
Sonapaks
- Ishlab chiqaruvchi
- Pharmaceutical Company Jelfa S.A.
- Mamlakat
- Polsha
- Ro‘yxat raqami
- DV/X 00085/02/15
- Ruxsat muddati
- 07.04.2031 gacha
- Saqlash muddati
- 4 yil
- ATX kodi
- N05AC02
Sonapaks nima uchun ishlatiladi
Sonapaks (tioridazin) — fenotiazinlar guruhidagi antipsixotik (neyroleptik) dori. Psixoz, qo‘zg‘alish, xavotir va qo‘rquv bilan kechadigan ruhiy buzilishlarda shifokor nazoratida qo‘llanadi.
Psixozlar va shizofreniya
O‘tkir va yarim o‘tkir shizofreniya, organik psixozlar, bosh miyaning organik zararlanishi, psixomotor qo‘zg‘alish, maniakal-depressiv holatlar.
Nevrozsimon va xavotirli holatlar
Obsessiyalar, fobiyalar, senestoipoxondrik buzilishlar; qo‘rquv, xavotir, zo‘riqish va qo‘zg‘alish bilan kechadigan ruhiy-hissiy buzilishlar, xulq buzilishlari, chegaraviy holatlar.
Boshqa holatlar
Nevrogen funksional oshqozon-ichak va yurak-qon tomir buzilishlari, surunkali uyqu buzilishlari, hayzoldi sindromi, klimakterik buzilishlar, abstinent sindrom, alkogolizm, narkomaniya, toksikomaniya, senestoalgiyalar (yurak, bosh og‘rig‘i sezgilari va b.).
Bolalarda
Rezidual-organik miya yetishmovchiligi; giperkinetik buzilishlar (diqqat jamlashi qiyinligi, uyqu buzilishi); agressivlik, qarshilik, buzg‘unchilik, g‘azab xurujlari; motor tiklar, obsessiyalar, tungi qo‘rquvlar, maktab fobiyasi, o‘tkir nevrotik reaksiyalar; psixopatsimon xulqni tuzatish.
Keksalarda
Dermatozoy vasvasa, keksalik (senil) qichishishi, demensiya (tomir, atrofik, aralash kelib chiqishli).
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, Sonapaks 10 mg tabletka uchun (yo‘riqnoma 10 mg va 25 mg li tabletkalarga umumiy). Dozalar mg da; dozani psixiatr, nevrolog yoki umumiy amaliyot shifokori belgilaydi, davolash doimiy shifokor nazoratida.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin emas
Homiladorlikning I trimestrida va oxirgi haftasida mumkin emas.
Emizish davri Mumkin emas
Emizish davrida mumkin emas.
Bolalar Ehtiyotkorlik bilan
6 yoshgacha mumkin emas. 6 yoshdan faqat boshqa davolash usullari istisno qilinganda.
Haydovchilar Mumkin emas
Davolanish paytida diqqat va tez reaksiya talab qiladigan xavfli ishlardan, jumladan mashina haydashdan saqlaning.
Alkogol Mumkin emas
Davolanish paytida alkogol ichish mumkin emas — markaziy nerv tizimi susayishi kuchayadi.
Yurak Mumkin emas
QT intervalini uzaytiradi — hayot uchun xavfli aritmiya (torsades de pointes), qorinchalar taxikardiyasi va fibrillyatsiyasi, to‘satdan yurak o‘limi holati tasvirlangan. Og‘ir yurak-qon tomir kasalliklarida mumkin emas; yurak ritmi buzilishi va yurak kasalliklarida ehtiyotkorlik bilan.
Jigar Ehtiyotkorlik bilan
Jigar kasalliklarida jigar faoliyati muntazam tekshiriladi; doza kamroq va ehtiyotkorlik bilan oshiriladi.
Buyrak Ehtiyotkorlik bilan
Buyrak yetishmovchiligida ehtiyotkorlik bilan, kamroq dozalarda.
