
Ringer laktat
- Ishlab chiqaruvchi
- ООО Omonmedfarm
- Mamlakat
- O‘zbekiston
- Ro‘yxat raqami
- DV/M 05907/08/26
- Ruxsat muddati
- 28.08.2031 gacha
- Saqlash muddati
- 2 yil
- ATX kodi
- B05BB01
Ringer laktat nima uchun ishlatiladi
Ringer laktat — natriy, kaliy, kalsiy xlorid va natriy laktatdan iborat tuzli eritma. Organizmdagi suv va tuzlar muvozanatini tiklaydi. Vena ichiga tomchilab, shifoxonada yuboriladi.
Suvsizlanish
Ich ketishi tufayli suyuqlik yo‘qotish, organizmga suyuqlik yetarli tushmasligi, o‘t va ichak oqmalari (svishlari) bo‘lganda suv-tuz muvozanatini tiklash.
Operatsiya oldidan va keyin
Operatsiyaga tayyorlashda va operatsiyadan keyingi davrda suv-tuz muvozanatini tiklash.
Metabolik atsidoz
Qonning kislotalanishi (metabolik atsidoz).
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, 250 ml li eritma uchun (yo‘riqnomada idish hajmi ko‘rsatilmagan). Doza vena ichiga tomchilab, bemor holatiga qarab shifokor tomonidan individual belgilanadi.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik va emizish Ehtiyotkorlik bilan
Homiladorlarda o‘rganilmagan. Ona sutiga o‘tishi haqida ma’lumot yo‘q — emizish davrida ehtiyotkorlik bilan.
Yurak va o‘pka Ehtiyotkorlik bilan
Dekompensatsiyalangan yurak yetishmovchiligida mumkin emas. Yurak yoki o‘pka yetishmovchiligida katta hajmdagi infuziya doimiy nazoratda; o‘pka shishi xavfi.
Buyrak Ehtiyotkorlik bilan
Siydik kam yoki yo‘q bo‘lgan og‘ir buyrak yetishmovchiligida mumkin emas; buyrak faoliyati buzilganda ehtiyotkorlik bilan.
Og‘ir jigar yetishmovchiligi Mumkin emas
Laktat o‘zlashtirilishi buzilgan holatlarda, jumladan og‘ir jigar yetishmovchiligida mumkin emas.
Tuzlar va qand nazorati Ehtiyotkorlik bilan
Qonda natriy, xlor, kaliy, kalsiy, kislota-ishqor muvozanati va qand nazorat qilinadi. Alkaloz xavfi bor bemorlarda ehtiyotkorlik — laktat tufayli alkaloz va tutqanoq bo‘lishi mumkin.
Haydovchilar Mumkin
Preparat faqat shifoxona sharoitida qo‘llangani uchun bu haqda ma’lumot yo‘q.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Eritmaga yuqori sezuvchanlik
- Hujayradan tashqari suyuqlik ortiqchaligi, qon hajmining oshishi (gipervolemiya)
- Siydik kam yoki yo‘q bo‘lgan og‘ir buyrak yetishmovchiligi
- Dekompensatsiyalangan yurak yetishmovchiligi
- Qonda kaliy yoki kalsiy ko‘pligi
- Metabolik alkaloz, og‘ir metabolik atsidoz
- Jigar sirrozida assit
- Qonda laktat ko‘payishi, jumladan laktoatsidoz; laktat o‘zlashtirilishi buzilishi (og‘ir jigar yetishmovchiligi)
- Yurak glikozidlari bilan birga davolash
- 28 kunlikkacha chaqaloqlarda seftriakson bilan bir vaqtda
- Ehtiyotkorlik bilan: qonda natriy yoki xlor ko‘pligi (qandsiz diabet, keng to‘qima shikastlanishi, surunkali yurak yetishmovchiligi, buyrak kanalchalari nekrozi), og‘ir suvsizlanish, kaliy yoki kalsiy oshishiga moyil holatlar (buyrak yoki buyrak usti bezi yetishmovchiligi, kuyish, sarkoidoz, buyrakda kalsiy toshlari), gipervolemiya, aldosteronizm, preeklampsiya, 6 oylikkacha bolalar, 28 kunlikdan kattalarda seftriakson bilan bir tizim orqali
Tarkibi
250ml li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
Yurak glikozidlari Birga ichilmaydi
Kalsiy ularning ta’sirini kuchaytirib, xavfli aritmiyaga olib kelishi mumkin — birga mumkin emas.
