Sevpram — serotoninni qayta qamrab olishni selektiv to‘xtatuvchi antidepressant (SSRI, ta’sir etuvchi moddasi essitalopram). Depressiya va xavotir buzilishlarida kayfiyatni yaxshilaydi va xavotirni kamaytiradi.
Depressiya
Har qanday og‘irlikdagi depressiv epizodlar.
Vahima buzilishi
Agorafobiya bilan yoki usiz vahima (panika) buzilishi.
Ijtimoiy xavotir buzilishi
Ijtimoiy fobiya.
Umumiy xavotir buzilishi
Generalizatsiyalangan xavotir buzilishi.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, 10 mg li tabletka uchun (tabletka bo‘linadigan). Kuniga 1 marta, ovqatdan qat’i nazar ichiladi.
Kim uchunBir martadaNecha martaSutkasiga ko‘pi bilan
Depressiya
Bir martada:10 mg
Necha marta:kuniga 1 marta
Sutkasiga ko‘pi bilan:ko‘pi bilan 20 mg
Ta’sir odatda 2–4 haftada boshlanadi. Belgilar yo‘qolgandan keyin kamida yana 6 oy davom ettiriladi.
Vahima buzilishi
Bir martada:birinchi hafta 5 mg, keyin 10 mg
Necha marta:kuniga 1 marta
Sutkasiga ko‘pi bilan:ko‘pi bilan 20 mg
Eng yuqori ta’sir taxminan 3 oyda. Davolash bir necha oy davom etadi.
Ijtimoiy xavotir buzilishi
Bir martada:10 mg (keyin 5 mg gacha kamaytirish yoki 20 mg gacha oshirish mumkin)
Necha marta:kuniga 1 marta
Sutkasiga ko‘pi bilan:ko‘pi bilan 20 mg
Yengillashish 2–4 haftada. Kurs kamida 12 hafta; qaytalanishning oldini olish uchun 6 oy yoki undan ko‘p.
Umumiy xavotir buzilishi
Bir martada:boshlang‘ich 10 mg
Necha marta:kuniga 1 marta
Sutkasiga ko‘pi bilan:ko‘pi bilan 20 mg
20 mg dan 6 oy va undan uzoq ichish mumkin.
Keksalar65 yoshdan katta
Bir martada:—
Necha marta:—
Sutkasiga ko‘pi bilan:5 mg; ko‘pi bilan 10 mg
Yengil-o‘rtacha jigar buzilishi yoki CYP2C19 faolligi past bemorlar
Bir martada:—
Necha marta:—
Sutkasiga ko‘pi bilan:dastlabki 2 hafta 5 mg, keyin 10 mg gacha
Og‘ir jigar buzilishida doza ehtiyotkorlik bilan oshiriladi. Yengil-o‘rtacha buyrak buzilishida doza o‘zgarmaydi; og‘ir buyrak yetishmovchiligida (kreatinin klirensi 30 ml/min dan kam) ehtiyotkorlik bilan.
Bolalar va o‘smirlar18 yoshgacha
Mumkin emas
Mumkin emas — o‘z joniga qasd qilish xatti-harakati va tajovuzkorlik xavfi oshadi.
Davolashni to‘xtatishda dozani 1–2 hafta davomida asta-sekin kamaytiring — aks holda bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi kabi bekor qilish reaksiyalari bo‘lishi mumkin.
Vahima buzilishida davolash boshida xavotir vaqtincha kuchayishi mumkin, odatda 2 haftada o‘tadi; shuning uchun kichik dozadan boshlanadi.
Nojo‘ya ta’sirlar ko‘proq davolashning 1–2-haftasida bo‘ladi, keyin odatda kamayadi.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin emas
Mumkin emas. III uch oylikda SSRI ichilsa, chaqaloqda jizzakilik, titroq, bosim oshishi, mushak tonusi oshishi, doimiy yig‘i, emish qiyinligi va yomon uyqu bo‘lishi mumkin. Homiladorlikda qo‘llanayotgan bo‘lsa, to‘satdan to‘xtatilmaydi.
Emizish davri Mumkin emas
Mumkin emas.
Bolalar Mumkin emas
18 yoshgacha mumkin emas.
Alkogol Ehtiyotkorlik bilan
Bevosita o‘zaro ta’siri yo‘q, lekin boshqa psixotrop dorilar kabi alkogol bilan birga tavsiya etilmaydi.
Haydovchilar Ehtiyotkorlik bilan
Psixomotor faollikka ta’sir qilmaydi, lekin davolanish paytida mashina haydash va mexanizmlar bilan ishlash tavsiya etilmaydi.
O‘z joniga qasd qilish fikrlari Ehtiyotkorlik bilan
Depressiyada bunday xavf sezilarli yaxshilanishgacha saqlanishi mumkin, ayniqsa davolash boshida. Antidepressant bilan davolanayotgan bemorlar, ayniqsa davolash boshida, diqqat bilan kuzatilishi kerak.