Keksalar Ehtiyotkorlik bilan
Turganda qon bosimi tushishi ayniqsa keksalarda uchraydi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Fenotiazin hosilalari yoki dori tarkibidagi moddaga yuqori sezuvchanlik
- Koma holatlari, aqliy zaiflik yoki markaziy nerv tizimining kuchli susayishi
- Yurak-qon tomir tizimining og‘ir kasalliklari
- Ilgari qon kasalliklari bo‘lgan bo‘lsa
- Qon bosimining kuchli pasayishi
- Prostata bezi kattalashishi (gipertrofiyasi)
- Yopiq burchakli glaukoma
- 6 yoshgacha bolalar
- Homiladorlik (I trimestr va oxirgi hafta), emizish davri
- Ehtiyotkorlik bilan: yurak ritmi buzilishi, yurak kasalliklari, og‘ir nafas a’zolari kasalliklari, buyrak yetishmovchiligi, Parkinson kasalligi, ilgari yopiq burchakli glaukoma, prostata gipertrofiyasi, miasteniya, epilepsiya, feoxromotsitoma, boshqa fenotiazinlarga sezuvchanlik
Tarkibi
10 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
Alkogol va etanol saqlovchi dorilar Birga ichilmaydi
Markaziy nerv tizimi susayishi kuchayadi; davolanish paytida alkogol mumkin emas.
Markaziy nerv tizimini susaytiruvchi boshqa dorilar Ehtiyotkorlik
Susaytiruvchi ta’sir kuchayadi.
Guanetidin, klonidin Ehtiyotkorlik
Ularning ta’siri kamayadi.
Levodopa Ehtiyotkorlik
Parkinsonga qarshi ta’siri kamayadi.
Litiy preparatlari Ehtiyotkorlik
Zaharli ta’sir paydo bo‘lishi mumkin.
Fenobarbital Ehtiyotkorlik
Uning qondagi miqdori pasayishi mumkin.
Antikoagulyantlar va qand tushiruvchi dorilar Ehtiyotkorlik
Ularning ta’siri kamayadi.
Antixolinergik dorilar Ehtiyotkorlik
Sonapaksning antixolinergik nojo‘ya ta’sirlari kuchayishi mumkin.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Belgilari: og‘iz qurishi, burun shilliq qavati qizarishi, ko‘ngil aynishi, qusish, ichak tutilishi (paralitik), siydik tutilishi, nutq buzilishi, uyquchanlik, ong, mo‘ljal va ko‘rish buzilishi, qo‘zg‘alish, harakat giperaktivligi, ekstrapiramid belgilar, tutqanoq, koma. O‘tkir holatda — yurak ritmi buzilishi, tez yurak urishi, QT uzayishi, bosim tushishi, hushdan ketish, nafas buzilishi va to‘xtashi, o‘pka shishi. Qustirmang (distoniya va qusuqni nafasga tortish xavfi). Davolash: faollashtirilgan ko‘mirning suvli suspenziyasi bilan oshqozon yuviladi; vena ichiga izotonik eritmalar va tomirni toraytiruvchi dorilar yuboriladi, yurak va nafas nazorat qilinadi, kislota-ishqor muvozanati tuzatiladi. QT ni uzaytiruvchi dorilar (dizopiramid, prokainamid, xinidin) qo‘llanmaydi. «Torsades de pointes» rivojlansa — dori to‘xtatiladi, kislorod yetishmasligi va elektrolitlar buzilishi tuzatiladi; davom etsa, vena ichiga magniy sulfat (10% li eritmadan 20 ml, 30–120 soniyada) yuboriladi, 5–15 daqiqadan keyin takrorlash mumkin. Samara bo‘lmasa, kardiostimulyator yoki izoprenalin bilan yurak urishi daqiqasiga 90–110 gacha tezlashtiriladi. Aritmiyaga qarshi dorilar odatda yordam bermaydi, QT ni uzaytiruvchilar (amiodaron, xinidin) aritmiyani kuchaytirishi mumkin.