Seftriakson Birga ichilmaydi
28 kunlikkacha chaqaloqlarda mumkin emas; kattalarda bir tizim orqali emas.
Mos kelmaydigan dorilar Birga ichilmaydi
Aminokapron kislotasi, amfoteritsin B, metaraminol, sefamandol, kortizon atsetat, dietilstilbestrol, etamivan, etil spirti, fosfat va karbonat eritmalari, oksitetratsiklin, natriy tiopental, natriy versenat.
Steroid gormonlar, karbenoksolon Ehtiyotkorlik
Natriy va suv tutilishi, shish va bosim oshishi.
Kaliy saqlovchi diuretiklar (amilorid, spironolakton, triamteren), APF ingibitorlari, angiotenzin II antagonistlari, takrolimus, siklosporin Ehtiyotkorlik
Qonda kaliy xavfli oshishi mumkin.
Tiazid diuretiklar, D vitamini Ehtiyotkorlik
Qonda kalsiy oshishi mumkin.
Bisfosfonatlar, ftoridlar, ba’zi ftorxinolonlar va tetratsiklinlar Ehtiyotkorlik
So‘rilishi kamayadi.
Salitsilatlar, barbituratlar, litiy Ehtiyotkorlik
Buyrak orqali chiqarilishi tezlashadi.
Simpatomimetiklar (efedrin, psevdoefedrin), psixostimulyatorlar Ehtiyotkorlik
Ta’siri uzayadi.
Tetratsiklin, ampitsillin, minotsiklin, doksitsiklin Ehtiyotkorlik
Qisman mos keladi — aralashma cheklangan vaqt barqaror (ampitsillin 2–3% eritmasi 4 soat, 3% dan ko‘pi 1 soat ichida; tetratsiklin va minotsiklin 12 soat; doksitsiklin 6 soat).
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Juda ko‘p yoki tez yuborilsa suv-tuz muvozanati buziladi, alkaloz, yurak-o‘pka faoliyati izdan chiqadi. Infuziya darhol to‘xtatiladi, belgilarga qarab davolanadi.
Ringer laktat narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Ko‘p beriladigan savollar
Ringer laktat qayerda qo‘llanadi?
Faqat shifoxona sharoitida, vena ichiga tomchilab yuboriladi.
Kuniga qancha yuboriladi?
Kattalarga sutkasiga 2500 ml gacha, vaznning har kilogrammiga 30–40 ml dan oshmasdan; o‘rtacha daqiqasiga 60 tomchi. Doza bemor holatiga qarab shifokor tomonidan individual belgilanadi.
Bolalarga qo‘yiladimi?
6 oylikkacha bolalarga ehtiyotkorlik bilan. 28 kunlikkacha chaqaloqlarda seftriakson bilan bir vaqtda mumkin emas.
Homiladorlikda mumkinmi?
Homiladorlarda o‘rganilmagan. Ona sutiga o‘tishi haqida ma’lumot yo‘q, shuning uchun emizish davrida ehtiyotkorlik bilan buyuriladi.
Yurak glikozidlari qabul qilsam bo‘ladimi?
Yurak glikozidlari bilan birga davolash mumkin emas: kalsiy ularning ta’sirini kuchaytirib, xavfli yurak aritmiyasiga olib kelishi mumkin.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
Tiniq, rangsiz eritma.
Qo‘llanilishi
Degidratasiya oqibatida suv-elektrolit balansi buzilishlarini diareyada suyuqlik yo‘qotilishida, organizmga suyuqlik yetarlicha tushmaganida, safro va ichak oqmalari mavjudligida korreksiya qilish, shuningdek bemorlarni operativ aralashuvga tayyorlashda va operasiyadan keyingi davrda suv-elektrolit balansini tiklash, metabolik asidoz.