Keksalar Ehtiyotkorlik bilan
Yarim doza (5 mg). Qonda natriy kamayishi xavfi yuqori.
Tutqanoq, maniya, diabet, qon ketish Ehtiyotkorlik bilan
Beqaror epilepsiyada tavsiya etilmaydi; tutqanoq paydo bo‘lsa yoki ko‘paysa — to‘xtatiladi. Ilgari maniya bo‘lsa ehtiyotkorlik bilan, maniya boshlansa to‘xtatiladi. Diabetda qand o‘zgarishi mumkin. Qon ketishga moyillikda ehtiyotkorlik bilan.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Dori yoki uning tarkibiy qismlariga yuqori sezuvchanlik
18 yoshgacha bolalar va o‘smirlar
MAO ingibitorlari bilan birga ichish
Homiladorlik va emizish davri
Ehtiyotkorlik bilan: og‘ir buyrak yetishmovchiligi, og‘ir jigar yetishmovchiligi, ilgari maniya yoki gipomaniya, nazoratdagi epilepsiya, qon ketishga moyillik, natriy kamayishi xavfi (keksalar, jigar sirrozi, natriyni kamaytiruvchi dorilar ichish), elektr-tutqanoq davosi (EST)
Tarkibi
10mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Estsitalopramta’sir qiluvchi10 mg
Gidroksipropil tsellyuloza1.05 mg
Etil spirti 96%
Natriy kroskarmeloza7 mg
Mikrokristall sellyuloza100.65 mg
Material pokritiya5 mg
Tozalangan suv
Magniy stearat1.75 mg
Talk1.75 mg
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Chastotasi noma’lumaniq chastota baholanmagan
jinsiy mayl pasayishi, ayollarda orgazm bo‘lmasligi, erkaklarda impotensiya va eyakulyatsiya buzilishiuyqusizlik yoki uyquchanlik, bosh aylanishi; kamroq ta’m bilish va uyqu buzilishisinusit, esnashko‘ngil aynishi, ich ketishi, ich qotishiko‘p terlashholsizlik, tana harorati oshishiishtaha pasayishi
Kamdan-kam10 000 kishidan 1 tadan 1000 tagacha
qonda natriy kamayishi (antidiuretik gormon ajralishi buzilishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin; dori to‘xtatilgach odatda o‘tadi)
Chastotasi noma’lumaniq chastota baholanmagan
SSRI guruhiga xos: antidiuretik gormon ajralishi buzilishigallyutsinatsiyalar, maniya, hush chalkashligi, bezovtalik, xavotir, depersonalizatsiya, vahima xurujlari, jizzakiliktutqanoq, titroq, harakat buzilishlari, serotonin sindromiko‘rish buzilishio‘rnidan turganda bosim tushishiqusish, og‘iz qurishi, anoreksiyajigar tahlillari o‘zgarishitoshma, qichishish, teri ostiga qon quyilishi (ekximoz, purpura), Kvinke shishibo‘g‘im va mushak og‘rig‘iko‘krakdan sut ajralishi (galaktoreya)siydik tutilishianafilaktik reaksiyalar
Rasmiy yo‘riqnomada alohida aytilgan holatlar: bezovtalik, titroq, mushak tortishishi (mioklonus), isitma birga kelsa — serotonin sindromi bo‘lishi mumkin: SSRI va serotoninergik dorilarni birga qo‘llash darhol to‘xtatiladi va simptomatik davo boshlanadi; tutqanoq paydo bo‘lsa yoki ko‘paysa, maniya boshlansa — dori to‘xtatiladi.
Boshqa dorilar bilan birga
MAO ingibitorlari Birga ichilmaydi
Birga mumkin emas — serotonin sindromi xavfi. Sevpram qaytmas MAO ingibitorlari to‘xtatilgandan 14 kun, moklobemiddan kamida 1 kun keyin boshlanadi; Sevpram to‘xtatilgandan kamida 7 kun keyin noselektiv MAO ingibitorlari boshlanadi.
Alkogol Birga ichilmaydi
Birga tavsiya etilmaydi.
Serotoninergik dorilar (tramadol, sumatriptan va boshqa triptanlar) Ehtiyotkorlik
Antikoagulyantlar va qon ivishiga ta’sir qiluvchi dorilar (atipik antipsixotiklar, fenotiazinlar, triyiklik antidepressantlar, aspirin, NYQD, tiklopidin, dipiridamol) Ehtiyotkorlik
Ularning miqdori oshishi mumkin (dezipramin va metoprolol — ikki baravar); doza moslashtirilishi mumkin.