Sonapaks narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Ko‘p beriladigan savollar
Sonapaksni qancha ichish kerak?
Dozani faqat shifokor belgilaydi va asta-sekin, har hafta ko‘pi bilan 100 mg ga oshiradi. Kattalarga sutkasiga ko‘pi bilan 600 mg.
Sonapaks bolalarga beriladimi?
6 yoshgacha mumkin emas. 6 yoshdan 10 mg dozadan, sutkasiga 1 kg vaznga 1–2 mg — faqat boshqa davolash usullari istisno qilinganda.
Sonapaks ichishdan oldin qanday tekshiruv kerak?
Davolashdan oldin yurak kasalliklarini istisno qilish uchun EKG qilinadi, chunki dori yurak ritmiga ta’sir qiladi. Jigar kasalligi bo‘lsa, jigar faoliyati muntazam tekshiriladi.
Sonapaksni birdan to‘xtatsa bo‘ladimi?
Uzoq davolashdan keyin dozani 1–2 hafta davomida asta-sekin kamaytirish kerak. Birdan to‘xtatish ko‘ngil aynishi, qusish, titroq, uyqusizlik yoki psixoz qaytishiga olib kelishi mumkin.
Sonapaks qachon ta’sir qiladi?
O‘tkir psixotik belgilarda yaxshilanish 24–48 soatda boshlanadi; eng yuqori samara taxminan 6 haftada.
Sonapaks bilan alkogol ichsa bo‘ladimi?
Yo‘q, davolanish paytida alkogol ichish mumkin emas.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
10 mg qobiq bilan qoplangan tabletkalar: ikki tomoni qavariq, dumaloq shaklli, och-pushti bir hil rangdagi, sindirilganda oq rangli tabletkalar.
25 mg qobiq bilan qoplangan tabletkalar: ikki tomoni qavariq, dumaloq shaklli, och-sariq bir hil rangdagi, sindirilganda oq rangli tabletkalar.
Qo‘llanilishi
o‘tkir va o‘tkir osti shizofreniya
organik psixozlar
bosh miyani organik shikastlanishi
psixomotor qo‘zg‘alish
maniakal-depressiv xolatlar
nevrozga o‘xshash xolatlar (turli salbiy fikrlarni miyada o‘rnashib qolishi, fobiyalar, senestoipoxondrik buzilishlar)
xulqni buzilishi
qo‘rquv, xayajon, zo‘riqish, qo‘zg‘alish bilan kechuvchi ruxiy va emosional buzilishlar,
chegara xolatlari
me’da-ichak va yurak-qon tomir tizimining nevrogen funksional buzilishlari
uyquni surunkali buzilishlari
predmenstrual sindrom
klimakterik buzilishlar
abstinent sindromi
alkogolizm, narkomaniya, toksikomaniya
allergik simptomlar (senestoalgiyalar: kardialgiyalar, sefalgiyalar va boshqalar)
pediatriyada:
rezidual – organik serebral yetishmovchilik (bolalar – o‘smirlarda)
giperkinetik buzilishlar: diqqatni jamlashni qiyinligi, uyquni buzilishi va boshqalar.
dissosial xulq: odamlar va hayvonlarga nisbatan tajavuzkorlik, atrofdagilarga qarshi chiqish, buzuvchi tendensiyalar, g‘azablanish
nevrotik holatlar: harakat tiklari, shilqimlik, tungi qo‘rquvlar, maktab fobiyasi, o‘tkir nevrotik reaksiyalar
psixopatsimon xulqda xulqni to‘g‘rilash
Keksalik yoshida:
dermatozoy alahsirash
qarilik (senil) qichimasi
demensiyada (tomir patologiyasi oqibatidagi, atrofik, aralash genezli) qo‘llaniladi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Preparat shifokor-psixiatr, nevrolog yoki umumiy amaliyot shifokori tomonidan buyurilishi mumkin; davolanish jarayonida pasiyent doimo shifokor nazorati ostida bo‘lishi kerak. Kardiotoksiklikdan saqlanish maqsadida davolashni minimal dozalardan boshlab, uni asta-sekin xar hafta oshirib borish kerak. Doza haftada ko‘pi bilan 100 mg ga oshirilishi mumkin; maksimal sutkalik doza 600 mg ni tashkil qiladi. Davolashni boshlashdan oldin yurak kasalliklarini istisno qilish maqsadida EKG tekshiruvini o‘tkazish kerak.
