganizmlariga; Haemophilus influenzae, Haemophilus ducreyi, Bordetella pertussis, Escherichia coli, Enterobacter spp. (jumladan Enterobacter aerogenes), Klebsiella spp., Neisseria gonorrhoeae, Salmonella spp., Shigella spp., Yersinia pestis, Bartonella bacilliformis, Vibrio cholerae, Vibrio fetus, Rickettsia prowazekii, Rickettsia rickettsii, Rickettsia akari, Borrelia Vinceni, Borrelia recurrentis, Borrelia burgdorferi, Brucella spp. (streptomisin bilan majmuada); Calymmatobacterium granulomatis, Francisella tularensis, Mycoplasma spp., Treponema pallidum, Treponema pertenue grammanfiy mikroorganizmlariga; Calymmatobacterium granulomatis, Francisella tularensis, Mycoplasma spp., Treponema pallidum, Treponema pertenue qarshi faol; penisillinlarni qo‘llash mumkin bo‘lmagan holda – Clostridium spp., Neisseria gonorrhoeae, Actinomyces spp.; Chlamydia trachomatis; Chlamydia psittaci, Entamoeba histolytica nisbatan faol.
Tetrasiklinga quyidagi mikroorganizmlar chidamli: Pseudomonas aeruginosa, Proteus spp.; Serratia spp., Bacteroides spp. ko‘p shtammlari va zamburug‘lar, viruslar, A guruhiga mansub beta-gemolitik streptokokklar (jumladan 44 % Streptococcus pyogenes shtammlari va 74% Streptococcus faecalis shtammlari).
Farmakokinetikasi
Ichga qabul qilinganda preparatning 75-80 % so‘riladi, 55-65 % qon plazmasining oqsillari bilan bog‘lanadi, qon plazmasidagi maksimal konsentrasiyasiga 2-3 soatdan keyin erishiladi va 1,5-3,5 mg/l ni tashkil qiladi. Keyingi 8 soat ichida konsentrasiya asta-sekin kamayadi.
Organizmda notekis taqsimlanadi: uning maksimal konsentrasiyasi jigar, buyraklar, o‘pka va retikuloendotelial tizim elementlariga boy a’zolarda (taloq, limfa tugunlari) topiladi.
Safrodagi tetrasiklin konsentrasiyasi qon zardobidagiga qaraganda 5 - 10 baravar yuqori. Qalqonsimon bez va prostata bezlari to‘qimalarida preparatning tarkibi qon plazmasidagi bilan bir xil. Plevral va assit suyuqliklarida, so‘lakda, ona sutida preparatning konsentrasiyasi qon plazmasidagi konsentrasiyasining 60 - 100 % ni tashkil qiladi. Suyak to‘qimalarida ko‘p miqdorda to‘planadi. Gematoensefalik to‘sig‘idan yomon o‘tadi. Yo‘ldosh to‘sig‘idan o‘tib, homilaning qoniga kiradi.
Preparatning 30-50 % qismi jigarda metabolizmga uchraydi. Yarim chiqarilish davri 8 soat. Qabul qilinganidan keyin 2 soat o‘tgach siydikda yuqori konsentrasiyada aniqlanadi va 6-12 soat davomida saqlanib qoladi. Dastlabki 12 soat ichida dozaning 10-20 % buyraklar orqali chiqariladi. Umumiy dozaning 5-10 % safro bilan ichakka chiqariladi, bu yerda qisman reabsorbsiya sodir bo‘ladi (ichak-jigar sirkulyasiyasi), bu organizmdagi faol moddaning uzoq muddatli aylanishiga yordam beradi.
Ichga qabul qilinganda ichak orqali chiqarilishi 20-50 % ni tashkil qiladi.