Insulin va qand tushiruvchi dorilar Ehtiyotkorlik
Diabetda qand o‘zgarishi mumkin — dozani moslashtirish kerak bo‘lishi mumkin.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Belgilari: bosh aylanishi, titroq, bezovtalik, uyquchanlik, hush xiralashishi, tutqanoq, yurak tez urishi, EKG o‘zgarishlari (QT uzayishi), aritmiya, nafas susayishi, qusish, mushak parchalanishi, metabolik atsidoz, qonda kaliy kamayishi. Maxsus zaharga qarshi dori yo‘q: oshqozon yuviladi, kislorod beriladi, yurak va nafas nazorat qilinadi.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Analoglari: essitalopram
Tarkibida essitalopram bor 8 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
DeproTabletka · 20 mg · Janubiy KoreyaRetseptli
DezestraTabletka · 20 mg · HindistonRetseptli
DorepamTabletka · 10 mg · TurkiyaRetseptli
ElitseyaTabletka · 5 mg · SloveniyaRetseptli
EstsitaTabletka · 20mg · O‘zbekistonRetseptli
MedolapramTabletka · 10 mg · TurkiyaRetseptli
NovapramTabletka · 20 mg · IspaniyaRetseptli
TsitolesTabletka · 10 mg · TurkiyaRetseptli
Ko‘p beriladigan savollar
Sevpram qachon ta’sir qila boshlaydi?
Depressiyada va ijtimoiy xavotirda odatda 2–4 haftada. Vahima buzilishida eng yuqori ta’sir taxminan 3 oyda.
Sevpramni qanday ichish kerak?
Kuniga 1 marta, ovqatdan qat’i nazar. Odatdagi doza 10 mg, eng ko‘pi 20 mg.
Sevpramni qancha muddat ichish kerak?
Depressiyada belgilar yo‘qolgandan keyin kamida yana 6 oy. Ijtimoiy xavotirda kamida 12 hafta. Vahima buzilishida davolash bir necha oy davom etadi.
Sevpramni birdan to‘xtatsa bo‘ladimi?
Yo‘q, dozani 1–2 hafta davomida asta-sekin kamaytirish kerak, aks holda bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi bo‘lishi mumkin.
Sevpram bilan alkogol ichsa bo‘ladimi?
Tavsiya etilmaydi.
Homiladorlikda Sevpram ichsa bo‘ladimi?
Yo‘q, homiladorlik va emizish davrida mumkin emas.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
oval, ikki yoqlama qavariq, oq, plyonka qobiq bilan qoplangan, bo‘linuvchi tabletkalar.
Qo‘llanilishi
• Har qanday og‘irlik darajasidagi depressiv epizodlar. • Agrofobiya bilan/usiz sarosimali buzilishlar. • Ijtimoiy xavotirli buzilishlar (ijtimoiy fobiya). • Yoyilgan xavotirli buzilishlarda qo‘llaniladi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Sevpram peroral, sutkada bir marta ovqat qabul qilishdan qat’iy nazar buyuriladi. Depressiya epizodlari Odatda 10 mg sutkada bir marta buyuriladi. Pasiyentning shaxsiy reaksiyasiga qarab, doza maksimal sutkada 20 mg gacha oshirilishi mumkin. Antidepressiv samarasi davolash boshlanganidan keyin odatda 2-4 xafta o‘tgach rivojlanadi. Depressiyaning simptomlari yo‘qolganidan keyin, olingan samarani mustahkamlash uchun yana 6 oy davomida davolashni davom ettirish kerak. Agrofobiya bilan/usiz sarosimali buzilishlar Davolashning birinchi xaftasi davomida tavsiya qilingan doza sutkada 5 mg, u so‘ngra sutkada 10 mg gacha oshiriladi. Pasiyentning shaxsiy reaksiyasiga qarab doza maksimal sutkada 20 mg gacha oshirilishi mumkin. Maksimal terapevtik samaraga davolash boshlanganidan keyin taxminan 3 oy o‘tgach erishiladi. Davolash bir necha oy davom etadi. Ijtimoiy xavotirli buzilishlar (ijtimoiy fobiya) Odatda 10 mg sutkada bir marta buyuriladi. Simptomlarning susayishi odatda davolash boshlanganidan keyin 2-4 xafta o‘tgach rivojlanadi. Pasiyentning shaxsiy reaksiyasiga qarab keyinchalik doza sutkada 5 mg gacha kamaytirilishi, yoki sutkada maksimal 20 mg gacha oshirilishi mumkin. Ijtimoiy xavotirlik buzilish surunkali kechuvchi kasallik bo‘lganligi tufayli, davolash kursining minimal tavsiya qilingan davomiyligi 12 xaftani tashkil qiladi. Kasallikning qaytalanishlarini oldini olish uchun preparat, pasiyentning shaxsiy reaksiyasiga qarab 6 oy yoki uzoqroq buyurilishi mumkin. Yoyilgan xavotirli buzilishlar Tavsiya qilingan boshlang‘ich doza – 10 mg sutkada bir marta. Pasiyentning shaxsiy reaksiyasiga qarab doza sutkada maksimal 20 mg gacha oshirilishi mumkin. Preparatni sutkada 20 mg dozada uzoq muddat (6 oy va uzoqroq) buyurishga yo‘l qo‘yiladi. Keksa pasiyentlar (65 yoshdan katta) Odatda tavsiya