Kattalar:
psixozlarda boshida 50 mg -100 mg dan sutkada 1-3 marta, samarani bir maromda ushlab turuvchi doza sutkada 2 dan 4 martagacha 50 mg -150 mg ni tashkil qiladi.
Shizofreniyaning o‘tkir xurujlari:
gospitalizasiya qilingan pasiyentlarda sutkada 100 – 600 mg ni tashkil qiladi.
Surunkali shizofreniya:
gospitalizasiya qilingan pasiyentlarda sutkada 100 mg – 600 mg, ambulator ravishda davolanayotgan pasiyentlarda esa sutkada 50 mg – 300 mg ni tashkil qiladi;
O‘tkir psixotik stimptomlari bo‘lgan pasiyentlarni davolashda, yaxshilanish dori preparatini qo‘llanganidan keyin 24-48 soatdan so‘ng yuz beradi.
Gospitalizasiya qilingan pasiyentlarda preparatning ta’sir samarasini odatda dori preparatini 2-3 hafta qo‘llagandan keyin baholash mumkin. Maksimal terapevtik samaraga 6 haftadan keyin erishiladi. Ayrim hollarda psixotik simptomlari davomli bo‘lgan pasiyentlarda davolashni 6 oygacha o‘tkazish kerak.
Tana vazni katta bo‘lmagan, buyrak va jigar yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda dori preparatini kamroq dozalarda qo‘llash va ularni ehtiyotkorlik bilan oshirish talab qilinadi.
Uzoq muddatli davolashda dozani asta-sekin 1-2 hafta davomida kamaytirish tavsiya etiladi. Uzoq vaqt davomida yoki yuqori dozalarda qo‘llangan dori preparatini to‘satdan bekor qilish, ko‘ngil aynishi, qusish, me’da-ichak yo‘llarida buzilishlar, tremor, bosh aylanishi, bezovtalik, qo‘zg‘alish, uyqusizlik, ixtiyorsiz xarakatlarni o‘tkinchi paydo bo‘lishi yoki psixotik simptomlarini qaytalanishi kabi simptomlarni paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin.
Bolalar:
6 yoshdan katta bolalarga 10 mg dozadan buyuriladi. SONAPAKS® ni bolalarda boshka barcha davolash turlari samarasiz bulganida qullash lozim. Bu hollarda buyuriladigan umumiy sutkalik doza har bir kg vaznga 1 dan 2 mg gacha tioridazin gidroxloridni tashkil etadi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
fenotiazin hosilalariga yoki preparatning har qanday ingrediyentiga yuqori sezuvchanlik
komatoz holatlar, aqliy zaiflik yoki markaziy nerv tizimining yaqqol susayishi
yurak-tomir tizimining og‘ir kasalliklari
anamnezdagi qon kasaliklari
yaqqol arterial gipotenziya
prostata bezining gipertrofiyasi
yopiq burchakli glaukoma
6 yoshgacha bo‘lgan bolalar
homiladorlik (I uch oyligi va oxirgi hafta)
laktasiya davri
Nojo‘ya ta’sirlar
uyquchanlik, ongni chalkashishi, bezovtalik, haddan ziyod motor qo‘zg‘aluvchanlik, bosh og‘rig‘i, ko‘rishni buzilishi; kam hollarda – pigmentli retinopatiya (yuqori dozalar qo‘llanganida).
og‘izni qurishi, ko‘ngil aynishi, qusish, diareya; kam hollarda – xolestatik sariqlik.
postural gipotenziya (ayniqsa keksa yoshli shaxslarda), yurak ritmini buzilishi
o‘tkinchi leykopeniya, agranulositoz.
fotosensibilizasiya
siydikni tutilishi
periferik shishlar, tana vaznini oshishi
teri toshmasi, qichishish; kam hollarda – melanoz (yuqori dozalarni uzoq vaqt qo‘llanganida).
giperprolaktinemiya, laktoreya
hayz ko‘rish siklini buzilishi
ereksiya va eyakulyasiyani buzilishi kuzatilishi mumkin.