Qo‘llash usuli va dozalari
Vena ichiga (tomchilab) sutkasiga 2500 ml gacha dozada yuboriladi, yuborishning o‘rtacha tezligi — daqiqasiga 60 tomchi, shoshilinch holatlarda — daqiqasiga 100 tomchigacha. Maksimal kunlik doza bemorning suyuqlik va elektrolitga bo‘lgan ehtiyojidan kelib chiqadi. Kattalar uchun doza tana vazniga 30 – 40 ml/kg dan oshmasligi kerak. Maksimal infuziya tezligi bemorning klinik holatiga bog‘liq. Eritmani vena ichiga yuborish dozalari individual ravishda belgilanadi, bemorning holatiga qarab shifokor tomonidan tayinlanadi. Davolash kursi bemorning suyuqlik va elektrolitlarga bo‘lgan ehtiyojiga bog‘liq.
Bolalarda qo‘llanilishi
Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda (28 kunlikkacha bo‘lgan yoshda), hatto alohida infuzion tizimlardan foydalanilganda ham, ushbu vositani seftriakson bilan bir vaqtda qo‘llash mumkin emas; 28 kunlikdan katta bolalarda ushbu kombinasiya alohida ehtiyotkorlik bilan qo‘llanadi. 6 oylikkacha bo‘lgan bolalarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llanadi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
vositaga yuqori sezuvchanlik;
hujayradan tashqari gipergidratasiya yoki gipervolemiya, og‘ir buyrak yetishmovchiligi (oliguriya/anuriya bilan), dekompensasiyalangan yurak yetishmovchiligi, giperkaliyemiya, giperkalsiyemiya, metabolik alkaloz, sirrozdagi assit, og‘ir metabolik asidoz, laktat darajasining oshishi (giperlaktatemiya) bilan bog‘liq holatlar, shu jumladan laktoasidoz yoki laktatning o‘zlashtirilishi buzilishi, masalan, og‘ir jigar yetishmovchiligi, yurak glikozidlari bilan bir vaqtda davolash, yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda (28 kunlikkacha bo‘lgan yoshda) seftriakson bilan bir vaqtda qo‘llash.
Ehtiyotkorlik bilan: gipernatriyemiya, shu jumladan qandsiz diabetda, to‘qimalarning keng shikastlanishida, surunkali yurak yetishmovchiligida;
giperxloremiya, shu jumladan buyrak naychalari nekrozida, qandsiz diabetda, siydik chiqarib yuborilganda, karboangidraza ingibitorlari — diuretiklar, steroid gormonlar bilan yondosh qo‘llanganda;
og‘ir degidratasiyada;
giperkaliyemiya rivojlanishiga yordam beruvchi holatlar, shu jumladan buyrak yetishmovchiligi, adrenokortikal yetishmovchilik, o‘tkir degidratasiya, to‘qimalarning keng shikastlanishi, shu jumladan kuyishlar oqibatidagi shikastlanishlar;
giperkalsiyemiya rivojlanishiga yordam beruvchi holatlar: buyrak yetishmovchiligi, kalsitriol sintezining oshishi bilan bog‘liq granulematozlar (masalan, sarkoidoz), hozirgi vaqtda yoki anamnezda buyraklarda kalsiyli toshlarning mavjudligi;
buyrak funksiyasining buzilishlari;
gipervolemiya yoki gipergidratasiya (birlamchi va ikkilamchi aldosteronizm (masalan, arterial gipertenziya, dimlangan yurak yetishmovchiligi, buyrak arteriyalari stenozi yoki nefroskleroz bilan shartlangan) yoki preeklampsiya);
6 oylikkacha bo‘lgan bolalar;
28 kunlikdan katta bemorlarda (shu jumladan kattalarda) seftriakson bilan bir vaqtda bitta infuzion tizim orqali qo‘llash.
Nojo‘ya ta’sirlar
Elektrolit balansining buzilishi:
- Qon zardobida elektrolitlar (kaliy, kalsiy, natriy, xlor) darajasining o‘zgarishi;
- Metabolik alkaloz.