etiladigan dozaning yarmini (ya’ni bor-yo‘g‘i sutkada 5 mg) va pastroq maksimal dozani (sutkada 10 mg) qo‘llash tavsiya qilinadi. Buyraklar funksiyasini pasayishi Yengil va o‘rtacha darajali buyrak yetishmovchiligida dozani to‘g‘rilash talab qilinmaydi. Yaqqol buyrak yetishmovchiligi (CL CR 30 ml/minutdan past) bo‘lgan pasiyentlarga Sevpramni ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak. Jigar funksiyasini pasayishi Yengil va o‘rtacha jigar yetishmovchiligida davolashning birinchi ikki xaftasi davomida tavsiya qilingan boshlang‘ich doza sutkada 5 mg ni tashkil qiladi. Pasiyentning shaxsiy reaksiyasiga qarab doza sutkada 10 mg gacha oshirilishi mumkin. Yaqqol jigar yetishmovchiligida titrlashda extiyotkorlikka rioya qilish kerak. Sitoxrom R4502S19 ning faoliyatini pasayishi Sitoxrom R4502S19 ning faolligi kuchsiz bo‘lgan pasiyentlar uchun davolashning birinchi ikki xaftasi davomida tavsiya qilingan boshlang‘ich doza sutkada 5 mg ni tashkil qiladi. Pasiyentning shaxsiy reaksiyasiga qarab doza sutkada 10 mg gacha oshirilishi mumkin. Davolashni to‘xtatish Sevpram bilan davolashni to‘xtatishda, bekor qilish sindromidan saqlanish uchun, doza 1-2 xafta davomida asta-sekin pasaytirilishi kerak.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Preparatga yoki uning komponentlariga yuqori sezuvchanlik, bolalik va o‘smirlik yoshi (18 yoshgacha), monooksidaza (MAO) ingibitorlari bilan bir vaqtda qabul qilish. Homiladorlik, emizish davrida qo‘llash mumkin emas.
Nojo‘ya ta’sirlar
Nojo‘ya ta’sirlari eng ko‘proq davolashning birinchi va ikkinchi xaftasida paydo bo‘ladi va so‘ngra odatda yaqqolligi kamroq ifodalangan bo‘lib boradi va davolash davom ettirilganida kamroq paydo bo‘ladi. Ruhiyat tomonidan: libidoni pasayishi, anorgazmiya (ayollarda). Nerv tizimi tomonidan: uyqusizlik yoki uyquchanlik, bosh aylanishi; ta’m tuyg‘ularining buzilishi va uyquning buzilishi kamroq kuzatiladi. Nafas tizimi tomonidan: sinusitlar, esnash. Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: ko‘ngil aynishi, diareya, qabziyatlar. Teri qoplamalari tomonidan: ko‘p terlash. Reproduktiv tizimi tomonidan: impotensiya, eyakulyasiyaning buzilishi. Umumiy organizm tomonidan: kuchsizlik, gipertermiya. Metabolik buzilishlar va ovqatlanishni buzilishlari: ishtahaning pasayishi. SQQOSI sinfiga taalluqli preparatlarni, shu jumladan Sevpramni qabul qilishda ham bo‘lishi mumkin: Metabolik buzilishlar va ovqatlanishni buzilishlari: giponatriyemiya, antidiuretik gormonini (ADG) yetarlicha sekresiya qilinmasligi. Ruhiyat tomonidan: gallyusinasiyalar, maniya, ongni chalkashishi, ajitasiya, xavotirlik, depersonalizasiya, sarosimali xujumlar, yuqori ta’sirchanlik. Nerv tizimi tomonidan: tirishish hurujlari, tremor, harakatli buzilishlar, serotonin sindromi («Maxsus ko‘rsatmalar» bo‘limiga qarang). Ko‘rish a’zosi tomonidan: ko‘rishni buzilishi. Yurak-tomir tizimi tomonidan: ortostatik gipotenziya. Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: qusish, og‘izni qurishi, anoreksiya. Jigar va gepatobiliar buzilishlar: jigar faoliyatining laboratoriya ko‘rsatgichlari o‘zgarishi. Teri qoplamalari tomonidan: teri toshmasi, qichishish, ekximoz, angionevrotik shish, ko‘p terlash. Suyak-mushak tizimi tomonidan: artralgiya, mialgiya. Reproduktiv tizimi tomonidan: galaktoreya, impotensiya, eyakulyasiyaning buzilishi, anorgazmiya. Siydik chiqarish tizimi tomonidan: siydikni tutilishi. Umumiy organizm tomonidan: uyqusizlik, bosh aylanishi, uyquchanlik, anafilaktik reaksiyalar. Bundan tashqari, uzoq muddat qo‘llanganidan keyin Sevpram bilan davolashni keskin to‘xtatish, ayrim bemorlarda bekor qilish reaksiyalarining paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin. Essitalopramni qabul qilish keskin to‘xtatilganida bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i va ko‘ngil aynishi kabi nohush reaksiyalar paydo bo‘lishi mumkin, ularning yaqqolligi ahamiyatsiz, davomiyligi esa – cheklangan. Bekor qilish reaksiyalarini paydo bo‘lishidan saqlanish uchun preparatni 1-2 xafta davomida asta-sekin bekor qilish tavsiya etiladi.