Maxsus ko‘rsatmalar
Tioridazin QRS intervallarini uzayishini chaqiradi, bu hayotga potensial xavf soluvchi torsades de pointes turidagi yurak qorinchalari ritmini buzilishini paydo bo‘lishini qo‘zg‘atishi mumkin.
Yurak qorinchalari ritmini buzilishining kam hollari: ventrikulyar taxikardiya va qorinchalar fibrillyasiyasi ta’riflangan. Tioridazinni qabul qiluvchi pasiyentlar orasida ritmni buzilishi yoki asistoliya oqibatida to‘satdan yuz bergan kardiogen o‘lim hollari ta’riflangan.
Yurak ritmini buzilishlari, yurak kasalliklari, nafas a’zolarining og‘ir kasalliklari, buyrak yetishmovchiligi, Parkinson kasalligi, anamnezida yopiq burchakli glaukoma, prostata bezining gipertrofiyasi, miasteniya, tutqanoq, feoxromasitoma, boshqa fenotiazinlarga yuqori sezuvchanligi bo‘lgan pasiyentlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Jigar kasalliklari bo‘lgan pasiyentlarda, jigar funksiyasini muntazam nazorat qilish talab etiladi.
Davolanish vaqtida alkogolni iste’mol qilishga yo‘l qo‘ymaslik kerak.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
SONAPAKS® ni markaziy nerv tizimiga susaytiruvchi ta’sir ko‘rsatuvchi boshqa preparatlar, shuningdek etanol va etanol saqlovchi preparatlar bilan bir vaqtda qo‘llanganida markaziy nerv tizimini depresiyasi kuchayishi mumkin.
Guanetidin va klonidin bilan birga qo‘llanganida ularning samarasini kamaytiradi.
Levodopaning parkinsonizmga qarshi ta’sirini kamaytiradi.
Litiy preparatlari bilan bir vaqtda qo‘llanganida ularning toksik ta’siri bo‘lishi mumkin.
SONAPAKS® plazmada fenobarbitalning konsentrasiyasini kamaytirishi mumkin. Antikoagulyantlar va diabetga qarshi vositalarning ta’sirini kamaytiradi.
Antixolinergik preparatlar bilan bir vaqtda qo‘llanganida SONAPAKS® ning noxush antixolinergik ta’siri kuchayishi mumkin.
Homiladorlik va emizish davrida
Homiladorlik va laktasiya
Homiladorlikning I uch oyligida, oxirgi haftasida, shuningdek, laktasiya davrida, dori preparatining qo‘llash mumkin emas.
Transport boshqarishga ta’siri
Transport vositalarini boshqarish va harakatlanayotgan mexanizmlarga xizmat ko‘rsatish qobiliyatiga ta’siri
Davolanish davrida yuqori diqqat va tezkor psixomotor reaksiyalarni talab etuvchi potensial xavfli faoliyat turlaridan saqlanish kerak.
Dozani oshirib yuborish
Simptomlari: og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavatini qurishi, burun shilliq qavatining giperemiyasi, ko‘ngil aynishi, qusish, ichakni falajli tutilishi, siydikni tutilishi, nutqni buzilishi, uyquchanlik, ongni, oriyentasiyani, ko‘rish o‘tkirligini buzilishi, qo‘zg‘alish, harakatni o‘ta yuqori faolligi, ekstrapiramid simptomlar, tirishishlar, koma. Dozani o‘tkir oshirib yuborilishi ritmni buzilishlari, yurak urishini tezlashishi, QRS intervalini uzayishi, arterial bosimni pasayishi, xushdan ketish, nafasni buzilishi, nafasni tutilishi, o‘pka shishi yuz beradi.