Organizmning umumiy reaksiyalari:
- Gipervolemiya;
- Allergik yoki anafilaktoid reaksiyalar (gipertermiya, qichishish, yo‘tal, aksirish, nafas olishning qiyinlashishi, mahalliy yoki generalizasiyalangan eshakemi, angionevrotik shish).
Nojo‘ya ta’sirlar yuzaga kelgan taqdirda eritmani yuborishni to‘xtatish, bemorning holatini baholash va yordam ko‘rsatish lozim.
Maxsus ko‘rsatmalar
Faqat shoshilinch holatlarda, plazma hajmini fiziologik me’yorlarda vaqtinchalik ushlab turish uchun qo‘llanadi. Na+, K+, Ca2+ ionlarining og‘ir tanqisligida qo‘llash mumkin emas. Ushbu vositani gipernatriyemiyasi bo‘lgan bemorlarda faqat asosiy sababni sinchiklab o‘rganib chiqqandan va v/v yuborish uchun muqobil vositalarni ko‘rib chiqqandan keyingina qo‘llash kerak. Qo‘llash davrida plazmada natriy miqdorini va organizmning gidratasiya darajasini nazorat qilish tavsiya etiladi.
Ushbu vositani gipernatriyemiya rivojlanishiga yordam beruvchi holatlari (adrenokortikal yetishmovchilik, qandsiz diabet yoki to‘qimalarning keng shikastlanishi) bo‘lgan bemorlarda va yurak kasalliklari bor bemorlarda alohida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Ushbu vositani giperxloremiyasi bo‘lgan bemorlarda faqat asosiy sababni sinchiklab o‘rganib chiqqandan va vena ichiga yuborish uchun muqobil vositalarni ko‘rib chiqqandan keyingina qo‘llash kerak. Qo‘llash davrida plazmada xlorid miqdorini va kislota-asos muvozanatini nazorat qilish tavsiya etiladi.
Ushbu vositani giperxloremiya rivojlanishiga yordam beruvchi holatlari (masalan, buyrak yetishmovchiligi va buyrak naychalari asidozi, qandsiz diabet) bo‘lgan bemorlarda, siydik chiqarilishi uchun maxsus yo‘l yaratilgan bemorlarda yoki ma’lum diuretiklar (karboangidraza ingibitorlari, masalan, asetazolamid) yoki steroidlar (androgen vositalar, estrogen kortikosteroidlar) qabul qilayotgan bemorlarda va og‘ir degidratasiyasi bo‘lgan bemorlarda alohida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Giperkaliyemiyasi bo‘lgan yoki u rivojlanishiga yordam beruvchi holatlari (buyrak yoki adrenokortikal yetishmovchilik, o‘tkir degidratasiya, to‘qimalarning keng shikastlanishi yoki kuyishlar) bo‘lgan bemorlarda, shuningdek yurak kasalliklari bor bemorlarda ushbu vositani alohida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Giperkaliyemiya rivojlanish xavfi bo‘lgan bemorlarda plazmada kaliy darajasini alohida sinchiklab nazorat qilish lozim.
Kalsiy xlorid ta’sirlovchi ta’sirga ega, shuning uchun uni vena ichiga yuborganda ehtiyotkorlikka rioya qilish va atrofdagi to‘qimalarga sizib chiqishiga yo‘l qo‘ymaslik kerak, mushak ichiga yuborishdan esa saqlanish lozim. Kalsiy tuzlarini saqlovchi eritmalarni giperkalsiyemiya rivojlanishiga yordam beruvchi holatlari, masalan, buyrak yetishmovchiligi va kalsitriol sintezining oshishi bilan bog‘liq granulematozlari bo‘lgan bemorlarga, hozirgi vaqtda yoki anamnezda buyraklarda kalsiyli toshlar mavjud bo‘lganda ehtiyotkorlik bilan tayinlash kerak.