Maxsus ko‘rsatmalar
Essitalopramni MAO ingibitorlari bilan bir vaqtda buyurish mumkin emas. Essitalopram MAO ni qaytmas ingibitorlari bilan davolash to‘xtatilganidan keyin 14 kun o‘tgach va MAO ni qaytuvchan ingibitori A turi – moklobemid bilan davolash to‘xtatilganidan keyin kamida 1 kun o‘tgach buyurilishi mumkin. MAO ni noselektiv ingibitorlari bilan davolashni essitalopramni qabul qilish tugaganidan keyin kamida 7 kun o‘tgach boshlash mumkin. Bolalar yoshidagi bemorlarda kullash buyicha cheklovlar. Antidepressantlarni bolalar va 18 yoshgacha bo‘lgan o‘smirlarga, suisidal hatti-harakat (suisidal urinishlar va fikrlar), yovuzlik (tajavvuzkor hatti-harakat, konfrontasiya va ta’sirchanlikka moyillikni ustunlagi bilan) paydo bo‘lishini yuqori xavfi tufayli, buyurish mumkin emas. Antidepressantlar bilan davolashni boshlash haqida qaror qabul qilingan xolda, pasiyent sinchikov kuzatuv ostida bo‘lishi kerak. Avtomobil yoki mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri Essitalopram garchi psixomotor faollikka ta’sir qilmasa ham, davolash davrida avtomobilni yoki mexanizmlarni boshqarish tavsiya qilinmaydi. SQQOSI terapevtik guruxiga kiruvchi preparatlar, shu jumladan essitalopramni qo‘llanganida, quyidagilarni hisobga olish kerak: Sarosimali buzilishlari bo‘lgan ayrim pasiyentlarda SQQOSI bilan davolashni boshida xavotirlikni oshishi kuzatilishi mumkin. Bunday paradoksal reaksiya odatda davolashning birinchi ikki xaftasi davomida yo‘qoladi. Anksiogen samarani paydo bo‘lishi ehtimolini pasaytirish uchun, past boshlang‘ich dozalarni qo‘llash tavsiya qilinadi. Tirishish xurujlari rivojlangan xolda preparatni bekor qilish kerak. Barqaror bo‘lmagan tutqanoqli bemorlarda qo‘llash tavsiya qilinmaydi; nazorat qilinadigan xurujlarda sinchiklab kuzatish kerak. Tirishish hurujlarini tez-tezligi oshganida SQQOSI ni, shu jumladan essitalopramni, bekor qilish kerak Essitalopram anamnezida maniyasi/gipomaniyasi bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llanishi kerak. Maniakal holat rivojlanganida essitalopramni bekor qilish kerak. -Qandli diabeti bo‘lgan bemorlarda essitalopram bilan davolash qondagi glyukozaning darajasini o‘zgartirishi mumkin. Shuning uchun insulin va/yoki peroral gipoglikemik preparatlarning dozasini to‘g‘rilash talab qilinishi mumkin. Depressiyaga o‘zini-o‘zi o‘ldirishning xavfi xos bo‘lib, o‘z-o‘zidan yoki o‘tkazilayotgan davolash oqibatidagi holatning ahamiyatli yaxshilanishigacha saqlanishi mumkin. Antidepressantlar bilan davolanayotgan pasiyentlarni, ayniqsa davolashning boshida klinik yomonlashish va/yoki suisidal ko‘rinishlarning (fikrlar va hatti-harakat) paydo bo‘lishi mumkinligi tufayli, sinchiklab kuzatish kerak. Depressiv epizod bilan bir vaqtda kasallanish mumkinligi tufayli, bu ehtiyotkorlikka boshqa ruhiy buzilishlarni davolashda ham rioya qilish kerak. Xomiladorlik va emiziklik davrida qo‘llash. SQQOSI ni homiladorlikning uchinchi uch oyligida qo‘llash, yangi tug‘ilgan chaqaloqning ruhiy-jismoniy rivojlanishiga salbiy ta’sir qilishi mumkin. Onalari tug‘ruqqacha SQQOSI ni qabul qilgan yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda quyidagi buzilishlar qaydqilingan: ta’sirchanlik, tremor, gipertoniya, yuqori mushak tonusi, doimiy yig‘i, so‘rishdagi qiyinchiliklar, yomon uyqu. Buzilishlar serotoninergik samaralar yoki bekor qilish sindromi paydo bo‘lganidan dalolat berishi mumkin. Homiladorlik vaqtida SQQOSI qo‘llangan holda, ularni qabul qilish keskin to‘xtatilmasligi kerak. Extimol antidiuretik gormonining (ADG) sekresiyasini buzilishi bilan bog‘liq bo‘lgan giponatremiya, essitalopramni qabul qilish fonida kam paydo bo‘ladi va odatda davolash bekor qilinganida yo‘qoladi. Giponatriyemiyaning rivojlanishini xavfi guruxiga kiruvchi shaxslarga: keksalar, jigar sirrozi bo‘lgan va giponatriyemiyani chaqirish qobiliyatiga ega bo‘lgan preparatlarni qabul qilayotgan pasiyentlarga essitalopram va