Davolash: me’dani faollashtirilgan ko‘mirni suvli suspenziyasi bilan yuvish. Distoniya paydo bo‘lishi va qusish massalarini nafas bilan yutinishi xavfini hisobga olib, qusishni chaqirmaslik kerak. Infuzion davolash – izotonik eritmalar, qon tomirlarini toraytiruvchi dori preparatlari, yurak va nafas tizimi monitoringi, KIX (kislota – ishqor xolatlari) muvofiqlashtirish. Tioridazinning dozasini oshirib yuborilishini davolashda QRS intervalini uzayishini chaqiruvchi dori preparatlarini (dizopiramid, prokainamid, xinidin) qo‘llash mumkin emas.
Tioridazin qo‘llangandan keyin torsades de pointes turdagi ritm buzilshlarni davolash
Tioredazin qo‘llangan vaqtda Torsades de pointes rivojlangan hollarda dori preparatini bekor qilish va gipoksiya va elektrolit disbalansi bilan kurashishga yo‘naltirilgan tadbirlarni o‘tkazish kerak. Torsades de pointes avj olmaydigan buzilishlarini 30-120 sekund davomida vena ichiga yuboriladigan magniy sulfati (20 ml 10% eritma) yordamida davolash mumkin. Dori preparatini yuborishni 5-15 minutdan keyin takrorlash mumkin. Bunday taktikani samarasizligida kardiostimulyator yordamida yoki izoprenalinni yuborib, yurak urishini minutiga 90-110
martagacha erishilguncha yurak urishini tezlashtirishga urinib ko‘rish mumkin. Torsades de pointes buzilishlari, odatda aritmiyaga qarshi dori preparatlari yuborilganda o‘tib ketmaydi, QRS intervalini uzaytiruvchi preparatlar (amiodaron, xinidin kabilar) esa, aritmiyani kuchayishiga olib kelishi mumkin
Farmakodinamikasi
SONAPAKS® neyroleptiklar guruhiga kiradi. Fenotiazinning piperidin xosilasidir. Markaziy, ham periferik nerv tizimiga ta’sir ko‘rsatadi. Asosan bosh miya o‘zaniga va kamroq darajada bosh miya po‘stlog‘iga susaytiruvchi ta’sir ko‘rsatadi. Periferik jihatdan α-adrenolitik ta’sir ko‘rsatadi, barcha neyroleptiklar orasida kuchli gistaminga qarshi va xolinolitik ta’sir ko‘rsatadi. Boshqa neyroleptiklarga nisbatan kamroq ekstrapiramid buzilishlarni chaqiradi, ichki motor faollikni susaytirmaydi.
Antipsixotik, yaqqol uxlatuvchi, sedativ (yaqqol tormozlanishsiz) ta’sirga ega, shuningdek timoanaleptik, anksiolitik, antidepressiv, rag‘batlantiruvchi, qichishishga qarshi (antigistamin), qusishga qarshi, vegetativ tizimni barqarorlashtiruvchi xususiyatlarga ega.
Farmakokinetikasi
Ovqat hazm qilish yo‘llaridan preparat tez va to‘liq so‘riladi, qondagi maksimal konsentrasiyasiga 2-4 soatdan keyin erishiladi. Taxminan 95% plazma oqsillari bilan bog‘lanadi. Yarim chiqarilish davri – 10 soat. SONAPAKS® jigarda metabolizmga uchraydi. Preparat va uning metabolitlari gematoensefalik to‘siq orqali o‘tadi va orqa miya suyuqligida aniqlanishi mumkin. Asosan ahlat bilan (50%), shuningdek buyrak orqali (4% dan kamrog‘i o‘zgarmagan holda, taxminan 30% metabolitlar ko‘rinishida) chiqariladi. Yo‘ldosh orqali o‘tadi va sut bilan chiqariladi.