Infuziya hajmi va tezligiga qarab, ushbu vositani vena ichiga yuborish fonida quyidagi holatlar rivojlanishi mumkin: suyuqlik va/yoki erigan moddalarning haddan tashqari ko‘payib ketishi, bu gipergidratasiyaga va, masalan, dimlanish hodisalariga, shu jumladan kichik qon aylanish doirasida dimlanish va o‘pka shishiga olib keladi; elektrolit balansi va kislota-asos muvozanatining klinik jihatdan ahamiyatli buzilishlari. Yurak yoki o‘pka yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda katta hajmdagi infuziyalarni doimiy kuzatuv ostida o‘tkazish lozim.
Ushbu vositani gipervolemiyasi yoki gipergidratasiyasi bo‘lgan bemorlarda alohida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Natriy xlorid mavjudligi sababli ushbu vositani natriyning tutilib qolishi, gipervolemiya va shish rivojlanishiga olib keluvchi holatlarda, masalan, birlamchi va ikkilamchi aldosteronizmda (masalan, arterial gipertenziya, dimlangan yurak yetishmovchiligi, buyrak arteriyalari stenozi yoki nefroskleroz bilan bog‘liq) yoki preeklampsiyada alohida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash lozim.
Ushbu vositani alkaloz rivojlanish xavfi bo‘lgan bemorlarda alohida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash lozim. Laktat gidrokarbonatgacha metabolizmga uchrashi sababli, vositani qo‘llash metabolik alkalozni keltirib chiqarishi yoki kuchaytirishi mumkin. Laktat tomonidan chaqirilgan alkaloz fonida tirishishlar paydo bo‘lishi mumkin.
Kalsiy mavjudligi sababli qon laxtalanishi xavfi tufayli ushbu vositani sitrat bilan barqarorlashtirilgan qonga qo‘shish yoki u bilan bir vaqtda bitta tizim orqali yuborish mumkin emas.
Laktat glyukoneogenez substrati hisoblanadi, shuning uchun ushbu vositani qabul qilayotgan bemorlarda glyukoza darajasini sinchiklab nazorat qilish lozim.
Boshqa dori vositalarini qo‘llash yoki yuborish texnikasining buzilishi organizmga pirogenlar tushishi ehtimoli sababli isitma chiqishini keltirib chiqarishi mumkin. Bunday holda infuziyani zudlik bilan to‘xtatish lozim.
Uzoq muddatli parenteral davolashda bemorga ozuqa moddalarining yetarlicha tushishini ta’minlash zarur.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Natriy mavjudligi bilan bog‘liq o‘zaro ta’sirlar: natriy va suvning organizmda tutilib qolishiga olib keluvchi steroid gormonlar va karbenoksolon shish va gipertenziya rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Kaliy mavjudligi bilan bog‘liq o‘zaro ta’sir: kaliyni tejovchi diuretiklar (amilorid, spironolakton, triamteren, alohida yoki kombinasiyada). APF ingibitorlari va angiotenzin II reseptorlari antagonistlari. Takrolimus va siklosporin organizmda natriyning ushlanib qolishini keltirib chiqaradi (bu gipertenziyaga olib keladi), ammo shu bilan birga, ayniqsa giperkaliyemik ta’sirni kuchaytiruvchi buyrak yetishmovchiligi holatida, potensial fatal giperkaliyemiyaga olib kelishi mumkin.
Kalsiy mavjudligi bilan bog‘liq o‘zaro ta’sir: samarasi kalsiy mavjudligida kuchayadigan va yurakning jiddiy fatal aritmiyasiga olib kelishi mumkin bo‘lgan yurak glikozidlari. Tiazid diuretiklar, D vitamini kalsiy bilan birga qo‘llanganda giperkalsiyemiyaga olib kelishi mumkin. Kalsiy bilan birga qo‘llanganda kamroq so‘riladigan (biokiraolishligi pastroq bo‘lgan) bisfosfonatlar, ftoridlar, ayrim ftorxinolonlar va tetrasiklinlar.
Laktat (gidrokarbonatgacha metabolizmga uchraydigan) mavjudligi bilan bog‘liq o‘zaro ta’sir: laktat metabolizmida hosil bo‘ladigan gidrokarbonat hisobiga siydikning ishqoriylashishi natijasida buyrak klirensi oshadigan salisilatlar, barbituratlar va litiy kabi kislotali reaksiyaga ega dori vositalari.