boshqa SQQOSI ni buyurishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak. Essitalopram qabul qilinganida teridan qon ketishlari (ekximoz, purpura) rivojlanishi mumkin. Qon ketishlariga moyilligi bo‘lgan, shuningdek peroral antikoagulyantlar va qonni ivishiga ta’sir qiluvchi dorilarni qabul qilayotgan bemorlarda essitalopramni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Essitalopram va EST ni bir vaqtda qo‘llashning klinik tajribasi cheklanganligi tufayli, bunday xollarda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak. Essitalopram va A turi MAO ingibitorlarini, serotonin sindromining rivojlanishini xavfi tufayli, birga qo‘llash tavsiya qilinmaydi. Essitalopram va boshqa SQQOSI ni serotoninergik preparatlar bilan bir vaqtda qabul qiluvchi bemorlarda, kam xollarda serotoninergik sindrom rivojlanishi mumkin. Essitalopramni serotoninergik ta’sirga ega bo‘lgan dori vositalari bilan bir vaqtda extiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Ajitasiya, tremor, mioklonus, gipertermiya kabi simptomlarning majmuasi, serotonin sindromining rivojlanishiga ishora qilishi mumkin. Agar bu yuz bergan bo‘lsa, SQQOSI va serotoninergik preparatlar bilan davolashni darhol to‘xtatish va simptomatik davolashni boshlash kerak. Preparat bolalar ololmaydigan joyda saqlansin va yaroqlilik muddati o‘tganidan so‘ng ishlatilmasin.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Farmakodinamik o‘zaro ta’siri MAO ingibitorlari Sevpram va MAO ingibitorlari bir vaqtda qabul qilinganida, shuningdek yaqinda Sevpramni qabul qilishni to‘xtatgan bemorlarni MAO ingibitorlarini qabul qilishlarini boshida jiddiy nohush reaksiyalar paydo bo‘lishi mumkin. Serotoninergik tibbiy preparatlar Serotoninergik tibbiy preparatlar (masalan, tramadol, sumatriptan va boshqa triptanlar) bilan birga qo‘llash serotonin sindromini rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Tirishishga tayyorlik bo‘sag‘asini pasaytiruvchi tibbiy preparatlar Sevpram tirishishga tayyorlik bo‘sag‘asini pasaytirishi mumkin. Sevpram bilan bir vaqtda tirishishga tayyorlik bo‘sag‘asini pasaytiruvchi boshqa tibbiy preparatlar (trisiklik antidepressantlar, SQQOSI, antipsixotik preparatlar – fenotiazinlar, tioksantenlar va buterofenonlar – mefloxin va tramadol) buyurilganida ehtiyotkorlik namoyon qilish kerak. Litiy, triptofan Sevpram va litiy yoki triptofan birga buyurilganida ta’sirini kuchayishi xollari qayd qilinganligi tufayli sitoxrom P4502C19 ingibitori, bu preparatlar bir vaqtda buyurilganida ehtiyotkorlik namoyon qilish kerak. Dalachoy Sevpram va dalachoy (Hypericum perforatum) saqlovchi preparatlarni bir vaqtda buyurish, nojo‘ya samaralari sonini oshishiga olib kelishi mumkin. Antikoagulyantlar va qonni ivishiga ta’sir qiluvchi vositalar Essitalopram va peroral antikoagulyantlar va qonni ivishiga ta’sir qiluvchi dorilar (masalan, atipik antipsixotiklar va fenotiazinlar, ko‘pchilik trisiklik antidepressantlar, asetilsalisil kislotasi va nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalar, tiklopidin va dipiridamol) bilan bir vaqtda buyurilganida, qonni ivishini buzilishi paydo bo‘lishi mumkin. Bunday hollarda essitalopram bilan davolashni boshida yoki tugatilishida qonni ivishini sinchiklab monitoring qilish kerak. Alkogol Essitalopram alkogol bilan farmakodinamik yoki farmakokinetik o‘zaro ta’sirga kirishmaydi. Lekin, boshqa psixotrop dori vositalari xolidagi kabi, essitalopram va alkogolni bir vaqtda qo‘llash tavsiya qilinmaydi. Farmakokinetik o‘zari ta’siri Boshqa dori preparatlarini essitalopramning farmakokinetikasiga ta’siri Essitalopram va omeprazolni (sitoxrom P4502C19 ingibitori,) 30 mg dozada sutkada bir marta bir vaqtda qo‘llash, qon plazmasida essitalopramning konsentrasiyasini o‘rtacha (taxminin 50%) oshishiga olib keladi. Essitalopram va simetidinni (sitoxromlar P4502D6, P4503A4 va P4501A2) ingibitori) 30 mg dozada sutkada ikki marta bir vaqtda qo‘llash, qon plazmasida essitalopramning konsentrasiyasini o‘rtacha (taxminin 70%) oshishiga olib keladi. Shunday qilib, essitalopramni sitoxrom P4502C19 ingibitorlari (masalan, omeprazol, ezomeprazol, fluvoksamin, lansoprazol, tiklopidin) va simetidin bilan bir vaqtda ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak. Essitalopram va yuqorida ko‘rsatilgan preparatlar bir vaqtda qabul qilinganida, nojo‘ya samaralarining paydo bo‘lishini monitoringi asosida essitalopramning dozasini kamaytirish talab qilinishi mumkin. Essitalopramni boshqa dori preparatlarining farmakokinetikasiga ta’siri Essitalopram P4502D6 izofermentining ingibitoridir. Essitalopram va shu izoferment yordamida metabolizmga uchraydigan va kichik terapevtik indeksga ega bo‘lgan tibbiy preparatlar, masalan, flekainid, propafenon va metoprolol (yurak yetishmovchiligida qo‘llangan xolda) yoki asosan P4502D6 orqali metabolizmga uchrovchi va MNT ta’sir qiluvchi tibbiy preparatlar, masalan, antidepressantlar dezipramin, klomipramin, nortriptilin, yoki antipsixotiklar risperidon, tioridazin, galoperidol bilan bir vaqtda buyurilganida ehtiyotkorlik namoyish qilish kerak. Bunday xollarda dozani to‘g‘rilash talab qilinishi mumkin. Essitalopram va dezopiraminni yoki metoprololni bir vaqtda buyurish dezopiramin yoki metoprololning konsentrasiyasini ikki marta oshishiga olib keladi. Essitalopram R4502S19 izofermentini ahamiyatsiz ingibirlashi mumkin. Shuning uchun essitalopram va R4502S19 tomonidan metabolizmga uchraydigan tibbiy preparatlar bir vaqtda qo‘llanganida ehtiyotkorlikka rioya qilish tavsiya qilinadi.
Homiladorlik va emizish davrida
SQQOSI ni homiladorlikning uchinchi uch oyligida qo‘llash, yangi tug‘ilgan chaqaloqning ruhiy-jismoniy rivojlanishiga salbiy ta’sir qilishi mumkin. Onalari tug‘ruqqacha SQQOSI ni qabul qilgan yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda quyidagi buzilishlar qaydqilingan: ta’sirchanlik, tremor, gipertoniya, yuqori mushak tonusi, doimiy yig‘i, so‘rishdagi qiyinchiliklar, yomon uyqu. Buzilishlar serotoninergik samaralar yoki bekor qilish sindromi paydo bo‘lganidan dalolat berishi mumkin. Homiladorlik vaqtida SQQOSI qo‘llangan holda, ularni qabul qilish keskin to‘xtatilmasligi kerak. Extimol antidiuretik gormonining (ADG) sekresiyasini buzilishi bilan bog‘liq bo‘lgan giponatremiya, essitalopramni qabul qilish fonida kam paydo bo‘ladi va odatda davolash bekor qilinganida yo‘qoladi. Giponatriyemiyaning rivojlanishini xavfi guruxiga kiruvchi shaxslarga: keksalar, jigar sirrozi bo‘lgan va giponatriyemiyani chaqirish qobiliyatiga ega bo‘lgan preparatlarni qabul qilayotgan pasiyentlarga essitalopram va boshqa SQQOSI ni buyurishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak. Essitalopram qabul qilinganida teridan qon ketishlari (ekximoz, purpura) rivojlanishi mumkin. Qon ketishlariga moyilligi bo‘lgan, shuningdek peroral antikoagulyantlar va qonni ivishiga ta’sir qiluvchi dorilarni qabul qilayotgan bemorlarda essitalopramni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Essitalopram va EST ni bir vaqtda qo‘llashning klinik tajribasi cheklanganligi tufayli, bunday xollarda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak. Essitalopram va A turi MAO ingibitorlarini, serotonin sindromining rivojlanishini xavfi tufayli, birga qo‘llash tavsiya qilinmaydi. Essitalopram va boshqa SQQOSI ni serotoninergik preparatlar bilan bir vaqtda qabul qiluvchi bemorlarda, kam xollarda serotoninergik sindrom rivojlanishi mumkin. Essitalopramni serotoninergik ta’sirga ega bo‘lgan dori vositalari bilan bir vaqtda extiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Ajitasiya, tremor, mioklonus, gipertermiya kabi simptomlarning majmuasi, serotonin sindromining rivojlanishiga ishora qilishi mumkin. Agar bu yuz bergan bo‘lsa, SQQOSI va serotoninergik preparatlar bilan davolashni darhol to‘xtatish va simptomatik davolashni boshlash kerak.