Ishqoriy reaksiyaga ega dori vositalari, xususan, yarim chiqarilish davri uzayadigan simpatomimetiklar (masalan, efedrin, psevdoefedrin) va psixostimulyatorlar (masalan, deksamfetamin, fenfluramin). Ushbu vosita bilan mos kelmaydigan preparatlar: aminokapron kislotasi, amfoterisin V, metaraminol tartrati, sefamandol, kortizon asetati, dietilstilbestrol, etamivan, etil spirti, fosfatli va karbonatli eritmalar, oksitetrasiklin, natriy tiopentali, natriy versenati. Ushbu vosita bilan qisman mos kelmaydigan dori preparatlari: tetrasiklin — eritma 12 soat davomida barqaror; natriy ampisillini — 2-3% konsentrasiyali eritma 4 soat davomida barqaror, > 3% konsentrasiyasini 1 soatdan kechiktirmay tayinlash lozim; minosiklin — eritma 12 soat davomida barqaror; doksisiklin — eritma 6 soat davomida barqaror.
Homiladorlik va emizish davrida
Homilador ayollarda Ringer-Laktat eritmasini qo‘llash bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Preparatning ko‘krak sutiga tushishi to‘g‘risidagi ma’lumotlar mavjud emas, biroq laktasiya davrida preparatni ehtiyotkorlik bilan tayinlash lozim.
Transport boshqarishga ta’siri
Preparatning faqat stasionar sharoitida qo‘llanilishi sababli ma’lumotlar mavjud emas.
Dozani oshirib yuborish
Dozaning oshirib yuborilishi yoki eritmaning haddan tashqari tez yuborilishi suv-elektrolit balansining buzilishiga, alkalozga, yurak-o‘pka dekompensasiyasiga olib kelishi mumkin. Bunday holda preparatni yuborish zudlik bilan to‘xtatiladi. Simptomatik terapiya o‘tkaziladi.
Farmakodinamikasi
Ringer-Laktat — elektrolitlarning muvozanatlashtirilgan miqdorini saqlovchi tuzli eritma. Aylanib yuruvchi qon hajmi taqchilligini to‘ldiradi. Ekstrasellyulyar suyuqlikda uchta eng muhim kationlar – Na+, K+, Sa2+ o‘rnini qoplashni ta’minlaydi, metabolik asidozni bir vaqtning o‘zida korreksiya qilgan holda suv balansining buzilishini kompensasiya qiladi; dezintoksikasion va gemodinamikani boshqaruvchi ta’sir ko‘rsatadi. Preparat tarkibiga kiruvchi laktat, metabolik jarayonlar natijasida, qon reaksiyasini ishqoriy tomonga kuchsiz o‘zgartiradigan bikarbonat anionlariga aylanadi. Eritma, shuningdek qondagi toksik mahsulotlar konsentrasiyasini kamaytirishi va diurezni faollashtirishi natijasida dezintoksikasion samaraga ega.
Farmakokinetikasi
Vena ichiga yuborilgandan so‘ng eritma 30 daqiqadan ko‘p bo‘lmagan vaqt davomida to‘qimalarga o‘tadi. Birinchi navbatda siydik bilan ajraladi. Natriy xlorid yuborilgandan keyin butun organizm bo‘ylab tez tarqaladi, sezilarli darajada metabolizmga uchramaydi, birinchi navbatda siydik bilan, kamroq darajada ter, yosh va so‘lak bilan ajraladi. Kaliy ioni asosan siydik bilan, oz miqdorda axlat bilan, shuningdek so‘lak, safro va me’da osti bezi shirasi bilan ajraladi. Kalsiyning katta qismi siydik bilan ajraladi, shuningdek kalsiyning so‘rilmagan qismi axlat bilan ajraladi, ma’lum bir miqdori safro va me’da osti bezi shirasi orqali ajraladi. Kalsiyning oz miqdori ter va ko‘krak suti bilan ajraladi. Laktat ioni butun organizm bo‘ylab tarqaladi va jigarda natriy bikarbonatigacha metabolizmga uchrab, plazmaning ishqoriylashishiga yordam beradi.