Transport boshqarishga ta’siri
Essitalopram garchi psixomotor faollikka ta’sir qilmasa ham, davolash davrida avtomobilni yoki mexanizmlarni boshqarish tavsiya qilinmaydi
Dozani oshirib yuborish
Simptomlari Bosh aylanishi, tremor, ajitasiya, uyquchanlik, ongni chalkashashi, tirishish hurujlari, taxikardiya, EKG ni o‘zgarishi (STT ni o‘zgarishi, QRS kompleksini kengayishi, QT intervalini uzayishi), aritmiyalar, nafas faoliyatini susayishi, qusish, rabdomioliz, metabolik asidoz, gipokaliyemiya kuzatilishi mumkin. Davolash Spesifik antidoti yo‘q. Davolash simptomatik va tutib turuvchi: me’dani yuvish, adekvat oksigenasiya. Yurak-qon tomir va nafas tizimlarini monitorlash o‘tkaziladi.
Farmakodinamikasi
Sevpram serotoninni qayta qamrab olinishining selektiv ingibitori (SQQOSI) bo‘lgan antidepressantdir. Serotoninni qayta qamrab olinishini ingibisiya qilinishi sinaptik yoriqda bu neyromediatorni oshishiga olib keladi, postsinaptik reseptor sohalarga uning ta’sirini kuchaytiradi va uzaytiradi. Essitalopram qator reseptorlar bilan bog‘lanish qobiliyatiga umuman ega emas yoki kuchsiz bog‘lanish qobiliyatiga ega, shu jumladan: serotoninli 5-NT1, 5-NT2 reseptorlar, dofaminli D1 va D2 reseptorlar, £1, £2, ß adrenergik reseptorlar, gistaminli N1, muskarinli, xolinergik, benzodiazepinli va opiat reseptorlar.
Farmakokinetikasi
So‘rilishi ovqat qabul qilishga bog‘liq emas. Essitalopramning biokiraolishligi taxminan 80% ni tashkil qiladi. Qon plazmasidagi maksimal konsentrasiyasiga (Tmax) erishishining o‘rtacha vaqti ko‘p marta qo‘llashdan keyin 4 soatni tashkil qiladi. Og‘iz orqali qabul qilinganidan keyin taxmin qilingan taqsimlanish xajmi (Vd,ß/F) 12 dan 26 l/kg gachani tashkil qiladi. Essitalopram va uning asosiy metabolitlarining qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanishi 80% dan past. Essitalopram jigarda demetillizasiyalangan va didemetillizasiyalangan metabolitlarigacha metabolizmga uchraydi. Ularning ikkalasi farmakologik faoldir. Asosiy modda va uning metabolitlari qisman glyukuronidlar shaklida chiqariladi. Ko‘p martalik qo‘llashdan keyin demetil- va didemetil- metabolitlarining o‘rtacha konsentrasiyasi, essitalopramning konsentrasiyasining muvofiq 28-31% va 5% dan kamrog‘ini tashkil qiladi. Essitalopramni demetillizasiyalangan metabolitiga biotransformasiyasi asosan sitoxrom R4502S19 yordamida yuz beradi. R4503A4 va R4502D6 izofermentlarning biroz ishtiroki bo‘lishi mumkin. R4502S19 ni kuchsiz faolligi bo‘lgan shaxslarda essitalopramning konsentrasiyasi, bu fermentning yuqori faolligi bo‘lgan xollardagiga nisbatan ikki marta yuqori. R4502D6 izofermentning kuchsiz faolligi bo‘lgan xollarda preparatning konsentrasiyasini ahamiyatli darajada o‘zgarishlari aniqlanmagan. Ko‘p marta qo‘llanganidan keyin yarim chiqarilish davri (T1/2) taxminan 30 soatni tashkil qiladi. Peroral qo‘llanganida klirensi (CIoral) taxminan 0,6 l/minutni tashkil qiladi. Essitalopramning asosiy metabolitlarining yarim chiqarilish davri davomliroq. Essitalopram va uning asosiy metabolitlari jigar (metabolik yo‘li) va buyraklar orqali chiqariladi. Katta qismi metabolitlari ko‘rinishida siydik bilan chiqariladi. Essitalopramning kinetikasi to‘g‘ri chiziqli. Muvozanat konsentrasiyasiga (Sss)s taxminan 1 xafta o‘tgach erishiladi. O‘rtacha Sss 50 nmol/l (20 dan 125 nmol/g gacha) ga 10 mg sutkalik dozada erishiladi. Keksalarda (65 yoshda katta) essitalopram, yoshroq pasiyentlarga qaraganda sekinroq chiqariladi. «egri chiziq ostidagi maydoni» (AUC) farmakokinetik ko‘rsatgichi bo‘yicha hisoblangan, tizimli qon oqimida bo‘lgan moddaning miqdori keksalarda, yosh sog‘lom ko‘ngillilardagiga qaraganda 50% ga ko‘p.
Manba: Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi markazi — dori vositalari davlat reyestri, ro‘yxat raqami DV/X 06748/08/19, ro‘yxatga olingan: 28.11.2025. Qadoq rasmlari — Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi. Ma’lumot tanishish uchun, shifokor maslahatining o‘rnini bosmaydi. Sahifa yangilangan: .